FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.19K photos
731 videos
3 files
4.23K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
❌ تصویر سخنرانی رئیس‌جمهور چین مقابل نقشه‌ای بدون نام اسرائیل، ساختگی است

🔹تصویری در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود که ادعا شده رئیس‌جمهور چین را در برابر نقشه‌ای نشان می‌دهد که در آن نام «فلسطین» درج شده اما نام «اسرائیل» وجود ندارد.

🔹این عکس واقعی نیست و دستکاری شده است.

🔹هیچ منبع رسمی یا خبرگزاری معتبری این عکس را منتشر نکرده و تنها در شبکه‌های اجتماعی پخش شده است.

🔹پیش‌ از این در اردیبهشت ۱۴۰۵ نیز ادعاهای مشابهی مطرح شده بود که سایت‌های راستی‌آزمایی آن را رد کردند.

🔹دولت چین درباره شرایط فلسطین و اسرائیل از راه‌حل دو کشوری حمایت می‌کند و در مجامع رسمی و سازمان ملل همچنان از نام هر دو کشور اسرائیل و فلسطین یاد می‌کند.

🔹در پلتفرم‌های رسمی اطلاعات جغرافیایی ملی چین، نام هر دو کشور اسرائیل و فلسطین ثبت شده و قابل مشاهده است.

🔹در سال ۲۰۲۳ گزارش‌هایی درباره عدم نمایش نام اسرائیل در برخی نقشه‌های تجاری شرکت‌های چینی منتشر شده بود که وزارت خارجه چین تأکید کرد نقشه‌های رسمی و استاندارد کشور، اسرائیل را مشخص می‌کنند.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این عکس ساختگی و ادعای آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 ذخایر شاخ‌دار طلا

🔹در قسمت ۲۸۷ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا توضیح می‌دهیم که درباره شناور بی‌سرنشین آمریکا که اخیرا به دست سپاه افتاده، چه چیزهایی می‌دانیم.

🔹در ادامه ادعای شاخ‌دار یک کارشناس صداوسیما درباره میزان ذخایر طلا در ایران را بررسی می‌کنیم.

🔹ادعاهای پرتکرار علیه واکسن‌های کرونا همچنان به شکل گسترده در اینستاگرام منتشر می‌شود که یکی از آنها را این هفته فکت‌چک کردیم.

🔹سوژه بعدی، عکسی از جلد یک کتاب درسی ریاضی در ایتالیاست که تصویر مریم میرزاخانی روی آن دیده می‌شود و مورد توجه کاربران شبکه‌های اجتماعی قرار گرفته بود.

🔹چند ویدیوی منتسب به درگیری‌های نظامی اخیر ایران و آمریکا، ماجرای درگیری با دانشجویان عراقی در سمنان و ویدیویی که به اسم گردباد در متل قو منتشر شده بود، دیگر موضوعات فکت‌چک‌های این اپیزود هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 ذخایر شاخ‌دار طلا

🔹در قسمت ۲۸۷ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا توضیح می‌دهیم که درباره شناور بی‌سرنشین آمریکا که اخیرا به دست سپاه افتاده، چه چیزهایی می‌دانیم.

🔹در ادامه ادعای شاخ‌دار یک کارشناس صداوسیما درباره میزان ذخایر طلا در ایران را بررسی می‌کنیم.

🔹ادعاهای پرتکرار علیه واکسن‌های کرونا همچنان به شکل گسترده در اینستاگرام منتشر می‌شود که یکی از آنها را این هفته فکت‌چک کردیم.

🔹سوژه بعدی، عکسی از جلد یک کتاب درسی ریاضی در ایتالیاست که تصویر مریم میرزاخانی روی آن دیده می‌شود و مورد توجه کاربران شبکه‌های اجتماعی قرار گرفته بود.

🔹چند ویدیوی منتسب به درگیری‌های نظامی اخیر ایران و آمریکا، ماجرای درگیری با دانشجویان عراقی در سمنان و ویدیویی که به اسم گردباد در متل قو منتشر شده بود، دیگر موضوعات فکت‌چک‌های این اپیزود هستند.

❗ حجم فایل صوتی: ۲۰ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:01:00 مقدمه
00:03:02 درباره شناور بی‌سرنشین آمریکا در ایران چه می‌دانیم؟
00:11:42 ویدیوی منتسب به تصرف زهپاد آمریکایی قدیمی است
00:13:28 ادعای شاخ‌دار در صداوسیما درباره ذخایر طلای ایران
00:19:39 ادعای نادرست عوارض خطرناک واکسن کرونا
00:26:46 تصویر مریم میرزاخانی بر جلد کتاب‌ درسی در ایتالیا
00:30:56 ویدیو نادرست با ادعای توقیف کشتی آمریکایی
00:33:03 ویدیوی قدیمی منسوب به فرود آمریکایی‌ها در جزایر ایران
00:34:49 ویدیوی ساختگی از صحنه خروج نیروهای آمریکا از منطقه
00:36:36 ویدیوی منتسب به درگیری با دانشجویان عراقی در سمنان
00:38:51 ویدیوی قدیمی منتسب به طوفان در متل قو
00:40:18 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 علاج؛ سامانه‌ای بی‌نام‌ونشان برای جمع‌آوری اطلاعات مخالفان

🔹رسانه‌های حکومتی ایران روز ۲۳ شهریور ۱۴۰۵ از سامانه‌ای به نام «علاج» رونمایی کردند.

🔹گردانندگان این سامانه می‌گویند هدفشان شناسایی شبکه‌های «حامی تروریسم» و عوامل «مخل امنیت کشور» است؛ اما هویت نهاد اداره‌کننده «علاج» مشخص نیست و هیچ وزارتخانه، نهاد امنیتی یا مرجع قضایی مسئولیت رسمی آن را بر عهده نگرفته است.

🔹بخش مهمی از فعالیت «علاج» بر دریافت «گزارش‌های مردمی» استوار است. از کاربران خواسته شده اطلاعاتی مانند نام، کد ملی، محل زندگی، شغل، حساب‌های شبکه‌های اجتماعی و مشخصات بستگان افراد موردنظر را ارسال و یا تکمیل کنند و تاکید شده هویت گزارش‌دهندگان «محرمانه» و «رمزنگاری‌شده» باقی می ماند.

🔹بر اساس آمار منتشرشده در خود سایت، برای حدود ۱۶۰۰ نفر پرونده تشکیل شده و اطلاعات نزدیک به ۶۰۰ نفر از طریق گزارش‌های مردمی به دست آمده است؛ آماری که به‌طور مستقل قابل تایید نیست.

🔹وب‌سایت «علاج» تنها یک روز پس از رونمایی از دسترس خارج شد. گردانندگان آن، «استقبال گسترده» و «حملات سایبری» را دلیل این اتفاق اعلام کردند، اما برخی کاربران مدعی هک‌شدن سایت و دسترسی به پایگاه داده آن شدند. فکت‌نامه نمی‌تواند هیچ‌یک از این ادعاها را به‌طور مستقل تایید کند.

🔹کانال‌های «علاج» در پیام‌رسان‌ها همچنان فعال هستند و دریافت گزارش درباره افراد را ادامه می‌دهند.

🔹«علاج» افراد شناسایی‌شده را به توقیف اموال، قطع خدمات کنسولی، محدودیت‌های مالی و حتی صدور اعلان قرمز اینترپل تهدید می‌کند. اجرای هر کدام از این اقدامات به حکم قضایی و همکاری چندین نهاد رسمی نیاز دارد.

🔹صدور اعلان قرمز نیز مستلزم وجود پرونده و دستور بازداشت معتبر و تأیید اینترپل است؛ بنابراین یک سامانه ناشناس نمی‌تواند به‌تنهایی چنین مجازات‌هایی را اعمال کند.

🔹جمع‌آوری و انتشار اطلاعات شخصی بدون رضایت افراد یا حکم قانونی، با اصول قانون اساسی، قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات و منشور حقوق شهروندی ایران در تعارض است. با این وجود، صداوسیما و خبرگزاری‌های وابسته به حکومت، فعالیت این سامانه را تبلیغ می‌کنند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منسوب به اظهارات بن‌سلمان درباره جنگ و در صدر قرار گرفتن خاورمیانه، قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی با عنوان «جدیدترین اظهارات بن‌سلمان» درباره جنگ و قرار گرفتن خاورمیانه در صدر جهان، وایرال شده است.

🔹این ویدیو قدیمی است و به تحولات یا جنگ‌های اخیر منطقه مربوط نیست.

🔹سخنان بن‌سلمان مربوط به اکتبر ۲۰۱۸ و نشست «ابتکار سرمایه‌گذاری آینده» در ریاض است.

🔹در گزارش‌های مربوط به این سخنرانی توضیح داده شده که منظور او از «جنگ»، تلاش برای پیشرفت و نوآوری اقتصادی و اجتماعی در خاورمیانه بوده است.

🔹در تحولات و درگیری‌های اخیر در خاورمیانه، بن‌سلمان دیدارهای دیپلماتیک متعددی داشته که در هیچ‌کدام جملاتی شبیه به این اظهارات وجود ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این اظهارات به تحولات و درگیری‌های ماه‌های اخیر، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✅ ادعای نیمه‌درست مالکیت کامل یک ایرانی بر باشگاه چلسی

🔹ادعایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که می‌گوید یک ایرانی کنترل کامل باشگاه چلسی را در دست گرفته است.

🔹این ادعا نیمه‌درست است.

🔹بهداد اقبالی، سرمایه‌دار ایرانی-آمریکایی، یکی از بنیان‌گذاران و مدیران شرکت سرمایه‌گذاری کلیرلیک کپیتال در آمریکا است که از سال ۲۰۲۲ بخشی از سهام باشگاه چلسی را در اختیار دارد.

🔹این شرکت به‌تازگی سهام خود از باشگاه چلسی را از حدود ۶۰ به بیش از ۸۵ درصد افزایش داده است.

🔹کلیرلیک کپیتال، یک شخص نیست و اقبالی نیز تنها بنیان‌گذار آن نیز نیست؛ او و خوزه فلیسیانو هر دو بنیان‌گذار و شریک مدیریتی این شرکت هستند.

🔹بهداد اقبالی از سال ۲۰۲۲ عضو هیات مدیره باشگاه چلسی بود و در تصمیمات مختلف این باشگاه نقش داشت.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعا که یک ایرانی هم‌اکنون مالک باشگاه چلسی شده است، نشان «نیمه‌درست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 هزارداستان بودجه؛ قسمت بیست و هشتم - جریمه

🔹آیا می‌دانستید رقم جریمه‌ها در قانون بودجه امسال معادل بیش از ۳ میلیون تومان به ازای هر خانوار ایرانی است؟

🔹آیا می‌دانستید امسال طبق قانون بودجه، هر کامیون و کامیونت در سال ۱۴۰۵ باید به طور متوسط ۴۰ میلیون تومان بابت «خسارت به جاده‌ها» پرداخت کند؟

🔹آیا می‌دانستید جریمه کارفرمایانی که حق بیمه کارگران را با تاخیر پرداخت می‌کنند بیش از ۱۰ هزار میلیارد تومان است؟

🔹موضوع بیست و هشتمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، انواع جریمه‌هایی است که به عنوان درآمدهای دولت در بودجه ۱۴۰۵ پیش‌بینی شده است.

🔹این پادکست، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا، یک هفته قبل در رادیو فردا و حساب کاربری هزارداستان بودجه منتشر شد و حالا در اکانت‌های فکت‌نامه نیز در دسترس است.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در سایت رادیو فردا بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منسوب به ورود نیروهای حشدالشعبی به ایران در روزهای اخیر، ساختگی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به ورود کاروان اتوبوس‌های حشدالشعبی از مرز مهران به ایران در روزهای اخیر است.

🔹این ویدیو با ابزار هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹ظاهر مرز در ویدیو با ساختار واقعی پایانه مرزی مهران مغایرت دارد و تابلوها خطاهای نگارشی و مفهومی فاحش دارند.

🔹حرکات تکراری افراد با الگوهای مشابه و نحوه تکان خوردن پرچم‌ها و نظم آن‌ها در حرکت از دیگر علائم ساختگی بودن ویدیو است.

🔹هیچ گزارش معتبری از ورود سازمان‌یافته نیروهای حشدالشعبی در هفته‌های اخیر به ایران وجود ندارد و گزارش‌های تایید نشده قبلی نیز مربوط به فروردین ۱۴۰۵ بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست رونمایی از موشک رعد اتمی ۲۳ هزار کیلومتری

🔹ادعایی در شبکه‌های اجتماعی به همراه یک ویدیو منتشر شده که می‌گوید ایران از یک موشک قاره‌پیما با برد ۲۳ هزار کیلومتر رونمایی کرده است.

🔹این ادعا بی‌اساس و نادرست است. هیچ سند علنی معتبری از وجود یا ساخت موشکی با نام «رعد اتمی» یا هیچ موشک دیگری با برد ۲۳ هزار کیلومتر در ایران وجود ندارد.

🔹ادعای تست موشک‌های قاره‌پیمای ایرانی با برد ۱۲ یا ۲۳ هزار کیلومتر در سال‌های گذشته، یا تایید نشده یا تکذیب شده‌اند.

🔹ویدیویی که با این ادعا منتشر شده، ترکیبی از ویدیوی قدیمیِ یک شهر موشکی، یک تصویر ساختگی و یک نمودار است که ارتباطی به رونمایی از موشک قاره‌پیمای اتمی ندارد.

🔹در حال حاضر، بر اساس داده‌های باز و قابل راستی‌آزمایی، هیچ موشکی با برد ۲۳ هزار کیلومتر در جهان وجود ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا و ویدیوی منتسب به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ عکس دستکاری‌شده از دیدار خاتمی و ابطحی با تابلوی «زن، زندگی، آزادی»

🔹همزمان با سالگرد مهسا امینی و اعتراضات سراسری سال ۱۴۰۱، تصویری از سید محمد خاتمی و محمدعلی ابطحی منتشر شده که آنها را زیر تابلویی با شعار «زن، زندگی، آزادی» نشان می‌دهد.

🔹بررسی نسخه اصلی عکس که ابطحی در آذر ۱۴۰۲ منتشر کرده، نشان می‌دهد چنین شعاری روی تابلو وجود نداشته و عبارت «زن، زندگی، آزادی» بعدا به تصویر اضافه شده است.

🔹بررسی پیام‌ها و پست‌های منتشرشده از سید محمد خاتمی و محمدعلی ابطحی نشان می‌دهد هر دو پیش‌تر به شعار «زن، زندگی، آزادی» اشاره کرده‌اند.

🔹خاتمی در پیام روز دانشجوی سال ۱۴۰۱، این شعار را نشان‌دهنده حرکت جامعه به سوی آینده‌ای بهتر دانست و ابطحی نیز در شهریور ۱۴۰۵، همزمان با سالگرد مهسا امینی، از «یکپارچگی بدون خشونت جنبش زن، زندگی، آزادی» سخن گفت.

🔹با وجود این اشاره‌ها، عکس مورد اشاره دستکاری‌شده است و ادعای واقعی‌بودن آن از فکت‌نامه نشان «نادرست» می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM