FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.2K photos
731 videos
3 files
4.23K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
❌ ویدیوی قدیمی آتش‌سوزی در فیلیپین، ارتباطی با حمله اخیر ایران به اسرائیل ندارد

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به حملات موشکی اخیر ایران به اسرائیل است.

🔹این ویدیو، قدیمی و مربوط به آتش‌سوزی ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ در فیلیپین است و ربطی به جنگ ایران و اسرائیل ندارد.

🔹گستردگی این ادعای نادرست با استناد به این ویدیو به قدری بوده که وب‌سایت‌های متعددی از جمله AFP آن را بررسی کرده و ارتباط آن با حملات ایران به اسرائیل را نادرست تشخیص داده‌اند.

🔹فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو با درگیری‌های اخیر ایران و اسرائیل نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 تورم غذا در اردیبهشت ۱۴۰۵؛
🚨 هزینه سبد کالابرگ خانوار از ۱۶ میلیون تومان گذشت

🔹رئیس‌جمهور و مقام‌های دولتی در ایران ماه‌هاست از لزوم افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی حرف می‌زنند، اما تاکنون رقم کالابرگ افزایش پیدا نکرده است.

🔹این در حالی است که چشم‌اندازی از تامین اعتبار برای افزایش کالابرگ دیده نمی‌شود. در بودجه ۱۴۰۵ حتی برای پرداخت کالابرگ یک میلیونی نیز ۴۸ هزار میلیارد تومان کسری وجود دارد.

🔹به گزارش مرکز آمار ایران، نرخ تورم نقطه به نقطه مواد غذایی در اردیبهشت به ۱۲۰ درصد رسیده؛ یعنی متوسط قیمت مواد غذایی حدود ۲/۲ برابر افزایش پیدا کرده است.

🔹در فهرست اقلام غذایی منتخب مرکز آمار نیز قیمت مواد غذایی اصلی به نسبت سال قبل همین موقع، بین ۱۰۰ تا بیش از ۴۳۰ درصد (روغن) افزایش داشته است.

🔹بنابراین متوسط قیمت مواد غذایی اصلی در مناطق شهری به نسبت سال گذشته، بین ۲ تا بیش از ۵ برابر افزایش داشته است.

🔹طبق محاسبات فکت‌نامه، هزینه تأمین سبد ۱۱ قلم کالای پایه کالابرگ برای هر نفر به بیش از ۵ میلیون تومان و برای خانواده سه‌نفری به حدود ۱۶ میلیون تومان رسیده است.

🔹با این حساب یک خانوار کارگری سه‌نفره باید ۶۵ درصد درآمد ماهانه خود به اضافه کمک‌هزینه کالابرگ را برای تامین تنها ۱۱ قلم غذای اصلی هزینه کند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ تکرار ادعاهای بی‌اساس درباره حمله اف-۵ ایرانی به پایگاه آمریکا در کویت

🔹در روزهای اخیر ادعای «حمله جنگنده اف۵ ایرانی به پایگاه آمریکا در کویت» دوباره بازنشر شده است.

🔹پیش‌تر در فکت‌نامه بررسی و تشریح کردیم که این ادعا از نظر فنی و مستندات قابل اتکا، بدون پشتوانه است؛ ادعایی که هیچ جزئیات، شواهد و حتی تاریخ مشخصی ندارد و با توانمندی‌های جنگنده‌ای قدیمی مثل F-5 در برابر لایه‌های راداری، پدافندی، آواکس و گشت‌های هوایی طرف مقابل، سازگار نیست.

🔹در این بازنشرها و ادعاهای جدید، همچنین گفته شده که سرنگونی سه جنگنده F-15 آمریکا با پدافند خودی، به دلیل حمله هوایی F-5 ایرانی بوده؛ اما این ادعا نادرست است.

🔹شواهد و گزارش‌ها، با حادثه آتش‌به‌خودی و درگیری هوا به هوا به‌دست جنگنده‌های کویتی سازگار است، نه با حمله F-5 ایرانی یا شلیک سامانه‌های پدافندی آمریکایی. دولت کویت نیز رسما مسئولیت این حادثه را بر عهده گرفته است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که سرنگونی سه جنگنده F-15 آمریکا با پدافند خودی، به دلیل حمله هوایی F-5 ایرانی بوده، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ تصویر زنی که در تجمعات شبانه با «لباس نامتعارف» حضور دارد، ساختگی است

🔹تصویری در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌شود مربوط به زنی با «لباس نامتعارف» در تجمعات شبانه حکومتی است.

🔹این تصویر واقعی نیست و با ابزارهای هوش مصنوعی دستکاری شده است.

🔹نسخه اصلی تصویر مربوط به عکسی است که یک مجری صداوسیما در صفحه شخصی‌اش در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرده بود.

🔹یک کاربر دیگر مطلب این مجری را بازنشر و تصویر را دستکاری کرده بود.
در برخی از تجمعات شبانه اخیر زنانی بدون حجاب اجباری حضور داشتند اما این تصویر ساختگی است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این عکس ساختگی نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ آمارهای شاخ‌دار کارشناس صداوسیما درباره تلفات آمریکا و اسرائیل در جنگ ۴۰ روزه

🔹علیرضا داودی، کارشناس شبکه خبر و قائم مقام رادیو تهران، در یک برنامه تلویزیونی مدعی شد که در جریان جنگ ۴۰ روزه، اسرائیل بیش از ۲۰۰۰ کشته و ۵۰۰۰ زخمی و آمریکا نیز دست‌کم ۱۰۰۰ کشته و ۷ تا ۸ هزار زخمی داده است.

🔹بررسی گزارش‌های منتشرشده از سوی رسانه‌ها و نهادهای اسرائیلی و همچنین رسانه‌های دیگر مانند الجزیره قطر نشان می‌دهد، آمار واقعی تلفات، فاصله بسیار زیادی با این ادعا دارد.

🔹بر اساس گزارش‌های منتشرشده از سوی تایمز آو اسرائیل، هاآرتص و مؤسسه آلما، در پایان جنگ ۴۰ روزه مجموع کشته‌شدگان در اسرائیل و کرانه باختری حدود ۲۴ تا ۲۶ نفر و شمار زخمی‌ها بیش از ۷ هزار نفر اعلام شده است.

🔹هیچ‌یک از این منابع و گزارش‌ها (چه اسرائیلی و چه بین‌المللی) از کشته شدن هزاران اسرائیلی خبر نداده‌اند.

🔹در مورد آمریکا نیز آمارهای رسمی سنتکام، پنتاگون و گزارش‌های رویترز نشان می‌دهد در جریان عملیات‌های مرتبط با این جنگ، ۱۳ نظامی آمریکایی کشته و حدود ۴۰۰ نفر زخمی شده‌اند.

🔹این ارقام با ادعای «بیش از هزار کشته و هفت تا هشت هزار زخمی» فاصله‌ای بسیار زیاد دارد.

🔹این در حالی است که ساختار ثبت و اعلام تلفات در آمریکا و اسرائیل، شامل اطلاع‌رسانی به خانواده‌ها، ثبت در سامانه‌های رسمی، پوشش رسانه‌ای و روندهای قانونی، پنهان کردن هزاران کشته و زخمی را عملا بسیار دشوار و حتی ناممکن می‌کند.

🔹با این توضیحات و به دلیل فاصله بسیار زیاد این ادعا با گزارش‌های معتبر، فکت‌نامه به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ انتساب نقل قول نادرست به مهدی تاج درباره ترجیح آب‌وهوایی مکزیک به آمریکا از سوی کادر فنی

🔹عکس‌نوشته‌ای از مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال ایران منتشر شده که ادعا می‌کند او گفته: «مشکل صدور ویزا شایعه است و کادر فنی آب و هوای مکزیک را به آمریکا ترجیح داده است».

🔹این ادعا نادرست است و چنین نقل‌قولی در هیچ رسانه معتبری منتشر نشده است.

🔹برخلاف این نقل‌قول، مهدی تاج مکررا از دولت آمریکا و فیفا به دلیل مشکلات صدور ویزا برای تیم‌ ملی و کادر فنی انتقاد کرده است.

🔹جابه‌جایی محل استقرار تیم ملی به تیخوانا در مرز مکزیک، راهکاری برای مدیریت بحران ویزا بوده و هیچ ارتباطی به ترجیح آب‌وهوایی نداشته است.

🔹مشکلات ویزا برای کاروان ایران واقعی بوده و باعث ایجاد ابهام و تاخیر در ورود تیم شد. در نهایت، با وجود صدور ویزای بازیکنان، تعدادی از اعضای تیم اداری و پشتیبانی موفق به دریافت ویزا نشدند.

🔹رئیس فیفا تأکید کرده که سیاست‌های ورود به هر کشور در اختیار دولت‌هاست و فیفا اختیار تغییر این تصمیمات را ندارد.

🔹در نهایت فکت‌نامه به انتساب این نقل‌قول به مهدی تاج نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست توقیف یک کشتی آمریکایی به نام آریستا در تنگه هرمز

🔹رسانه‌های داخلی ایران با انتشار ویدیویی ادعا کرده‌اند سپاه پاسداران یک کشتی باری را در تنگه هرمز توقیف کرده و این کشتی، «آریستا»، متعلق به یک شرکت آمریکایی است.

🔹این ادعا نادرست است. بررسی‌ها نشان می‌دهد «آریستا» نام دو کشتی متفاوت (یک کانتینربر و یک فله‌بر) است که هیچ‌کدام آمریکایی نیستند.

🔹کشتی کانتینربر آریستا با شماره IMO 9348493 در سال ۲۰۰۶ در چین ساخته شده، با پرچم کومور فعالیت می‌کند و در سوابق خود تحت نام‌ها و پرچم‌های مختلف جابه‌جا شده است.

🔹این کشتی در شبکه‌ای از شرکت‌های کشتیرانی ثبت‌شده در امارات و مرتبط با ساختارهای تجاری بین‌المللی فعالیت دارد و در فهرست تحریم‌های آمریکا نیز قرار گرفته است.

🔹کشتی فله‌بر آریستا با شماره IMO 9244831 نیز یک شناور ساخت ژاپن است که تحت مدیریت شرکت ثبت‌شده در امارات و مدیریت فنی یک شرکت هنگ‌کنگی فعالیت می‌کند و در مسیرهای تجاری، از جمله بنادر روسیه، تردد دارد. این کشتی نیز ارتباطی با آمریکا ندارد.

🔹بر اساس شباهت‌ها به نظر می‌رسد شناوری که در این ویدیو دیده می‌شود کشتی کانتینربر آریستا است که نه‌تنها آمریکایی نیست بلکه عضو شبکه موسوم به ناوگان سایه ایران و تحت تحریم ایالات متحده است.

🔹از این رو فکت‌نامه به این ادعا که سپاه یک کشتی باری متعلق به شرکت آمریکایی آریستا را توقیف کرده نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 درباره کشف موی قاچاق از ایران در ارمنستان چه می‌دانیم؟

🔹این روزها خبر کشف محموله موی طبیعی قاچاق از ایران در مرز ارمنستان در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده و برخی کاربران آن را به کشته‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴ نسبت دادند.

🔹بررسی رسانه‌های ارمنستان نشان می‌دهد اصل خبر کشف و توقیف موی قاچاق صحت دارد، اما اعداد مطرح‌شده در شبکه‌های اجتماعی بسیار بیشتر از واقعیت است.

🔹سند مستقیم یا نشانه آشکاری برای تایید یا رد این ادعا وجود ندارد که این موها متعلق به جان‌باختگان کشتار دی‌ماه ۱۴۰۴ باشد.

🔹بررسی گزارش‌های رسانه‌ای نشان می‌دهد تجارت و قاچاق موی طبیعی در ایران موضوع تازه‌ای نیست.

🔹گزارش‌های متعدد از بازار خرید و فروش مو، صادرات آن به کشورهای همسایه و ارتباط این تجارت با مشکلات اقتصادی و فقر منتشر شده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 اغراق ۶۰ میلیونی

🔹در قسمت ۲۷۳ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا ادعای یک نماینده مجلس درباره حضور ۶۰ میلیون نفر در تجمعات شبانه حامیان جمهوری اسلامی را بررسی می‌کنیم.

🔹درگیری چندساعته اخیر بین ایران و اسرائیل، بهانه انتشار ادعاهای متعددی در شبکه‌های اجتماعی شد. در این قسمت چند مورد از این ادعاها را مرور کرده‌ایم.

🔹تورم در ایران همچنان رکوردهای جدیدی ثبت می‌کند. درباره آمارهای رسمی تورم اردیبهشت ۱۴۰۵ بویژه در گروه مواد غذایی توضیح می‌دهیم.

🔹ادعای یکی از وزرای دولت سیزدهم درباره کارنامه اقتصادی ابراهیم رئیسی و آمار رسانه‌های ایران درباره کاهش نرخ زاد و ولد در ایران، دیگر موضوعات غیرجنگی این قسمت هستند.

🔹ویدیوی بابک زنجانی و یک ربات انسان‌نما همراه با طرح ادعاهایی در شبکه‌های اجتماعی، سوژه دیگری است که به آن پرداخته‌ایم.

🔹ادعایی درباره کشور سازنده یک انیمیشن کوتاه درباره مدرسه میناب، عکس رابرت دنیرو با تیشرت تنگه هرمز، ویدیویی که با عنوان حضور سربازان آمریکایی در ایران پخش شد و ادعای رونمایی از یک سلاح فوق سری عجیب، موضوعات فکت‌چک‌های کوتاه این اپیزود هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM