📝 علاج؛ سامانه‌ای بی‌نام‌ونشان برای جمع‌آوری اطلاعات مخالفان

🔹رسانه‌های حکومتی ایران روز ۲۳ شهریور ۱۴۰۵ از سامانه‌ای به نام «علاج» رونمایی کردند.

🔹گردانندگان این سامانه می‌گویند هدفشان شناسایی شبکه‌های «حامی تروریسم» و عوامل «مخل امنیت کشور» است؛ اما هویت نهاد اداره‌کننده «علاج» مشخص نیست و هیچ وزارتخانه، نهاد امنیتی یا مرجع قضایی مسئولیت رسمی آن را بر عهده نگرفته است.

🔹بخش مهمی از فعالیت «علاج» بر دریافت «گزارش‌های مردمی» استوار است. از کاربران خواسته شده اطلاعاتی مانند نام، کد ملی، محل زندگی، شغل، حساب‌های شبکه‌های اجتماعی و مشخصات بستگان افراد موردنظر را ارسال و یا تکمیل کنند و تاکید شده هویت گزارش‌دهندگان «محرمانه» و «رمزنگاری‌شده» باقی می ماند.

🔹بر اساس آمار منتشرشده در خود سایت، برای حدود ۱۶۰۰ نفر پرونده تشکیل شده و اطلاعات نزدیک به ۶۰۰ نفر از طریق گزارش‌های مردمی به دست آمده است؛ آماری که به‌طور مستقل قابل تایید نیست.

🔹وب‌سایت «علاج» تنها یک روز پس از رونمایی از دسترس خارج شد. گردانندگان آن، «استقبال گسترده» و «حملات سایبری» را دلیل این اتفاق اعلام کردند، اما برخی کاربران مدعی هک‌شدن سایت و دسترسی به پایگاه داده آن شدند. فکت‌نامه نمی‌تواند هیچ‌یک از این ادعاها را به‌طور مستقل تایید کند.

🔹کانال‌های «علاج» در پیام‌رسان‌ها همچنان فعال هستند و دریافت گزارش درباره افراد را ادامه می‌دهند.

🔹«علاج» افراد شناسایی‌شده را به توقیف اموال، قطع خدمات کنسولی، محدودیت‌های مالی و حتی صدور اعلان قرمز اینترپل تهدید می‌کند. اجرای هر کدام از این اقدامات به حکم قضایی و همکاری چندین نهاد رسمی نیاز دارد.

🔹صدور اعلان قرمز نیز مستلزم وجود پرونده و دستور بازداشت معتبر و تأیید اینترپل است؛ بنابراین یک سامانه ناشناس نمی‌تواند به‌تنهایی چنین مجازات‌هایی را اعمال کند.

🔹جمع‌آوری و انتشار اطلاعات شخصی بدون رضایت افراد یا حکم قانونی، با اصول قانون اساسی، قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات و منشور حقوق شهروندی ایران در تعارض است. با این وجود، صداوسیما و خبرگزاری‌های وابسته به حکومت، فعالیت این سامانه را تبلیغ می‌کنند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی منسوب به اظهارات بن‌سلمان درباره جنگ و در صدر قرار گرفتن خاورمیانه، قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی با عنوان «جدیدترین اظهارات بن‌سلمان» درباره جنگ و قرار گرفتن خاورمیانه در صدر جهان، وایرال شده است.

🔹این ویدیو قدیمی است و به تحولات یا جنگ‌های اخیر منطقه مربوط نیست.

🔹سخنان بن‌سلمان مربوط به اکتبر ۲۰۱۸ و نشست «ابتکار سرمایه‌گذاری آینده» در ریاض است.

🔹در گزارش‌های مربوط به این سخنرانی توضیح داده شده که منظور او از «جنگ»، تلاش برای پیشرفت و نوآوری اقتصادی و اجتماعی در خاورمیانه بوده است.

🔹در تحولات و درگیری‌های اخیر در خاورمیانه، بن‌سلمان دیدارهای دیپلماتیک متعددی داشته که در هیچ‌کدام جملاتی شبیه به این اظهارات وجود ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این اظهارات به تحولات و درگیری‌های ماه‌های اخیر، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

✅ ادعای نیمه‌درست مالکیت کامل یک ایرانی بر باشگاه چلسی

🔹ادعایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که می‌گوید یک ایرانی کنترل کامل باشگاه چلسی را در دست گرفته است.

🔹این ادعا نیمه‌درست است.

🔹بهداد اقبالی، سرمایه‌دار ایرانی-آمریکایی، یکی از بنیان‌گذاران و مدیران شرکت سرمایه‌گذاری کلیرلیک کپیتال در آمریکا است که از سال ۲۰۲۲ بخشی از سهام باشگاه چلسی را در اختیار دارد.

🔹این شرکت به‌تازگی سهام خود از باشگاه چلسی را از حدود ۶۰ به بیش از ۸۵ درصد افزایش داده است.

🔹کلیرلیک کپیتال، یک شخص نیست و اقبالی نیز تنها بنیان‌گذار آن نیز نیست؛ او و خوزه فلیسیانو هر دو بنیان‌گذار و شریک مدیریتی این شرکت هستند.

🔹بهداد اقبالی از سال ۲۰۲۲ عضو هیات مدیره باشگاه چلسی بود و در تصمیمات مختلف این باشگاه نقش داشت.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعا که یک ایرانی هم‌اکنون مالک باشگاه چلسی شده است، نشان «نیمه‌درست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی منسوب به ورود نیروهای حشدالشعبی به ایران در روزهای اخیر، ساختگی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به ورود کاروان اتوبوس‌های حشدالشعبی از مرز مهران به ایران در روزهای اخیر است.

🔹این ویدیو با ابزار هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹ظاهر مرز در ویدیو با ساختار واقعی پایانه مرزی مهران مغایرت دارد و تابلوها خطاهای نگارشی و مفهومی فاحش دارند.

🔹حرکات تکراری افراد با الگوهای مشابه و نحوه تکان خوردن پرچم‌ها و نظم آن‌ها در حرکت از دیگر علائم ساختگی بودن ویدیو است.

🔹هیچ گزارش معتبری از ورود سازمان‌یافته نیروهای حشدالشعبی در هفته‌های اخیر به ایران وجود ندارد و گزارش‌های تایید نشده قبلی نیز مربوط به فروردین ۱۴۰۵ بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ادعای نادرست رونمایی از موشک رعد اتمی ۲۳ هزار کیلومتری

🔹ادعایی در شبکه‌های اجتماعی به همراه یک ویدیو منتشر شده که می‌گوید ایران از یک موشک قاره‌پیما با برد ۲۳ هزار کیلومتر رونمایی کرده است.

🔹این ادعا بی‌اساس و نادرست است. هیچ سند علنی معتبری از وجود یا ساخت موشکی با نام «رعد اتمی» یا هیچ موشک دیگری با برد ۲۳ هزار کیلومتر در ایران وجود ندارد.

🔹ادعای تست موشک‌های قاره‌پیمای ایرانی با برد ۱۲ یا ۲۳ هزار کیلومتر در سال‌های گذشته، یا تایید نشده یا تکذیب شده‌اند.

🔹ویدیویی که با این ادعا منتشر شده، ترکیبی از ویدیوی قدیمیِ یک شهر موشکی، یک تصویر ساختگی و یک نمودار است که ارتباطی به رونمایی از موشک قاره‌پیمای اتمی ندارد.

🔹در حال حاضر، بر اساس داده‌های باز و قابل راستی‌آزمایی، هیچ موشکی با برد ۲۳ هزار کیلومتر در جهان وجود ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا و ویدیوی منتسب به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ عکس دستکاری‌شده از دیدار خاتمی و ابطحی با تابلوی «زن، زندگی، آزادی»

🔹همزمان با سالگرد مهسا امینی و اعتراضات سراسری سال ۱۴۰۱، تصویری از سید محمد خاتمی و محمدعلی ابطحی منتشر شده که آنها را زیر تابلویی با شعار «زن، زندگی، آزادی» نشان می‌دهد.

🔹بررسی نسخه اصلی عکس که ابطحی در آذر ۱۴۰۲ منتشر کرده، نشان می‌دهد چنین شعاری روی تابلو وجود نداشته و عبارت «زن، زندگی، آزادی» بعدا به تصویر اضافه شده است.

🔹بررسی پیام‌ها و پست‌های منتشرشده از سید محمد خاتمی و محمدعلی ابطحی نشان می‌دهد هر دو پیش‌تر به شعار «زن، زندگی، آزادی» اشاره کرده‌اند.

🔹خاتمی در پیام روز دانشجوی سال ۱۴۰۱، این شعار را نشان‌دهنده حرکت جامعه به سوی آینده‌ای بهتر دانست و ابطحی نیز در شهریور ۱۴۰۵، همزمان با سالگرد مهسا امینی، از «یکپارچگی بدون خشونت جنبش زن، زندگی، آزادی» سخن گفت.

🔹با وجود این اشاره‌ها، عکس مورد اشاره دستکاری‌شده است و ادعای واقعی‌بودن آن از فکت‌نامه نشان «نادرست» می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

📝 بررسی ادعاها درباره اشیای نورانی دیده‌شده در تهران و مشهد

🔹شامگاه ۲۹ شهریور ۱۴۰۵ ویدیوهایی از نورهای ناشناس در آسمان تهران و مشهد منتشر شد که گمانه‌زنی‌هایی را به دنبال داشت؛ از سفینه فرازمینی و هواپیمای ادعایی TR-3B تا پهپاد، هواپیمای معمولی، بادبادک چراغ‌دار و تصاویر ساختگی با هوش مصنوعی.

🔹سازمان هواپیمایی کشوری گفته پرواز مشخصی که بتوان آن را به مشاهده تهران نسبت داد، در رادارهای بررسی‌شده دیده نشده است.

🔹با این حال، کیفیت پایین ویدیوها، در دسترس نبودن فایل‌های اصلی و نبودن اطلاعات دقیق زمانی، مکانی و راداری اجازه شناسایی قطعی پدیده‌ها را نمی‌دهد.

🔹انتشار این تصاویر تقریبا با پنجاهمین سالگرد مشاهده مشهور شهریور ۱۳۵۵ در تهران همزمان شده است؛ رویدادی که طی آن دو جنگنده اف‌-۴ برای بررسی جسمی نورانی به پرواز درآمدند و خلبانان از اختلال در تجهیزات، مشاهده نورهای رنگی و جدایی چند جسم نورانی گزارش دادند.

🔹اسناد اطلاعاتی آمریکا درباره پدیده آن سال، اصل مشاهده، رهگیری راداری و گزارش خلبانان را ثبت کرده‌اند، اما هویت جسم را مشخص نمی‌کنند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ادعای شاخ‌دار درباره خلبانی محبوبه پاپی و حمله او به بیت رهبری

🔹این روزها ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند «محبوبه پاپی»، خلبان ایرانی‌تبار، نخستین موشک را در حمله به مجموعه بیت رهبری شلیک کرده و ماجرا را در فیسبوک خود شرح داده است. روایت دیگری که به همین نام منتشر شده، برعکس، می‌گوید او از پرواز علیه ایران سرپیچی کرده است.

🔹این ادعاها شاخ‌دار است. ما هیچ منبع معتبری که هویت ادعایی این خلبان یا این روایت‌ها را تایید کند، پیدا نکرده‌ایم.

🔹جدا از بی‌اساس بودن ادعای وجود خلبانی با این مشخصات، بررسی‌ها نشان می‌دهد تصاویر این پست‌ها، از چند ویدیوی نامرتبط درست شده؛ مثلا یکی از تصاویر مربوط به یک خلبان روس است که رسیدن شمار دنبال‌کنندگان صفحه‌اش به ۴۰ هزار نفر را جشن گرفته بود. برخی دیگر از تصاویر زن خلبان نیز از ویدیوی تمرین جنگنده‌های اف‌۳۵ گارد ملی هوایی ویسکانسین برداشته شده است.

🔹همچنین، جزئیات ادعا شده درباره هواپیماها، موشک‌ها و نقش این فرد در حمله نیز شواهد معتبری ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعاها و تصاویر منتسب به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh