❌ ویدیوی قدیمی منتسب به سرکوب اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند صحنه سرکوب و تیراندازی به معترضان در دی‌ماه ۱۴۰۴ را نمایش می‌دهد.

🔹این ویدیو قدیمی است و پیش‌تر در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده بود.

🔹نسخه قدیمی و کامل‌تر این ویدیو ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۱ با توضیح حمله با دوشکا در رشت منتشر شده بود.

🔹در همان زمان اعتراضات گسترده‌ای به تغییر نرخ ارز ترجیحی در شهرهای مختلف ایران از جمله در رشت در جریان بود.

🔹در دوره اعتراضات سراسری شهریور ۱۴۰۱ نیز مجددا این ویدیو با توضیح نادرست سرکوب اعتراضات ۱۴۰۱ در مهاباد منتشر شد.

🔹در اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، معترضان با سرکوبی گسترده روبه‌رو شدند و گزارش‌هایی درباره استفاده حکومت از سلاح‌های نیمه‌سنگین منتشر شد اما این ویدیو مربوط به آن اعتراضات نیست.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو با اعتراضات دی‌ماه نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی نادرست منسوب به بازداشت سپاهی‌ها در اسرائیل

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به بازداشت ۸ نیروی سپاه در نزدیکی اورشلیم است که در حال ورود مخفیانه به اسرائیل بودند.

🔹این ادعا نادرست و ویدیو مربوط به بازداشت عرب‌های ساکن کرانه باختری است که قصد ورود به اسرائیل را داشتند.

🔹کانال ۱۴ اسرائيل گزارش داده که افراد بازداشت‌شده عرب‌هایی هستند که برای ورود به اسرائیل در دیواره دوجداره یک خودروی تجاری پنهان شده بودند.

🔹شبکه خبری قدس (QNN) هم گفته این افراد کارگرانی بودند که قصد داشتند برای یافتن شغل وارد اسرائیل شوند.

🔹در هیچ‌یک از این خبرها به ارتباطی میان این ویدیو و ادعای بازداشت نیروهای سپاه پاسداران اشاره نشده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو با بازداشت سپاهی‌ها نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

✍️ پزشکیان از کجا ۲۰ میلیون بشکه نفت به «هوافضای سپاه» داده است؟

🔹مسعود پزشکیان می‌گوید: «۲۰ میلیون بشکه نفت که مال دولت بود را به هوافضای سپاه دادیم. ارزهایی که داشتیم را به این عزیزان دادیم.»

🔹دقیقا معلوم نیست ارجاع مسعود پزشکیان به کدام پول نفت است؛ اما در بودجه امسال، نفت به سه قسمت تقسیم می‌شود.

🔹بخش ناچیزی از درآمدهای نفتی برای هزینه‌های بودجه عمومی در اختیار دولت است که با احتساب نرخ محاسباتی بودجه کل آن به زحمت به ۲۰ میلیون بشکه می‌رسد.

🔹این پول صرف پرداخت حقوق کارکنان دولت، نظامیان، بازنشستگان و تامین هزینه‌های اجرایی در بخش سلامت، آموزش و برنامه‌های اجرایی و عمرانی وزارتخانه‌ها و نهادها می‌شود.

🔹بخش دوم سهمیه نفت خام نیروهای مسلح و اجرای «طرح‌های خاص» نظامی، امنیتی و هسته‌ای است که بر اساس برآوردها با احتساب فرضیات بودجه معادل ۷۵ تا ۱۰۰ میلیون بشکه است.

🔹به دلیل عدم شفافیت، معلوم نیست چقدر از این سهمیه نفت خام به نیروی هوافضای سپاه می‌رسد.

🔹بخش سوم منابع نفتی به تهاتر بدهی‌های دولت به تسویه بدهی با طلبکاران حقیقی و حقوقی اختصاص دارد که البته جزئیات آن مشخص نیست.

🔹احتمال دارد منظور پزشکیان، اختصاص دادن سهمیه طلبکاران دولت به نیروی هوافضای سپاه باشد که در این صورت این مبلغ به بدهی‌های آینده دولت موکول خواهد شد.

🔹در بخش‌های مختلف بودجه،‌ به جز ردیف‌های اصلی و سهمیه نفت خام، منابع دیگری هم برای نیروهای مسلح در نظر گرفته شده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

✅ بررسی ویدیوهای سرکوب و تیراندازی به معترضان دی‌ماه ۱۴۰۴ در منطقه ۱۹ تهران

🔹مجموعه ویدیوهایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که گفته می‌شود مربوط به تیراندازی نیروهای امنیتی و سرکوب اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ در منطقه ۱۹ تهران است.

🔹این ادعا درست است و این ویدیوها صحنه واقعی تیراندازی به معترضان در این اعتراضات را نشان می‌دهند.

🔹به نظر می‌رسد این ویدیوها از یک دوربین تلفن همراه در جیب روی سینه یکی از ماموران حاضر در صحنه ضبط شده باشد.

🔹چهار ویدیوی اول صحنه‌هایی از تیراندازی با اسلحه وینچستر به معترضان در بلوار شکوفه در منطقه عبدل‌آباد تهران است.

🔹در این چهار ویدیو نیروهای پلیس پیشگیری، یگان امداد، سپاه پاسداران و لباس شخصی حضور دارند و از شرق به غرب این بلوار حدفاصل خیابان رحمان تا خیابان ایمان حرکت می‌کنند.

🔹دست‌کم چهار نشانه مشخص از اماکن موجود در صحنه، محل چهار ویدیوی اول را تایید می‌کنند.

🔹ویدیوهای پنجم تا هفتم صحنه‌هایی از سرکوب در منطقه خانی‌آباد نو، محدوده سه‌راه شریعتی، خیابان مهران و خیابان واشقانی را نشان می‌دهند.

🔹نوع سلاح و لباس نظامی نیروها، با گزارش‌های معتبر درباره سرکوب اعتراضات دی‌ماه منطبق است.

🔹اگرچه آمار دقیقی از جان‌باختگان این اعتراضات وجود ندارد، اما دست‌کم سه تن از شهروندان در محدوده خانی‌آباد و عبدال‌آباد طی ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه کشته شده‌اند.

🔹با توجه به مجموعه اطلاعاتی بدست‌آمده از ویدیوها، انطباق آنها با گزارش‌های پیشین و این‌که هیچ شاهد و سابقه‌ای از قدیمی یا ساختگی بودن آنها وجود ندارد، فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیوها به اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ نشان «درست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی ساختگی از انبوه تابوت‌ اسرائیلی‌هایی که در جنگ با ایران کشته شدند

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده مربوط به انبوه اجساد اسرائیلی‌هاست که در جنگ با ایران کشته‌ شده‌اند.

🔹این ویدیو واقعی نیست و با هوش مصنوعی ساخته شده‌ است.

🔹یک نشان AI در بالای سمت چپ ویدیو دیده می‌شود.

🔹صورت افراد عادی نیست، برخی حاضران از وسط تابوت‌ها عبور می‌کنند و برخی دیگر غیب می‌شوند.

🔹در شرح ویدیو ادعا شده که این ویدیو ثابت می‌کند تعداد ۸۰ کشته اسرائیلی، درست نیست.

🔹هیچ منبع رسمی اسرائیلی تا امروز ادعا نکرده که ۸۰ نفر در جنگ با ایران کشته شده‌اند.

🔹فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی و ادعای مرتبط با آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ اظهارنظر گمراه‌کننده درباره ۱۳۰ میلیارد دلار ارز صادراتی

🔹سعید لیلاز می‌گوید: «راجع به خسارت‌های جنگ و تحریم اغراق می‌شود. کسانی که برای خسارت صنعت فولاد سوز جگر می‌زدند کلمه‌ای درباره این نمی‌گویند که از سال ۹۷ تا الان ۱۳۰ میلیارد دلار از صادرات ایران رفته و برنگشته است.»

🔹اول، این آمار دقیق نیست و بزرگ‌نمایی شده است.

🔹دوم، تردیدی در فساد گسترده ارزی وجود ندارد، اما نمی‌توان آن را از موضوع تحریم و مشکلات ناشی از رویارویی جمهوری اسلامی با کشورهای دیگر جدا کرد.

🔹آمارهای متفاوتی درباره میزان ارزهای صادراتی بازنگشته وجود دارد. یکی از آنها آمارهای برخی نمایندگان مجلس است که طبق آن، تا پایان خرداد ۱۴۰۵ مجموع «ارزهای برنگشته به چرخه رسمی صادرات» حدود ۱۳۰ میلیارد است.

🔹البته این عدد کلی است که بخشی از آن طبق قانون تعهد صادرکننده نیست یا هنوز سررسید بازگشت آن نرسیده، وگرنه طبق همین آمار میزان واقعی ارز برنگشته، ۸۱ میلیارد دلار است.

🔹به جز این، آمارهای دیگری هم وجود دارد. مثلا قوه قضائیه می‌گوید «بر اساس بررسی سامانه‌های بانک مرکزی، حدود ۹۴ میلیارد یورو عدم رفع تعهد ارزی شناسایی شده است.»

🔹دلیل این اختلاف، پیچیدگی‌های قانونی محاسبه تعهد ارزی و روش‌های مختلف رفع تعهد آن و اختلاف نحوه محاسبه این تعهدات است.

🔹بعد از خروج آمریکا از برجام و بازگشت تحریم‌ها، دولت جمهوری اسلامی تصمیم گرفت با وضع قوانین، صادرکنندگان را متعهد کند ارز صادراتی را به قیمت نیما یا مرکز مبادله بانک مرکزی بفروشند.

🔹با توجه به اختلاف قیمت آزاد و نیمایی، همواره این شبهه وجود داشته که صادرکنندگان ارز را به کشور بازنمی‌گردانند، اما صادرکنندگان می‌گویند مشکل از تحریم‌هاست.

🔹پیچیدگی دور زدن تحریم‌ها و استفاده از شبکه شرکت‌های تراستی و صرافی‌ها به جای بهره بردن از مبادلات رسمی بانکی، یکی از دلایل و بهانه‌های اصلی طولانی شدن فرایند بازگشت ارز صادراتی می‌شود.

🔹با این حساب فکت‌نامه به این گفته سعید لیلاز درباره میزان ارز صادراتی که به کشور باز نگشته نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh