FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.19K photos
731 videos
3 files
4.23K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
❌ پوستر همایش «بررسی فقهی عقد موقت مستاجر با صاحب ملک در ازای مبلغ اجاره» ساختگی است

🔹تصویر پوستری در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده مربوط به برگزاری همایشی با عنوان «بررسی فقهی عقد موقت مستاجر با صاحب ملک در ازای مبلغ اجاره» است.

🔹این ادعا بی‌اساس است و پوستر مورد اشاره به‌وضوح با ابزارهای هوش مصنوعی دستکاری شده است.

🔹خطاهای آشکاری از جمله غلط‌های املایی، به‌هم‌ریختگی متن، ناخوانا بودن کلمات و تغییرات غیرطبیعی لوگوها و اسامی سازمان‌های درج‌شده در پایین پوستر، در تصویر دیده می‌شود.

🔹چهار سال پیش یعنی تیر ۱۴۰۱ همایشی با عنوان «عفاف و چالش‌های جدید» در «دانشگاه بین‌المللی امام خمینی» برگزار شده بود و این تصویر از دستکاری پوستر آن همایش ساخته شده است.

🔹در همان زمان نیز پوستر جعلی مشابهی ساخته و پخش شده بود.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این تصویر و ادعای آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✍️ بررسی ادعای همتی درباره «عادلانه» بودن افزایش ۲۲ درصدی اعتبار کالابرگ

🔹عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، می‌گوید افزایش ۲۲ تا ۲۳ درصدی اعتبار کالابرگ «منطقی و عادلانه» است.

🔹مبنای محاسبه او، رشد ۲۲/۶ درصدی نرخ حواله دلار در مرکز مبادله از زمان آغاز بازار یکپارچه ارزی است؛ اما این مقایسه، بخش بزرگی از افزایش هزینه واردات کالاهای اساسی را نادیده می‌گیرد.

🔹بررسی آمارهای رسمی نشان می‌دهد هزینه تامین سبد ۱۱ قلمی کالابرگ از دی ۱۴۰۴ تا تیر ۱۴۰۵ بیش از ۵۹ درصد افزایش یافته است.

🔹شاخص قیمت خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها نیز در همین مدت ۵۵/۸ درصد رشد کرده و معاون وزیر رفاه از افزایش ۶۸ درصدی قیمت کالاهای مشمول کالابرگ خبر داده است.

🔹بنابراین افزایش ۲۲ تا ۲۳ درصدی نمی‌تواند کاهش قدرت خرید خانوارها را جبران کند.

🔹این در حالی است که آیین‌نامه دولت نیز تاکید کرده که افزایش هزینه اقلام سبد کالابرگ باید هر سه ماه ارزیابی و از طریق افزایش اعتبار جبران شود؛ ارزیابی‌هایی که تاکنون انجام نشده یا نتیجه‌ای در اعتبار پرداختی نداشته است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منتسب به اعتراض خیابانی جدید در تهران، قدیمی است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی پربازدید منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به اعتراضات خیابانی اخیر در تهران است.

🔹این ویدیو قدیمی و ویدیو مربوط به حضور خیابانی مردم در ۱۸ دی‌ماه ۱۴۰۴ است.

🔹بی‌بی‌سی فارسی روز ۱۸ دی این ویدیو را با عنوان اعتراضات همان روز در بلوار آیت‌الله کاشانی منتشر کرده بود.

🔹در روزهای گذشته ویدیوهای قدیمی و نامرتبط زیادی به عنوان اعتراضات جدید بازنشر می‌شوند که توجه و بازخورد بسیاری برای صفحه‌های منتشرکننده به دنبال دارند.

🔹فکت‌نامه به ادعای جدید بودن این ویدیوی مربوط به اعتراضات، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی ساختگی کشف میلیون‌ها دلار پول ایران در خرابه‌های حزب‌الله

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده صحنه کشف میلیون‌ها دلار پول ایران در خرابه‌های متعلق به حزب‌الله در لبنان را نمایش می‌دهد.

🔹این ویدیو جعلی است و با هوش مصنوعی ساخته شده و سازنده ویدیو یک گروه تولید محتوای کارتونی مصری است.

🔹شواهد آشکاری وجود دارد که نشان می‌دهد ویدیو ساختگی است؛ طرح روی اسکناس‌ها و اندازه آن‌ها غیرعادی است و شمش‌ها و آجرها به دلار تبدیل می‌شوند.

🔹چندین نهاد راستی‌آزمایی دیگر نیز این ویدیو را بررسی کرده و آن را ساختگی تشخیص داده‌اند.

🔹فکت‌نامه نیز به این ویدیوی ساختگی و اعای آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 ادعای نیمه‌درست وزیر اقتصاد درباره نقش جنگ در تورم ۸۰ درصدی

🔹علی مدنی‌زاده، وزیر اقتصاد، می‌گوید تورم پیش از جنگ بین ۲۵ تا ۴۰ درصد بود و بخش زیادی از تورم ۸۰ درصدی پس از آن، به جنگ مربوط می‌شود. این ادعا «نیمه‌درست» است.

🔹بررسی آمارهای مرکز آمار نشان می‌دهد تورم نقطه‌به‌نقطه پیش از جنگ ۱۲ روزه حدود ۴۰ درصد بود و پس از آن با سرعت افزایش یافت؛ اما رقم ۲۵ درصد مربوط به حدود شش سال پیش است و توصیف دقیقی از وضعیت بلافاصله پیش از جنگ نیست.

🔹جنگ می‌تواند با افزایش هزینه‌های دولت، کاهش درآمدهای نفتی و مالیاتی، تشدید کسری بودجه، اختلال در تولید و تجارت و افزایش انتظارات تورمی، به رشد قیمت‌ها دامن بزند.

🔹تورم نقطه‌به‌نقطه از حدود ۴۰ درصد در تیر ۱۴۰۴، طی ۱۱ ماه از کانال ۸۰ درصد عبور کرد و در خرداد ۱۴۰۵ به ۸۸/۶ درصد رسید؛ بنابراین نقش جنگ در تشدید تورم قابل انکار نیست.

🔹با این حال، همه این افزایش را نمی‌توان به جنگ نسبت داد. جهش تورم از آذر ۱۴۰۴ با حذف ارز ترجیحی و تغییر نرخ ارز واردات کالاهای اساسی همزمان بود و پیش از آغاز جنگ ۴۰ روزه نیز تورم در بهمن ۱۴۰۴ به ۶۸ درصد رسیده بود.

🔹بنابراین، گفته وزیر اقتصاد بخشی از واقعیت را بیان می‌کند، اما نقش مهم سیاست ارزی دولت و حذف ارز ترجیحی را نادیده می‌گیرد و به همین دلیل از فکت‌نامه نشان «نیمه‌درست» می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیویی که در آن محسنی اژه‌ای می‌گوید «کل جنوب، هم فدای لبنان هم فدای غزه» ساختگی است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی منتشر شده که در آن غلامحسین محسنی اژه‌ای، رییس قوه قضاییه می‌گوید «کل جنوب [ایران] هم فدای لبنان هم فدای غزه».

🔹این ویدیو با هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹به نظر می‌رسد این ویدیو با دستکاری تصاویر سخنرانی دوم شهریور اژه‌ای در نشست شورای عالی قوه قضائیه تهیه شده باشد.

🔹بررسی صحبت‌های اژه‌ای در آن نشست و اظهارات دیگرش که در منابع رسمی منتشر شده نشان می‌دهد که او چنین اظهارنظری نکرده است.

🔹با وجود هماهنگی نسبی صدا و حرکات لب، اما حالت مکانیکی صدا، کیفیت پایین تصویر و دفرمه‌شدن دست اژه‌ای، نشانه‌هایی از جعلی بودن آن هستند.

🔹این ویدیوی ساختگی پس از آن منتشر شد که صحبت‌های یک مجری صداوسیما با مضمونی مشابه، اما با برداشت‌هایی متفاوت، حاشیه‌ساز شده بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی منتسب به اژه‌ای نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 «من علی خامنه‌ای زاده شیطانم»

🔹در قسمت ۲۸۴ پادکست هفتگی فکت‌نامه درباره ماجرای شعری صحبت می‌کنیم که چند ماه قبل به علی خامنه‌ای نسبت داده شد، در بین حامیانش چرخید و اخیرا با رمزگشایی در شبکه‌های اجتماعی به موضوعی عجیب و جالب تبدیل شد.

🔹توصیف رئیس کل بانک مرکزی از میزان افزایش نرخ کالابرگ، آمار وزیر صمت درباره صادرات غیرنفتی و اظهارات وزیر اقتصاد در مورد تاثیر جنگ بر تورم، موضوعات اقتصادی این اپیزود هستند.

🔹بررسی ادعاهای مختلف درباره میزان پهپادهای سرنگون‌شده MQ-9 آمریکا در جنگ، موضوع دیگری است که بررسی کرده‌ایم.

🔹در روزهای اخیر ویدیوهای قدیمی متعددی، به اسم شروع اعتراضات جدید در ایران منتشر شده که چند نمونه از آنها را فکت‌چک کرده‌ایم.

🔹تصاویر منتسب به تونل مخفی مجلس، ویدیوی دستکاری‌شده خواننده لبنانی، ادعای درگیری اسرائیل و ترکیه، پوستر همایش «عقد مستاجر و صاحب ملک» و خبر مسلمان شدن روبرتو کارلوس، فکت‌چک‌های کوتاه این قسمت هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 «من علی خامنه‌ای زاده شیطانم»

🔹در قسمت ۲۸۴ پادکست هفتگی فکت‌نامه درباره ماجرای شعری صحبت می‌کنیم که چند ماه قبل به علی خامنه‌ای نسبت داده شد، در بین حامیانش چرخید و اخیرا با رمزگشایی در شبکه‌های اجتماعی به موضوعی عجیب و جالب تبدیل شد.

🔹توصیف رئیس کل بانک مرکزی از میزان افزایش نرخ کالابرگ، آمار وزیر صمت درباره صادرات غیرنفتی و اظهارات وزیر اقتصاد در مورد تاثیر جنگ بر تورم، موضوعات اقتصادی این اپیزود هستند.

🔹بررسی ادعاهای مختلف درباره میزان پهپادهای سرنگون‌شده MQ-9 آمریکا در جنگ، موضوع دیگری است که بررسی کرده‌ایم.

🔹در روزهای اخیر ویدیوهای قدیمی متعددی، به اسم شروع اعتراضات جدید در ایران منتشر شده که چند نمونه از آنها را فکت‌چک کرده‌ایم.

🔹تصاویر منتسب به تونل مخفی مجلس، ویدیوی دستکاری‌شده خواننده لبنانی، ادعای درگیری اسرائیل و ترکیه، پوستر همایش «عقد مستاجر و صاحب ملک» و خبر مسلمان شدن روبرتو کارلوس، فکت‌چک‌های کوتاه این قسمت هستند.

❗ حجم فایل صوتی: ۲۳ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:01:02 مقدمه
00:03:08 درباره شعر «تله‌گذاری‌شده» منتسب به خامنه‌ای چه می‌دانیم؟
00:19:59 بررسی ادعای همتی درباره «عادلانه» بودن افزایش اعتبار کالابرگ
00:25:27 آمار نادرست وزیر صمت از صادرات غیرنفتی در دولت چهاردهم
00:27:32 ادعای نیمه‌درست وزیر اقتصاد درباره تاثیر جنگ بر تورم
00:32:56 درباره تعداد پهپادهای منهدم‌شده MQ-9 آمریکا چه می‌دانیم؟
00:38:00 ویدیوی قدیمی منسوب به آتش‌زدن یک پمپ بنزین در کرمان
00:39:55 تصاویر قدیمی منتسب به اعتراض در بازار تهران
00:41:38 ویدیوی منتسب به اعتراض خیابانی در تهران، قدیمی است
00:42:46 تصاویر نادرست منتسب به ریزش تونل مخفی مجلس
00:44:11 ویدیوی ساختگی خواننده لبنانی با پرچم ایران
00:45:29 ویدیوی قدیمی منتسب به درگیری اسرائیل و ترکیه
00:46:48 پوستر همایش بررسی فقهی عقد موقت مستاجر با صاحبخانه
00:48:54 ادعای نادرست مسلمان شدن روبرتو کارلوس
00:50:51 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ انتساب نقل قول نادرست به نخست‌وزیر کانادا درباره آمریکا و ایران

🔹در پی تشدید جنگ تجاری آمریکا و کانادا، ادعا شده که مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، در پاسخ به اظهارات ترامپ گفته: «ما را دست‌کم نگیر، همان‌طور که ایران را دست‌کم گرفتی.»

🔹بررسی اظهارات کارنی در کشمکش‌های اخیر نشان می‌دهد او چنین جمله‌ای نگفته و در صحبت‌هایش هیچ اشاره‌ای به ایران نداشته است.

🔹این ادعا ابتدا در شبکه‌های اجتماعی انگلیسی‌زبان منتشر شد و سپس به فضای فارسی راه یافت و برخی افراد از جمله یک مجری صداوسیما نیز آن را بازنشر کردند.

🔹در پی شکست مذاکرات تجاری آمریکا و کانادا، آمریکا تعرفه ۵۰ درصدی بر حدود ۲۰ میلیارد دلار از کالاهای کانادایی اعمال کرد و مارک کارنی نیز از اعمال تعرفه‌های تلافی‌جویانه «دلار به دلار» از هشتم سپتامبر خبر داد.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این نقل‌قول ساختگی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM