FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.2K photos
731 videos
3 files
4.24K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
❌ انتساب یک تصویر قدیمی به حضور زندانیان در تجمعات حکومتی

🔹تصویری در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده زندانیانی را با پابند در تجمعات حکومتی شب‌های اخیر در ایران نشان می‌دهد.

🔹این تصویر قدیمی است و ارتباطی به ایران ندارد.

🔹این تصویر نخستین‌بار در سال ۲۰۱۹ در گزارشی درباره نظارت بر زندانیان آزاد شده در آمریکا منتشر شد.

🔹از آغاز جنگ اخیر، گروه‌هایی از حامیان جمهوری اسلامی تجمعات شبانه‌ای برگزار کرده‌اند و گزارش‌هایی درباره استفاده از زندانیان جرایم عادی در این تجمعات منتشر شده است.

🔹امکان تأیید یا رد مستقل این گزارش‌ها وجود ندارد، اما این تصویر ارتباطی با حضور یا عدم حضور زندانیان در این تجمعات ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این تصویر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ عکس ساختگی از رابرت دنیرو با تیشرت تنگه هرمز

🔹عکسی از رابرت دنیرو، سینماگر مشهور، با تی‌شرتی که روی آن عبارت «تنگه هرمز» نوشته شده، در برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی فارسی منتشر و ادعا شده که او از تنگه هرمز حمایت کرده است.

🔹این عکس ساختگی است.

🔹تصویر اصلی، عکس دنیرو در نیویورک در سپتامبر ۲۰۲۳ با یک تیشرت طوسی است که با تغییر طرح و رنگ تی‌شرت، دستکاری چهره و افزودن عناصر دیگر، ویرایش شده است.

🔹هیچ اظهارنظر شناخته‌شده‌ای از رابرت دنیرو درباره تنگه هرمز وجود ندارد.
به نظر می‌رسد سابقه انتقادهای تند او از دونالد ترامپ زمینه انتشار این تصویر جعلی را فراهم کرده باشد.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این عکس ساختگی و ادعای مربوط به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منتسب به انهدام جنگنده آمریکایی با پدافند ایرانی، شبیه‌سازی بازی کامپیوتری است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به سرنگونی یک جنگنده آمریکایی با پدافند ایرانی است.

🔹در توضیحات ویدیو آمده که این تصویر از «یادگارهای جنگ رمضان» است و انهدام «پیشرفته‌ترین جت آمریکایی» را نشان می‌دهد.

🔹این ویدیو واقعی نیست و مربوط به شبیه‌سازی بازی‌های کامپیوتری است که پیش از آغاز جنگ منتشر شده بود.

🔹این ویدیو ۱۹ دی ۱۴۰۴ در حساب کاربری «games4642» در تیک‌تاک با هشتگ #games منتشر شد.

🔹محتوای این حساب کاربری شامل شبیه‌سازی‌های جنگی و نظامی از هواپیما، کشتی و تانک است که بخش بزرگی از آن‌ها با همین هشتگ در دسته محتوای بازی‌های کامپیوتری قرار می‌گیرند.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 ماجرای خانم شیخ

🔹در قسمت ۲۷۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی و حواشی بازگشت نسبی اینترنت در ایران صحبت می‌کنیم.

🔹در ادامه درباره فعالیت اینفلوئنسرهایی توضیح می‌دهیم که برای بازتاب روایت جمهوری اسلامی از اعتراضات و جنگ، به ایران سفر کردند.

🔹اخبار مذاکرات ایران و آمریکا، موضوع دارایی‌های بلوکه‌شده ایران را برای چندمین‌بار به یکی از سوژه‌های روز تبدیل کرده است. در این قسمت درباره میزان این دارایی‌ها صحبت کرده‌ایم.

🔹بودجه نظامی جمهوری اسلامی ایران و مقایسه آن با عربستان سعودی، موضوع یکی از فکت‌چک‌های این هفته است.

🔹بررسی آمارها و ادعاها درباره تلفات هواگردهای آمریکا در جنگ اخیر، ویدیوی حضور احمدی‌نژاد در رامسر و ادعایی در مورد یک موشک ناشناخته ایرانی، از دیگر سوژه‌های این قسمت هستند.

🔹ویدیوی منسوب به آسیب ناو آمریکایی، ویدیوی منتسب به حمله ایران به پایگاه آمریکا در عربستان و تصویری که گفته شده مربوط به حضور زندانیان در تجمعات حکومتی است، موضوعات فکت‌چک‌های کوتاه این اپیزود هستند.

🔹در پایان این قسمت دو سوژه غیرجنگی را هم مرور می‌کنیم؛ ادعای اختراع یک قلب مصنوعی خیلی خاص و ظهور یک پیامبر جدید در هندوستان.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 ماجرای خانم شیخ

🔹در قسمت ۲۷۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی و حواشی بازگشت نسبی اینترنت در ایران صحبت می‌کنیم.

🔹در ادامه درباره فعالیت اینفلوئنسرهایی توضیح می‌دهیم که برای بازتاب روایت جمهوری اسلامی از اعتراضات و جنگ، به ایران سفر کردند.

🔹اخبار مذاکرات ایران و آمریکا، موضوع دارایی‌های بلوکه‌شده ایران را برای چندمین‌بار به یکی از سوژه‌های روز تبدیل کرده است. در این قسمت درباره میزان این دارایی‌ها صحبت کرده‌ایم.

🔹بودجه نظامی جمهوری اسلامی ایران و مقایسه آن با عربستان سعودی، موضوع یکی از فکت‌چک‌های این هفته است.

🔹بررسی آمارها و ادعاها درباره تلفات هواگردهای آمریکا در جنگ اخیر، ویدیوی حضور احمدی‌نژاد در رامسر و ادعایی در مورد یک موشک ناشناخته ایرانی، از دیگر سوژه‌های این قسمت هستند.

🔹ویدیوی منسوب به آسیب ناو آمریکایی، ویدیوی منتسب به حمله ایران به پایگاه آمریکا در عربستان و تصویری که گفته شده مربوط به حضور زندانیان در تجمعات حکومتی است، موضوعات فکت‌چک‌های کوتاه این اپیزود هستند.

🔹در پایان این قسمت دو سوژه غیرجنگی را هم مرور می‌کنیم؛ ادعای اختراع یک قلب مصنوعی خیلی خاص و ظهور یک پیامبر جدید در هندوستان.

❗ حجم فایل صوتی: ۲۷ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:01:00 مقدمه
00:03:12 ماجرای ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی و قطع و وصل اینترنت
00:13:59 گزارشگری اینفلوئنسرها از ایران؛ پروپاگاندا یا روایت آلترناتیو
00:31:14 پول‌های بلوکه‌شده ایران چقدر است؟
00:40:33 بودجه نظامی ایران چقدر است؟
00:43:36 بررسی ادعاها درباره آمار تلفات هواگردهای آمریکایی در جنگ
00:47:56 ویدیوی احمدی‌نژاد در رامسر قدیمی است
00:50:12 درباره ویدیو با ادعای «موشک ناشناخته ایرانی» چه می‌دانیم؟
00:53:22 ویدیوی ساختگی منسوب به ناو آمریکایی بعد از موشک‌باران ایران
00:54:46 ویدیوی «حمله ایران به پایگاه آمریکا در عربستان» ساختگی است
00:55:50 انتساب تصویر قدیمی به حضور زندانیان در تجمعات حکومتی
00:57:14 ادعای نادرست اختراع یک قلب مصنوعی که تا ابد کار می‌کند
00:59:09 ویدیوی ساختگی از پیامبر هندی که از صخره صاف بالا می‌رود
01:01:24 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✅ کاهش شدید آمار تولد در ایران

🔹رسانه‌ها در ایران از کاهش بی‌سابقه آمار زادوولد در سال ۱۴۰۴ خبر داده‌اند.

🔹طبق گزارش سازمان ثبت احوال تعداد زادوولدهای ثبت شده در سال ۱۴۰۴ به ۸۹۲ هزار مورد رسیده است.

🔹این آمار حدود ۱۰ درصد کمتر از آمار سال ۱۴۰۳ است که خود آن هم در زمان خود یک رکورد تاریخی (کمتر از یک میلیون تولد) بود.

🔹آمار ولادت‌های ثبت شده از سال ۱۳۴۴ در دسترس است. بر اساس این آمار دهه ۱۳۶۰ با متوسط ۲ میلیون تولد در سال رکورددار است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای رسانه‌ها نشان «درست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی بابک زنجانی، ربات چینی و ادعای اولین جنگ هوش مصنوعی

🔹بابک زنجانی در حساب‌های کاربری خود در شبکه‌های اجتماعی، تصاویری را همراه با ادعاهایی درباره یک ربات هوش مصنوعی منتشر کرده است.

🔹او در بخش اول ویدیو کنار یک ربات هوشمند قدم می‌زند و در بخش دوم ویدیو، همان ربات‌ها در حال شلیک و عملیات‌های نظامی دیده می‌شوند.

🔹بخش اول ویدیو، مربوط به رباتی چینی است که آن را می‌توان با قیمت ۱۳۵۰۰ دلار خرید و ربات نظامی نیست.

🔹بخش دوم ویدیو (شلیک ربات‌ها) کاملا ساخته هوش مصنوعی است.

🔹در بازنشر این ویدیو در شبکه‌های اجتماعی، این ربات با عنوان «ربات هوشمند جنگی» با «قابلیت تیراندازی» معرفی شده که ادعاهایی نادرست است.

🔹رباتی که می‌بینیم، سری G1 ساخت شرکتی چینی Unitree است. خود شرکت سازنده چینی تاکید کرده که این محصول برای مقاصد نظامی و امنیتی نیست بلکه یک پلتفرم تحقیقاتی، آموزشی و توسعه‌ای برای آینده ربات‌های انسان‌نما و هوش مصنوعی است.

🔹همچنین بابک زنجانی در پست خود همراه ویدیوی این ربات، ادعا کرده «اولین جنگ هوش مصنوعی را ایران تجربه کرد»؛ اما این ادعا هم درست نیست.

🔹هرچند گزارش‌ها نشان می‌دهد در جنگ اخیر از هوش مصنوعی استفاده‌های مختلفی شده، اما جنگ‌های اوکراین و غزه، نمونه‌های بارزی از این مساله پیش از جنگ اخیر محسوب می‌شوند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای کاربری نظامی این ربات و همچنین این ادعا که «ایران اولین جنگ هوش مصنوعی را تجربه کرده» نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ آمار بی‌پایه و اساس ثابتی درباره حضور ۶۰ میلیون نفر در تجمعات حکومتی

🔹امیرحسین ثابتی، نماینده مجلس، می‌گوید: «طبق آخرین نظرسنجی‌ها نزدیک ۶۰ میلیون ایرانی حداقل یک‌بار در این تجمعات خیابانی شرکت کرده‌اند.»

🔹اولین‌بار نیست که آمارهای اغراق‌شده درباره جمعیت هواداران جمهوری اسلامی در ایران مطرح می‌شود، اما این عدد، با اختلاف بزرگترین عددی است که تاکنون مطرح شده است.

🔹در هفته‌های اخیر در ایران نظرسنجی‌های انجام شده که می‌گوید حدود نیمی از جمعیت بالای ۱۸ سال، دست‌کم یک‌بار در تجمعات شبانه بعد از جنگ شرکت کرده‌اند.

🔹مهمترین آنها نظرسنجی «مرکز تحلیل اجتماعی متا» است که خود را یک موسسه افکارسنجی خصوصی معرفی می‌کند.

🔹این مرکز به‌تازگی مدعی شده در نظرسنجی از ۱۱۱۸ فرد بالای ۱۸ سال، حدود ۵۳ درصد اعلام کرده‌اند دست‌کم یک‌بار در تجمعات شبانه شرکت کرده‌اند. این نظرسنجی به صورت آنلاین و در یک پنل با جمعیت ثابت ۲۰ هزار نفر انجام می‌شود.

🔹صرف‌نظر از اعتبار علمی این نظرسنجی، حتی اگر نتیجه را قابل تعمیم بدانیم و آن را به کل جمعیت بالای ۱۸ سال تعمیم دهیم، به جمعیتی حدود ۳۴ میلیون نفر می‌رسیم که حدود نصف چیزی است که امیرحسین ثابتی می‌گوید.

🔹بنابراین فکت‌نامه، به دلیل اغراق بیش از حد این ادعا، به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای شاخ‌دار رونمایی از سلاح فوق سری ۰۵۸

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به رونمایی از یک سلاح فوق سری است.

🔹این ویدیو ساختگی است و رونمایی از هیچ سلاح واقعی‌ای را نشان نمی‌دهد.

🔹یک صفحه تولیدکننده محتوای دیجیتال در فیس‌بوک این ویدیو و ده‌‌‌ها ویدیوی مشابه آن را منتشر کرده که برخی حتی صداهای یکسان دارند و برخی دیگر فضاهای مشابهی را نشان می‌دهند.

🔹به نظر می‌رسد ویدیوها با ترکیبی از ابزارهای هوش مصنوعی و جلوه‌های ویژه کامپیوتری (CGI/VFX) ساخته شده‌اند.

🔹حرکت غیرطبیعی نورها، صداگذاری سینمایی و نبود بازتاب نور در محیط از نشانه‌های ساختگی بودن آنهاست.

🔹شبکه الجزیره یکی از دیگر ویدیوهای این صفحه را که با ادعای استفاده از سلاح ایرانی در اسرائیل منتشر شده بود، راستی‌آزمایی کرده و آن را ساختگی تشخیص داد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیو نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی قدیمی به اسم «ورود نیروهای آمریکایی به خاک ایران»

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدئویی با ادعای «صحنه ورود ارتش آمریکا به خاک ایران در جریان عملیات نظامی نجات خلبان آمریکایی» منتشر شده است.

🔹این ویدئو قدیمی است و ارتباطی به ایران و جنگ اخیر ندارد.

🔹اصل ویدئو بیش از یک ماه قبل از آغاز جنگ ۴۰ روزه، در تاریخ ۱۷ ژانویه ۲۰۲۶ (۲۷ دی ۱۴۰۴) در حساب تیک‌تاک یک کاربر افغانستانی منتشر شد.

🔹در برخی گزارش‌های رسانه‌ای اشاره شده که این ویدیو مربوط به مرز پاکستان و افغانستان است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای گمراه‌کننده درباره بسته‌شدن تنگه باب المندب

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که یمن تنگه باب‌المندب را به‌طور کامل بست. در برخی پست‌ها هم ادعا شده که ایران این تنگه را بسته است.

🔹این ادعا گمراه‌کننده است.

🔹حوثی‌های یمن اعلام کرده‌اند فقط تردد کشتی‌های اسرائیلی در دریای سرخ و از باب‌المندب ممنوع است.

🔹این تصمیم به معنای توقف کامل کشتیرانی در دریای سرخ یا بسته شدن باب‌المندب نیست.

🔹همچنین، برخلاف آنچه در برخی پست‌ها ادعا شده، این محدودیت را حوثی‌ها اعلام کرده‌اند، نه ایران.

🔹 بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که ایران یا یمن تنگه باب‌المندب را به‌طور کامل بسته‌اند و ایران نیز رسما آن را اعلام کرده، نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM