FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.18K photos
731 videos
3 files
4.23K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
❌ صداوسیما ویدیوی مصاحبه با ریوالدو را دستکاری نکرده است

🔹همزمان با پخش مصاحبه ریوالدو بازیکن سابق تیم فوتبال برزیل از شبکه سه سیما، در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که صداوسیما تصویر همسر او را دستکاری کرده و روی عکس نصب‌شده پشت سرش چادر گذاشته است.

🔹این ادعا با انتشار گسترده ویدیوهایی در شبکه‌های اجتماعی همراه شده، اما نادرست است.

🔹همین عکس، بدون هیچ تغییری، دست‌کم از سال ۲۰۲۳ در مصاحبه ریوالدو با شبکه برزیلی Itatiaia Esporte نیز دیده می‌شود.

🔹آنچه در عکس پس‌زمینه مصاحبه صداوسیما دیده می‌شود، واقعی است و دستکاری نشده است.

🔹به نظر می‌رسد عکس روی دیوار، نسخه سیاه‌وسفید تصویری از ریوالدو در کنار همسرش است که سال ۲۰۱۹ در اینستاگرام این بازیکن فوتبال منتشر شده بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که عکس پشت سر ریوالدو در صداوسیما دستکاری شده، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی قدیمی منتسب به حمله و نابودی فرودگاه کویت

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند صحنه ویرانی فرودگاه کویت در پی حملات اخیر ایران است.

🔹این ویدیو، قدیمی است و آثار حمله پهپادی ایران در ۱۳ خرداد امسال به فرودگاه کویت را نشان می‌دهد و ارتباطی با دور جدید درگیری‌ها ندارد.

🔹ایران در دور جدید درگیری‌ها تاکنون فرودگاه کویت را هدف قرار نداده است. نه ایران و نه کویت، از فرودگاه بین‌المللی کویت به عنوان یکی از اهداف نام نبرده‌اند.

🔹در حمله ۱۳ خرداد بخشی از ترمینال یک فرودگاه کویت آسیب جدی دید و یک نفر کشته شد؛ اما فعالیت فرودگاه از طریق سایر ترمینال‌ها ادامه پیدا کرد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به انتساب این ویدیو به درگیری‌های نظامی اخیر، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 درباره تاسیسات «کلنگ کوه» در نزدیکی نطنز چه می‌دانیم؟

🔹این روزها همزمان با مطرح شدن احتمال حمله دوباره آمریکا به تاسیسات هسته‌ای ایران، نام «کوه کلنگ» یا Pickaxe Mountain بار دیگر در رسانه‌ها و تحلیل‌ها شنیده می‌شود.

🔹این کوه حدود دو کیلومتری جنوب مجتمع غنی‌سازی نطنز قرار دارد و ساخت مجموعه زیرزمینی آن پس از انفجار سالن مونتاژ سانتریفیوژهای نطنز در سال ۲۰۲۰ آغاز شد.

🔹ایران اعلام کرده این مجموعه برای تولید و مونتاژ سانتریفیوژهای پیشرفته ساخته می‌شود.

🔹کوه کلنگ به‌دلیل قرار گرفتن در دل سنگ گرانیت و عمق زیاد، یکی از محافظت‌شده‌ترین تاسیسات مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران به‌شمار می‌رود.

🔹پس از آسیب دیدن برخی دیگر از مراکز هسته‌ای در حملات سال‌های اخیر، این مجموعه به یکی از مهم‌ترین دارایی‌های بالقوه ایران برای بازسازی ظرفیت تولید سانتریفیوژ تبدیل شده است؛ هرچند هنوز شواهدی مبنی بر آغاز کامل فعالیت هسته‌ای در آن منتشر نشده است.

🔹کارشناسان نظامی معتقدند حمله به این تاسیسات بسیار دشوار است و حتی بمب سنگرشکن GBU-57 آمریکا هم ممکن است نتواند سالن‌های اصلی را که در عمق سنگ گرانیت قرار دارند، به‌طور کامل نابود کند.

🔹موقعیت جغرافیایی ویژه، عمق زیاد و مقاومت ساختاری آن باعث شده برخی کارشناسان که درباره این حمله احتمالی اظهارنظر کرده‌اند، آن را نیازمند ترکیبی از روش‌های هوایی، زمینی و اطلاعاتی بدانند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 ادعای تازه درباره واکسن کرونا، همزمان با تشییع خامنه‌ای

🔹از زمانی که علی خامنه‌ای واردات برخی از معتبرترین واکسن‌های کرونا به ایران را ممنوع کرد، حدود پنج سال می‌گذرد؛ اما ادعاها برای توجیه این تصمیم همچنان ادامه دارد.

🔹همزمان با تشییع جنازه خامنه‌ای، محمدرضا کلانتر معتمدی دبیر پیشین فرهنگستان علوم پزشکی، در صداوسیما ادعا کرد که واکسن کرونای فایزر موجب نازایی می‌شود؛ ادعایی که از سوی فکت‌نامه شایسته نشان «شاخ‌دار» بود.

🔹در این ویدیو، مرور کوتاهی کرده‌ایم بر دستوری که پنج سال قبل صادر شد و دلایل بی‌اساسی که همچنان در توجیه آن ساخته می‌شود.

👈 مقاله مرتبط با این ویدیو در سایت فکت‌نامه

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
FactNameh | فکت‌نامه
❌ انتساب نادرست یک ویدیو از شلیک تیر خلاص، به اعتراضات ایران 🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که در آن پیکر سه زن تیر خورده مشخص است و یکی از آن‌ها که هنوز زنده است، با شلیک به سرش کشته می‌شود. ادعا می‌شود که این ویدیو مربوط به ایران است و نشان می‌دهد…
🔹 بازنشر گسترده یک ویدیوی نادرست، با انتساب شلیک تیر خلاص در ایران

🔹در روزهای اخیر ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که در آن پیکر سه زن تیر خورده مشخص است و یکی از آن‌ها که هنوز زنده است، با شلیک به سرش کشته می‌شود. ادعا شده که این ویدیو مربوط به ایران است.

🔹این ویدیو اوایل بهمن ۱۴۰۴ هم به شکل گسترده منتشر شد و به سرکوب اعتراضات دی‌ماه نسبت داده شده بود.

🔹همان زمان در فکت‌نامه این ویدیو را بررسی کردیم و توضیح دادیم که ارتباطی با ایران ندارد و مربوط به تنش‌های آن زمان میان دولت مرکزی و یگان‌های مدافع خلق (ی‌پ‌گ) در سوریه است.

🔹نسخه کامل‌تری از ویدیو وجود دارد که لباس‌های زنان و نیروهای نظامی درآن واضح‌تر است و صدای حرف زدن آنها به زبان عربی نیز به گوش می‌رسد.

جسد یکی از زنان در این ویدیو، لباسی شبیه یگان‌های مدافع خلق به تن دارد.

🔹یکی از وبسایت‌های درستی‌سنجی متمرکز بر اخبار سوریه نیز همان زمان توضیح داده بود که احتمالا این رویداد مربوط به شمال‌شرقی سوریه باشد.

🔹بعد از سرکوب اعتراضات دی ۱۴۰۴، درباره شواهد شلیک تیر خلاص، مقاله‌ای در فکت‌نامه منتشر کردیم، اما این ویدیوی خاص که در روزهای اخیر دوباره بازنشر شده، ربطی به ایران ندارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ خبر اعزام اجباری اعضای پویش «جان‌فدا» به مناطق جنگی، نادرست است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده افرادی که در سامانه «جان‌فدا» ثبت‌نام کرده‌اند، در صورت وقوع درگیری زمینی، به مناطق جنگی اعزام خواهند شد و در صورت سرپیچی، با «اعدام صحرایی» مواجه می‌شوند.

🔹هیچ منبع معتبری این خبر را تایید نکرده و هیچ مقام رسمی در نهادهای نظامی یا دولت، طرحی برای اعزام اعضای این پویش به مناطق جنگی ارائه نکرده است.

🔹این ادعا از چند مطلب طنز و کنایه‌‌آمیز با همین موضوع آغاز شد و کم‌کم در شبکه‌های اجتماعی به عنوان یک «خبر جدی و واقعی» منتشر شد.

🔹«پویش جان‌فدا» از فروردین ۱۴۰۵ از سوی «سازمان هیات و تشکل‌های دینی» با هدف «نمایش انسجام ملی» راه‌اندازی شده است.

🔹ثبت‌نام در این سامانه تنها با یک شماره تلفن و بدون ارائه اطلاعات هویتی امکان‌پذیر است و از سوی دیگر سازوکار رسمی برای لغو ثبت‌نام در آن وجود ندارد.

🔹پیش‌تر در فکت‌نامه به عضوگیری و ادعاهایی که درباره ثبت‌نام این پویش شده بود، به‌طور مفصل پرداخته بودیم.

🔹با این توضیحات، به ادعای اعزام اجباری اعضای این پویش به مناطق جنگی، نشان «نادرست» می‌دهیم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ خبر اعدام دو خواهر معترض دی‌ماه به نام‌های رومینا و ترانه رحیمی، نادرست است

🔹خبر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی مبنی بر اعدام دو خواهر به نام‌های «رومینا رحیمی» و «ترانه رحیمی» از معترضان دی‌ماه، نادرست است.

🔹تاکنون هیچ منبع موثقی این خبر را اعلام یا تایید نکرده است.

🔹شهرزاد شهبازی، کسی که اعلام کرده وکیل این دو خواهر است، خبر اعدام را «کذب محض» خواند و گفت جلسه رسیدگی به اتهامات یکی از آنان دوشنبه در دادگاه اصفهان برگزار خواهد شد.

🔹طبق گزارش هرانا و اظهارات وکیل، اتهامات این دو خواهر «محاربه» و «معاونت در محاربه» است، اما هنوز خبری مبنی بر صدور حکم منتشر نشده است.

🔹رومینا و ترانه رحیمی از متهمان پرونده «میدان شهدای اصفهان» هستند؛ پرونده‌ای که در مجموع ۱۶ متهم دارد.

🔹حکومت مدعی است دو نفر در اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ در میدان شهدای اصفهان کشته شده‌اند: یک عضو سپاه و یک فرد بی‌خانمان.

🔹با این وجود، در کیفرخواست متهمان اتهام قتل مطرح نشده و مدرکی دال بر نقش آنان در مرگ این دو نفر نیز در دادگاه ارائه نشده است.

🔹با توجه به اطلاعات موجود، فکت‌نامه به ادعای اعدام این دو خواهر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ آیا بیانیه مجتبی خامنه‌ای، کپی بیانیه سال ۹۷ حسن نصرالله است؟

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که بیانیه ۲۷ تیر ۱۴۰۵ مجتبی خامنه‌ای حاوی ۱۲ عبارت همسان با نامه یا بیانیه حسن نصرالله در سال ۱۳۹۷ است.

🔹بررسی و مقایسه این دو متن نشان می‌دهد این ادعا نادرست است.

🔹این ادعا پس از یک برنامه تفسیر خبر در رسانه صدای آمریکا وایرال شد. در آن برنامه گفته شده بود برخی از عبارت‌های این بیانیه، به سخنان حسن نصرالله در سه سخنرانی او در سال ۱۳۹۷ شباهت دارد.

🔹صدای آمریکا از ۱۲ عبارت مشابه و کپی کامل عبارت‌ها سخن نگفته و به سه سخنرانی حسن نصرالله در سال ۹۷ استناد کرده بود، نه یک نامه یا بیانیه واحد.

🔹از میان ۱۲ عبارت منتسب به مجتبی خامنه‌ای در شبکه‌های اجتماعی تنها سه مورد در بیانیه اخیر او وجود دارد؛ آن هم نه به صورت کاملا همسان.

🔹عباراتی مثل «زوال رژیم صهیونیستی»، «آینده از آن جوانان است»، «ملت‌های منطقه از همیشه بیدارترند» و شش مورد دیگر، اصلا در بیانیه اخیر منتسب به مجتی خامنه‌ای وجود ندارند.

🔹هیچ‌کدام از ۱۲ عبارت یاد شده در ترجمه عربی سه سخنرانی حسن نصرالله وجود ندارد.

🔹بخش‌هایی از سخنان نصرالله از نظر مضمون به تعدادی از عبارت‌های موجود در این ادعا نزدیک هستند اما کپی دقیق آنها در هیچ‌کدام از سخنان او وجود ندارد.

🔹نزدیکی ایدئولوژیک جمهوری اسلامی و حزب‌الله ممکن است در مواردی به شباهت واژگان یا مضامین در بیانیه‌ها و سخنرانی‌ها منجر شود.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعا که ۱۲ عبارت بیانیه مجتبی خامنه‌ای بدون تغییر از نامه یا بیانیه حسن نصر‌الله در سال ۱۳۹۷ برگرفته شده است، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 کلنگ، سپاه، اسپوتنیک

🔹در قسمت ۲۷۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره «کوه کلنگ» که این روزها نامش در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی زیاد تکرار می‌شود، صحبت می‌کنیم.

🔹خسارت‌های نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران در جنگ ۴۰ روزه موضوع دیگری است که به آن پرداخته‌ایم.

🔹در ادامه، عملکرد بخش فارسی اسپوتنیک روسیه بویژه در مورد اعتراضات دی‌ماه و جنگ و تنش‌های ماه‌های اخیر را مرور می‌کنیم.

🔹تصمیم جدید بریتانیا برای مقابله با فعالیت‌های مرتبط با سپاه، به شکلی غیردقیق در برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازتاب پیدا کرد که در این قسمت درباره آن توضیح داده‌ایم.

🔹چند تجمع پراکنده در ایران موجب شده ویدیوهایی قدیمی با ادعای شروع اعتراضات در پاساژ علاءالدین و مجتمع چارسوی تهران منتشر شود که ما آن‌ها را فکت‌چک کردیم.

🔹همزمان با پایان جام جهانی فوتبال، ادعاهای تازه‌ای در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که موضوع چند فکت‌چک دیگر این اپیزود هستند.

🔹از تصویر منتسب به یک لانچر در بیمارستانی در اهواز و عکس پرحاشیه یک مجری صداوسیما، تا چند ویدیوی منسوب به حملات اخیر ایران، سوژه فکت‌چک‌های مرتبط با رویدادهای اخیر ایران هستند که در این قسمت مرور می‌کنیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 کلنگ، سپاه، اسپوتنیک

🔹در قسمت ۲۷۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره «کوه کلنگ» که این روزها نامش در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی زیاد تکرار می‌شود، صحبت می‌کنیم.

🔹خسارت‌های نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران در جنگ ۴۰ روزه موضوع دیگری است که به آن پرداخته‌ایم.

🔹در ادامه، عملکرد بخش فارسی اسپوتنیک روسیه بویژه در مورد اعتراضات دی‌ماه و جنگ و تنش‌های ماه‌های اخیر را مرور می‌کنیم.

🔹تصمیم جدید بریتانیا برای مقابله با فعالیت‌های مرتبط با سپاه، به شکلی غیردقیق در برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازتاب پیدا کرد که در این قسمت درباره آن توضیح داده‌ایم.

🔹چند تجمع پراکنده در ایران موجب شده ویدیوهایی قدیمی با ادعای شروع اعتراضات در پاساژ علاءالدین و مجتمع چارسوی تهران منتشر شود که ما آن‌ها را فکت‌چک کردیم.

🔹همزمان با پایان جام جهانی فوتبال، ادعاهای تازه‌ای در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که موضوع چند فکت‌چک دیگر این اپیزود هستند.

🔹از تصویر منتسب به یک لانچر در بیمارستانی در اهواز و عکس پرحاشیه یک مجری صداوسیما، تا چند ویدیوی منسوب به حملات اخیر ایران، سوژه فکت‌چک‌های مرتبط با رویدادهای اخیر ایران هستند که در این قسمت مرور می‌کنیم.

❗ حجم فایل صوتی: ۲۲ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:59 مقدمه
00:03:17 درباره تاسیسات «کلنگ کوه» در نزدیکی نطنز چه می‌دانیم؟
00:08:28 خسارت‌های نیروی دریایی ایران در جنگ ۴۰ روزه
00:12:23 اسپوتنیک فارسی؛ از سلاح اتمی و تئوری توطئه تا جانشینی و جنگ
00:25:30 آیا سپاه در «فهرست تروریستی بریتانیا» قرار گرفته است؟
00:29:39 ویدیوی اعتراضات در چارسو، بازار موبایل و علاءالدین، قدیمی است
00:32:38 ادعای دست ندادن یامال با ترامپ نادرست است
00:34:22 ویدیوی منتسب به پرچم فلسطین در جشن قهرمانی اسپانیا
00:36:20 صداوسیما ویدیوی مصاحبه با ریوالدو را دستکاری نکرده است
00:37:58 تصویر ساختگی منتسب به لانچر در بیمارستان بقایی اهواز
00:40:30 تصویر نادرست منتسب به مجری مسلح صداوسیما
00:42:10 انتساب تصویر یک ناو بازنشسته به ناو آبراهام لینکلن
00:43:34 ویدیوی منتسب به حمله به فرودگاه کویت، قدیمی است
00:44:36 ویدیوی قدیمی منتسب به حمله ایران به آرامکو و فرودگاه ابها
00:45:31 انتساب تصاویر قدیمی و بی‌ربط به حمله ایران به بندر جبل‌علی
00:46:40 انتساب ویدیوی اوکراین، به انفجار پل ملک فهد عربستان
00:48:46 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ انتساب نادرست یک ویدیو به حمله اخیر ایران به یک پایگاه آمریکایی در اردن

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی با این ادعا منتشر شده که حمله ۳۰ تیر ۱۴۰۵ ایران به یک پایگاه آمریکایی در اردن را نشان می‌دهد.

🔹این ادعا نادرست است. ویدیو، قدیمی است و پیش‌تر نیز با ادعای حملات آمریکا به یمن منتشر شده بود.

🔹اصل ویدیو به سال ۲۰۱۵ و حمله ائتلاف عربی به رهبری عربستان به پایگاه موشکی کوه فج عطان در جنوب غربی صنعا بازمی‌گردد.

🔹هرچند در روزهای گذشته گزارش‌هایی از حملات ایران به مواضع آمریکا در اردن منتشر شده اما این ویدیو ارتباطی با آن حملات ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو به این حملات نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM