❌ ویدیوی قدیمی منتسب به اعتراض به اعدام‌های اخیر

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند صحنه آتش‌زدن یک پایگاه بسیج، در اعتراض به اعدام‌ معترضان دی‌ماه است.

🔹این ویدیو قدیمی است و ارتباطی به اعدام‌های اخیر ندارد.

🔹اولین‌بار این ویدیو مهرماه ۱۴۰۱ و در جریان اعتراضات زن، زندگی، آزادی منتشر شد.

🔹در ویدیو سه نفر با شش کوکتل مولوتوف یک پایگاه بسیج در خیابان پیروزی تهران را به آتش می‌کشند.

🔹جمهوری اسلامی تاکنون دست‌کم ۲۷ تن از معترضان دی‌ماه را اعدام کرده و نهادهای بین‌المللی خواهان توقف این روند شده‌اند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به انتساب این ویدیو به روزها و اعدام‌های اخیر، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ادعای نادرست اعتراف سرهنگ قطری به بازجویی از خلبانان ایرانی

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی و برخی رسانه‌ها منتشر شده که ادعا می‌کند یک مقام نظامی قطر به بازجویی از خلبانان گمشده ایرانی اعتراف کرده است.

🔹برخی رسانه‌ها این ویدیو را مدرکی بر زنده‌بودن و اسارت خلبانان ایرانی در قطر معرفی کرده‌اند؛ اما بررسی نسخه کامل مصاحبه نشان می‌دهد این ادعا نادرست بوده و این مقام نظامی قطری چنین چیزی نگفته است.

🔹ماجرا به ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ برمی‌گردد. قطر اعلام کرد دو جنگنده سوخو ۲۴ ایران را سرنگون کرده است. چهار خلبان در این دو هواپیما حضور داشتند. ایران بعدتر جان‌باختن یکی از آنها را تایید کرد، اما سرنوشت سه خلبان دیگر همچنان مشخص نیست.

🔹مقام‌های ایرانی می‌گویند سه خلبان پس از خروج اضطراری از هواپیماها زنده مانده‌اند و قطر آنها را اسیر کرده است. قطر این ادعا را رد می‌کند و می‌گوید هیچ خلبان ایرانی در بازداشت این کشور نیست. در حال حاضر هیچ مدرک مستقلی برای تایید قطعی روایت ایران یا قطر وجود ندارد.

🔹ویدیوی مورد بحث، بخش کوتاهی از یک مستند ۵۶ دقیقه‌ای شبکه الجزیره است. مقام نظامی قطر در این مصاحبه درباره شناسایی و سرنگونی جنگنده‌های ایرانی توضیح می‌دهد. او می‌گوید نیروهای قطری پیش از حمله از طریق رادیو تلاش کردند با خلبانان ایرانی تماس بگیرند، اما هیچ پاسخی از خلبان‌های ایرانی دریافت نکردند.

🔹در بخشی از مصاحبه به «تایید خلبان» درباره حمل بمب اشاره می‌شود، اما منظور، خلبان قطری و نیروی خودی است، نه خلبانان ایرانی.

🔹این مقام در هیچ جای مصاحبه، از بازجویی و اسارت یا حتی گفت‌وگوی موفق با خلبانان ایرانی حرف نمی‌زند.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به ادعای اذعان مقام نظامی قطر به بازجویی از خلبان‌های ایرانی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی نادرست منتسب به ریزش تونل مخفی زیرزمینی مجلس

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی منتشر و ادعا شده «ریزش تونل مخفی زیرزمینی مجلس که از زیر خانه‌های شهروندان عبور می‌کرد» را نشان می‌دهد.
این ادعا نادرست است.

🔹یکی از تصاویر این ویدیو، عکسی قدیمی از خبرگزاری تسنیم است که عملیات آواربرداری در محله نارمک تهران در جریان جنگ ۱۲روزه را نشان می‌دهد.

🔹دو عکس دیگر مربوط به فرونشست زمین در کوچه اصناف میدان بهارستان در روز ۲۲ مرداد ۱۴۰۵ است.

🔹در این حادثه، کف زیرزمین یک ساختمان سه‌طبقه که انبار لوازم یدکی بود فرو ریخت.

🔹گزارش آتش‌نشانی و عکس‌ها و ویدیوهای منتشر شده یک گودال ناشی از فرونشست کف یک انبار با کالاهای انباشته شده در آن را نشان می‌دهد، نه یک تونل زیرزمینی که از زیر خانه‌های مسکونی شهروندان بگذرد.

🔹ما نمی‌دانیم آیا تونلی برای فرار نمایندگان مجلس در محدوده میدان بهارستان ساخته شده یا نه، اما این عکس‌ها چنین تونلی را نشان نمی‌دهد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای منتسب به این تصاویر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی خواننده لبنانی که پرچم ایران را مچاله و پرتاب می‌کند، ساختگی است

🔹ویدئویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده «الیسا» خواننده لبنانی در کنسرت خود، پرچم ایران را که به او داده شده، مچاله و پرتاب می‌کند.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد این ویدئو دستکاری شده و در واقعیت، تماشاگران یک چفیه فلسطینی را به او داده‌اند.

🔹این اتفاق ۲۴ مرداد ۱۴۰۵ در کنسرتی در تونس رخ داد و الیسا چفیه‌ای را که به دست او می‌دهند، به سمت تماشاگران بازمی‌گرداند.

🔹ویدیوی پرتاب چفیه انتقادات بسیاری را به ویژه در تونس به همراه داشت.
این خواننده لبنانی پیش از این در چند کنسرت چفیه فلسطینی را در زمان اجرا به همراه داشت.

🔹الیسا پیش‌تر مواضع انتقادی نسبت به نفوذ جمهوری اسلامی در لبنان داشته است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی منتسب به آتش زدن یک پمپ بنزین در کرمان، قدیمی است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به آتش زدن یک جایگاه سوخت در کرمان در پی افزایش قیمت بنزین است.

🔹این ادعا نادرست و ویدیو قدیمی است و ارتباطی با کرمان ندارد.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد این ویدیو مربوط به حادثه آتش‌سوزی در پمپ‌بنزین بندر کنگ در استان هرمزگان در خرداد ۱۳۹۷ است.

🔹این ویدیو در مرداد ۱۳۹۷ نیز با ادعای نادرست دیگری مبنی بر «آتش زدن پمپ‌بنزین حججی در اصفهان» منتشر و بعد تکذیب شده بود.

🔹هفته گذشته طرحی برای عرضه بنزین بالای ۱۵۰ لیتر با نرخ پالایشگاهی در کرمان اعلام شد که نگرانی‌هایی به وجود آورد؛ گرچه این طرح قبل از اجرا متوقف شد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیو به آتش زدن پمپ‌بنزین در روزهای اخیر، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

📝 درباره شعر «تله‌گذاری‌شده» منتسب به رهبر پیشین جمهوری اسلامی چه می‌دانیم؟

🔹این روزها شعری منسوب به علی خامنه‌ای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود که با پشت هم قرار دادن حروف اول مصرع‌های آن، جمله «من علی خامنه‌ای زاده شیطانم» به دست می‌آید.

🔹بررسی آرشیو شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد این شعر در اسفند ۱۴۰۴ و چند روز بعد از کشته‌شدن علی خامنه‌ای با ادعای «پیش‌بینی رهبر انقلاب از زمان کشته‌شدن خود» منتشر شده است.

🔹این شعر در هفته‌ها و ماه‌های بعد نیز با همین ادعاها در بسیاری از سایت‌های خبری و پست‌های شبکه‌های اجتماعی بازنشر شد.

🔹اردیبهشت ۱۴۰۵، عباس حزباوی، شاعر خوزستانی عرب و آيت‌الله موسوی جزایری، عضو مجلس خبرگان رهبری، همین شعر را در سخنرانی‌ها و مصاحبه‌های خود خوانده‌اند و ادعا کرده‌اند علی خامنه‌ای در رمضان ۱۴۰۴ این شعر را به عباس حزباوی داده تا آن را به زبان عربی ترجمه کند.

🔹چند روز بعد از این ادعاها (۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵) دفتر رهبر جمهوری اسلامی انتساب این شعر به علی خامنه‌ای و نحوه سروده‌شدن آن را تکذیب می‌کند.

🔹پس از آنکه در روزهای گذشته برخی کاربران شبکه‌های اجتماعی به جمله «من علی خامنه‌ای زاده شیطانم» در شعر اشاره کردند، بسیاری از سایت‌های خبری و بسیاری از کانال‌های نزدیک به جمهوری اسلامی که این شعر را با ادعای «پیش‌بینی رهبر جمهوری اسلامی درباره کشته‌شدن خود در اسفند» منتشر کرده بودند، آن را حذف کرده‌اند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh