❌ ویدیوی منسوب به ورود نیروهای حشدالشعبی به ایران در روزهای اخیر، ساختگی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به ورود کاروان اتوبوس‌های حشدالشعبی از مرز مهران به ایران در روزهای اخیر است.

🔹این ویدیو با ابزار هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹ظاهر مرز در ویدیو با ساختار واقعی پایانه مرزی مهران مغایرت دارد و تابلوها خطاهای نگارشی و مفهومی فاحش دارند.

🔹حرکات تکراری افراد با الگوهای مشابه و نحوه تکان خوردن پرچم‌ها و نظم آن‌ها در حرکت از دیگر علائم ساختگی بودن ویدیو است.

🔹هیچ گزارش معتبری از ورود سازمان‌یافته نیروهای حشدالشعبی در هفته‌های اخیر به ایران وجود ندارد و گزارش‌های تایید نشده قبلی نیز مربوط به فروردین ۱۴۰۵ بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ادعای نادرست رونمایی از موشک رعد اتمی ۲۳ هزار کیلومتری

🔹ادعایی در شبکه‌های اجتماعی به همراه یک ویدیو منتشر شده که می‌گوید ایران از یک موشک قاره‌پیما با برد ۲۳ هزار کیلومتر رونمایی کرده است.

🔹این ادعا بی‌اساس و نادرست است. هیچ سند علنی معتبری از وجود یا ساخت موشکی با نام «رعد اتمی» یا هیچ موشک دیگری با برد ۲۳ هزار کیلومتر در ایران وجود ندارد.

🔹ادعای تست موشک‌های قاره‌پیمای ایرانی با برد ۱۲ یا ۲۳ هزار کیلومتر در سال‌های گذشته، یا تایید نشده یا تکذیب شده‌اند.

🔹ویدیویی که با این ادعا منتشر شده، ترکیبی از ویدیوی قدیمیِ یک شهر موشکی، یک تصویر ساختگی و یک نمودار است که ارتباطی به رونمایی از موشک قاره‌پیمای اتمی ندارد.

🔹در حال حاضر، بر اساس داده‌های باز و قابل راستی‌آزمایی، هیچ موشکی با برد ۲۳ هزار کیلومتر در جهان وجود ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا و ویدیوی منتسب به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ عکس دستکاری‌شده از دیدار خاتمی و ابطحی با تابلوی «زن، زندگی، آزادی»

🔹همزمان با سالگرد مهسا امینی و اعتراضات سراسری سال ۱۴۰۱، تصویری از سید محمد خاتمی و محمدعلی ابطحی منتشر شده که آنها را زیر تابلویی با شعار «زن، زندگی، آزادی» نشان می‌دهد.

🔹بررسی نسخه اصلی عکس که ابطحی در آذر ۱۴۰۲ منتشر کرده، نشان می‌دهد چنین شعاری روی تابلو وجود نداشته و عبارت «زن، زندگی، آزادی» بعدا به تصویر اضافه شده است.

🔹بررسی پیام‌ها و پست‌های منتشرشده از سید محمد خاتمی و محمدعلی ابطحی نشان می‌دهد هر دو پیش‌تر به شعار «زن، زندگی، آزادی» اشاره کرده‌اند.

🔹خاتمی در پیام روز دانشجوی سال ۱۴۰۱، این شعار را نشان‌دهنده حرکت جامعه به سوی آینده‌ای بهتر دانست و ابطحی نیز در شهریور ۱۴۰۵، همزمان با سالگرد مهسا امینی، از «یکپارچگی بدون خشونت جنبش زن، زندگی، آزادی» سخن گفت.

🔹با وجود این اشاره‌ها، عکس مورد اشاره دستکاری‌شده است و ادعای واقعی‌بودن آن از فکت‌نامه نشان «نادرست» می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

📝 بررسی ادعاها درباره اشیای نورانی دیده‌شده در تهران و مشهد

🔹شامگاه ۲۹ شهریور ۱۴۰۵ ویدیوهایی از نورهای ناشناس در آسمان تهران و مشهد منتشر شد که گمانه‌زنی‌هایی را به دنبال داشت؛ از سفینه فرازمینی و هواپیمای ادعایی TR-3B تا پهپاد، هواپیمای معمولی، بادبادک چراغ‌دار و تصاویر ساختگی با هوش مصنوعی.

🔹سازمان هواپیمایی کشوری گفته پرواز مشخصی که بتوان آن را به مشاهده تهران نسبت داد، در رادارهای بررسی‌شده دیده نشده است.

🔹با این حال، کیفیت پایین ویدیوها، در دسترس نبودن فایل‌های اصلی و نبودن اطلاعات دقیق زمانی، مکانی و راداری اجازه شناسایی قطعی پدیده‌ها را نمی‌دهد.

🔹انتشار این تصاویر تقریبا با پنجاهمین سالگرد مشاهده مشهور شهریور ۱۳۵۵ در تهران همزمان شده است؛ رویدادی که طی آن دو جنگنده اف‌-۴ برای بررسی جسمی نورانی به پرواز درآمدند و خلبانان از اختلال در تجهیزات، مشاهده نورهای رنگی و جدایی چند جسم نورانی گزارش دادند.

🔹اسناد اطلاعاتی آمریکا درباره پدیده آن سال، اصل مشاهده، رهگیری راداری و گزارش خلبانان را ثبت کرده‌اند، اما هویت جسم را مشخص نمی‌کنند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ادعای شاخ‌دار درباره خلبانی محبوبه پاپی و حمله او به بیت رهبری

🔹این روزها ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند «محبوبه پاپی»، خلبان ایرانی‌تبار، نخستین موشک را در حمله به مجموعه بیت رهبری شلیک کرده و ماجرا را در فیسبوک خود شرح داده است. روایت دیگری که به همین نام منتشر شده، برعکس، می‌گوید او از پرواز علیه ایران سرپیچی کرده است.

🔹این ادعاها شاخ‌دار است. ما هیچ منبع معتبری که هویت ادعایی این خلبان یا این روایت‌ها را تایید کند، پیدا نکرده‌ایم.

🔹جدا از بی‌اساس بودن ادعای وجود خلبانی با این مشخصات، بررسی‌ها نشان می‌دهد تصاویر این پست‌ها، از چند ویدیوی نامرتبط درست شده؛ مثلا یکی از تصاویر مربوط به یک خلبان روس است که رسیدن شمار دنبال‌کنندگان صفحه‌اش به ۴۰ هزار نفر را جشن گرفته بود. برخی دیگر از تصاویر زن خلبان نیز از ویدیوی تمرین جنگنده‌های اف‌۳۵ گارد ملی هوایی ویسکانسین برداشته شده است.

🔹همچنین، جزئیات ادعا شده درباره هواپیماها، موشک‌ها و نقش این فرد در حمله نیز شواهد معتبری ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعاها و تصاویر منتسب به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ادعای گمراه‌کننده سعید لیلاز درباره تاثیر جنگ بر اقتصاد ایران

🔹سعید لیلاز، کارشناس اقتصادی، می‌گوید اقتصاد ایران در بهار ۱۴۰۴ و پیش از جنگ ۱۲روزه رشد منفی داشت، اما در تابستان و پس از جنگ، رشد اقتصادی مثبت شد.

🔹او از این مقایسه برای نشان‌دادن بی‌تاثیر بودن جنگ بر اقتصاد ایران استفاده می‌کند؛ ادعایی که بدون در نظر گرفتن سایر داده‌های اقتصادی، تصویری گمراه‌کننده از وضعیت اقتصاد ایران و تاثیر جنگ بر آن ارائه می‌دهد.

🔹آمارهای بانک مرکزی و مرکز آمار نشان می‌دهند رشد اقتصادی تابستان ۱۴۰۴ در بهترین برآورد فقط نیم درصد بوده و رشد بدون نفت در گزارش مرکز آمار منفی ۰/۲ درصد ثبت شده است.

🔹تصویر کامل‌تر زمانی به دست می‌آید که آمار زمستان ۱۴۰۴ و بهار ۱۴۰۵ را هم ببینیم. رشد اقتصادی در زمستان، در گزارش هر دو مرجع آماری و با نفت و بدون نفت منفی شد؛ در بهار ۱۴۰۵ نیز رشد اقتصادی به منفی ۱۰/۱ درصد رسید.

🔹بنابراین، گفته لیلاز اگرچه درباره منفی‌بودن رشد بهار و مثبت‌شدن جزئیِ برخی شاخص‌ها در تابستان، نادرست نیست، اما با حذف روندهای قبل و بعد از آن، اثربخشی جنگ و نااطمینانی سیاسی بر اقتصاد ایران را نادیده می‌گیرد و گمراه‌کننده است.

🔹از سوی دیگر، گزارش‌های مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی ایران نشان می‌دهند نگرانی از تنش و جنگ، پیش از آغاز درگیری‌ها بر تصمیم‌ها و فعالیت‌های اقتصادی اثر گذاشته بود.

🔹کوتاه‌بودن جنگ ۱۲روزه و محدودتر بودن پیامدهای آن نسبت به انتظارات اولیه نیز می‌تواند رشد بسیار جزئی تابستان را توضیح دهد.

🔹با این توضیحات، فکت‌نامه به ادعای سعید لیلاز نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh