FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.2K photos
731 videos
3 files
4.24K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
❌ آمار اغراق‌شده از حافظان قرآن در ایران

🔹خبرگزاری مهر می‌گوید «حافظان قرآن یک میلیون و ۴۰۴ هزار نفر شده‌اند»؛ اما این آمار نمی‌تواند درست باشد.

🔹این برداشت خبرگزاری مهر بر اساس اعلام دبیر ستاد راهبری حفظ قرآن است که گفته آمار حفظ قرآن در سال گذشته به یک میلیون و ۴۰۴ هزار «نفرجزء» رسیده، نه یک میلیون نفر حافظ قرآن. یعنی اگر یک نفر چند جزء را حفظ کرده باشد، چند بار در این آمار شمرده می‌شود.

🔹به دلیل نبود گزارش‌های مستند، اصل این آمار قابل راستی‌آزمایی نیست، اما برای رد کردن ادعای «بیش از یک میلیون نفر حافظ قرآن» کافی است.

🔹در قانون بودجه ۱۴۰۴ و لایحه ۱۴۰۵ روی هم ۱۷۶۵ میلیارد تومان بودجه برای «اجرای اسناد راهبری توسعه فرهنگ قرآنی» در نظر گرفته شده که طبق برنامه هفتم، رسیدن به هدف کمی ۱۰ میلیون نفرجزء حفظ قرآن، یکی از اهداف کمی توسعه قرآنی است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای خبرگزاری مهر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✍️ تابستان سخت؛ تاب‌آوری ایران در برابر بحران تامین آب و برق چقدر است؟

🔹مسعود پزشکیان رئیس‌جمهوری ایران می‌گوید «حفظ منابع آب و انرژی، بخشی از امنیت ملی و تاب‌آوری کشور است.»‌

🔹بعد از جنگ ۴۰ روزه چشم‌انداز تولید و مصرف انرژی در ایران بحرانی‌تر از پیش به نظر می‌رسد؛ به گونه‌ای که ممکن است افزایش جزئی دما کشور را به چالش بکشد.

🔹وزیر نیرو اعلام کرد جنگ ۴۰ روزه به حدود پنج هزار مگاوات نیروگاه و بخش‌های گسترده‌ای از شبکه برق آسیب رسانده است.

🔹جبران خسارات وارد شده به شبکه گاز و سوخت کشور نیازمند منابع مالی قابل توجه و ماه‌ها زمان برای بازگشت به ظرفیت کامل است.

🔹ناترازی برق یا کمبود تولید نسبت به مصرف در تابستان ۱۴۰۳، رقمی بین ۲۰ تا ۲۵ هزار مگاوات اعلام شد. این کسری بزرگ، معادل حدود یک‌پنجم یا ۲۰ درصد از کل مصرف برق ایران است.

🔹معاون وزارت نیرو اوج مصرف تابستان ۱۴۰۴ را فراتر از ۸۵ هزار مگاوات پیش‌بینی کرده بود.

🔹ظرفیت اسمی کل نیروگاه‌های ایران ۱۰۰ هزار مگاوات است، اما به دلیل فرسودگی تجهیزات، تعمیرات، کمبود سوخت و کمبود آب سدها، ظرفیت واقعی تولید به ۶۰ تا ۶۵ هزار مگاوات کاهش می‌یابد.

🔹رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران می‌گوید رفع ناترازی برق به حداقل ۲۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری نیاز دارد.

🔹پیش‌بینی می‌شود امسال خاموشی‌های مستمر روزانه برای بخش‌های خانگی، تجاری، اداری و به‌خصوص صنعت اعمال شود.

🔹ناترازی انرژی، به برق محدود نیست و گاز، بنزین و گازوئیل نیز شرایط مشابهی دارند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی نادرست و قدیمی منتسب به فرار آمریکایی‌ها از امارات

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده نیروهای آمریکایی را در حال فرار از امارات نشان می‌دهد.

🔹این ادعا بی‌اساس است و ویدیو ارتباطی با «فرار هواپیماهای آمریکایی» ندارد.

🔹اصل ویدیو روز ۲۶ دی‌ماه ۱۴۰۴ در رسانه‌های رسمی منتشر شده و مربوط به «روز همبستگی امارات» و نمایش هوایی هواپیماها بر فراز پالم جمیرا و برج‌العرب است.

🔹روزنامه Gulf News و دفتر رسانه‌ای دبی نیز گزارش‌ها و ویدیوهای مشابهی از نمایش‌های هوایی نیروهای مسلح امارات در روز همبستگی منتشر کرده‌اند.

🔹بخش راستی‌آزمایی خبرگزاری فرانسه نیز تایید کرده که این ویدیو روز ۱۷ ژانویه در سالروز حمله حوثی‌ها به ابوظبی و روز همبستگی امارات فیلم‌برداری شده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیو به فرار آمریکایی‌ها از امارات نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 تورم غذا؛ «فراتر از بحران»

🔹در قسمت ۲۷۰ پادکست هفتگی فکت‌نامه درباره یکی از مهمترین موضوعات اقتصادی این روزهای ایران یعنی عبور تورم خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها از مرز بحرانی صحبت می‌کنیم.

🔹بررسی ادعای رئیس کل بانک مرکزی درباره تغییرات قیمت دلار در ماه‌های اخیر، دیگر سوژه اقتصادی این قسمت است.

🔹در ادامه، ویدیوی منتسب به تخلیه عمدی نفت در خلیج فارس و عکس منسوب به خبر جنجالی بازداشت چند عضو سپاه در کویت را بررسی می‌کنیم.

🔹ویدیویی که ادعا شده مربوط به ساعاتی قبل از کشته‌شدن علی لاریجانی است، تصاویر منتسب به آسیب و فرار کشتی آمریکایی و ویدیوی تیراندازی یک سرباز آمریکا، موضوع فکت‌چک‌های دیگر مرتبط با تحولات ایران روزهای ایران است.

🔹آمار اغراق‌شده از تعداد حافظان قرآن در ایران، ادعاها درباره فرازمینی‌ها در اسناد پنتاگون و ادعای کشف دارویی که حافظه انسان را متحول می‌کند، فکت‌چک‌های غیرجنگی این اپیزود هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 تورم غذا؛ «فراتر از بحران»

🔹در قسمت ۲۷۰ پادکست هفتگی فکت‌نامه درباره یکی از مهمترین موضوعات اقتصادی این روزهای ایران یعنی عبور تورم خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها از مرز بحرانی صحبت می‌کنیم.

🔹بررسی ادعای رئیس کل بانک مرکزی درباره تغییرات قیمت دلار در ماه‌های اخیر، دیگر سوژه اقتصادی این قسمت است.

🔹در ادامه، ویدیوی منتسب به تخلیه عمدی نفت در خلیج فارس و عکس منسوب به خبر جنجالی بازداشت چند عضو سپاه در کویت را بررسی می‌کنیم.

🔹ویدیویی که ادعا شده مربوط به ساعاتی قبل از کشته‌شدن علی لاریجانی است، تصاویر منتسب به آسیب و فرار کشتی آمریکایی و ویدیوی تیراندازی یک سرباز آمریکا، موضوع فکت‌چک‌های دیگر مرتبط با تحولات ایران روزهای ایران است.

🔹آمار اغراق‌شده از تعداد حافظان قرآن در ایران، ادعاها درباره فرازمینی‌ها در اسناد پنتاگون و ادعای کشف دارویی که حافظه انسان را متحول می‌کند، فکت‌چک‌های غیرجنگی این اپیزود هستند.

❗ حجم فایل صوتی: ۱۶ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:46 مقدمه
00:02:57 تصویر بی‌سابقه از وضعیت معیشت ایرانیان
00:08:43 آمار نادرست رئیس‌ کل بانک مرکزی درباره افزایش قیمت دلار
00:10:56 ویدیوی ساختگی منسوب به تخلیه عمدی نفت در خلیج فارس
00:15:12 تصویر ساختگی از بازداشت چهار عضو سپاه در کویت
00:19:20 ویدیوی قدیمی منتسب به «ساعاتی قبل از کشته‌شدن لاریجانی»
00:21:51 ویدیوی آسیب و فرار کشتی آمریکایی، ساختگی است
00:24:01 ویدیوی تیراندازی سرباز آمریکایی در تنگه هرمز، قدیمی است
00:25:07 آمار اغراق‌شده از حافظان قرآن در ایران
00:29:42 ادعای نادرست درباره ویدیوی فرازمینی‌ها در اسناد پنتاگون
00:32:48 ادعای کشف دارویی که حافظه را ۷۰ درصد بهبود می‌بخشد
00:35:14 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ انتساب یک ویدیوی قدیمی به تونل مخفی زیرزمینی در ایران

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به یک تاسیسات زیرزمینی مخفی در ایران است.

🔹این ویدیو ربطی به ایران ندارد و مربوط به تونلی در گذرگاه مرزی میان آرژانتین و شیلی است.

🔹ویدیوی حاوی این ادعا، حدود پنج سال قبل در فیس‌بوک منتشر شده بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو با تونل مخفی زیرزمینی در ایران، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ روایت گمراه‌کننده یک نماینده مجلس از اشغال اراضی ایران در جنگ ایران و عراق

🔹علی خضریان، نماینده مجلس، می‌گوید ایران در طی هشت سال جنگ ایران و عراق، هیچ زمینی را از دست نداد.

🔹این روایتی گمراه‌کننده از واقعیت است. بله ایران در نهایت زمینی را از دست نداد، اما ماجرا به این شکل که روایت شده، نبوده است.

🔹در زمان پایان جنگ و پذیرش قطعنامه ۵۹۸، حدود ۲۶۰۰ کیلومتر از اراضی ایران در اشغال عراق بود.

🔹این اشغال تا دو سال و یک ماه بعد هم ادامه داشت، تا اینکه خود صدام‌ در آستانه حمله به کویت، سرزمین‌های اشغال‌شده را به ایران بازگرداند.

🔹در اسناد دولتی جمهوری اسلامی ایران و به نقل از مقامات، بارها به موضوع عدم بازگرداندن مناطق اشغالی و کارشکنی عراق در ارتباط با مبادلات اسرا تا پیش از وقوع جنگ کویت اشاره شده است.

🔹با این اوصاف روشن است که آقای خضریان روایتی ناقص از از واقعیت ارائه می‌دهد و به بخش مهمی از آن اشاره نمی‌کند. به همین دلیل فکت‌نامه به آن نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی ساختگی منتسب به لحظه هدف قرار گرفتن ناو دنا

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند صحنه اصابت موشک به ناو دنا را نمایش می‌دهد.

🔹این ویدیو واقعی نیست و نشانه‌های تصویری تایید می‌کنند که با هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹بامداد ۱۳ اسفند ۱۴۰۴، ناو ایرانی دنا در راه بازگشت از یک ماموریت دریایی، در اقیانوس هند و در نزدیکی سریلانکا مورد اصابت یک اژدر زیردریایی آمریکایی قرار گرفت و غرق شد.

🔹ویژگی‌های شناوری که در ویدیو می‌بینیم، با مشخصات واقعی ناو دنا مطابقت ندارد.

🔹دنا بنا بر گزارش‌ها با اژدر مارک۴۸ هدف قرار گرفته، نه یک موشک سطحی که در ویدیو دیده می‌شود.

🔹حمله واقعی بامداد و پیش از طلوع آفتاب رخ داده، اما ویدیو در روشنایی روز است.

🔹در ویدیوی واقعی که سنتکام منتشر کرده بود، پیش از اصابت اژدر، روی عرشه دنا آتش دیده می‌شود، اما در این ویدیو چنین چیزی وجود ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 ایران جزو کشور‌های برتر جهان از نظر امنیت غذایی نیست

🔹غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، گفته ایران جزو پنج کشور برتر جهان از نظر «امنیت غذایی» است.

🔹او مشخص نکرده بر اساس چه شاخصی این ادعا را مطرح می‌کند، اما این ادعا با هیچ‌کدام از شاخص‌های متعارف برای سنجش امنیت غذایی در کشورها سازگار نیست.

🔹در رده‌بندی شاخص جهانی امنیت غذایی (GFSI) اکونومیست، فنلاند، ایرلند، نروژ، فرانسه و هلند پنج کشور برتر جهان از نظر امنیت پایدار غذایی هستند. ایران حتی در این رتبه‌بندی قرار ندارد.

🔹طبق آمارهای فائو میانگین شیوع ناامنی شدید غذایی در ایران بین سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ حدود ۶ درصد است و ایران در رتبه ۶۹ قرار دارد.

🔹شاخص شیوع سوءتغذیه نشان می‌دهد ۶.۸ درصد مردم ایران در سال‌های اخیر از سوءتغذیه رنج برده‌اند و از این نظر ایران در مقایسه با سایر کشورها، از متوسط پایین‌تر است.

🔹بر اساس گزارش سال ۲۰۲۵ شاخص جهانی گرسنگی (GHI)، ایران با کسب امتیاز ۷.۴ در میان ۱۲۳ کشور جهان، در جایگاه ۴۰ قرار دارد.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعای وزیر جهاد کشاورزی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 آیا تهدید جمهوری اسلامی برای حمله به زیرساخت‌های ماهواره‌ای در مدار پایین زمین جدی است؟

🔹در یک برنامه تلویزیونی شبکه خبر صداوسیمای جمهوری اسلامی، درباره «امکان تهدید ایجاد بحران زنجیره‌ای در زیرساخت‌های ماهواره‌ای در مدار پایین زمین» صحبت شد.

🔹در این برنامه سناریویی مطرح می‌شود که در آن موشک به مدار پایین زمین برود و با انفجار در زمان مشخص، زیرساخت ماهواره‌ای را دچار بحران کند.

🔹مدار LEO به مدار ماهواره‌های نزدیک به سطح زمین گفته می‌شود که تنها چند صد کیلومتر با زمین فاصله دارند. ماهواره‌های استارلینک و ایستگاه فضایی در این مدار قرار دارند.

🔹نخست، استارلینک یک هدف منفرد نیست، بلکه یک شبکه بزرگ و توزیع‌شده با هزاران ماهواره است.

🔹دوم، حمله فیزیکی در مدار، به ویژه اگر مخرب باشد، فقط به هدف مورد نظر آسیب نمی‌زند و برای کل محیط فضایی خطرناک است که کشورهای دیگر، از جمله چین و روسیه از آن استفاده می‌کنند.

🔹سوم، جمهوری اسلامی توان پرتاب ماهواره سبک و توسعه برنامه فضایی را نشان داده، اما شواهد علنی، از توان عملیاتی آن برای حمله مؤثر به منظومه‌ای مانند استارلینک پشتیبانی نمی‌کند.

🔹چهارم، تهدید واقعی‌تر علیه استارلینک و کاربران آن احتمالاً در حوزه جَمینگ، اسپوفینگ، شناسایی ترمینال‌ها و فشار امنیتی زمینی است، نه انفجار در مدار.

🔹ایجاد بحران در مدار پایین ناممکن نیست، اما یک بحران کنترل‌شده، هدفمند و موثر علیه استارلینک بسیار دشوارتر، پرهزینه‌تر و خطرناک‌تر از چیزی است که در این گفت‌وگوی تلویزیونی گفته می‌شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 هزینه سبد کالابرگ، ۱۰ و نیم برابر طی چهار سال

🔹درآمد یک کارگر حداقل‌بگیر با احتساب کالابرگ برای یک خانواده سه‌نفره، ماهی ۲۴ میلیون تومان است؛ اما صرفا هزینه ماهانه ۱۱ قلم خوراکی که در سبد کالابرگ به عنوان نیازهای اولیه ذکر شده، به حدود ۱۴ میلیون تومان می‌رسد.

🔹بر اساس داده‌های رسمی، هزینه تامین این ۱۱ قلم خوراکی در اردیبهشت ۱۴۰۱ حدود ۴۴۰ هزار تومان برای هر نفر بود. این رقم در فروردین ۱۴۰۵ به چهار میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است.

🔹طبق گزارش مرکز آمار، از ۵۳ قلم کالای پرمصرف خانوار، قیمت ۲۲ قلم در یک سال بیش از دو برابر شده است.

👈 مقاله مرتبط با این ویدیو در سایت فکت‌نامه

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM