FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.17K photos
731 videos
3 files
4.22K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
✍️ آیا طاعون در روسیه شیوع پیدا کرده است؟

🔹روز دوم اکتبر ۲۰۲۶، داریا شیپیلووا، کارمند ۲۸ ساله مؤسسه تحقیقات ضدطاعون ایرکوتسک، در پی ذات‌الریه شدید درگذشت. علت دقیق بیماری او هنوز در اطلاعات عمومی مشخص نشده است.

🔹خبر شکستن لوله حاوی باکتری طاعون در آزمایشگاه، گزارشی رسانه‌ای و تأییدنشده است. مقام‌های روسیه وقوع حادثه شغلی مرتبط را رد می‌کنند.

🔹نزدیک به ۲۰۰ نفر به عنوان تماس‌های احتمالی شناسایی و تحت مراقبت قرار گرفتند؛ این عدد، شمار مبتلایان به طاعون نیست.

🔹به گفته مقام‌های روسیه در ۸ اکتبر، مراقبت از تماس‌ها پایان یافته، نزدیک به پنج هزار بررسی آزمایشگاهی عامل خطرناک مرتبط را نشان نداده و ادعای مورد دوم نیز تکذیب شده است.

🔹سازمان جهانی بهداشت در ۷ اکتبر گفت اطلاعات کافی برای ارزیابی کامل خطر در اختیار ندارد و درباره آزمایش‌ها و علت مرگ، توضیح بیشتر می‌خواهد.

🔹بر اساس گزارش WHO از سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵، در شش کشورِ دارای موارد تأییدشده، ۲۶۴۶ مورد گزارش‌شده به عنوان تأییدشده و ۴۲۳ مرگ در میان ۳۸۴۷ مورد مشکوک ثبت شده است؛ از این ارقام نمی‌توان نرخ مرگ میان موارد تأییدشده را محاسبه کرد.

🔹طاعون امروز هم وجود دارد و گاهی مرگبار است، اما اگر سریع تشخیص داده شود با آنتی‌بیوتیک قابل درمان است. برای نمونه در سال ۲۰۱۵ در آمریکا ۱۶ مورد تأییدشده و چهار مرگ ثبت شد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ مجموعه تصاویر نادرست منتسب به اعتراضات دانش‌آموزان در فرانسه

🔹کلیپی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند حاوی مجموعه‌ای از تصاویر سرکوب اعتراضات اخیر در فرانسه است.

🔹این ادعا نادرست است و از مجموع ۱۷ ویدیوی تشکیل‌دهنده این کلیپ، تنها دو مورد مربوط به اعتراضات اخیر فرانسه هستند.

🔹از ۱۵ ویدیوی دیگر، پنج مورد آمریکا، پنج مورد آلمان، دو مورد اسپانیا، یک مورد هلند و یکی از آنها هم دوربین مخفی و قدیمی است. یک مورد هم به دلیل کیفیت پایین و زمان کوتاه ویدیو، نامشخص است.

🔹سازنده این کلیپ، بی‌توجه به اینکه آیا این تصاویر مربوط به اعتراضات اخیر فرانسه بوده یا نه، مجموعه‌ای از تصاویر خشونت پلیس را در کنار هم قرار داده و با عنوان اعتراضات فرانسه منتشر کرده است.

🔹اعتراضات دانش‌آموزان در فرانسه از اواخر شهریور آغاز شده و تا زمان تنظیم این گزارش هنوز ادامه دارد. دانش‌آموزان به کیفیت سیستم آموزشی و نابرابری آموزشی معترض هستند.

🔹مواردی از برخورد خشونت‌آمیز پلیس با معترضان نوجوان گزارش شده و ۶۵۰۰ دانش‌آموز بازداشت و چند دانش‌آموز دچار آسیب‌دیدگی جدی شده‌اند.

🔹جمهوری اسلامی به ایجاد کارزار انتشار اطلاعات نادرست درباره اعتراضات اخیر در فرانسه متهم شده است.

🔹فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این کلیپ نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوهای منتسب به درگیری پلیس و آتش‌نشان فرانسوی و نیز آتش‌سوزی مقابل ایفل، قدیمی‌اند

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیوهایی با این ادعا منتشر شده که درگیری نیروهای پلیس و آتش‌نشانی در اعتراضات اخیر فرانسه را نشان می‌دهد.

🔹این ویدیوها قدیمی است. هر دو ویدیو مربوط به اعتراضات صنفی آتش‌نشان فرانسه در حدود یک و شش سال پیش هستند و ربطی به اعتراضات اخیر ندارند.

🔹ویدیوی دیگری نیز به شکل گسترده در شبکه‌های اجتماعی فارسی و غیرفارسی منتشر شده که مدعی است تجمع و آتش‌سوزی مقابل برج ایفل در فرانسه را در اعتراضات اخیر نشان می‌دهد.

🔹این ادعا هم نادرست است. ویدیو قدیمی و مربوط به درگیری‌ هواداران فوتبال در پاریس، پس از پیروزی پاری‌سن‌ژرمن مقابل آرسنال در فینال لیگ قهرمانان اروپا (۳۰ می ۲۰۲۶) است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعاهای مطرح‌شده در مورد این ویدیوها نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 لینک فکت‌چک برج ایفل

👈 لینک فکت‌چک آتش‌نشان‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 هزارداستان بودجه؛ قسمت سی‌ام - این همه دانشگاه

🔹آیا می‌دانستید تعداد «دانشگاه‌های معتبر» در ایران از تعداد کل دانشگاه‌ها در بریتانیا، آلمان، کانادا و بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته بیشتر است؟

🔹آیا می‌دانستید در بودجه سالانه بیش از ۱۷۵ دانشگاه و مرکز تحقیقاتی ردیف بودجه ثابت دارند و نسبت بودجه وزارت علوم و دانشگاه‌ها به ازای هر دانشجو، سه‌ونیم برابر بودجه آموزش و پرورش به ازای هر دانش‌آموز است؟

🔹در سی‌امین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه»، با نگاهی انتقادی سراغ دانشگاه‌ها و آموزش عالی در ایران رفته‌ایم.

🔹هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا را در سایت رادیو فردا و پادگیرها دنبال کنید.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در سایت رادیو فردا بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ انتساب نادرست یک ویدیو به اعتراضات اخیر در فرانسه

🔹ویدیویی به شکل گسترده در رسانه‌های ایران و شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده که صحنه‌هایی از اعتراضات و آشوب در خیابان‌های فرانسه در پی اعتراضات اخیر را نشان می‌دهد.

🔹این ویدیو قدیمی است و ارتباطی به اعتراضات روزهای اخیر ندارد.

🔹ویدیو اولین‌بار در دی‌ماه ۱۴۰۱ منتشر شده و مربوط به صحنه اعتراضات در پی حمله به یک مرکز فرهنگی کردی در پاریس است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو به اعتراضات اخیر فرانسه نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعاهای نادرست منتسب به مقام‌های افغانستانی درباره تامین امنیت ۱۱۰ هکتار زمین چابهار

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که «سفیر افغانستان» با دسترسی نیروهای آمریکایی به ۱۱۰ هکتار زمین در چابهار مخالفت کرده و وزیر تجارت افغانستان نیز از اعزام ۹۰ تا ۱۰۰ سرباز برای تأمین امنیت این زمین‌ها خبر داده است.

🔹این ادعاها بی‌اساس بوده و هیچ‌گونه موضع‌گیری رسمی یا گفت‌وگویی از سوی مقامات افغانستان در این رابطه منتشر نشده است.

🔹این ادعاها، حواشی مرتبط با اظهارات شبهه‌برانگیز محسن زنگنه (نماینده مجلس) درباره واگذاری ۱۱۰ هکتار زمین به افغانستان در جریان سفر به این کشور شکل گرفت.

🔹زنگنه بعدا ادعای واگذاری خاک را رد کرد و گفت منظورش جلب سرمایه و احداث بندر خشک بوده است.

🔹مدیرعامل منطقه آزاد چابهار و سخنگوی وزارت امور خارجه ایران نیز انتقال مالکیت خاک را غیرقانونی و «سوءتفاهم محرز» خواندند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به اظهارنظرهایی که به سفیر و وزیر صنعت افغانستان در این باره منتسب شده نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوهای قدیمی و نادرست منتسب به منازعات اخیر سعودی و یمن

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده تصاویری از جنگ اخیر میان حوثی‌های یمن و عربستان سعودی را نشان می‌دهد.

🔹این ویدیوها ارتباطی به جنگ اخیر ندارند.

🔹ویدیوی سمت راست صحنه آتش‌سوزی یک تاسیسات نفتی روسیه در پی حملات پهپادی اوکراین در اردیبهشت ۱۴۰۵ و ویدیوی سمت چپ ساخته هوش مصنوعی است.

🔹در جریان جنگ اخیر میان عربستان سعودی و حوثی‌های یمن، برخی تاسیسات نفتی عربستان و فرودگاه ریاض هدف حملات حوثی‌ها قرار گرفته و ویدیوهایی از آن منتشر شده، اما این ویدیوها ارتباطی به این حملات ندارند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ مجموعه ادعاهای نادرست بشیر بی‌آزار پیرامون اعتراضات دانش‌آموزان در فرانسه

🔹بشیر بی‌آزار، فعال رسانه‌ای نزدیک به حکومت، در گفتگو با خبرگزاری دانشجو مجموعه‌ای از ادعاهای نادرست را درباره اعتراضات اخیر در فرانسه مطرح کرده است.

🔹بی‌آزار، مدیر سابق دفتر موسیقی سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران است که در سال ۱۴۰۳ در فرانسه بازداشت و از این کشور اخراج شد.

🔹او ادعا می‌کند دانش‌آموزانی در اعتراضات اخیر فرانسه فوت شده و به کما رفته‌اند و تعداد زیادی از آنان بینایی‌شان را از دست داده‌اند.

🔹بی‌آزار گفته پایین بودن تلفات در این اعتراضات، به این خاطر است که کسی به کلانتری و پلیس حمله نمی‌کند.

🔹او مدعی است ۳۶ درصد مردم فرانسه مسلمان هستند و در این کشور اظهار‌نظر درباره غزه ممنوع است و همچنین به مرگ ۷ هزار نفر بر اثر گرما در فرانسه اشاره می‌کند.

🔹همه این ادعاها نادرست هستند.

🔹تا لحظه تنظیم این گزارش هیچ دانش‌آموزی در جریان اعتراضات اخیر فرانسه کشته نشده و به کما نرفته است.

🔹یک دانش‌آموز بینایی‌ یک چشمش را از دست داده و چشم یک نفر دیگر آسیب سطحی دیده، قطع یک دست و یک مورد آسیب به فک و دندان هم گزارش شده است.

🔹در جریان اعتراضات اخیر، حمله به کلانتری در شهر بوردو گزارش شده است و دست‌کم ۷۰۰ نیروی پلیس در جریان اعتراضات اخیر تا روز ۱۲ مهر مجروح شده‌اند.

🔹در جریان اعتراضات مختلف سال‌های گذشته در فرانسه نیز چندین مورد حمله به کلانتری‌ها و مراکز پلیس گزارش شده است.

🔹درباره ادعای مرگ بر اثر گرما، سازمان بهداشت عمومی فرانسه در مجموع ۵۷۰۰ مرگ مازاد در تابستان گذشته را اعلام کرده که الزاما به خاطر گرما نبوده است.

🔹آخرین آمار رسمی فرانسه، تعداد مسلمانان این کشور را ۱۰ درصد جمعیت اعلام کرده است.

🔹اظهارنظر درباره غزه در اروپا ممنوع نیست و استفاده از عنوان «نسل‌کشی» برای آنچه در غزه رخ داده، در میان سیاستمداران و فعالان رسانه‌ای رایج است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به مجموعه این ادعاهای منتسب به اعتراضات فرانسه نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی قدیمی منتسب به همبستگی ارتش آذربایجان با دختران محجبه اخراج‌شده از مدرسه

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده یک واحد ارتش جمهوری آذربایجان را نشان می‌دهد که با پخش اذان، در حمایت از دانش‌آموزان محجبه اخراج‌شده اعلام همبستگی می‌کند.

🔹این ادعا نادرست و ویدیو مربوط شش سال پیش است.

🔹این ویدیو مهرماه ۱۳۹۹ در رسانه‌ها منتشر شده بود و پخش اذان در روستایی در منطقه قره‌باغ را پس از بازپس‌گیری از ارمنستان نشان می‌دهد.

🔹هیچ رسانه معتبر و منبع قابل اعتمادی، اعلام همبستگی یا حمایت ارتش از معترضان به منع حجاب در مدارس را تایید نکرده است.

🔹اعتراضات اخیر در آذربایجان پس از تصویب مقررات جدید پوشش در مدارس و محدودیت حضور دانش‌آموزان و معلمان محجبه شکل گرفته و ویدیوهای واقعی مربوط به آن وجود دارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای شاخ‌دار دبیر شورای عالی فضای مجازی درباره قطع اینترنت ایران در سال ۱۴۰۴

🔹محمدامین آقامیری، دبیر شورای عالی فضای مجازی، مدعی شده در یک سال گذشته اینترنت در ایران فقط یک‌بار، در دی‌ماه ۱۴۰۴ و آن هم برای «چند ساعت» قطع شده و بقیه موارد «مدیریت و محدودسازی شبکه» بوده است.

🔹این ادعا شاخ‌دار است. مستندات سرویس‌های پایش اینترنت نشان می‌دهد مردم ایران در این مدت، دو دوره قطع گسترده و طولانی اینترنت را تجربه کرده‌اند.

🔹از شامگاه ۱۸ دی‌ماه ۱۴۰۴ و همزمان با اعتراضات سراسری، ترافیک اینترنت بین‌الملل ایران به نزدیک صفر رسید. این وضعیت روزها ادامه داشت و حتی بسیاری از خدمات داخلی نیز از دسترس خارج شدند.

🔹با آغاز جنگ در اوایل اسفند، دور دیگری از قطع سراسری اینترنت شروع شد که تا پنجم خرداد ۱۴۰۵ حدود ۸۸ روز طول کشید.

🔹دسترسی گزینشی نهادهای حکومتی و افراد دارای اینترنت «لیست سفید»، به معنای برقرار بودن اینترنت برای عموم مردم نیست.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای آقامیری نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 افغانستانی‌ها در چابهار

🔹در قسمت ۲۹۱ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره ماجرای طاعون در روسیه و ادعاهایی که درباره آن مطرح شده، توضیح می‌دهیم.

🔹مصاحبه یک نماینده مجلس درباره اعطای ۱۱۰ هکتار از زمین‌های چابهار به افغانستانی‌ها جزو پرواکنش‌ترین موضوعاتی بود که در هفته گذشته بررسی کردیم.

🔹دو تصویر از کتاب‌هایی با نقشه «جهان ترک» که در ترکیه به چاپ رسیده، حاشیه‌هایی ایجاد کرده است. در این قسمت توضیح داده‌ایم که ماجرای این کتاب‌ها چیست.

🔹واکنش گمراه‌کننده عباس عراقچی به فهرست تازه هواگردهای آسیب‌دیده آمریکا، موضوع دیگری است که به آن پرداخته‌ایم.

🔹در ادامه این قسمت، درباره عکس‌هایی توضیح داده‌ایم که از سقوط بوستر یک موشک پدافندی در منطقه‌ای مسکونی در قشم منتشر شده بود.

🔹در روزهای اخیر ادعاهای نادرست متعددی درباره اعتراضات فرانسه به شکل گسترده در ایران منتشر شده و در این اپیزود چندین مورد آن را مرور می‌کنیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM