✍️ چرا ادعای «عملیات موفق» سوخوهای سرنگون‌شده ایران با شواهد همخوانی ندارد؟

🔹برخی رسانه‌های داخلی ادعا می‌کند دو سوخو Su-24MK ایرانی در جریان جنگ ۴۰ روزه توانسته‌اند پایگاه العدید قطر را بمباران کنند و در مسیر بازگشت سرنگون شده‌اند.

🔹این روایتی است که جمهوری اسلامی پس از اعلام هویت یکی از خلبانان کشته‌شده نیروی هوایی ارتش، بازتاب داده است.

🔹با این حال، گزارش‌های قطر، CNN، الجزیره و حتی اظهارات پیشین معاون هماهنگ‌کننده ارتش جمهوری اسلامی نشان می‌دهد این هواپیماها «پیش از رسیدن به هدف» بر فراز آب‌های قطر به‌دست جنگنده‌های F-15QA ابابیل قطری ساقط شده‌اند.

🔹هیچ تصویر ماهواره‌ای یا سند مستقلی از خسارت بمبارانِ ادعایی منتشر نشده است.

🔹نشانه‌های فنی از جمله فضای پدافندی خلیج فارس با آواکس‌ها و رادارهای پیشرفته، فرضیه نفوذ بدون شناسایی را عملاً غیرممکن می‌کند.

🔹با این توضیحات و اطلاعات موجود، روایت عبور موفق سوخوها و بمباران اهداف، با شواهد همخوانی ندارد و بیشتر روایت‌سازی رسانه‌ای به نظر می‌رسد و فکت‌نامه به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

📝 درباره سهم ایران از خزر چه می‌دانیم؟

🔹این روزها، ارسال لایحه «کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر» (پیمان آکتائو) از سوی دولت مسعود پزشکیان به مجلس، پس از هشت سال توقف، بار دیگر بحث‌های گسترده‌ای را درباره تاریخچه و آینده حقوقی دریای خزر به وجود آورده است.

🔹این کنوانسیون مرداد ۱۳۹۷ در آکتائوی قزاقستان به امضای پنج کشور ساحلی خزر، ایران، روسیه، جمهوری آذربایجان، قزاقستان و ترکمنستان رسید.

🔹چهار کشور دیگر بلافاصله آن را در پارلمان‌های خود تصویب کردند، اما ایران تصویب آن را تا امروز به تعویق انداخته بود.

🔹اجرای نهایی کنوانسیون منوط به الحاق رسمی ایران با تصویب آن در مجلس است.

🔹کنوانسیون آکتائو چارچوب کلی رژیم حقوقی دریای خزر را تعیین می‌کند. با این حال، کنوانسیون تعیین حدود دقیق بستر و زیر‌بستر دریا، محل منابع نفت و گاز و نیز سهم هر کشور را بدون تعیین هیچ درصد مشخصی، به توافق‌های دوجانبه یا چندجانبه بعدی و با در نظر گرفتن ویژگی‌های جغرافیایی سواحل، از جمله سواحل مقعر ایران واگذار کرده است.

🔹در قرن بیستم، رژیم حقوقی خزر تابع دو معاهده ۱۹۲۱ (عهدنامه مودت ایران و شوروی) و ۱۹۴۰ (قرارداد بازرگانی و دریانوردی) بود.

🔹معاهدات ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ و کنوانسیون آکتائو هیچ سهم درصدی مشخصی برای ایران تعیین نکرده‌اند؛ بنابراین ادعای «سهم ۵۰ درصدی ایران» مبنای حقوقی ندارد.

🔹موضع مذاکره‌ای ایران پس از فروپاشی شوروی، سهم ۲۰ درصدی بود، اما تثبیت نشد.

🔹بر اساس سناریوهای مختلف، سهم احتمالی ایران از حدود ۱۷ درصد تا ۱۱–۱۳ درصد مطرح شده اما هیچ‌کدام هنوز سهم قطعی و حقوقی ایران نیستند.

🔹خزر شمالی که حدود ۴۹ درصد از کل مساحت جغرافیایی دریای خزر را تشکیل می‌دهد، پیش از انعقاد پیمان آکتائو بین دو کشور روسیه و قزاقستان تقسیم شده و بحث بر سر تقسیم ۵۱ درصد باقیمانده بین سه کشور است.

🔹مخالفان معتقدند تا زمانی که مرزهای بستر و زیر‌بستر ایران با جمهوری آذربایجان و ترکمنستان مشخص نشده، تصویب این کنوانسیون به سود ایران نیست.

🔹به باور برخی مخالفان، مساله فوری‌تر، نه سهم درصدی ایران، بلکه پیامدهای ژئوپلیتیکی و اقتصادی کنوانسیون، به‌ویژه برای پروژه خط لوله ترانس‌خزر و کریدور زنگزور است.

🔹در مقابل، دولت و حامیان کنوانسیون بر مزایای امنیتی و تجاری آن تاکید دارند؛ از جمله ممنوعیت حضور نیروهای نظامی کشورهای غیر ساحلی، ایجاد یک چارچوب حقوقی مشترک میان پنج کشور ساحلی و تقویت امنیت مرزهای شمالی ایران.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ادعای نادرست درباره انتشار «تصویر جدید» از مجتبی خامنه‌ای

🔹رسانه‌های ایران به نقل از «رسانه دفتر رهبر» تصویری منتشر کرده‌ و مدعی شده‌اند عکس جدید مجتبی خامنه‌ای است.

🔹این ادعا نادرست و تصویر قدیمی است.

🔹روز ۲۰ فروردین این تصویر در وب‌سایت رسمی رهبر پیشین جمهوری اسلامی منتشر شده بود.

🔹سایر رسانه‌ها نیز این تصویر را بارها در گزارش‌های مختلف به کار برده‌اند و تنها پس‌زمینه تصاویر با هم متفاوت است.

🔹بی‌بی‌سی فارسی نیز گزارشی درباره ادعای جدید بودن این تصویر منتشر کرده و آن را نادرست تشخیص داده است.

🔹از زمان مرگ علی خامنه‌ای هیچ تصویری از مجتبی خامنه‌ای منتشر نشده و حتی کانال تلگرامی «رسانه رهبر انقلاب اسلامی» نیز ادعایی درباره جدید بودن تصویر مطرح نکرده است.

🔹فکت‌نامه نیز به این ادعای رسانه‌ها درباره جدید بودن این عکس نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

🔹 تصویر جدید از جنگنده اف ۱۵ سقوط‌کرده در خاک ایران

🔹رسانه‌ها و کانال‌های نزدیک به سپاه تصویری از بقایای یک جنگنده آمریکایی منتشر کرده‌اند.

🔹بررسی جزئیات تصویر، از جمله شماره سریال روی کانوپی، صندلی خروج اضطراری و بخش ورودی هوای موتور نشان می‌دهد این بقایا متعلق به یک جنگنده F-15E استرایک ایگل از اسکادران ۴۹۴ نیروی هوایی آمریکا مستقر در بریتانیاست.

🔹بر اساس شواهد، این جنگنده روز ۱۴ فروردین ۱۴۰۵ بر فراز ایران سقوط کرده است. این همان جنگنده‌ای است که پیش‌تر گزارش‌هایی درباره عملیات گسترده آمریکا برای نجات دو خدمه آن منتشر شده بود.

🔹سنتکام اعلام کرده بود هر دو خدمه زنده نجات پیدا کردند و از خاک ایران خارج شدند.

🔹تصویر تازه، شواهد بیشتری درباره هویت جنگنده سقوط‌کرده ارائه می‌کند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

✍️ نبرد فانتوم ایران و اف‌۱۶ آمریکا؛ واقعیت یا روایت ساختگی؟

🔹ویدیویی پربازدید در شبکه‌های اجتماعی، ادعا می‌کند در روزهای ابتدایی جنگ ۴۰ روزه، یک جنگنده اف‌۴ فانتوم ایران توانسته یک فروند اف‌۱۶ آمریکایی را رهگیری کند، به آن آسیب بزند و وادارش کند با اعلام وضعیت اضطراری از منطقه خارج شود.

🔹هیچ سند رسمی یا مدرک مستقلی برای تایید این روایت منتشر نشده است و بررسی فنی این ادعا نیز تناقض‌های مهمی را نشان می‌دهد.

🔹جنگنده‌های آمریکایی در چنین ماموریت‌هایی معمولا به‌تنهایی پرواز نمی‌کنند و در قالب یک مجموعه چندفروندی، با پشتیبانی جنگنده‌های اسکورت، هواپیماهای جنگ الکترونیک و آواکس وارد عملیات می‌شوند.

🔹اف‌۱۶ مدل CJ همچنین به رادار پیشرفته، سامانه‌های هشدار و اخلال الکترونیکی و موشک‌های هوا‌به‌هوای AIM-120 مجهز است. این تجهیزات به جنگنده امکان می‌دهند تهدیدهایی مثل اف‌۴ را از فاصله دور شناسایی و پیش از رسیدن به محدوده درگیری نزدیک، با آنها مقابله کند.

🔹در مقابل، فانتوم‌های ایرانی عمدتا از فناوری و موشک‌های قدیمی‌تری مانند AIM-7 استفاده می‌کنند که برای اصابت، نیازمند حفظ مداوم قفل راداری هستند. حفظ چنین قفلی در برابر سامانه‌های جنگ الکترونیک اف‌۱۶ بسیار دشوار است.

🔹فاصله چنددهه‌ای بین فناوری این دو مدل هواپیما در حوزه‌هایی مانند آگاهی موقعیتی، مانورپذیری، نسبت رانش به وزن و مقاومت در برابر اخلال الکترونیکی، هرگونه سناریوی موفقیت‌آمیز برای فانتوم ایرانی را نزدیک به صفر می‌کند.

🔹بنابراین این ادعا بیشتر به تصورات قدیمی جنگ‌های پیشین تعلق دارد و با واقعیت‌های تاکتیکی و فنی میدان نبرد امروزی سازگار نیست.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh