🎙 بازگشت فیلترنت؟

🔹همزمان با ضبط قسمت ۲۷۱ پادکست هفتگی فکت‌نامه، مقام‌های دولت جمهوری اسلامی گفته‌اند دسترسی مردم به اینترنت قرار است به وضعیت قبل از دی‌ماه ۱۴۰۴ برگردد؛ وضعیتی که البته همان زمان هم با فیلترینگ شدید همراه بود.

🔹پیش از مرور فکت‌چک‌های این هفته، درباره دو مقاله مفصلی که در سابستک انگلیسی فکت‌نامه منتشر شده، توضیح می‌دهیم؛ یکی درباره فعالیت اکانت‌های سفارتخانه‌های جمهوری اسلامی در پلتفرم ایکس و دیگری درباره اینترنت طبقاتی در ایران.

🔹چندی قبل در صداوسیما درباره امکان پرتاب موشک به مدار پایین زمین و هدف گرفتن ماهواره‌ها صحبت شده بود. در این اپیزود درباره این مساله توضیح داده‌ایم.

🔹وضعیت تاب‌آوری صنعت برق ایران در شرایط فعلی و ادعای وزیر کشاورزی درباره امنیت غذایی در ایران، سوژه‌های اقتصادی این قسمت هستند.

🔹یک نماینده مجلس گفته در جنگ هشت‌ساله، ایران حتی چند سانتیمتر از خاک خود را به عراق واگذار نکرد؛ روایتی ناقص از واقعیت تاریخی، که درباره گمراه‌کننده بودن آن توضیح می‌دهیم.

🔹ادعای بی‌اساس درباره «اعمال قانون» یک نفتکش اماراتی و نیز فرار آمریکایی‌ها از امارات، ویدیوی منتسب به هدف قرار گرفتن ناو دنا، ادعایی درباره یک تونل مخفی نظامی و ادعای ربودن جسد علی خامنه‌ای از بیمارستان، سوژه فکت‌چک‌های کوتاه این اپیزود هستند.

❗ حجم فایل صوتی: ۱۹ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:59 مقدمه
00:04:48 دو مقاله انگلیسی درباره اکانت‌های سفارتخانه‌ها و اینترنت طبقاتی
00:11:56 تهدید حمله به زیرساخت‌های ماهواره‌ای مدار پایین، جدی است؟
00:19:48 تاب‌آوری ایران در برابر بحران تامین آب و برق چقدر است؟
00:25:37 ایران جزو کشور‌های برتر جهان از نظر امنیت غذایی نیست
00:28:56 روایت گمراه‌کننده از وضع اشغال اراضی ایران در جنگ با عراق
00:33:54 ادعای تلاش امارات برای رد کردن نفتکش با جعل اسم
00:36:17 ویدیوی نادرست منتسب به فرار آمریکایی‌ها از امارات
00:37:56 ویدیوی ساختگی منتسب به لحظه هدف قرار گرفتن ناو دنا
00:39:26 انتساب یک ویدیوی قدیمی به تونل مخفی زیرزمینی در ایران
00:40:30 ادعای شاخ‌دار عملیات آمریکایی‌ها برای ربودن جسد خامنه‌ای
00:43:34 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی منسوب به ناو آمریکایی بعد از موشک‌باران ایران، ساختگی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده اولین فیلم از ناو آمریکایی پس از موشک‌باران ایران است و آسیب جدی به ناو و جنگنده‌ها را نشان می‌دهد.

🔹این ادعا بی‌اساس است و ویدیو با هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹صداهای غیرطبیعی، حرکت ماشینی فرد داخل ویدیو، عبور غیرواقعی از موانع، ناهماهنگی نور، سایه و اجسام از نشانه‌های ساختگی بودن ویدیو است.

🔹به نظر می‌رسد منظور ادعا، ناو «جرالد فورد» باشد. خبر رسمی آتش‌سوزی این ناو ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ منتشر شد و فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد این حادثه ارتباطی با حمله یا درگیری نظامی نداشته است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی و ادعای منتسب به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

✍️ پول‌های بلوکه شده ایران چقدر است؟

🔹همزمان با مذاکرات ایران و آمریکا، بحث درباره پول‌های بلوکه‌شده ایران در خارج از کشور، دوباره بالا گرفته است.

🔹سال‌ها است اعداد و ارقام متنوعی، از کمتر از ۲۰ تا بیش از ۱۲۰ میلیارد دلار، به عنوان رقم این پول‌ها مطرح شده که نمی‌توان هیچ‌کدام را به‌طور مستقل رد یا تایید کرد.

🔹خبرگزاری تسنیم به نقل از یک منبع آگاه نزدیک به تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای، مجموع منابع بلوکه‌شده ایران را طبق متن یادداشت تفاهم، ۲۴ میلیارد دلار اعلام کرده است.

🔹رسانه‌ها و موسسات بین‌المللی مانند وال‌استریت ژورنال و موسسه صلح ایالات متحده، مجموع دارایی‌های مسدود شده ایران را رقمی بین ۱۰۰ تا ۱۲۳ میلیارد دلار اعلام کرده‌اند.

🔹الجزیره مبلغ دارایی‌های بلوکه‌شده در کشورهای چین، عراق، هند، ژاپن، آمریکا و لوکزامبورگ را در مجموع ۴۴ میلیارد دلار تخمین می‌زند.

🔹سعید آجرلو، عضو تیم رسانه‌ای مذاکره‌کننده نیز در یک برنامه تلویزیونی گفته رقم ۲۴ میلیارد دلار، با تایید بانک مرکزی، مبنای مذاکرات است.

🔹در سال‌های گذشته بارها خبر آزاد شدن بخشی از اموال بلوکه‌شده ایران مطرح و منتشر شده، اما بعد تکذیب شده است.

🔹در سال ۱۴۰۲ مقام‌های دولتی از آزاد شدن ۶ تا ۷ میلیارد دلار دارایی بلوکه‌شده ایران در کره جنوبی و واریز آن به بانک‌های ایرانی خبر دادند که در نهایت مشخص شد چنین اتفاقی رخ نداده است.

🔹به این مجموعه از پیچیدگی‌ها و ابهامات، هزینه‌ها و کارمزدهای بانکی نگهداری طولانی‌مدت این اموال، هزینه‌های نقل و انتقالات و تغییرات نرخ‌های تبدیل ارز را نیز باید افزود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ درباره ویدیو با ادعای «موشک ناشناخته ایرانی» چه می‌دانیم؟

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به لحظه اصابت و انفجار یک «موشک ناشناخته ایرانی» است که تحلیلگران نظامی را «وحشت‌زده» کرده است.

🔹در توضیح این ویدیو ادعا شده نشریه فوربز این موشک را «پدیده‌ای فراتر از هایپرسونیک و سوپرسونیک» و «غیرقابل رهگیری» توصیف کرده است.

🔹این ادعا بی‌اساس و نادرست است. هیچ رسانه معتبر و رسمی این ویدیو را منتشر نکرده است.

🔹در بازنشرها، به زمان یا مکان انفجار اشاره‌ای نشده و هیچ ویدیویی از ابعاد دیگر ماجرا وجود ندارد و خود ویدیو نیز نشانه‌هایی از ساختگی‌بودن دارد.

🔹اگرچه فوربز مقالاتی درباره توان نظامی ایران از جمله موشک‌های فتاح دارد، اما برخلاف ادعاها، این نشریه اشاره‌ای به «غیرقابل رهگیری» بودن آنها نکرده است.

🔹ایران موشک‌های هایپرسونیک «فتاح-۱» و «فتاح-۲» را دارد و ادعا می‌کند رهگیری‌ این موشک‌ها به‌خاطر سرعت و مانورپذیری‌شان، بسیار سخت است؛ اما هنوز در تحلیل‌های مستقل درباره واقعی بودن قابلیت «پرنده گلاید هایپرسونیک» بودن فتاح اختلاف‌نظر وجود دارد.

🔹ویدیوهای پرتاب و اصابت موشک فتاح که در خبرگزاری‌های داخلی منتشر شده‌اند، با این ویدیوی مورد اشاره، مطابقت ندارند.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ویدیو و ادعای آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

✍️ مقاله گاردین درباره تورهای رسانه‌ای حمایت از جمهوری اسلامی، بر اساس تحقیقات فکت‌نامه

🔹تازه‌ترین تحقیقات ما در فکت‌نامه، در مورد تورهای رسانه‌ای تحت حمایت جمهوری اسلامی ایران، در گاردین منتشر شده است.

🔹ما در بررسی‌های خود فاش کردیم که چگونه جمهوری اسلامی همزمان با قطع اینترنت در ایران و خاموشی صدای شهروندان عادی، از اینفلوئنسرهای خارجی، برای بازتولید روایت‌های حکومتی استفاده می‌کند.

🔹یک نمونه بارز این جریان، بشرا شیخ فعال رسانه‌ای بریتانیایی ـ پاکستانی است که به او دسترسی سطح بالا به مقامات ارشد و سایت‌های حساس نظامی داده شد تا تبلیغات حکومتی را برای صدها هزار دنبال‌کننده خود پخش کند.

👈 لینک مقاله گاردین

👈 لینک مقاله در سایت فکت‌نامه

👈 نسخه انگلیسی مقاله در سابستک فکت‌نامه

🌐 @Factnameh

❌ ادعای نادرست اختراع یک قلب مصنوعی که تا ابد کار می‌کند

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده فرانسه قلبی مصنوعی اختراع کرده که تا ابد می‌تپد و نیازی به اهداکننده انسانی ندارد.

🔹این ادعا نادرست است.

🔹شرکت فرانسوی کارمات واقعا یک قلب مصنوعی ساخته که کاربرد آن کمک به حیات بیماران نیازمند پیوند تا زمان اهدای قلب انسانی است.

🔹شرکت کارمات می‌گوید این قلب برای کسانی طراحی شده که ۱۸۰ روز برای دریافت قلب واقعی فرصت دارند.

🔹در نوامبر ۲۰۲۴ میانگین مدت‌زمان استفاده از این قلب برای بیماران قلبی ۱۵۴ روز بوده است.

🔹این قلب مصنوعی با برق کار می‌کند و نیازمند شارژ منظم از جانب بیمار است.

🔹شرکت کارمات و مراکزی که از محصول آنها استفاده کرده‌اند، هیچ‌کدام ادعایی مبنی بر فعالیت ابدی و بی‌نیازی به قلب انسان را مطرح نکرده‌اند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای اختراع قلب مصنوعی با توانایی فعالیت ابدی، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

🎥 به دعوت صداوسیما؛ اینفلوئنسر یا خبرنگار مستقل؟

🔹از بهمن ۱۴۰۴ تا بهار امسال، معاون برون‌مرزی صداوسیما تحت عنوان «جشنواره رسانه‌ای صبح» سه تور اختصاصی برای تعدادی از اینفلوئنسرهای خارجی برگزار کرده تا روایت خود از اعتراضات و جنگ را مخابره کند.

🔹یکی از چهره‌های اصلی این برنامه‌ها «بشرا شیخ» اینفلوئنسر پاکستانی-بریتانیایی است که دسترسی‌های زیادی از جمله دیدار با مقام‌های جمهوری اسلامی و حضور در تنگه هرمز به او داده شد و حتی به سخنران تجمعات شبانه حامیان حکومت در تهران تبدیل شد.

🔹در همان روزهایی که اینترنت برای میلیون‌ها ایرانی قطع بود، شرکت‌کنندگان این تورها با اینترنت آزاد و لیست سفید حکومتی فعالیت می‌کردند تا روایت رسمی جمهوری اسلامی را بازتولید کنند.

👈 مقاله مرتبط با این ویدیو در سایت فکت‌نامه

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh