FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.2K photos
731 videos
3 files
4.23K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
❌ ادعای نادرست اختراع یک قلب مصنوعی که تا ابد کار می‌کند

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده فرانسه قلبی مصنوعی اختراع کرده که تا ابد می‌تپد و نیازی به اهداکننده انسانی ندارد.

🔹این ادعا نادرست است.

🔹شرکت فرانسوی کارمات واقعا یک قلب مصنوعی ساخته که کاربرد آن کمک به حیات بیماران نیازمند پیوند تا زمان اهدای قلب انسانی است.

🔹شرکت کارمات می‌گوید این قلب برای کسانی طراحی شده که ۱۸۰ روز برای دریافت قلب واقعی فرصت دارند.

🔹در نوامبر ۲۰۲۴ میانگین مدت‌زمان استفاده از این قلب برای بیماران قلبی ۱۵۴ روز بوده است.

🔹این قلب مصنوعی با برق کار می‌کند و نیازمند شارژ منظم از جانب بیمار است.

🔹شرکت کارمات و مراکزی که از محصول آنها استفاده کرده‌اند، هیچ‌کدام ادعایی مبنی بر فعالیت ابدی و بی‌نیازی به قلب انسان را مطرح نکرده‌اند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای اختراع قلب مصنوعی با توانایی فعالیت ابدی، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی احمدی‌نژاد در رامسر، قدیمی است

🔹در شبکه‌های اجتماعی، ویدئویی با عنوان حضور احمدی‌نژاد در رامسر منتشر و ادعا شده که زمان این ویدئو مربوط به روزهای اخیر و حوالی خرداد ۱۴۰۵ است.

🔹این ویدئو، قدیمی و مربوط به سفر محمدی‌نژاد به رامسر در اوایل آذر ۱۴۰۴ برای شرکت در مراسم ترحیم خواهر اسفندیار رحیم‌مشایی است.

🔹تصاویر این مراسم پیش‌تر در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو با روزهای اخیر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 به دعوت صداوسیما؛ اینفلوئنسر یا خبرنگار مستقل؟

🔹از بهمن ۱۴۰۴ تا بهار امسال، معاون برون‌مرزی صداوسیما تحت عنوان «جشنواره رسانه‌ای صبح» سه تور اختصاصی برای تعدادی از اینفلوئنسرهای خارجی برگزار کرده تا روایت خود از اعتراضات و جنگ را مخابره کند.

🔹یکی از چهره‌های اصلی این برنامه‌ها «بشرا شیخ» اینفلوئنسر پاکستانی-بریتانیایی است که دسترسی‌های زیادی از جمله دیدار با مقام‌های جمهوری اسلامی و حضور در تنگه هرمز به او داده شد و حتی به سخنران تجمعات شبانه حامیان حکومت در تهران تبدیل شد.

🔹در همان روزهایی که اینترنت برای میلیون‌ها ایرانی قطع بود، شرکت‌کنندگان این تورها با اینترنت آزاد و لیست سفید حکومتی فعالیت می‌کردند تا روایت رسمی جمهوری اسلامی را بازتولید کنند.

👈 مقاله مرتبط با این ویدیو در سایت فکت‌نامه

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 بودجه نظامی ایران چقدر است؟

🔹سعید آجرلو، عضو تیم رسانه‌ای هیات مذاکره‌کننده ایران، می‌گوید: بودجه نظامی عربستان حدود ۶۴ میلیارد دلار و ۶ برابر بودجه نظامی ایران است.

🔹این اعداد درست و دقیق نیستند. هم بودجه نظامی جمهوری اسلامی و هم عربستان سعودی بیش از این ارقام هستند، اما این ادعا که بودجه نظامی عربستان چند برابر ایران است، واقعیت دارد.

🔹موسسه مطالعات صلح استکهلم (SIPRI) هزینه‌های نظامی ایران در سال ۲۰۲۵ میلادی را حدود ۷ و نیم میلیارد دلار و عربستان سعودی را بیش از ۸۳ میلیارد دلار تخمین زده است.

🔹بودجه نظامی ایران البته در واقعیت بیش از دو برابر برآورد SIPRI است. با احتساب سهمیه نفت خام در سال گذشته به حدود ۱۷ میلیارد دلار می‌رسد که همچنان یک‌پنجم هزینه‌های نظامی عربستان است.

🔹البته نهادهای نظامی در ایران فعالیت‌های اقتصادی و منابع مالی غیرشفاف دیگری نیز دارند که به دلیل نبود شفافیت هیچ برآوردی از میزان آن وجود ندارد.

🔹بنابراین بخشی از ادعای آجرلو نادرست و بخشی از آن درست است و فکت‌نامه به آن نشان «نیمه‌درست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منتسب به اصابت موشک‌های ایران به اسرائیل، ساختگی است

🔹ویدیویی به طور گسترده در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که در آن تعداد زیادی موشک و سپس انفجاری مهیب دیده می‌شود و ادعا می‌کند صحنه برخورد موشک‌های ایران به اسرائیل است.

🔹این ویدیو ساخته هوش مصنوعی است.

🔹ویدیو اولین‌بار روز ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ در یک صفحه اینستاگرام که ویدیوهای هوش مصنوعی تولید می‌کند، منتشر شده بود.

🔹این صفحه در توضیحات ویدیوی مورد اشاره، نوشته بود که واقعی نیست و با هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹سازنده گفته که این شبیه‌سازی را با هدف نشان دادن میزان خسارت یک بمب هسته‌ای ساخته است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست وزیر سابق درباره کارنامه اقتصادی دولت رئیسی

🔹عیسی زارع‌پور، وزیر ارتباطات دولت سیزدهم، می‌گوید دولت ابراهیم رئیسی اقتصاد ایران را پس از یک دهه رکود، احیا کرد.

🔹اقتصاد ایران در دهه ۱۳۹۰ نوسان‌های شدیدی را از سر گذراند که نتیجه کلی آن متوسط رشد اقتصادی نزدیک به صفر بود.

🔹در سال‌های ۹۱ تا ۹۴ اقتصاد ایران در رکود نسبی به سر می‌برد، در سال‌های ۹۵ و ۹۶ تحت تاثیر برجام رشد اقتصادی بسیار بالا رفت، اما بعد از خروج آمریکا گرفتار رکودهای سنگین در سال‌های ۹۷ و ۹۸ شد.

🔹طبق تعریف، «رکود اقتصادی» به شرایطی می‌گویند که در دو فصل متوالی رشد‌ اقتصادی منفی باشد، در حالی که طبق آمار رسمی روند مثبت شدن رشد اقتصادی از سال ۹۹ و یک سال قبل از تشکیل دولت رئیس آغاز شد.

🔹طبق آمار بانک مرکزی، نرخ رشد اقتصادی ایران در شش فصل متوالی (بهار ۱۳۹۹ تا تابستان ۱۴۰۰) مثبت بود. طبق گزارش‌های مرکز آمار نیز نرخ رشد اقتصادی در دو فصل پیش از تابستان ۱۴۰۰ مثبت بود.

🔹درباره کیفیت رشد اقتصادی سال‌های ۱۳۹۹ به بعد حرف و حدیث‌های زیادی وجود دارد، اما اگر آن را نشانه ثبات و رونق اقتصاد بدانیم، این روند ماه‌ها پیش از تشکیل دولت رئیسی آغاز شد و در دولت او ادامه داشت.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که دولت رئیسی اقتصاد ایران را از رکود خارج کرد، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ انتساب یک تصویر قدیمی به حضور زندانیان در تجمعات حکومتی

🔹تصویری در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده زندانیانی را با پابند در تجمعات حکومتی شب‌های اخیر در ایران نشان می‌دهد.

🔹این تصویر قدیمی است و ارتباطی به ایران ندارد.

🔹این تصویر نخستین‌بار در سال ۲۰۱۹ در گزارشی درباره نظارت بر زندانیان آزاد شده در آمریکا منتشر شد.

🔹از آغاز جنگ اخیر، گروه‌هایی از حامیان جمهوری اسلامی تجمعات شبانه‌ای برگزار کرده‌اند و گزارش‌هایی درباره استفاده از زندانیان جرایم عادی در این تجمعات منتشر شده است.

🔹امکان تأیید یا رد مستقل این گزارش‌ها وجود ندارد، اما این تصویر ارتباطی با حضور یا عدم حضور زندانیان در این تجمعات ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این تصویر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ عکس ساختگی از رابرت دنیرو با تیشرت تنگه هرمز

🔹عکسی از رابرت دنیرو، سینماگر مشهور، با تی‌شرتی که روی آن عبارت «تنگه هرمز» نوشته شده، در برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی فارسی منتشر و ادعا شده که او از تنگه هرمز حمایت کرده است.

🔹این عکس ساختگی است.

🔹تصویر اصلی، عکس دنیرو در نیویورک در سپتامبر ۲۰۲۳ با یک تیشرت طوسی است که با تغییر طرح و رنگ تی‌شرت، دستکاری چهره و افزودن عناصر دیگر، ویرایش شده است.

🔹هیچ اظهارنظر شناخته‌شده‌ای از رابرت دنیرو درباره تنگه هرمز وجود ندارد.
به نظر می‌رسد سابقه انتقادهای تند او از دونالد ترامپ زمینه انتشار این تصویر جعلی را فراهم کرده باشد.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این عکس ساختگی و ادعای مربوط به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منتسب به انهدام جنگنده آمریکایی با پدافند ایرانی، شبیه‌سازی بازی کامپیوتری است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به سرنگونی یک جنگنده آمریکایی با پدافند ایرانی است.

🔹در توضیحات ویدیو آمده که این تصویر از «یادگارهای جنگ رمضان» است و انهدام «پیشرفته‌ترین جت آمریکایی» را نشان می‌دهد.

🔹این ویدیو واقعی نیست و مربوط به شبیه‌سازی بازی‌های کامپیوتری است که پیش از آغاز جنگ منتشر شده بود.

🔹این ویدیو ۱۹ دی ۱۴۰۴ در حساب کاربری «games4642» در تیک‌تاک با هشتگ #games منتشر شد.

🔹محتوای این حساب کاربری شامل شبیه‌سازی‌های جنگی و نظامی از هواپیما، کشتی و تانک است که بخش بزرگی از آن‌ها با همین هشتگ در دسته محتوای بازی‌های کامپیوتری قرار می‌گیرند.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 ماجرای خانم شیخ

🔹در قسمت ۲۷۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی و حواشی بازگشت نسبی اینترنت در ایران صحبت می‌کنیم.

🔹در ادامه درباره فعالیت اینفلوئنسرهایی توضیح می‌دهیم که برای بازتاب روایت جمهوری اسلامی از اعتراضات و جنگ، به ایران سفر کردند.

🔹اخبار مذاکرات ایران و آمریکا، موضوع دارایی‌های بلوکه‌شده ایران را برای چندمین‌بار به یکی از سوژه‌های روز تبدیل کرده است. در این قسمت درباره میزان این دارایی‌ها صحبت کرده‌ایم.

🔹بودجه نظامی جمهوری اسلامی ایران و مقایسه آن با عربستان سعودی، موضوع یکی از فکت‌چک‌های این هفته است.

🔹بررسی آمارها و ادعاها درباره تلفات هواگردهای آمریکا در جنگ اخیر، ویدیوی حضور احمدی‌نژاد در رامسر و ادعایی در مورد یک موشک ناشناخته ایرانی، از دیگر سوژه‌های این قسمت هستند.

🔹ویدیوی منسوب به آسیب ناو آمریکایی، ویدیوی منتسب به حمله ایران به پایگاه آمریکا در عربستان و تصویری که گفته شده مربوط به حضور زندانیان در تجمعات حکومتی است، موضوعات فکت‌چک‌های کوتاه این اپیزود هستند.

🔹در پایان این قسمت دو سوژه غیرجنگی را هم مرور می‌کنیم؛ ادعای اختراع یک قلب مصنوعی خیلی خاص و ظهور یک پیامبر جدید در هندوستان.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM