FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.19K photos
731 videos
3 files
4.23K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
Audio
🎙 دایناسور در خراسان

🔹در قسمت ۲۸۵ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره عملکرد نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و خسارت‌های آن در جنگ ۴۰ روزه صحبت می‌کنیم.

🔹مطابق معمول ماه‌های اخیر، در این اپیزود به آمارهای رسمی تورم مواد غذایی نگاهی انداخته‌ایم تا تصویری از تداوم بحران اقتصادی این روزها ترسیم کنیم.

🔹انتشار سه نقل قول از یک نماینده مجلس شورای اسلامی، رئیس قوه قضائیه و همچنین نخست‌وزیر کانادا در شبکه‌های اجتماعی، سوژه‌های دیگر این اپیزود هستند.

🔹در ادامه، ادعای کشف سنگ ۱۷۰ میلیون ساله در سیل نپال، ویدیوی منسوب به غرق‌شدن ناو آمریکایی و تصاویری را که با ادعای شلیک سامانه «باور ۳۷۳» به یک اف ۱۸ آمریکا منتشر شده، بررسی می‌کنیم.

🔹در آخر، درباره تصویر یک دایناسور در خراسان صحبت می‌کنیم؛ محتوای طنزی که کار را به تکذیب‌های رسمی کشاند.

❗ حجم فایل صوتی: ۱۷ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:01:01 مقدمه
00:04:14 جنگ ۴۰ روزه چگونه توان هوایی ایران را تضعیف کرد؟
00:10:16 تورم ۱۲۸ درصدی مواد غذایی؛ ثبت رکوردهای جدید تورمی
00:16:15 نقل‌قول نادرست منسوب به کوچک‌زاده درباره گرانی‌ها
00:19:54 ادعای کشف سنگ ۱۷۰ میلیون ساله در پی سیل نپال
00:24:05 نقل‌قول نادرست از نخست‌وزیر کانادا درباره آمریکا و ایران
00:26:48 ویدیوی اژه‌ای که می‌گوید جنوب ایران فدای لبنان و غزه
00:29:19 ویدیوی منسوب به غرق‌شدن ناو آمریکایی با موشک ایرانی
00:31:05 ویدیوی نادرست با ادعای شلیک باور ۳۷۳ به اف ۱۸ آمریکا
00:33:03 تصویر دایناسور در استان خراسان ساختگی است
00:35:00 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی نادرست با ادعای پرتاب ناموفق موشک سپاه را در دهدشت در ۱۶ فروردین ۱۴۰۵

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند تصاویر پرتاب ناموفق موشک سپاه در دهدشت در ۱۶ فروردین ۱۴۰۵، یا سقوط موشک در کوهستک در ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ را نشان می‌دهد.

🔹این ویدیو در واقع سقوط و انفجار یک جنگنده اف-۱۵ آمریکایی در دهدشت، کهگیلویه و بویراحمد، در ۱۵ فروردین ۱۴۰۵ را نشان می‌دهد.

🔹دو خدمه این جنگنده پیش از سقوط اجکت کردند و در نهایت در جریان یک عملیات گسترده آمریکا از خاک ایران خارج شدند.

🔹بنابراین، ادعای اینکه این ویدیو پرتاب ناموفق موشک سپاه در فروردین یا شهریور ۱۴۰۵ را نشان می‌دهد، «نادرست» است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست ایجاد آبراهه جدید مخفی در تنگه هرمز

🔹در شبکه‌های اجتماعی گفته شده آمریکا مسیری مخفیانه برای عبور کشتی‌ها در تنگه هرمز لایروبی و آماده کرده است.

🔹این ادعا نادرست است و تصویری که به آن استناد می‌شود، یک تصویرسازی قدیمی است و ارتباطی با یک مسیر واقعی ندارد.

🔹ایده‌ ساخت یک کانال ارتباطی در امارات از سال‌ها پیش در این کشور مطرح شده بود، اما تا امروز اجرایی نشده است.

🔹به نظر می‌رسد منشاء این ادعای جدید، خبری است که «مورس ریپورت» یک پلتفرم خبری راست‌گرا در آمریکا منتشر کرد و مدعی شد وزارت جنگ آمریکا به‌طور مخفیانه یک آبراه در بخش عمانی تنگه هرمز را لایروبی کرده است.

🔹مسیری که مورس ریپورت به آن اشاره می‌کند، قدیمی است و از بیش از یک قرن پیش محل عبور کشتی بوده و ادعای لایروبی آن هم بی‌اساس است و در دید و معرض حملات ایران است.

🔹این آبراه فک‌الاسد نام دارد و در پشت جزیره مسندم واقع شده و با همین نام دست‌کم از بیش از یک قرن پیش مستند شده است.

🔹در یک راهنمای قدیمی خلیج فارس، که تاریخ آن ۱۹۰۸ میلادی است، این مسیر با عنوان تنگه‌ای طبیعی و مسیری معرفی شده که کشتی‌های بخار در آن به طور منظم رفت‌وآمد می‌کنند.

🔹بررسی تصاویر ماهواره‌ای از اسفند ۱۴۰۴ تا شهریور ۱۴۰۵ هم تفاوتی در این آبراهه نشان نمی‌دهد.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به ادعا و عکس منتسب به ایجاد آبراهه جدید مخفی در تنگه هرمز نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی نادرست منتسب به حملات تلافی‌جویانه جدید ایران به بحرین

🔹ویدیویی پربازدید در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند حملات تلافی‌جویانه پهپادی جدید ایران به پایگاه آمریکا در بحرین، در واکنش به حمله به کوهستک را نشان می‌دهد.

🔹این ادعا نادرست و ویدیو قدیمی است و ارتباطی با وقایع اخیر ندارد.

🔹یک اکانت اینستاگرامی نسخه‌ای طولانی‌تر از این ویدیو را خرداد ۱۴۰۵ به اشتراک گذاشته بود.

🔹غیر از قدیمی بودن، این ویدیو برچسب «AI Content» دارد که نشان می‌دهد ویدیو با ابزار هوش مصنوعی دستکاری شده است.

🔹اگرچه ایران بعد از حمله به کوهستک، حملات موشکی و پهپادی به پایگاه‌های آمریکا در منطقه انجام داده، اما این ویدیو قدیمی است و ربطی به این مساله ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیو و ادعای آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 گزارش ‌داده‌کاوی فکت‌نامه درباره تاثیر قطعی اینترنت بر کسب‌کارهای محلی

🔹خسارت قطع اینترنت، فقط محدود به اقتصاد کلان و کسب‌و‌کارهای بزرگ نیست. تازه‌ترین گزارش تحلیلی فکت‌نامه نشان می‌دهد محدودیت اینترنت و تشدید بحران‌های سیاسی - اجتماعی و اقتصادی در دو سال گذشته، باعث افت چشمگیر فعالیت کسب‌وکارهای کوچک در فضای آنلاین شده است.

🔹بررسی داده‌های بیش از یک میلیون و صدهزار پست از ۲۹۱۰ کسب و کار اینستاگرامی، طی یک دهه گذشته نشان می‌دهد قطع و محدودیت اینترنت، کسب‌وکارهای کوچک را در معرض نابودی قرار می‌دهد.

🔹روند فعالیت کسب‌وکارهای محلی که تا سال ۱۴۰۳ رو به رشد بود، از سال ۱۴۰۴ به طور محسوسی کاهش پیدا کرد. آمار تعاملات پست‌های اینستاگرامی کسب‌وکارهای محلی در سال ۱۴۰۴ به نسبت سال قبل ۱۷ درصد و در سال ۱۴۰۵ به نسبت سال ۱۴۰۳ حدود ۳۲ درصد کمتر شده است.

🔹قطعی‌های مکرر اینترنت و وقایع سیاسی و اجتماعی، منجر به ریزش فالوور، خروج از الگوریتم و کاهش شدید درآمدهای کسب‌وکارهای محلی شده است؛ وضعیتی که عملاً پرداخت حقوق پرسنل و چک‌ها را مختل می‌کند.

🔹زنان صاحب کسب‌وکارهای اینستاگرامی یک‌نفره، در برابر اختلالات اینترنتی آسیب‌پذیرتر بوده‌اند و گاه به‌طور خودخواسته نیز برای همدردی با اعتراضات فعالیت‌های خود را متوقف کرده‌اند.

🔹کسب‌وکارهای مستقر در شهرستان‌های کم‌تر برخوردار، در مقایسه با کسب‌وکارهای تهران و شمیرانات، آسیب بیشتری از قطعی‌های سراسری اینترنت در دو ماه نخست سال ۱۴۰۵ دیده‌اند.

🔹در اوایل دهه ۹۰ موضوع‌هایی از جمله پلاسکو، زلزله کرمانشاه، کشتی سانچی، فوت شجریان، انتخابات و ... از سوی کاربران واکنش‌برانگیز می‌شدند، اما در سال‌های اخیر، اعتراضات سیاسی، جنگ و موضوعاتی از این دست مهم‌ترین رویدادهای بوده‌اند که کسب‌وکارهای محلی به آن واکنش نشان داده‌اند.

🔹گروه‌های شغلی مانند آرایشگران، کافه‌دارها و فروشندگان لباس بیشترین نارضایتی نسبت به وضعیت کسب‌وکار خود را ابراز کرده‌اند. پزشکان، طلافروشان و املاکی‌ها کمتر در این زمینه واکنش نشان داده‌اند.

🔹افزون بر اختلالات اینترنتی، فشارهای مضاعف اقتصادی و اقداماتی نظیر پلمب کافه‌ها به‌دلیل حجاب اختیاری مشتریان، فضای کسب‌وکارهای خرد را تنگ‌تر می‌کند.

🔹تداوم اختلالات اینترنتی و وضعیت نیمه‌جنگی در کشور، ضمن آسیب به اقتصاد غیررسمیِ متکی بر فضای آنلاین، موجب تشدید مشکلات و نابرابری‌های اقتصادی شده است که می‌تواند زمینه‌ساز اعتراضات سیاسی بعدی باشد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 هزارداستان بودجه؛ قسمت بیست و هفتم - بودجه‌های غیرضروری؛ از سریال‌سازی صداوسیما تا تبلیغات اسلامی

🔹سال ۱۴۰۵ هنوز به نیمه نرسیده، اما افزایش هزینه‌ها در شرایط جنگی و محقق نشدن درآمدهای دولت باعث شده مقام‌های حکومت ایران به فکر تدوین و تصویب اصلاحیه اساسی برای بودجه بیفتند؛ اصلاحیه‌ای که هدف آن کاهش و حذف مخارج «غیرضروری» برای جبران خسارت‌های جنگ و مدیریت بحران معیشت است.

🔹در این اصلاحیه کدام هزینه‌های «غیرضروری» حذف می‌شوند؟

🔹در بیست و هفتمین قسمت هزارداستان بودجه، درباره این صحبت کرده‌ایم که چگونه با کاهش قسمتی از هزینه‌های صداوسیما و نهادهای مذهبی و تبلیغاتی می‌توان بخشی از فشار روی بودجه عمومی را کاهش داد.

🔹این پادکست، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا، یک هفته قبل در رادیو فردا و حساب کاربری هزارداستان بودجه منتشر شد و حالا در اکانت‌های فکت‌نامه نیز در دسترس است.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در سایت رادیو فردا بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM