🔹 بودجه نظامی ایران چقدر است؟
🔹سعید آجرلو، عضو تیم رسانه‌ای هیات مذاکره‌کننده ایران، می‌گوید: بودجه نظامی عربستان حدود ۶۴ میلیارد دلار و ۶ برابر بودجه نظامی ایران است.
🔹این اعداد درست و دقیق نیستند. هم بودجه نظامی جمهوری اسلامی و هم عربستان سعودی بیش از این ارقام هستند، اما این ادعا که بودجه نظامی عربستان چند برابر ایران است، واقعیت دارد.
🔹موسسه مطالعات صلح استکهلم (SIPRI) هزینه‌های نظامی ایران در سال ۲۰۲۵ میلادی را حدود ۷ و نیم میلیارد دلار و عربستان سعودی را بیش از ۸۳ میلیارد دلار تخمین زده است.
🔹بودجه نظامی ایران البته در واقعیت بیش از دو برابر برآورد SIPRI است. با احتساب سهمیه نفت خام در سال گذشته به حدود ۱۷ میلیارد دلار می‌رسد که همچنان یک‌پنجم هزینه‌های نظامی عربستان است.
🔹البته نهادهای نظامی در ایران فعالیت‌های اقتصادی و منابع مالی غیرشفاف دیگری نیز دارند که به دلیل نبود شفافیت هیچ برآوردی از میزان آن وجود ندارد.
🔹بنابراین بخشی از ادعای آجرلو نادرست و بخشی از آن درست است و فکت‌نامه به آن نشان «نیمه‌درست» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
🌐 @Factnameh
🔹سعید آجرلو، عضو تیم رسانه‌ای هیات مذاکره‌کننده ایران، می‌گوید: بودجه نظامی عربستان حدود ۶۴ میلیارد دلار و ۶ برابر بودجه نظامی ایران است.
🔹این اعداد درست و دقیق نیستند. هم بودجه نظامی جمهوری اسلامی و هم عربستان سعودی بیش از این ارقام هستند، اما این ادعا که بودجه نظامی عربستان چند برابر ایران است، واقعیت دارد.
🔹موسسه مطالعات صلح استکهلم (SIPRI) هزینه‌های نظامی ایران در سال ۲۰۲۵ میلادی را حدود ۷ و نیم میلیارد دلار و عربستان سعودی را بیش از ۸۳ میلیارد دلار تخمین زده است.
🔹بودجه نظامی ایران البته در واقعیت بیش از دو برابر برآورد SIPRI است. با احتساب سهمیه نفت خام در سال گذشته به حدود ۱۷ میلیارد دلار می‌رسد که همچنان یک‌پنجم هزینه‌های نظامی عربستان است.
🔹البته نهادهای نظامی در ایران فعالیت‌های اقتصادی و منابع مالی غیرشفاف دیگری نیز دارند که به دلیل نبود شفافیت هیچ برآوردی از میزان آن وجود ندارد.
🔹بنابراین بخشی از ادعای آجرلو نادرست و بخشی از آن درست است و فکت‌نامه به آن نشان «نیمه‌درست» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منتسب به اصابت موشک‌های ایران به اسرائیل، ساختگی است
🔹ویدیویی به طور گسترده در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که در آن تعداد زیادی موشک و سپس انفجاری مهیب دیده می‌شود و ادعا می‌کند صحنه برخورد موشک‌های ایران به اسرائیل است.
🔹این ویدیو ساخته هوش مصنوعی است.
🔹ویدیو اولین‌بار روز ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ در یک صفحه اینستاگرام که ویدیوهای هوش مصنوعی تولید می‌کند، منتشر شده بود.
🔹این صفحه در توضیحات ویدیوی مورد اشاره، نوشته بود که واقعی نیست و با هوش مصنوعی ساخته شده است.
🔹سازنده گفته که این شبیه‌سازی را با هدف نشان دادن میزان خسارت یک بمب هسته‌ای ساخته است.
🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
🌐 @Factnameh
🔹ویدیویی به طور گسترده در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که در آن تعداد زیادی موشک و سپس انفجاری مهیب دیده می‌شود و ادعا می‌کند صحنه برخورد موشک‌های ایران به اسرائیل است.
🔹این ویدیو ساخته هوش مصنوعی است.
🔹ویدیو اولین‌بار روز ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ در یک صفحه اینستاگرام که ویدیوهای هوش مصنوعی تولید می‌کند، منتشر شده بود.
🔹این صفحه در توضیحات ویدیوی مورد اشاره، نوشته بود که واقعی نیست و با هوش مصنوعی ساخته شده است.
🔹سازنده گفته که این شبیه‌سازی را با هدف نشان دادن میزان خسارت یک بمب هسته‌ای ساخته است.
🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست وزیر سابق درباره کارنامه اقتصادی دولت رئیسی
🔹عیسی زارع‌پور، وزیر ارتباطات دولت سیزدهم، می‌گوید دولت ابراهیم رئیسی اقتصاد ایران را پس از یک دهه رکود، احیا کرد.
🔹اقتصاد ایران در دهه ۱۳۹۰ نوسان‌های شدیدی را از سر گذراند که نتیجه کلی آن متوسط رشد اقتصادی نزدیک به صفر بود.
🔹در سال‌های ۹۱ تا ۹۴ اقتصاد ایران در رکود نسبی به سر می‌برد، در سال‌های ۹۵ و ۹۶ تحت تاثیر برجام رشد اقتصادی بسیار بالا رفت، اما بعد از خروج آمریکا گرفتار رکودهای سنگین در سال‌های ۹۷ و ۹۸ شد.
🔹طبق تعریف، «رکود اقتصادی» به شرایطی می‌گویند که در دو فصل متوالی رشد اقتصادی منفی باشد، در حالی که طبق آمار رسمی روند مثبت شدن رشد اقتصادی از سال ۹۹ و یک سال قبل از تشکیل دولت رئیس آغاز شد.
🔹طبق آمار بانک مرکزی، نرخ رشد اقتصادی ایران در شش فصل متوالی (بهار ۱۳۹۹ تا تابستان ۱۴۰۰) مثبت بود. طبق گزارش‌های مرکز آمار نیز نرخ رشد اقتصادی در دو فصل پیش از تابستان ۱۴۰۰ مثبت بود.
🔹درباره کیفیت رشد اقتصادی سال‌های ۱۳۹۹ به بعد حرف و حدیث‌های زیادی وجود دارد، اما اگر آن را نشانه ثبات و رونق اقتصاد بدانیم، این روند ماه‌ها پیش از تشکیل دولت رئیسی آغاز شد و در دولت او ادامه داشت.
🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که دولت رئیسی اقتصاد ایران را از رکود خارج کرد، نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
🌐 @Factnameh
🔹عیسی زارع‌پور، وزیر ارتباطات دولت سیزدهم، می‌گوید دولت ابراهیم رئیسی اقتصاد ایران را پس از یک دهه رکود، احیا کرد.
🔹اقتصاد ایران در دهه ۱۳۹۰ نوسان‌های شدیدی را از سر گذراند که نتیجه کلی آن متوسط رشد اقتصادی نزدیک به صفر بود.
🔹در سال‌های ۹۱ تا ۹۴ اقتصاد ایران در رکود نسبی به سر می‌برد، در سال‌های ۹۵ و ۹۶ تحت تاثیر برجام رشد اقتصادی بسیار بالا رفت، اما بعد از خروج آمریکا گرفتار رکودهای سنگین در سال‌های ۹۷ و ۹۸ شد.
🔹طبق تعریف، «رکود اقتصادی» به شرایطی می‌گویند که در دو فصل متوالی رشد اقتصادی منفی باشد، در حالی که طبق آمار رسمی روند مثبت شدن رشد اقتصادی از سال ۹۹ و یک سال قبل از تشکیل دولت رئیس آغاز شد.
🔹طبق آمار بانک مرکزی، نرخ رشد اقتصادی ایران در شش فصل متوالی (بهار ۱۳۹۹ تا تابستان ۱۴۰۰) مثبت بود. طبق گزارش‌های مرکز آمار نیز نرخ رشد اقتصادی در دو فصل پیش از تابستان ۱۴۰۰ مثبت بود.
🔹درباره کیفیت رشد اقتصادی سال‌های ۱۳۹۹ به بعد حرف و حدیث‌های زیادی وجود دارد، اما اگر آن را نشانه ثبات و رونق اقتصاد بدانیم، این روند ماه‌ها پیش از تشکیل دولت رئیسی آغاز شد و در دولت او ادامه داشت.
🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که دولت رئیسی اقتصاد ایران را از رکود خارج کرد، نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ انتساب یک تصویر قدیمی به حضور زندانیان در تجمعات حکومتی
🔹تصویری در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده زندانیانی را با پابند در تجمعات حکومتی شب‌های اخیر در ایران نشان می‌دهد.
🔹این تصویر قدیمی است و ارتباطی به ایران ندارد.
🔹این تصویر نخستین‌بار در سال ۲۰۱۹ در گزارشی درباره نظارت بر زندانیان آزاد شده در آمریکا منتشر شد.
🔹از آغاز جنگ اخیر، گروه‌هایی از حامیان جمهوری اسلامی تجمعات شبانه‌ای برگزار کرده‌اند و گزارش‌هایی درباره استفاده از زندانیان جرایم عادی در این تجمعات منتشر شده است.
🔹امکان تأیید یا رد مستقل این گزارش‌ها وجود ندارد، اما این تصویر ارتباطی با حضور یا عدم حضور زندانیان در این تجمعات ندارد.
🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این تصویر نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
🌐 @Factnameh
🔹تصویری در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده زندانیانی را با پابند در تجمعات حکومتی شب‌های اخیر در ایران نشان می‌دهد.
🔹این تصویر قدیمی است و ارتباطی به ایران ندارد.
🔹این تصویر نخستین‌بار در سال ۲۰۱۹ در گزارشی درباره نظارت بر زندانیان آزاد شده در آمریکا منتشر شد.
🔹از آغاز جنگ اخیر، گروه‌هایی از حامیان جمهوری اسلامی تجمعات شبانه‌ای برگزار کرده‌اند و گزارش‌هایی درباره استفاده از زندانیان جرایم عادی در این تجمعات منتشر شده است.
🔹امکان تأیید یا رد مستقل این گزارش‌ها وجود ندارد، اما این تصویر ارتباطی با حضور یا عدم حضور زندانیان در این تجمعات ندارد.
🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این تصویر نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ عکس ساختگی از رابرت دنیرو با تیشرت تنگه هرمز
🔹عکسی از رابرت دنیرو، سینماگر مشهور، با تی‌شرتی که روی آن عبارت «تنگه هرمز» نوشته شده، در برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی فارسی منتشر و ادعا شده که او از تنگه هرمز حمایت کرده است.
🔹این عکس ساختگی است.
🔹تصویر اصلی، عکس دنیرو در نیویورک در سپتامبر ۲۰۲۳ با یک تیشرت طوسی است که با تغییر طرح و رنگ تیشرت، دستکاری چهره و افزودن عناصر دیگر، ویرایش شده است.
🔹هیچ اظهارنظر شناخته‌شده‌ای از رابرت دنیرو درباره تنگه هرمز وجود ندارد.
به نظر می‌رسد سابقه انتقادهای تند او از دونالد ترامپ زمینه انتشار این تصویر جعلی را فراهم کرده باشد.
🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این عکس ساختگی و ادعای مربوط به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
🌐 @Factnameh
🔹عکسی از رابرت دنیرو، سینماگر مشهور، با تی‌شرتی که روی آن عبارت «تنگه هرمز» نوشته شده، در برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی فارسی منتشر و ادعا شده که او از تنگه هرمز حمایت کرده است.
🔹این عکس ساختگی است.
🔹تصویر اصلی، عکس دنیرو در نیویورک در سپتامبر ۲۰۲۳ با یک تیشرت طوسی است که با تغییر طرح و رنگ تیشرت، دستکاری چهره و افزودن عناصر دیگر، ویرایش شده است.
🔹هیچ اظهارنظر شناخته‌شده‌ای از رابرت دنیرو درباره تنگه هرمز وجود ندارد.
به نظر می‌رسد سابقه انتقادهای تند او از دونالد ترامپ زمینه انتشار این تصویر جعلی را فراهم کرده باشد.
🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این عکس ساختگی و ادعای مربوط به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منتسب به انهدام جنگنده آمریکایی با پدافند ایرانی، شبیه‌سازی بازی کامپیوتری است
🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به سرنگونی یک جنگنده آمریکایی با پدافند ایرانی است.
🔹در توضیحات ویدیو آمده که این تصویر از «یادگارهای جنگ رمضان» است و انهدام «پیشرفته‌ترین جت آمریکایی» را نشان می‌دهد.
🔹این ویدیو واقعی نیست و مربوط به شبیه‌سازی بازی‌های کامپیوتری است که پیش از آغاز جنگ منتشر شده بود.
🔹این ویدیو ۱۹ دی ۱۴۰۴ در حساب کاربری «games4642» در تیک‌تاک با هشتگ #games منتشر شد.
🔹محتوای این حساب کاربری شامل شبیه‌سازی‌های جنگی و نظامی از هواپیما، کشتی و تانک است که بخش بزرگی از آن‌ها با همین هشتگ در دسته محتوای بازی‌های کامپیوتری قرار می‌گیرند.
🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
🌐 @Factnameh
🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به سرنگونی یک جنگنده آمریکایی با پدافند ایرانی است.
🔹در توضیحات ویدیو آمده که این تصویر از «یادگارهای جنگ رمضان» است و انهدام «پیشرفته‌ترین جت آمریکایی» را نشان می‌دهد.
🔹این ویدیو واقعی نیست و مربوط به شبیه‌سازی بازی‌های کامپیوتری است که پیش از آغاز جنگ منتشر شده بود.
🔹این ویدیو ۱۹ دی ۱۴۰۴ در حساب کاربری «games4642» در تیک‌تاک با هشتگ #games منتشر شد.
🔹محتوای این حساب کاربری شامل شبیه‌سازی‌های جنگی و نظامی از هواپیما، کشتی و تانک است که بخش بزرگی از آن‌ها با همین هشتگ در دسته محتوای بازی‌های کامپیوتری قرار می‌گیرند.
🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹در قسمت ۲۷۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی و حواشی بازگشت نسبی اینترنت در ایران صحبت می‌کنیم.
🔹در ادامه درباره فعالیت اینفلوئنسرهایی توضیح می‌دهیم که برای بازتاب روایت جمهوری اسلامی از اعتراضات و جنگ، به ایران سفر کردند.
🔹اخبار مذاکرات ایران و آمریکا، موضوع دارایی‌های بلوکه‌شده ایران را برای چندمین‌بار به یکی از سوژه‌های روز تبدیل کرده است. در این قسمت درباره میزان این دارایی‌ها صحبت کرده‌ایم.
🔹بودجه نظامی جمهوری اسلامی ایران و مقایسه آن با عربستان سعودی، موضوع یکی از فکت‌چک‌های این هفته است.
🔹بررسی آمارها و ادعاها درباره تلفات هواگردهای آمریکا در جنگ اخیر، ویدیوی حضور احمدی‌نژاد در رامسر و ادعایی در مورد یک موشک ناشناخته ایرانی، از دیگر سوژه‌های این قسمت هستند.
🔹ویدیوی منسوب به آسیب ناو آمریکایی، ویدیوی منتسب به حمله ایران به پایگاه آمریکا در عربستان و تصویری که گفته شده مربوط به حضور زندانیان در تجمعات حکومتی است، موضوعات فکت‌چک‌های کوتاه این اپیزود هستند.
🔹در پایان این قسمت دو سوژه غیرجنگی را هم مرور می‌کنیم؛ ادعای اختراع یک قلب مصنوعی خیلی خاص و ظهور یک پیامبر جدید در هندوستان.
🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🔹در قسمت ۲۷۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی و حواشی بازگشت نسبی اینترنت در ایران صحبت می‌کنیم.
🔹در ادامه درباره فعالیت اینفلوئنسرهایی توضیح می‌دهیم که برای بازتاب روایت جمهوری اسلامی از اعتراضات و جنگ، به ایران سفر کردند.
🔹اخبار مذاکرات ایران و آمریکا، موضوع دارایی‌های بلوکه‌شده ایران را برای چندمین‌بار به یکی از سوژه‌های روز تبدیل کرده است. در این قسمت درباره میزان این دارایی‌ها صحبت کرده‌ایم.
🔹بودجه نظامی جمهوری اسلامی ایران و مقایسه آن با عربستان سعودی، موضوع یکی از فکت‌چک‌های این هفته است.
🔹بررسی آمارها و ادعاها درباره تلفات هواگردهای آمریکا در جنگ اخیر، ویدیوی حضور احمدی‌نژاد در رامسر و ادعایی در مورد یک موشک ناشناخته ایرانی، از دیگر سوژه‌های این قسمت هستند.
🔹ویدیوی منسوب به آسیب ناو آمریکایی، ویدیوی منتسب به حمله ایران به پایگاه آمریکا در عربستان و تصویری که گفته شده مربوط به حضور زندانیان در تجمعات حکومتی است، موضوعات فکت‌چک‌های کوتاه این اپیزود هستند.
🔹در پایان این قسمت دو سوژه غیرجنگی را هم مرور می‌کنیم؛ ادعای اختراع یک قلب مصنوعی خیلی خاص و ظهور یک پیامبر جدید در هندوستان.
🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
00:01:00 مقدمه
00:03:12 ماجرای ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی و قطع و وصل اینترنت
00:13:59 گزارشگری اینفلوئنسرها از ایران؛ پروپاگاندا یا روایت آلترناتیو
00:31:14 پول‌های بلوکه‌شده ایران چقدر است؟
00:40:33 بودجه نظامی ایران چقدر است؟
00:43:36 بررسی ادعاها درباره آمار تلفات هواگردهای آمریکایی در جنگ
00:47:56 ویدیوی احمدی‌نژاد در رامسر قدیمی است
00:50:12 درباره ویدیو با ادعای «موشک ناشناخته ایرانی» چه می‌دانیم؟
00:53:22 ویدیوی ساختگی منسوب به ناو آمریکایی بعد از موشک‌باران ایران
00:54:46 ویدیوی «حمله ایران به پایگاه آمریکا در عربستان» ساختگی است
00:55:50 انتساب تصویر قدیمی به حضور زندانیان در تجمعات حکومتی
00:57:14 ادعای نادرست اختراع یک قلب مصنوعی که تا ابد کار می‌کند
00:59:09 ویدیوی ساختگی از پیامبر هندی که از صخره صاف بالا می‌رود
01:01:24 کامنت‌ها
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✅ کاهش شدید آمار تولد در ایران
🔹رسانه‌ها در ایران از کاهش بی‌سابقه آمار زادوولد در سال ۱۴۰۴ خبر داده‌اند.
🔹طبق گزارش سازمان ثبت احوال تعداد زادوولدهای ثبت شده در سال ۱۴۰۴ به ۸۹۲ هزار مورد رسیده است.
🔹این آمار حدود ۱۰ درصد کمتر از آمار سال ۱۴۰۳ است که خود آن هم در زمان خود یک رکورد تاریخی (کمتر از یک میلیون تولد) بود.
🔹آمار ولادت‌های ثبت شده از سال ۱۳۴۴ در دسترس است. بر اساس این آمار دهه ۱۳۶۰ با متوسط ۲ میلیون تولد در سال رکورددار است.
🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای رسانه‌ها نشان «درست» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
🌐 @Factnameh
🔹رسانه‌ها در ایران از کاهش بی‌سابقه آمار زادوولد در سال ۱۴۰۴ خبر داده‌اند.
🔹طبق گزارش سازمان ثبت احوال تعداد زادوولدهای ثبت شده در سال ۱۴۰۴ به ۸۹۲ هزار مورد رسیده است.
🔹این آمار حدود ۱۰ درصد کمتر از آمار سال ۱۴۰۳ است که خود آن هم در زمان خود یک رکورد تاریخی (کمتر از یک میلیون تولد) بود.
🔹آمار ولادت‌های ثبت شده از سال ۱۳۴۴ در دسترس است. بر اساس این آمار دهه ۱۳۶۰ با متوسط ۲ میلیون تولد در سال رکورددار است.
🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای رسانه‌ها نشان «درست» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM