✍️ درباره شناور بی‌سرنشین آمریکا که به دست سپاه افتاده، چه می‌دانیم؟

🔹نیروی دریایی سپاه هفدهم شهریور با انتشار تصاویری مدعی شد «در اقدامی پیچیده و اطلاعاتی»، یکی از پیشرفته‌ترین زیردریایی‌های بی‌سرنشین آمریکا، یعنی مدل Dive-LD ساخت شرکت آندوریل را در ورودی تنگه هرمز «به دام انداخته است».

🔹سپاه تاکنون نگفته این سامانه دقیقاً چگونه به دست آمده است. ادعای «شکار پیچیده» یک شناور زیرسطحی کم‌صدا و خودران، بدون شرح زنجیره کشف تا بازیابی، از نظر فنی قابل سنجش نیست.

🔹سخنگوی سنتکام گفته این شناور بیش از ۲۴ ساعت پیش از ادعای ایران به دلیل نقص فنی از کار افتاده و روی سطح آب شناور بوده است. سنتکام همچنین اعلام کرده این شناور فاقد داده‌ها و حسگرهای طبقه‌بندی‌شده بوده است.

🔹ویدیوهای منتشرشده نیز لحظه شکار زیر آب را نشان نمی‌دهند، بلکه صرفاً بالا کشیدن یک بدنه نیمه‌غوطه‌ور را به تصویر می‌کشند که بیشتر با سناریوی «پیدا کردن» و «بازیابی» یک جسم رهاشده روی آب همخوانی دارد، نه ادعای شکار آن.

🔹پالمر لاکی، بنیان‌گذار شرکت آندوریل، هویت شناور را تایید کرده است. برخی حساب‌های کاربری مدعی شدند که لاکی، اعلام سنتکام مبنی بر قدیمی بودن شناور را رد کرده، اما خود لاکی برداشت‌های این حساب‌ها را «دروغ» خواند.

🔹پالمر لاکی، ادعاهای مطرح‌شده درباره لو رفتن داده‌های حساس و طبقه‌بندی‌شده یا دسترسی کشورهایی مانند چین به آن را نیز به صراحت تکذیب کرد.

🔹اگرچه احتمال مهندسی معکوس وجود دارد، اما تجربه‌های مشابه قبلی نشان داده که میان کپی‌برداری از ساختار فیزیکی با دستیابی به نرم‌افزارهای خودمختار و حسگرهای پیشرفته اصلی فاصله زیادی وجود دارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی منسوب به فرود نیروهای آمریکایی در جزایر ایران، قدیمی است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدئویی با این ادعا منتشر شده که «فرود یگان‌های تفنگداران دریایی آمریکا در جزایر ایرانی تنگه هرمز» را نشان می‌دهد.

🔹این ویدیو قدیمی است و ارتباطی با تنش‌های اخیر در اطراف تنگه هرمز ندارد.

🔹این ویدیو دی‌ماه ۱۳۹۸ در یک کانال یوتیوب مرتبط با استخدام نیروی هوایی ایالات متحده به اشتراک گذاشته شده بود.

🔹با این وجود، خبری که همراه ویدیو منتشر شده ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ در یک رسانه اماراتی منتشر شد که در قالب یک «خبر اختصاصی» نوشته بود آمریکا در حال «بررسی امکان فرود سریع» نیروهایش در جزایر غیرمسکونی ایران و تبدیل آن‌ها به پایگاه‌های لجستیکی و دیده‌بانی است.

🔹این گزارش، تصویر و ویدیویی نداشته و تنها یک عکس با توضیح «ساخته‌شده با هوش مصنوعی» در آن منتشر شده بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیو و ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

✅ تصویر مریم میرزاخانی بر جلد کتاب‌ ریاضی دانش‌آموزان ایتالیا

🔹تصویری از جلد یک کتاب در شبکه‌های اجتماعی با توضیح «مریم میرزاخانی روی جلد کتاب ریاضی دانش‌آموزان ایتالیایی» منتشر شده است.

🔹این ادعا نیمه‌درست است. این تصویر مربوط به مجموعه کتاب‌های درسی آموزشی GEA برای پایه پنجم دبستان ایتالیاست.

🔹طرح روی جلد کتاب ریاضی پایه چهارم دبستان این مجموعه نیز دقیقا با همین تصویر منتشر شده، با این تفاوت که به جای عدد پنج در دایره سمت چپ تصویر، عدد چهار نوشته شده است.

🔹با وجود این، در ایتالیا برخلاف ایران، طبق اصل «آزادی تدریس»، کتاب درسی واحد و سراسری دولتی برای همه مدارس وجود ندارد و معلمان و مدارس آزادی بیشتری در انتخاب منابع آموزشی دارند.

🔹از این رو دانش‌آموزان دو کلاس مختلف در یک پایه و حتی در یک مدرسه ممکن است دو کتاب درسی متفاوت داشته باشند.

🔹انتشار تصویر مریم میرزاخانی روی جلد یکی از ‌ده‌ها کتابی است که ناشران برای تدریس در پایه پنجم ابتدایی منتشر کرده‌اند.

🔹بنابراین اصل ادعای انتشار تصویر مریم میرزاخانی روی یکی از کتاب‌های درسی ایتالیا واقعی است و به دلیل توضیحی که برای آن لازم است، نشان «نیمه‌درست» می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

✍️ از سقوط تا نجات «براوو»؛ درباره عملیات آمریکا در ایران چه می‌دانیم؟

🔹برنامه «۶۰ دقیقه» شبکه سی‌بی‌اس، روایت یکی از دو خدمه جنگنده F-15E آمریکا را منتشر کرده که اوایل آوریل ۲۰۲۶ در جنوب اصفهان سرنگون شد.

🔹این افسر که با نام رمز «براوو» معرفی شده، می‌گوید پس از خروج اضطراری و فرودی شدید، حدود ۵۰ ساعت مجروح و با امکانات محدود در کوهستان مخفی ماند تا سرانجام نیروهای آمریکایی او را از ایران خارج کردند.

🔹برخی بخش‌های این روایت، با وجود اینکه غیرعادی به نظر می‌رسد، اما از نظر فنی ناممکن هم نیستند.

🔹برخورد با سرعت تخمینی ۷۰ تا ۱۰۰ مایل در ساعت می‌تواند با چتر آسیب‌دیده یا نیمه‌باز سازگار باشد و نمونه‌هایی از زنده‌ماندن افراد در سقوط‌های مشابه نیز وجود دارد.

🔹ارتفاع ۷۰۰۰ پا هم به ارتفاع خط‌الرأس از سطح دریا اشاره دارد و به این معنا نیست که براوو تمام این ارتفاع را از کف دره بالا رفته است.

🔹بررسی تصاویر نیز الزاما ادعای ساختگی‌بودن آن‌ها را تایید نمی‌کند. حرکت ظاهرا متفاوت بالگرد و سایه‌اش می‌تواند نتیجه تفاوت زاویه دوربین با جهت تابش خورشید و نیز غیرمسطح بودن زمین زیر بالگرد باشد.

🔹تار کردن تصویر بالگرد نیز احتمالاً برای پنهان کردن مدل دقیق، تجهیزات محرمانه یا شیوه اجرای عملیات بوده است.

🔹با این حال، غیبت «آلفا» (خلبان کابین جلو)، پنهان‌ماندن بخشی از جزئیات و روشن نبودن نقش دقیق سی‌آی‌ای، همچنان پرسش‌هایی باقی می‌گذارد.

🔹مقام‌های جمهوری اسلامی همچنین احتمال داده‌اند که عملیات نجات، پوششی برای خارج‌کردن اورانیوم غنی‌شده باشد. تاکنون هیچ سندی برای این ادعا منتشر نشده و ترکیب نیروها، تجهیزات و تصاویر موجود، بیشتر با یک عملیات پیچیده نجات رزمی مطابقت دارد.

🔹در مجموع، بخش‌هایی از روایت آمریکا توضیح فنی قابل‌قبولی دارند، اما به‌دلیل محرمانه‌بودن اطلاعات، هنوز نمی‌توان تمام جزئیات عملیات را بطور مستقل تایید کرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی ساختگی منتسب به اصابت موشک ایرانی به ناو آبراهام لینکلن

🔹ویدیویی در سطح گسترده در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده «جدید و محرمانه» است و لحظه اصابت موشک ایرانی به ناو آبراهام لینکلن را نشان می‌دهد.

🔹این ویدیو واقعی نیست و با ابزارهای هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹تغییر علائم و بدنه هواپیماها، فرم حرکت خدمه و نظایر آن، ساختگی بودن ویدیو را تایید می‌کند.

🔹سپاه پاسداران روز دهم اسفند ۱۴۰۴ مدعی شد ناو آبراهام لینکلن را با چهار موشک بالستیک هدف قرار داده است، اما سنتکام همان زمان این ادعا را رد کرد و گفت موشک‌های ایرانی حتی به ناو آمریکایی نزدیک نشده‌اند.

🔹ناو آبراهام لینکلن بعد از این ادعا سالم بوده، به ماموریت خود ادامه داده و به تازگی به تایلند رسیده است.

🔹فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی و ادعای منتسب به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ تصویر سخنرانی رئیس‌جمهور چین مقابل نقشه‌ای بدون نام اسرائیل، ساختگی است

🔹تصویری در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود که ادعا شده رئیس‌جمهور چین را در برابر نقشه‌ای نشان می‌دهد که در آن نام «فلسطین» درج شده اما نام «اسرائیل» وجود ندارد.

🔹این عکس واقعی نیست و دستکاری شده است.

🔹هیچ منبع رسمی یا خبرگزاری معتبری این عکس را منتشر نکرده و تنها در شبکه‌های اجتماعی پخش شده است.

🔹پیش‌ از این در اردیبهشت ۱۴۰۵ نیز ادعاهای مشابهی مطرح شده بود که سایت‌های راستی‌آزمایی آن را رد کردند.

🔹دولت چین درباره شرایط فلسطین و اسرائیل از راه‌حل دو کشوری حمایت می‌کند و در مجامع رسمی و سازمان ملل همچنان از نام هر دو کشور اسرائیل و فلسطین یاد می‌کند.

🔹در پلتفرم‌های رسمی اطلاعات جغرافیایی ملی چین، نام هر دو کشور اسرائیل و فلسطین ثبت شده و قابل مشاهده است.

🔹در سال ۲۰۲۳ گزارش‌هایی درباره عدم نمایش نام اسرائیل در برخی نقشه‌های تجاری شرکت‌های چینی منتشر شده بود که وزارت خارجه چین تأکید کرد نقشه‌های رسمی و استاندارد کشور، اسرائیل را مشخص می‌کنند.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این عکس ساختگی و ادعای آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh