FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.18K photos
731 videos
3 files
4.22K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
📝 گزارش ‌داده‌کاوی فکت‌نامه درباره تاثیر قطعی اینترنت بر کسب‌کارهای محلی

🔹خسارت قطع اینترنت، فقط محدود به اقتصاد کلان و کسب‌و‌کارهای بزرگ نیست. تازه‌ترین گزارش تحلیلی فکت‌نامه نشان می‌دهد محدودیت اینترنت و تشدید بحران‌های سیاسی - اجتماعی و اقتصادی در دو سال گذشته، باعث افت چشمگیر فعالیت کسب‌وکارهای کوچک در فضای آنلاین شده است.

🔹بررسی داده‌های بیش از یک میلیون و صدهزار پست از ۲۹۱۰ کسب و کار اینستاگرامی، طی یک دهه گذشته نشان می‌دهد قطع و محدودیت اینترنت، کسب‌وکارهای کوچک را در معرض نابودی قرار می‌دهد.

🔹روند فعالیت کسب‌وکارهای محلی که تا سال ۱۴۰۳ رو به رشد بود، از سال ۱۴۰۴ به طور محسوسی کاهش پیدا کرد. آمار تعاملات پست‌های اینستاگرامی کسب‌وکارهای محلی در سال ۱۴۰۴ به نسبت سال قبل ۱۷ درصد و در سال ۱۴۰۵ به نسبت سال ۱۴۰۳ حدود ۳۲ درصد کمتر شده است.

🔹قطعی‌های مکرر اینترنت و وقایع سیاسی و اجتماعی، منجر به ریزش فالوور، خروج از الگوریتم و کاهش شدید درآمدهای کسب‌وکارهای محلی شده است؛ وضعیتی که عملاً پرداخت حقوق پرسنل و چک‌ها را مختل می‌کند.

🔹زنان صاحب کسب‌وکارهای اینستاگرامی یک‌نفره، در برابر اختلالات اینترنتی آسیب‌پذیرتر بوده‌اند و گاه به‌طور خودخواسته نیز برای همدردی با اعتراضات فعالیت‌های خود را متوقف کرده‌اند.

🔹کسب‌وکارهای مستقر در شهرستان‌های کم‌تر برخوردار، در مقایسه با کسب‌وکارهای تهران و شمیرانات، آسیب بیشتری از قطعی‌های سراسری اینترنت در دو ماه نخست سال ۱۴۰۵ دیده‌اند.

🔹در اوایل دهه ۹۰ موضوع‌هایی از جمله پلاسکو، زلزله کرمانشاه، کشتی سانچی، فوت شجریان، انتخابات و ... از سوی کاربران واکنش‌برانگیز می‌شدند، اما در سال‌های اخیر، اعتراضات سیاسی، جنگ و موضوعاتی از این دست مهم‌ترین رویدادهای بوده‌اند که کسب‌وکارهای محلی به آن واکنش نشان داده‌اند.

🔹گروه‌های شغلی مانند آرایشگران، کافه‌دارها و فروشندگان لباس بیشترین نارضایتی نسبت به وضعیت کسب‌وکار خود را ابراز کرده‌اند. پزشکان، طلافروشان و املاکی‌ها کمتر در این زمینه واکنش نشان داده‌اند.

🔹افزون بر اختلالات اینترنتی، فشارهای مضاعف اقتصادی و اقداماتی نظیر پلمب کافه‌ها به‌دلیل حجاب اختیاری مشتریان، فضای کسب‌وکارهای خرد را تنگ‌تر می‌کند.

🔹تداوم اختلالات اینترنتی و وضعیت نیمه‌جنگی در کشور، ضمن آسیب به اقتصاد غیررسمیِ متکی بر فضای آنلاین، موجب تشدید مشکلات و نابرابری‌های اقتصادی شده است که می‌تواند زمینه‌ساز اعتراضات سیاسی بعدی باشد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 هزارداستان بودجه؛ قسمت بیست و هفتم - بودجه‌های غیرضروری؛ از سریال‌سازی صداوسیما تا تبلیغات اسلامی

🔹سال ۱۴۰۵ هنوز به نیمه نرسیده، اما افزایش هزینه‌ها در شرایط جنگی و محقق نشدن درآمدهای دولت باعث شده مقام‌های حکومت ایران به فکر تدوین و تصویب اصلاحیه اساسی برای بودجه بیفتند؛ اصلاحیه‌ای که هدف آن کاهش و حذف مخارج «غیرضروری» برای جبران خسارت‌های جنگ و مدیریت بحران معیشت است.

🔹در این اصلاحیه کدام هزینه‌های «غیرضروری» حذف می‌شوند؟

🔹در بیست و هفتمین قسمت هزارداستان بودجه، درباره این صحبت کرده‌ایم که چگونه با کاهش قسمتی از هزینه‌های صداوسیما و نهادهای مذهبی و تبلیغاتی می‌توان بخشی از فشار روی بودجه عمومی را کاهش داد.

🔹این پادکست، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا، یک هفته قبل در رادیو فردا و حساب کاربری هزارداستان بودجه منتشر شد و حالا در اکانت‌های فکت‌نامه نیز در دسترس است.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در سایت رادیو فردا بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منسوب به نماز جماعت ۷۰۰ میلیونی در هند ساختگی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده مربوط به نماز جماعتی در هند است که با ۷۰۰ میلیون مسلمان برگزار شد.

🔹این ادعا بی‌اساس است و ویدیوی منتسب به آن نیز ساختگی است.

🔹این ویدیو ساخت هوش مصنوعی است و هیچ منبع معتبری وجود چنین تجمع و برگزاری نماز جماعت با این ابعاد را گزارش نکرده است.

🔹کل جمعیت مسلمانان هند در سال ۲۰۲۰ حدود ۲۱۳ میلیون نفر برآورد شده، بنابراین ادعای ۷۰۰ میلیون نفر بیش از سه برابر کل جمعیت مسلمانان هند است.

🔹اگرچه هند در گذشته میزبان تجمعات بزرگ مسلمانان بوده، اما تعداد شرکت‌کنندگان در پرجمعیت‌ترین دوره‌ها حدود یک میلیون نفر برآورد شده بود که با ۷۰۰ میلیون فاصله بسیار زیادی دارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا و ویدیوی آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی ساختگی منتسب به اصابت موشک‌های ایران به دو کشتی هندی و یک ناو جنگی آمریکا

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند صحنه اصابت موشک‌های هایپرسونیک ایران به دو کشتی هندی و یک ناو جنگی در تنگه هرمز است.

🔹این ویدیو واقعی نیست و با هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹نشانه‌هایی از جمله صورت‌های مبهم، پرچم‌هایی با علائم غیرعادی، عبور افراد از میله‌ها و حفاظ‌ها و نظایر آن، ساختگی بودن ویدیو را ثابت می‌کند.

🔹بر اساس گزارش‌ها در فروردین‌ ۱۴۰۵ یک نفتکش و یک کشتی فله‌بر هندی در تنگه هرمز هدف «تیراندازی» قرار گرفتند، اما منابع هندی یا سایر منابع هیچ اشاره‌ای به حمله با موشک هایپرسونیک نکردند.

🔹ایران در ماه‌های اخیر بارها شناورهای نظامی و تجاری را با موشک، پهپاد یا تسلیحات دیگر هدف گرفته اما تا این لحظه هیچ مورد معتبر و تاییدشده‌ای از به‌کارگیری موشک‌های هایپرسونیک در این حملات وجود ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیو و ادعای آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی ساختگی منتسب به حملات اسرائیل به ارتفاعات علی‌الطاهر

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده صحنه بمباران اخیر اسرائیل علیه مواضع حزب‌الله در ارتفاعات علی‌الطاهر در جنوب لبنان است.

🔹این ویدیو واقعی نیست و با ابزارهای هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹علی‌الطاهر مجموعه‌ای از ارتفاعات در جنوب لبنان، نزدیک مرز اسرائیل است که بر بخش بزرگی از جنوب شرق لبنان اشراف دارد.

🔹حزب‌الله لبنان در این منطقه مرکز فرماندهی داشت و گاهی از آنجا به سوی اسرائیل پرتابه شلیک می‌کرد.

🔹ارتش اسرائیل ۱۲ شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرد کنترل این منطقه را در دست گرفته است.

🔹ویدیوهای واقعی از بمباران این منطقه در رسانه‌ها وجود دارد اما شباهتی به این ویدیوی وایرال‌شده شبکه‌های اجتماعی ندارد.

🔹انفجارهای از دل زمین، موج‌های شعاعی و منظم، حرکت ساختمان‌ها و برخی نشانه‌های دیگر، گواهی بر ساختگی بودن این ویدیو هستند.

🔹بنابراین ویدیوی مورد اشاره واقعی نیست و از فکت‌نامه نشان «نادرست» می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی ساختگی اژه‌ای درباره دریافت اجباری ۲۰ درصد از سرمایه هر نفر برای کمک به بودجه نظامی

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده و ادعا می‌کند مربوط به سخنان غلامحسین محسنی‌اژه‌ای است که می‌گوید بانک‌ها موظفند ماهانه ۲۰ درصد از حساب هر شخص را برای هزینه‌های جنگ و دفاع از وطن برداشت کنند.

🔹این ادعا بی‌اساس و ویدیوی مرتبط با آن، ساختگی است.

🔹هیچ منبع رسمی، خبرگزاری معتبر یا پایگاه اطلاع‌رسانی قوه قضائیه چنین خبری را منتشر نکرده است.

🔹ویدیو دارای نشانه‌های آشکار دستکاری با هوش مصنوعی از جمله صدای ماشینی، حرکات غیرطبیعی لب‌ها و ناهماهنگی حرکات صورت است.

🔹در سال گذشته گزارش‌هایی از تشکیل «پویش‌های مردمی» داوطلبانه برای جمع‌آوری کمک‌ها منتشر شد اما اشاره‌ای به برداشت اجباری از حساب‌های شخصی وجود ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا و ویدیوی آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی نادرست با ادعای توقیف کشتی آمریکایی

🔹یک کاربر نزدیک به حکومت جمهوری اسلامی در اینستاگرام ویدیوهایی از داخل یک کشتی منتشر کرده و مدعی شده که این شناور، یک کشتی آمریکایی است که نیروی دریایی ایران آن را توقیف کرده است.

🔹این ادعا بی‌اساس و نادرست است.

🔹او نام یا مشخصات کشتی را اعلام نمی‌کند و بدون ارائه شواهد، تنها بر آمریکایی بودن آن تأکید دارد. در ویدیو نیز هیچ نشانه‌ای مانند پرچم یا نام شناور دیده نمی‌شود.

🔹بررسی گزارش‌های رسمی، اسناد دریانوردی و داده‌های بین‌المللی نشان می‌دهد از آغاز جنگ ۴۰روزه آمریکا و اسرائیل با ایران، هیچ کشتی تجاری با پرچم یا مالکیت آمریکایی از سوی ایران توقیف نشده است.

🔹رسانه‌های نزدیک به حکومت ایران پیش‌تر نیز ادعای نادرست توقیف کشتی آمریکایی را منتشر کرده‌اند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای بی‌اساس نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 صدا قطع؛ پنج توجیه فنی همشهری برای منتشر نشدن صدای مجتبی خامنه‌ای

🔹با وجود گذشت چند ماه از اعلام رهبری محتبی خامنه‌ای، هنوز حتی یک فایل صوتی هم از اون منتشر نشده است.

🔹در میان روایت‌هایی که در ایران مطرح می‌شود، چندی قبل روزنامه همشهری مدعی وجود پنج دلیل فنی برای سکوت رهبر سوم جمهوری اسلامی شد.

🔹این روزنامه مدعی است که طنین اتاق، فرکانس برق شهری، امضای میکروفون، صداهای پس‌زمینه و تحلیل صدای گوینده می‌تواند مکان گوینده را لو بدهد. هر پنج دلیل، واقعی‌اند اما در عمل، نمی‌توانند منجر به مکان‌یابی شوند.

🔹همشهری با نادیده گرفتن محدودیت‌های این فناوری‌ها و روش‌های ساده‌ای که برای دور زدنشان وجود دارد، توانایی آنها را بیش از حد واقعی و اغراق‌آمیز نشان می‌دهد. بنابراین هیچکدام از این دلایل، نمی‌تواند توجیهی برای پخش نشدن صدای رهبر جدید جمهوری اسلامی باشد.

👈 مقاله مرتبط با این ویدیو در سایت فکت‌نامه

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی قدیمی و نادرست منتسب به طوفان در متل قو

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده صحنه یک طوفان عظیم در متل قوی مازندران در روزهای اخیر است.

🔹این ویدیو قدیمی و دستکاری‌شده‌ است.

🔹شش ثانیه اول ویدیو مربوط به طوفانی در سال ۲۰۱۶ در آمریکاست که تصویر گردباد تیره‌رنگ نیز به آن اضافه شده است.

🔹دو ثانیه آخر مربوط به طوفان اندوور در سال ۲۰۲۲ در کانزاس آمریکا است.

🔹بارندگی‌های اخیر در گیلان و مازندران منجر به وقوع سیل و خساراتی شده اما طوفانی شبیه آنچه در ویدیو می‌بینیم در متل قو رخ نداده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این ویدیو نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منتسب به لحظه تصرف زهپاد آمریکایی، قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده مربوط به «لحظه عملیات شکار زیردریایی آمریکایی توسط ایران» است.

🔹این ادعا نادرست و ویدیو قدیمی است.

🔹این ویدیو نهم شهریور ۱۴۰۵ یعنی یک هفته قبل از خبر تصرف زهپاد (زیردریایی هدایت‌پذیر از راه دور) آمریکایی از سوی ایران، در یک اکانت اینستاگرام با توضیح درباره آموزش نیروها برای عملیات نجات منتشر شده بود.

🔹بالگردهایی که در این ویدیو دیده می‌شوند متعلق به نیروی دریایی آمریکا و متحدانش هستند و قاعدتا در عملیاتی علیه خودشان حضور ندارند.

🔹سپاه روز ۱۷ شهریور اعلام کرد کنترل یک زهپاد آمریکایی را در تنگه هرمز در اختیار گرفته و مقامات آمریکایی نیز از دست دادن آن را تایید کردند، اما هیچ ویدیویی از لحظه «شکار» یا تصرف آن منتشر نشده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای منتسب به این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM