FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.2K photos
731 videos
3 files
4.23K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
🎙 جرم اهانت به آمریکا

🔹در قسمت ۲۷۶ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره ادعای ممنوع شدن هرگونه اهانت به آمریکا از سوی قوه قضائیه توضیح می‌دهیم.

🔹در ادامه درباره یکی از موضوعات مهم این روزهای ایران یعنی اختلال خدمات بانکی صحبت می‌کنیم.

🔹گزارش مرکز آمار ایران از نرخ بیکاری و ادعایی درباره میزان ارزهای صادراتی که به ایران برنگشته، دو سوژه اقتصادی دیگر این اپیزود هستند.

🔹ویدیویی از درگیری نیمکت‌نشینان تیم‌های فوتبال اتریش و الجزایر و ادعای تبانی این دو تیم و ویدیوی منتسب به مسلمان شدن ارلینگ هالند، دو سوژه مرتبط با جام جهانی هستند.

🔹مجموعه ادعاهای روزنامه کیهان درباره دلایل پایان جنگ اخیر موضوع دیگری است که در این قسمت بررسی کرده‌ایم.

🔹ویدیوی ساختگی از انبوه تابوت‌ها در اسرائیل، انتساب نادرست یک ویدیو به گورستان کشته‌های اسرائیلی جنگ اخیر و یک ادعای مرتبط با تنش‌های اخیر تنگه هرمز، از فکت‌چک‌های کوتاه پادکست این هفته‌اند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 جرم اهانت به آمریکا

🔹در قسمت ۲۷۶ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره ادعای ممنوع شدن هرگونه اهانت به آمریکا از سوی قوه قضائیه توضیح می‌دهیم.

🔹در ادامه درباره یکی از موضوعات مهم این روزهای ایران یعنی اختلال خدمات بانکی صحبت می‌کنیم.

🔹گزارش مرکز آمار ایران از نرخ بیکاری و ادعایی درباره میزان ارزهای صادراتی که به ایران برنگشته، دو سوژه اقتصادی دیگر این اپیزود هستند.

🔹ویدیویی از درگیری نیمکت‌نشینان تیم‌های فوتبال اتریش و الجزایر و ادعای تبانی این دو تیم و ویدیوی منتسب به مسلمان شدن ارلینگ هالند، دو سوژه مرتبط با جام جهانی هستند.

🔹مجموعه ادعاهای روزنامه کیهان درباره دلایل پایان جنگ اخیر موضوع دیگری است که در این قسمت بررسی کرده‌ایم.

🔹ویدیوی ساختگی از انبوه تابوت‌ها در اسرائیل، انتساب نادرست یک ویدیو به گورستان کشته‌های اسرائیلی جنگ اخیر و یک ادعای مرتبط با تنش‌های اخیر تنگه هرمز، از فکت‌چک‌های کوتاه پادکست این هفته‌اند.

❗ حجم فایل صوتی: ۲۱ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:46 مقدمه و توضیح درباره اجلاس سالانه گلوبال فکت
00:06:06 ادعای تعیین مجازات برای اهانت به آمریکا در قوه قضاییه
00:09:29 اختلال بانک‌ها؛ آنچه می‌دانیم و آنچه هنوز نمی‌دانیم
00:18:28 درباره زمان ویدیوی درگیری نیمکت اتریش و الجزایر چه می‌دانیم؟
00:21:58 چرا کاهش نرخ بیکاری در ایران گمراه‌کننده است؟
00:27:09 اظهارنظر گمراه‌کننده درباره ۱۳۰ میلیارد دلار ارز صادراتی
00:32:46 بررسی ادعاهای کیهان درباره «تسلیم آمریکا و اسرائيل»
00:36:51 ویدیوی ساختگی انبوه تابوت‌ اسرائیلی‌های کشته‌شده در جنگ
00:38:03 یادمان ۷ اکتبر، محل دفن کشته‌شدگان اخیر در اسرائیل نیست
00:39:42 ویدیوی قدیمی منتسب به اصابت پرتابه به کشتی در تنگه هرمز
00:40:53 ویدیوی ساختگی منتسب به مسلمان شدن ارلینگ هالند
00:43:40 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست منتسب به رادان درباره بمب‌گذاری در مراسم تشییع خامنه‌ای

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که احمدرضا رادان فرمانده فراجا از یک بمب‌گذاری ناموفق در تهران در جریان مراسم تشییع علی خامنه‌ای خبر داده است.

🔹این ادعا نادرست است.

🔹استناد این ادعاها به توییتی منتسب به فرمانده فراجا است اما رادان هیچ حساب رسمی در X ندارد و اکانتی که این ادعا را منتشر کرده متعلق به او نیست.

🔹تا الان هیچ گزارش رسمی از بمب‌گذاری موفق یا ناموفق در تهران در جریان مراسم تشییع علی خامنه‌ای منتشر نشده است.

🔹مرکز اطلاع‌رسانی فرماندهی کل انتظامی کشور هم این خبر را تکذیب کرد و جعلی خواند.

🔹تصویر بمبی هم که در این ادعا منتشر شده، قدیمی است و پیش‌تر در سال‌های ۹۶ و ۹۷ منتشر شده بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 بررسی چند ادعا درباره پهپاد شاهد و تقابل آن با اف-۱۵

🔹یک صفحه اینستاگرامی با انتشار ویدیویی، مجموعه ادعاهایی درباره پهپاد شاهد ایرانی و تقابل آن با جنگنده اف-۱۵ مطرح کرده و مجموعه‌ای از نکات درست، نیمه‌درست و اغراق‌آمیز را در کنار یکدیگر قرار داده است.

🔹در این ویدیو ادعا می‌شود رهگیری پهپاد شاهد-۱۳۶ به‌دلیل مسیر پروازی و سرعت پایین آن دشوار است و همچنین درباره هزینه رهگیری، درگیر شدن گسترده جنگنده‌های اسرائیل و امکان نصب موشک هوا‌به‌هوا روی این پهپادها ادعاهایی مطرح می‌شود.

🔹گزارش‌ها و شواهد قابل تایید نشان می‌دهد هرچند شاهد-۱۳۶ واقعا می‌تواند بر اساس مسیر از پیش برنامه‌ریزی‌شده تغییر جهت و ارتفاع دهد و سرعت پایین آن نیز رهگیری با جنگنده را دشوارتر می‌کند، اما این ویژگی‌ها به معنای مانور واکنشی، فرار هوشمندانه از رهگیر یا ناتوانی جنگنده در انهدام آن نیست.

🔹کاهش سرعت جنگنده به کمتر از ۵۰۰ کیلومتر بر ساعت الزاما به استال (خطر واماندگی) منجر نمی‌شود و تاکنون هیچ مورد تاییدشده‌ای از سقوط جنگنده بر اثر استال هنگام تعقیب پهپاد شاهد ثبت نشده است.

🔹استفاده از موشک‌های گران‌قیمت هوا‌به‌هوا برای انهدام شاهد، در برخی درگیری‌ها واقعیت دارد، اما تعمیم آن به تمام رهگیری‌ها نادرست است. راکت‌های هدایت لیزری ارزان، توپ جنگنده و بالگردهای تهاجمی به‌طور گسترده در مقابله با این پهپادها به کار گرفته شده‌اند.

🔹ادعای اختصاص «بخش بزرگی» از ناوگان جنگنده‌های اسرائیل به مقابله با پهپادها فاقد شواهد کافی است. قطعا مقابله با حملات پهپادی بخشی از ظرفیت دفاعی اسرائیل را درگیر کرده، اما داده‌ای وجود ندارد که نشان دهد «بخش بزرگی» از آن به این مأموریت اختصاص یافته است.

🔹برای ادعای تجهیز شاهد-۱۳۶ به موشک هوا‌به‌هوا نیز شواهد کافی وجود ندارد. نصب موشک هوا‌به‌هوا روی پلتفرمی مثل شاهد-۱۳۶ از نظر فنی ممکن و در نمونه روسی آن مشاهده شده، اما تاکنون هیچ تصویر یا سند معتبری از وجود چنین نسخه‌ای در ایران منتشر نشده است.

🔹در نهایت این پست اینستاگرامی، دشواری‌های واقعی مقابله با پهپادهای شاهد را با ادعاهای اثبات‌نشده درباره توان مانوری، آسیب‌پذیری جنگنده‌ها و قابلیت‌های تسلیحاتی این پهپاد درآمیخته و تصویری بزرگ‌نمایی‌شده از توان رزمی آن ارائه می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 بررسی چند ویدیوی جدید از سرکوب اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴

🔹به‌تازگی ویدیوهایی منتشر شده که از زوایه دوربین درون جیب یک مامور امنیتی، تیراندازی به سمت معترضان دی‌ماه ۱۴۰۴ را نشان می‌دهد.

🔹بررسی فکت‌نامه نشان می‌دهد این تصاویر واقعی هستند و قبلا هم منتشر نشده بودند.

🔹جزئیات تصویری و مکان‌یابی ویدیوها نشان می‌دهد که این ویدیوها در منطقه ۱۹ تهران ضبط شده‌اند.

🔹در این ویدیوها، نیروهایی از سپاه، بسیج، پلیس و البته لباس‌شخصی‌ها دیده می‌شوند.

👈 مقاله مرتبط با این ویدیو در سایت فکت‌نامه

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی نمایش «مشت گره کرده نورانی» در مصلی، ساختگی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده مربوط به یک نمایش پهپادی با تصویر «مشت گره‌کرده رهبر» در جریان «مراسم وداع» در آسمان مصلی تهران است.

🔹این ادعا بی‌اساس و نادرست است و ویدیو با استفاده از هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹هیچ تصویر یا ویدیوی دیگری از چنین نمایشی در خبرگزاری‌های رسمی یا صفحات شخصی وجود ندارد؛ در حالی که چنین رویدادی قاعدتا باید به طور گسترده پوشش داده می‌شد.

🔹نورپردازی رواق اصلی و گلدسته‌ها در این ویدیو با تصاویر و ویدیوهای واقعی تفاوت دارد.

🔹در ویدیوهای واقعی مراسم، تعداد زیادی پرچم در دست حاضران دیده می‌شود اما در این ویدیو هیچ پرچمی نیست.

🔹بر اساس خبرها، مراسم مصلی دارای ورودی و محل استقرار تفکیک‌شده برای زنان و مردان است اما در ویدیوی مورد اشاره، زنان و مردان در کنار هم دیده می‌شوند.

🔹یک نماد «مشت گره‌کرده» در واقعیت به عنوان یک المان شهری با ارتفاع ۱۸ متر در میدان انقلاب تهران نصب شده، اما ادعا و ویدیوی نمایش هوایی پهپادها واقعی نیست.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی و ادعای آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی ساختگی منتسب به مراسم تشییع علی خامنه‌ای در مصلی تهران

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی به طور گسترده بازنشر شده که ادعا می‌کند صحنه حضور مردم در مراسم تشییع علی خامنه‌ای در مصلی تهران را در نمای هوایی نشان می‌دهد.

🔹این ویدیو با هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹تاریخ انتشار اولیه این ویدیو، ۱۲ تیر بوده، اما مراسم آن روز برای حضور عموم مردم نبوده است.

🔹نشانه‌های تصویری فراوانی از جمله شکل ساختمان‌های اطراف مصلی، بافت جمعیت در داخل مصلی، عبارت‌های نامفهوم روی پلاکاردها و تصاویر نامفهوم، ساختگی بودن ویدیو را تایید می‌کند.

🔹ویدیوها و تصاویر واقعی در روزهای پس از ۱۲ تیر وجود دارد که جمعیت را در این مراسم نشان می‌دهد، اما این ویدیوی وایرال‌شده واقعی نیست.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منسوب به خودروی حامل تابوت خامنه‌ای به شکل «ضریح طلایی»، ساختگی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده لحظه ورود خودروی حامل تابوت خامنه‌ای و خانواده‌اش را نشان می‌دهد که به شکل یک ضریح طلایی طراحی شده است.

🔹این ویدیو با استفاده از هوش مصنوعی ساخته شده و جعلی است.

🔹خودروی واقعی با الهام از ضریح امام هشتم شیعیان ساخته شده، طلایی نیست، دارای فضای باز است و تابوت‌ها داخل آن قابل مشاهده هستند و هیچ شباهتی به سازه طلایی‌رنگ این ویدیو ندارد.

🔹نحوه حرکت غیرطبیعی افراد، خروج ناگهانی یک جسم از داخل ضریحِ بسته و ایستایی پرچم نصب‌شده در بالای گنبد، از دیگر نشانه‌های ساختگی بودن ویدیو است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ویدیو نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 چند نفر در مراسم تشییع خامنه‌ای در تهران شرکت کرده‌اند؟

🔹هواداران جمهوری اسلامی مدعی‌اند بین ۱۰ تا ۲۴ میلیون نفر در مراسم تشییع علی خامنه‌ای در تهران شرکت کرده‌اند. این آمار در برخی رسانه‌های خارجی هم بازتاب داشته و این تصور به وجود آمده که از ۱۳ تا ۱۵ تیر، میلیون‌ها نفر در مصلی و خیابان آزادی تهران حضور داشته‌اند.

🔹این آمار درست نیست و اکثر ادعای مطرح‌شده، بر اساس فرضیات اشتباه و تخمین‌های غلط مطرح شده‌اند.

🔹محاسبات و بررسی‌های دقیق فکت‌نامه نشان می‌دهد اوج جمعیت ثبت‌شده برای مراسم مصلی در زمان اقامه نماز در محوطه‌ای به وسعت ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار متر مربع گرد آمده‌اند. این محوطه با ابزار Map Checking و با تطبیق تصاویر با تصاویر هوایی منتشر شده در رسانه‌های ایران محاسبه شده و فضاهای قابل دسترسی از جمله صحن، شبستان، گذرگاه‌ها و خیابان‌های اطراف (قنبرزاده و بهشتی) مصلی را شامل می‌شود.

🔹با استناد به تصاویر مراسم نماز، متوسط تراکم جمعیت در کل محدوده (میانگین) حدود ۲ نفر در مترمربع است. یعنی در زمان اوج مراسم، جمعیتی حدود ۳۰۰ هزار نفر در مصلی حضور داشته‌اند.

🔹مراسم مصلی حدود ۴۰ ساعت ادامه داشته است. اگر فرض کنیم در این مدت ۲ تا ۱۰ برابر جمعیت لحظه نماز، به مصلی آمده‌اند اما در نماز حضور نداشته‌اند، جمعیت کل در بازه‌ای بین ۶۰۰ هزار تا ۳ میلیون نفر قرار می‌گیرد و نمی‌تواند بیش از این باشد.

🔹در مورد مراسم تشییع جنازه روز ۱۵ تیر در خیابان آزادی هم ادعاهای اغراق‌شده‌ای مطرح شده است. بررسی دقیق تصاویر رسانه‌های داخلی (از جمله سایت khamenei.ir) و تطبیق آن با تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد جمعیت این مراسم نیز در مقیاس صدهزار نفری بوده است.

🔹تصاویر ماهواره‌ای که رویترز و خبرنگار بی‌بی‌سی منتشر کرده‌اند تراکم جمعیت حاضران را در محدوده میدان آزادی، میدان امام حسین، میدان فردوسی و چهارراه ولیعصر، در زمان تشییع جنازه در مقابل دانشگاه شریف نشان می‌دهد.

🔹این تصاویر نشان می‌دهد جمعیت در اغلب نقاط مسیر، از جمله در محوطه میدان آزادی پراکنده است و فقط در محدوده چند صد متری ماشین حمل جنازه، به صورت متراکم دیده می‌شود.

🔹البته تغییر زمان تشییع جنازه باعث شده برخی افراد از ادامه حضور در خیابان‌ منصرف شوند، اما تغییری در این واقعیت ایجاد نمی‌کند که جمعیت تشییع جنازه خامنه‌ای در روز ۱۵ تیر در مقیاس صد هزار نفری است و با مقیاس میلیونی فاصله زیادی دارد.

🔹برخی آمارهای عجیب هم درباره سفر با مترو منتشر شده که سوال‌برانگیز و مشکوک به عددسازی است. شهرداری تهران مدعی است در روزهای ۱۳ و ۱۴ تیر، طی ۴۸ ساعت ۱۷ میلیون سفر با مترو،‌ با محوریت سفر در محدوده مصلی تهران انجام شده است.

🔹متوسط سفرهای روزانه «در کل شبکه مترو» تهران ۱/۵ میلیون سفر است و مقام‌های شهرداری به‌تازگی اظهار امیدواری کرده‌اند با تکمیل خطوط ۶ و ۷ این ظرفیت به ۳/۵ میلیون سفر در روز برسد.

🔹 اصلاح و توضیح تکمیلی: در گزارش گفته شد شهرداری ادعا کرده طی ۴۸ ساعت ۱۷ میلیون سفر با مترو انجام شده، در صورتی که در ادعای شهرداری تهران آمار مترو و اتوبوس روی هم ۱۷ میلیون است که ۱۱ میلیون سفر آن مربوط به مترو است. این مساله البته در اصل محتوای گزارش و عجیب و سوال‌برانگیز بودن این آمار تغییری ایجاد نمی‌کند. این مساله با ذکر توضیح روی سایت نیز اصلاح شده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی ساختگی از مراسم تشییع علی خامنه‌ای

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده مربوط به مراسم تشییع جنازه علی خامنه‌ای در تهران است و جمعیتی انبوه را در فضایی وسیع نشان می‌دهد.

🔹با وجود اینکه ویدیوهای متعددی از حضور جمعیت در این مراسم وجود دارد، اما این ویدیوی خاص، غیرواقعی و ساخته هوش مصنوعی است.

🔹فضای وسیع و هموارِ نشان داده شده در ویدیو، با هیچ‌کدام از محل‌های برگزاری مراسم‌های مشابه در تهران مطابقت ندارد.

🔹جمعیت حاضر در ویدیو دارای الگوهای تکراری و شبیه‌سازی‌شده هستند که از ویژگی‌های رایج تصاویر هوش مصنوعی است.

🔹حرکت دوربین در ارتفاع، بسیار روان و با مانورهایی غیرعادی است که با فیلم‌برداری پهپادی مرسوم تفاوت دارد.

🔹این ویدئو در شبکه‌های اجتماعی غیرفارسی بسیار پربازدید شده و وبسایت راستی‌آزمایی مسبار هم آن را بررسی کرده و نشان نادرست داده است.

🔹فکت‌نامه نیز به این ویدیوی ساختگی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منتسب به حملات اخیر ایران به بحرین، قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و به صحنه آتش‌سوزی ناشی از حملات موشکی اخیر ایران به پایگاه‌های آمریکا در بحرین منتسب شده است.

🔹این ویدیو قدیمی است و ارتباطی به منازعات اخیر ایران و آمریکا ندارد.

🔹ویدیو مربوط به اسفند ۱۴۰۴ است و صحنه آتش‌سوزی در یک بازار در روسیه را نشان می‌دهد.

🔹از بامداد چهارشنبه ارتش آمریکا حملاتی را به جنوب ایران از سر گرفت و آن را پاسخی به حمله ایران به کشتی‌ها در تنگه هرمز عنوان کرد.

🔹ایران نیز در پاسخ برخی پایگاه‌های آمریکا در کشورهای منطقه را هدف قرار داده، اما این ویدیو ارتباطی با درگیری‌های اخیر ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای منتسب به این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM