FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.18K photos
731 videos
3 files
4.22K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
❌ ادعای گمراه‌کننده سعید لیلاز درباره تاثیر جنگ بر اقتصاد ایران

🔹سعید لیلاز، کارشناس اقتصادی، می‌گوید اقتصاد ایران در بهار ۱۴۰۴ و پیش از جنگ ۱۲روزه رشد منفی داشت، اما در تابستان و پس از جنگ، رشد اقتصادی مثبت شد.

🔹او از این مقایسه برای نشان‌دادن بی‌تاثیر بودن جنگ بر اقتصاد ایران استفاده می‌کند؛ ادعایی که بدون در نظر گرفتن سایر داده‌های اقتصادی، تصویری گمراه‌کننده از وضعیت اقتصاد ایران و تاثیر جنگ بر آن ارائه می‌دهد.

🔹آمارهای بانک مرکزی و مرکز آمار نشان می‌دهند رشد اقتصادی تابستان ۱۴۰۴ در بهترین برآورد فقط نیم درصد بوده و رشد بدون نفت در گزارش مرکز آمار منفی ۰/۲ درصد ثبت شده است.

🔹تصویر کامل‌تر زمانی به دست می‌آید که آمار زمستان ۱۴۰۴ و بهار ۱۴۰۵ را هم ببینیم. رشد اقتصادی در زمستان، در گزارش هر دو مرجع آماری و با نفت و بدون نفت منفی شد؛ در بهار ۱۴۰۵ نیز رشد اقتصادی به منفی ۱۰/۱ درصد رسید.

🔹بنابراین، گفته لیلاز اگرچه درباره منفی‌بودن رشد بهار و مثبت‌شدن جزئیِ برخی شاخص‌ها در تابستان، نادرست نیست، اما با حذف روندهای قبل و بعد از آن، اثربخشی جنگ و نااطمینانی سیاسی بر اقتصاد ایران را نادیده می‌گیرد و گمراه‌کننده است.

🔹از سوی دیگر، گزارش‌های مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی ایران نشان می‌دهند نگرانی از تنش و جنگ، پیش از آغاز درگیری‌ها بر تصمیم‌ها و فعالیت‌های اقتصادی اثر گذاشته بود.

🔹کوتاه‌بودن جنگ ۱۲روزه و محدودتر بودن پیامدهای آن نسبت به انتظارات اولیه نیز می‌تواند رشد بسیار جزئی تابستان را توضیح دهد.

🔹با این توضیحات، فکت‌نامه به ادعای سعید لیلاز نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست خروج هیات‌های دیپلماتیک هنگام سخنرانی پزشکیان در سازمان ملل

🔹ویدیوهایی در شبکه‌های اجتماعی با ادعای خروج هیات‌های دیپلماتیک از سالن هنگام سخنرانی امسال مسعود پزشکیان در سازمان ملل منتشر شده‌اند.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد این تصاویر جدید نیستند و به مجمع عمومی سال ۲۰۲۵ و سخنرانی نتانیاهو در آن زمان مربوطند.

🔹ویدیوی کامل سخنرانی امسال پزشکیان موجود است و چنین چیزی را نشان نمی‌دهد.

🔹برخی نیز همین ویدیوها را با ادعای خروج هیات‌ها از سخنرانی امسال نتانیاهو منتشر کرده‌اند، در حالی که در زمان انتشار ادعا، سخنرانی نتانیاهو هنوز برگزار نشده بود.

🔹سخنرانی امسال نتانیاهو برای ساعت ۹ شب ۲۴ سپتامبر به وقت اسرائیل، ۹:۳۰ شب به وقت ایران، برنامه‌ریزی شده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیوهای قدیمی به سخنرانی امسال پزشکیان یا نتانیاهو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ انتساب نادرست یک ویدیو به حمله به اتومبیل پزشکیان در نیویورک

🔹ویدیویی در سطحی گسترده در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند حمله با تخم‌مرغ به خودروی پزشکیان را پس از خروج از سازمان ملل نشان می‌دهد.

🔹این ادعا نادرست است و ویدیو در مرداد ۱۴۰۵ در جریان اعتراضی در تیرانا پایتخت آلبانی ضبط شده و ارتباطی با سفر پزشکیان به نیویورک ندارد.

🔹این تصاویر پیش‌تر نیز به‌اشتباه به حمله به خودروی لولا داسیلوا، رئیس‌جمهور برزیل، نسبت داده شده بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیو به سفر اخیر پزشکیان به نیویورک نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 علاج، یوفو، براووو…!

🔹در قسمت ۲۸۸ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره سامانه «علاج» صحبت می‌کنیم که برای جمع‌آوری اطلاعات مخالفان جمهوری اسلامی راه‌اندازی شده است.

🔹در ادامه، به پاسخِ برخی سوالات درباره مصاحبه «براوو»، یکی از خدمه اف۱۵ آمریکا که از ایران نجات یافت، می‌پردازیم.

🔹ادعای وزیر ارتباطات درباره بسته نشدن پلتفرم‌های بین‌المللی در دولت چهاردهم، موضوع دیگری است که درباره آن توضیح می‌دهیم.

🔹دیده شدن اشیاء نورانی در آسمان تهران و مشهد، سوژه ادعاهای مختلفی در شبکه‌های اجتماعی شد که در این اپیزود مرورشان کرده‌ایم.

🔹ویدیو و ادعای نادرست منتسب به رونمایی از موشک قاره‌پیمای رعد اتمی ایران، از سوژه‌های دیگر این هفته است.

🔹عکس دستکاری‌شده خاتمی و ابطحی با تابلوی «زن، زندگی، آزادی»، ادعای اذعان رسمی به دست داشتن اسرائیل در سقوط بالگرد رئیسی، تصویر ساختگی رئیس‌جمهور چین با نقشه بدون نام اسرائیل، ویدیوی منسوب به ورود حشدالشعبی به ایران و ماجرای نقش یک ایرانی در مدیریت و مالکیت باشگاه چلسی، موضوع دیگر فکت‌چک‌های این قسمت هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 علاج، یوفو، براووو…!

🔹در قسمت ۲۸۸ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره سامانه «علاج» صحبت می‌کنیم که برای جمع‌آوری اطلاعات مخالفان جمهوری اسلامی راه‌اندازی شده است.

🔹در ادامه، به پاسخِ برخی سوالات درباره مصاحبه «براوو»، یکی از خدمه اف۱۵ آمریکا که از ایران نجات یافت، می‌پردازیم.

🔹ادعای وزیر ارتباطات درباره بسته نشدن پلتفرم‌های بین‌المللی در دولت چهاردهم، موضوع دیگری است که درباره آن توضیح می‌دهیم.

🔹دیده شدن اشیاء نورانی در آسمان تهران و مشهد، سوژه ادعاهای مختلفی در شبکه‌های اجتماعی شد که در این اپیزود مرورشان کرده‌ایم.

🔹ویدیو و ادعای نادرست منتسب به رونمایی از موشک قاره‌پیمای رعد اتمی ایران، از سوژه‌های دیگر این هفته است.

🔹عکس دستکاری‌شده خاتمی و ابطحی با تابلوی «زن، زندگی، آزادی»، ادعای اذعان رسمی به دست داشتن اسرائیل در سقوط بالگرد رئیسی، تصویر ساختگی رئیس‌جمهور چین با نقشه بدون نام اسرائیل، ویدیوی منسوب به ورود حشدالشعبی به ایران و ماجرای نقش یک ایرانی در مدیریت و مالکیت باشگاه چلسی، موضوع دیگر فکت‌چک‌های این قسمت هستند.

❗ حجم فایل صوتی: ۲۴ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:01:01 مقدمه
00:03:24 علاج؛ سامانه بی‌نام‌ونشان برای جمع‌آوری اطلاعات مخالفان
00:17:43 درباره عملیات آمریکا نجات «براوو» در ایران چه می‌دانیم؟
00:26:07 ادعای وزیر ارتباطات درباره بسته‌نشدن پلتفرم‌ها در دولت چهاردهم
00:32:38 بررسی ادعاها درباره اشیای نورانی در آسمان تهران و مشهد
00:42:28 ادعای نادرست رونمایی از موشک رعد اتمی ۲۳ هزار کیلومتری
00:47:25 عکس دستکاری‌شده خاتمی و ابطحی با تابلوی «زن، زندگی، آزادی»
00:48:32 ادعای اذعان مقام اسرائیلی به دست‌داشتن در سقوط بالگرد رئیسی
00:49:41 تصویر ساختگی از رئیس‌جمهور چین با نقشه‌ای بدون نام اسرائیل
00:51:01 ویدیوی منسوب به ورود نیروهای حشدالشعبی از مرز مهران
00:52:20 ادعای نیمه‌درست مالکیت کامل ایرانی بر باشگاه چلسی
00:54:09 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعاهای شاخ‌دار پزشکیان درباره سرکوب معترضان و جان‌باختگان دی‌ماه

🔹مسعود پزشکیان در مصاحبه با فاکس‌نیوز در پاسخ به سوالی درباره کشتار معترضان در ایران گفته «ما هیچ‌وقت به مردم خودمان حمله نمی‌کنیم».

🔹این ادعا، نه با واقعیت‌های مستند سرکوب اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ همخوانی دارد و نه با سرکوب‌های مشابه سال‌های قبل.

🔹بعد از ۱۸ و ۱۹ دی، فکت‌نامه در چند فکت‌چک و گزارش نشان داد ابعاد سرکوب در این اعتراضات، بی‌سابقه بوده و از الگویی چندلایه در به‌کارگیری نیروهای امنیتی (نظامی، انتظامی، لباس شخصی) استفاده کرده است.

🔹همچنین بررسی ویدیوهای کهریزک و نیز ۷۸ تصویر رادیولوژی از مجروحان اعتراضات، استفاده از اسلحه‌هایی مانند شاتگان و کلاشینکف علیه مردم را نشان می‌دهد.

🔹پزشکیان همچنین مدعی شده که تعداد جان‌باختگان دی‌ماه محدود به فهرست دولت می‌شود و «اگر نام یا کد ملی حتی دو نفر بیشتر از کسانی که ما اعلام کردیم وجود دارد، اعلام کنند».

🔹فکت‌نامه به‌طور مستقل نمی‌تواند تعداد دقیق جان‌باختگان این اعتراضات را اعلام کند، اما هم در بررسی‌های فکت‌نامه و هم در فهرست‌های قابل استناد دیگر، صدها نام و مشخصات از جانباختگان اعلام شده که در فهرست دولت وجود نداشته است.

🔹با این توضیحات، فکت‌نامه به این ادعای پزشکیان که «ما هیچ‌وقت به مردم خودمان حمله نمی‌کنیم» و نیز تعداد جان‌باختگان اعتراضات دی‌ماه همان چیزی است که دولت اعلام کرده، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✍️ از اف ۳۵ تا ناو جرج واشنگتن؛ ادعاهای نظامی محسن رضایی چه پشتوانه‌ای دارند؟

🔹محسن رضایی در مصاحبه‌ای با شبکه خبر ادعا کرده ایران «نخستین کشوری است» که توانسته جنگنده‌های F-35، F-15 و F-18 و هواپیمای آواکس را بزند.

🔹سوابق و گزارش‌ها نشان می‌دهد دو جنگنده F-15، F-18 در گذشته نیز هدف قرار گرفته‌اند.

🔹درباره F-35 نیز گزارش موجود، از احتمال آسیب‌دیدن و فرود اضطراری جنگنده حکایت دارد، نه سرنگونی قطعی آن. ویدیوی منتشرشده، انهدام این هواگرد را نشان نمی‌دهد.

🔹رضایی همچنین از نابودی ۱۷۰ تا ۱۸۰ پهپاد پیشرفته آمریکایی گفته است. شواهدی از ساقط‌شدن تعدادی پهپاد آمریکایی وجود دارد، اما تا کنون گزارش‌ها و همچنین مدارک قابل راستی‌آزمایی برای تایید رقم ۱۷۰ تا ۱۸۰ فروند منتشر نشده است.

🔹او همچنین ادعا کرده ایران موشکی را بالای سر ناو هواپیمابر جورج واشنگتن منفجر کرده است. تا امروز شواهدی از آسیب‌دیدگی یا ازکارافتادن ناو در دست نیست و تصاویر منتشرشده، ادامه فعالیت آن را نشان می‌دهند.

🔹بنابراین حتی اگر انفجاری در نزدیکی ناو رخ داده باشد، نمی‌توان از آن نتیجه گرفت که ناو هدف قرار گرفته است.

🔹بخش دیگری از گفته‌های رضایی درباره یک وسیله زیرآبی آمریکایی است که سپاه آن را گرفته؛ شناوری که سنتکام هم اصل از دست رفتن آن را پذیرفته است. با این حال، وسیله مورد بحث، یک شناور بدون‌سرنشین زیرآبی است، نه آن‌طور که محسن رضایی ادعا می‌کند، یک زیردریایی رزمی سرنشین‌دار.

🔹قیمت گزارش‌شده برای این شناور حدود ۲٫۵ میلیون دلار است و با رقم یک تا دو میلیارد دلاریِ مطرح‌شده از سوی رضایی فاصله زیادی دارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ تصویر تابلوی سردر باشگاه ورزشی با عبارت «ورود سگ و ایرانی ممنوع» ساختگی است

🔹خبرگزاری فارس عکسی منتشر کرده که در آن تابلویی دیده می‌شود که روی آن نوشته شده «ورود ایرانی و سگ ممنوع». این خبرگزاری ادعا می‌کند تصویر مربوط به زمان حضور متفقین در ایران است.

🔹این تصویر ساختگی و نتیجه دستکاری یک عکس قدیمی است.

🔹«اینگه مورات» (مراد)، عکاس اتریشی، نسخه اصلی این تصویر را در سال ۱۳۳۵ در آبادان از ورودی یک باشگاه تنیس، ثبت و منتشر کرد.

🔹تصویری که خبرگزاری فارس منتشر کرده، دستکاری شده نسخه اصلی است و پس از تغییر نور و حذف برخی عناصر و اضافه شدن تابلوی «ورود ایرانی و سگ ممنوع» منتشر شده است.

🔹وجود تبعیض علیه ایرانیان در دوران حضور نیروهای بریتانیا در ایران، مساله‌ای است که مستند شده و پژوهش‌های دانشگاهی، اسناد تاریخی و روایت‌های شفاهی، وجود تبعیض در سطح عدم اجازه ورود ایرانیان به برخی اماکن ورزشی و تفریحی را تایید می‌کنند.

🔹با این حال، استناد به یک عکس دستکاری‌شده، این واقعیت تاریخی را پشتیبانی نمی‌کند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این عکس ساختگی، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 هزارداستان بودجه؛ قسمت بیست و نهم - سوپرال‌نین‌یو

🔹در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها مطالب زیادی درباره رویداد «سوپرال‌نین‌یو» و تاثیر آن در افزایش بارش‌ها و احتمال وقوع سیل و رویدادهای شدید آب‌وهوایی منتشر می‌شود.

🔹در بیست و نهمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، به بهانه این اخبار، سراغ موضوع «مدیریت بحران‌» در بودجه رفتیم تا به این سوال پاسخ دهیم که ایران چقدر آماده رویارویی با بحران‌های طبیعی است؟

🔹البته پیش از آن، به این مساله هم اشاره کردیم که در میان این‌ همه مساله و بحران، وسط جنگ، تنگه هرمز، محاصره اقتصادی، ممنوعیت پرواز، قیمت دلار و …، حالا چرا سوپرال‌نین‌یو؟

🔹هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا را در سایت رادیو فردا و پادگیرها دنبال کنید.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در سایت رادیو فردا بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست آزادی تتلو با وثیقه ۵۰۰ هزار میلیاردی

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند امیر تتلو را بعد از آزادی با وثیقه ۵۰۰ هزار میلیاردی در خیابان نشان می‌دهد.

🔹این ادعا نادرست است. ویدیوی منتسب به آن هم قدیمی و مربوط به حضور تتلو در یک آرایشگاه ایرانی در استانبول در بهمن ۱۴۰۲ است.

🔹بنا به آخرین اظهارات یکی از وکلای تتلو، پیگیری‌ها برای آزادی مشروط او ادامه دارد. قوه قضاییه، شهریور امسال اعلام کرد که نام تتلو در لیست عفوهای مربوط به اعیاد نیست.

🔹عددی که به عنوان وثیقه در این ادعا مطرح شده نیز برابر با ۵۰۰ همت، عادی نیست و چنین رقمی به عنوان وثیقه در تاریخ قوه قضاییه بی‌سابقه است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 قطع اینترنت و خاموشی کسب و کارها

🔹بررسی بیش از یک میلیون و صدهزار پستِ حدود ۳ هزار کسب‌وکار محلی استان تهران در بیش از یک دهه اخیر نشان می‌دهد تعامل این صفحه‌ها در سال ۱۴۰۴ بیش از ۱۷ درصد نسبت به سال قبل از آن کاهش داشت و این افت در سال ۱۴۰۵ هم بیشتر شد.

🔹محدودیت، اختلال و قطع اینترنت و بحران‌های متعدد، آسیب شدیدی به این کسب‌وکارها وارد کرده است.

🔹زنان صاحب صفحات اینستاگرامی تک‌نفره و کسب‌وکارهای مستقر در مناطق کمتر‌ برخوردار، آسیب بیشتری دیده‌اند.

🔹بررسی‌های فکت‌نامه همچنین نشان می‌دهد که صفحات حوزه‌های مختلف شغلی، واکنش‌های متفاوتی به تحولات کشور داشته‌اند.

👈 مقاله مرتبط با این ویدیو در سایت فکت‌نامه

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM