🎥 ادعای تازه درباره واکسن کرونا، همزمان با تشییع خامنه‌ای

🔹از زمانی که علی خامنه‌ای واردات برخی از معتبرترین واکسن‌های کرونا به ایران را ممنوع کرد، حدود پنج سال می‌گذرد؛ اما ادعاها برای توجیه این تصمیم همچنان ادامه دارد.

🔹همزمان با تشییع جنازه خامنه‌ای، محمدرضا کلانتر معتمدی دبیر پیشین فرهنگستان علوم پزشکی، در صداوسیما ادعا کرد که واکسن کرونای فایزر موجب نازایی می‌شود؛ ادعایی که از سوی فکت‌نامه شایسته نشان «شاخ‌دار» بود.

🔹در این ویدیو، مرور کوتاهی کرده‌ایم بر دستوری که پنج سال قبل صادر شد و دلایل بی‌اساسی که همچنان در توجیه آن ساخته می‌شود.

👈 مقاله مرتبط با این ویدیو در سایت فکت‌نامه

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh

🔹 بازنشر گسترده یک ویدیوی نادرست، با انتساب شلیک تیر خلاص در ایران

🔹در روزهای اخیر ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که در آن پیکر سه زن تیر خورده مشخص است و یکی از آن‌ها که هنوز زنده است، با شلیک به سرش کشته می‌شود. ادعا شده که این ویدیو مربوط به ایران است.

🔹این ویدیو اوایل بهمن ۱۴۰۴ هم به شکل گسترده منتشر شد و به سرکوب اعتراضات دی‌ماه نسبت داده شده بود.

🔹همان زمان در فکت‌نامه این ویدیو را بررسی کردیم و توضیح دادیم که ارتباطی با ایران ندارد و مربوط به تنش‌های آن زمان میان دولت مرکزی و یگان‌های مدافع خلق (ی‌پ‌گ) در سوریه است.

🔹نسخه کامل‌تری از ویدیو وجود دارد که لباس‌های زنان و نیروهای نظامی درآن واضح‌تر است و صدای حرف زدن آنها به زبان عربی نیز به گوش می‌رسد.

جسد یکی از زنان در این ویدیو، لباسی شبیه یگان‌های مدافع خلق به تن دارد.

🔹یکی از وبسایت‌های درستی‌سنجی متمرکز بر اخبار سوریه نیز همان زمان توضیح داده بود که احتمالا این رویداد مربوط به شمال‌شرقی سوریه باشد.

🔹بعد از سرکوب اعتراضات دی ۱۴۰۴، درباره شواهد شلیک تیر خلاص، مقاله‌ای در فکت‌نامه منتشر کردیم، اما این ویدیوی خاص که در روزهای اخیر دوباره بازنشر شده، ربطی به ایران ندارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ خبر اعزام اجباری اعضای پویش «جان‌فدا» به مناطق جنگی، نادرست است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده افرادی که در سامانه «جان‌فدا» ثبت‌نام کرده‌اند، در صورت وقوع درگیری زمینی، به مناطق جنگی اعزام خواهند شد و در صورت سرپیچی، با «اعدام صحرایی» مواجه می‌شوند.

🔹هیچ منبع معتبری این خبر را تایید نکرده و هیچ مقام رسمی در نهادهای نظامی یا دولت، طرحی برای اعزام اعضای این پویش به مناطق جنگی ارائه نکرده است.

🔹این ادعا از چند مطلب طنز و کنایه‌‌آمیز با همین موضوع آغاز شد و کم‌کم در شبکه‌های اجتماعی به عنوان یک «خبر جدی و واقعی» منتشر شد.

🔹«پویش جان‌فدا» از فروردین ۱۴۰۵ از سوی «سازمان هیات و تشکل‌های دینی» با هدف «نمایش انسجام ملی» راه‌اندازی شده است.

🔹ثبت‌نام در این سامانه تنها با یک شماره تلفن و بدون ارائه اطلاعات هویتی امکان‌پذیر است و از سوی دیگر سازوکار رسمی برای لغو ثبت‌نام در آن وجود ندارد.

🔹پیش‌تر در فکت‌نامه به عضوگیری و ادعاهایی که درباره ثبت‌نام این پویش شده بود، به‌طور مفصل پرداخته بودیم.

🔹با این توضیحات، به ادعای اعزام اجباری اعضای این پویش به مناطق جنگی، نشان «نادرست» می‌دهیم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ آیا بیانیه مجتبی خامنه‌ای، کپی بیانیه سال ۹۷ حسن نصرالله است؟

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که بیانیه ۲۷ تیر ۱۴۰۵ مجتبی خامنه‌ای حاوی ۱۲ عبارت همسان با نامه یا بیانیه حسن نصرالله در سال ۱۳۹۷ است.

🔹بررسی و مقایسه این دو متن نشان می‌دهد این ادعا نادرست است.

🔹این ادعا پس از یک برنامه تفسیر خبر در رسانه صدای آمریکا وایرال شد. در آن برنامه گفته شده بود برخی از عبارت‌های این بیانیه، به سخنان حسن نصرالله در سه سخنرانی او در سال ۱۳۹۷ شباهت دارد.

🔹صدای آمریکا از ۱۲ عبارت مشابه و کپی کامل عبارت‌ها سخن نگفته و به سه سخنرانی حسن نصرالله در سال ۹۷ استناد کرده بود، نه یک نامه یا بیانیه واحد.

🔹از میان ۱۲ عبارت منتسب به مجتبی خامنه‌ای در شبکه‌های اجتماعی تنها سه مورد در بیانیه اخیر او وجود دارد؛ آن هم نه به صورت کاملا همسان.

🔹عباراتی مثل «زوال رژیم صهیونیستی»، «آینده از آن جوانان است»، «ملت‌های منطقه از همیشه بیدارترند» و شش مورد دیگر، اصلا در بیانیه اخیر منتسب به مجتی خامنه‌ای وجود ندارند.

🔹هیچ‌کدام از ۱۲ عبارت یاد شده در ترجمه عربی سه سخنرانی حسن نصرالله وجود ندارد.

🔹بخش‌هایی از سخنان نصرالله از نظر مضمون به تعدادی از عبارت‌های موجود در این ادعا نزدیک هستند اما کپی دقیق آنها در هیچ‌کدام از سخنان او وجود ندارد.

🔹نزدیکی ایدئولوژیک جمهوری اسلامی و حزب‌الله ممکن است در مواردی به شباهت واژگان یا مضامین در بیانیه‌ها و سخنرانی‌ها منجر شود.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعا که ۱۲ عبارت بیانیه مجتبی خامنه‌ای بدون تغییر از نامه یا بیانیه حسن نصر‌الله در سال ۱۳۹۷ برگرفته شده است، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

🎙 کلنگ، سپاه، اسپوتنیک

🔹در قسمت ۲۷۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره «کوه کلنگ» که این روزها نامش در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی زیاد تکرار می‌شود، صحبت می‌کنیم.

🔹خسارت‌های نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران در جنگ ۴۰ روزه موضوع دیگری است که به آن پرداخته‌ایم.

🔹در ادامه، عملکرد بخش فارسی اسپوتنیک روسیه بویژه در مورد اعتراضات دی‌ماه و جنگ و تنش‌های ماه‌های اخیر را مرور می‌کنیم.

🔹تصمیم جدید بریتانیا برای مقابله با فعالیت‌های مرتبط با سپاه، به شکلی غیردقیق در برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازتاب پیدا کرد که در این قسمت درباره آن توضیح داده‌ایم.

🔹چند تجمع پراکنده در ایران موجب شده ویدیوهایی قدیمی با ادعای شروع اعتراضات در پاساژ علاءالدین و مجتمع چارسوی تهران منتشر شود که ما آن‌ها را فکت‌چک کردیم.

🔹همزمان با پایان جام جهانی فوتبال، ادعاهای تازه‌ای در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که موضوع چند فکت‌چک دیگر این اپیزود هستند.

🔹از تصویر منتسب به یک لانچر در بیمارستانی در اهواز و عکس پرحاشیه یک مجری صداوسیما، تا چند ویدیوی منسوب به حملات اخیر ایران، سوژه فکت‌چک‌های مرتبط با رویدادهای اخیر ایران هستند که در این قسمت مرور می‌کنیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh

🎙 کلنگ، سپاه، اسپوتنیک

🔹در قسمت ۲۷۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره «کوه کلنگ» که این روزها نامش در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی زیاد تکرار می‌شود، صحبت می‌کنیم.

🔹خسارت‌های نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران در جنگ ۴۰ روزه موضوع دیگری است که به آن پرداخته‌ایم.

🔹در ادامه، عملکرد بخش فارسی اسپوتنیک روسیه بویژه در مورد اعتراضات دی‌ماه و جنگ و تنش‌های ماه‌های اخیر را مرور می‌کنیم.

🔹تصمیم جدید بریتانیا برای مقابله با فعالیت‌های مرتبط با سپاه، به شکلی غیردقیق در برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازتاب پیدا کرد که در این قسمت درباره آن توضیح داده‌ایم.

🔹چند تجمع پراکنده در ایران موجب شده ویدیوهایی قدیمی با ادعای شروع اعتراضات در پاساژ علاءالدین و مجتمع چارسوی تهران منتشر شود که ما آن‌ها را فکت‌چک کردیم.

🔹همزمان با پایان جام جهانی فوتبال، ادعاهای تازه‌ای در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که موضوع چند فکت‌چک دیگر این اپیزود هستند.

🔹از تصویر منتسب به یک لانچر در بیمارستانی در اهواز و عکس پرحاشیه یک مجری صداوسیما، تا چند ویدیوی منسوب به حملات اخیر ایران، سوژه فکت‌چک‌های مرتبط با رویدادهای اخیر ایران هستند که در این قسمت مرور می‌کنیم.

❗ حجم فایل صوتی: ۲۲ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:59 مقدمه
00:03:17 درباره تاسیسات «کلنگ کوه» در نزدیکی نطنز چه می‌دانیم؟
00:08:28 خسارت‌های نیروی دریایی ایران در جنگ ۴۰ روزه
00:12:23 اسپوتنیک فارسی؛ از سلاح اتمی و تئوری توطئه تا جانشینی و جنگ
00:25:30 آیا سپاه در «فهرست تروریستی بریتانیا» قرار گرفته است؟
00:29:39 ویدیوی اعتراضات در چارسو، بازار موبایل و علاءالدین، قدیمی است
00:32:38 ادعای دست ندادن یامال با ترامپ نادرست است
00:34:22 ویدیوی منتسب به پرچم فلسطین در جشن قهرمانی اسپانیا
00:36:20 صداوسیما ویدیوی مصاحبه با ریوالدو را دستکاری نکرده است
00:37:58 تصویر ساختگی منتسب به لانچر در بیمارستان بقایی اهواز
00:40:30 تصویر نادرست منتسب به مجری مسلح صداوسیما
00:42:10 انتساب تصویر یک ناو بازنشسته به ناو آبراهام لینکلن
00:43:34 ویدیوی منتسب به حمله به فرودگاه کویت، قدیمی است
00:44:36 ویدیوی قدیمی منتسب به حمله ایران به آرامکو و فرودگاه ابها
00:45:31 انتساب تصاویر قدیمی و بی‌ربط به حمله ایران به بندر جبل‌علی
00:46:40 انتساب ویدیوی اوکراین، به انفجار پل ملک فهد عربستان
00:48:46 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh

📝 آیا دستور پزشکیان، مشکل قطعی برق صنایع را حل کرده است؟

🔹برخی رسانه‌ها پس از جلسه دولت اعلام کردند که با دستور مسعود پزشکیان، برق صنایع در مرداد و شهریور قطع نمی‌شود؛ اما متن تصمیم‌های دولت چنین چیزی را تایید نمی‌کند.

🔹بررسی تصمیم‌های هفت‌گانه دولت نشان می‌دهد ادعای «قطع نشدن برق صنایع در مرداد و شهریور» دقیق نیست.

🔹طبق یکی از بندهای رسمی، قطعی برق شهرک‌های صنعتی فقط از دو روز به یک روز در هفته کاهش پیدا می‌کند.

🔹دولت همچنین می‌خواهد بخشی از برق مورد نیاز صنایع را از طریق کاهش مصرف پاساژها و مراکز خرید بزرگ تامین کند.

🔹تغییر ساعت فعالیت کارخانه‌ها، کارکردن در شب و روزهای جمعه و الزام صنایع بزرگی مانند پتروشیمی‌ها به خرید برق سبز از بورس انرژی نیز از دیگر تصمیم‌هاست.

🔹بخش زیادی از این اقدامات قبلا هم در قوانین یا برنامه‌های مدیریت مصرف وجود داشته‌اند.

🔹این تصمیم‌ها ظرفیت تولید برق را افزایش نمی‌دهند و بیشتر برای جابه‌جایی ساعات مصرف و مدیریت خاموشی‌ها طراحی شده‌اند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

🎥 راستی‌آزمایی تصاویر جنگ / بخش هشتم

🔹همزمان با آغاز دور تازه درگیری‌های نظامی میان آمریکا و ایران، عکس‌ها و ویدیوهای مختلفی در شبکه‌های اجتماعی و حتی برخی رسانه‌ها منتشر شده که نادرست و ساختگی‌اند.

🔹در قسمت هشتم از سری‌ویدیوهای راستی‌آزمایی تصاویر جنگ، چند نمونه از این موارد را مرور می‌کنیم؛ از تصاویر منتسب به حمله ایران به نقاطی از بحرین و دبی تا ویدیوی منسوب به حمله‌ای تازه علیه آرامکو.

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh