FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.27K photos
732 videos
3 files
4.27K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
😀 صف‌آرایی‌‌های سیاسی در اینستاگرام ایرانی

🔹داده‌کاوی فکت‌نامه (تحلیل شبکه ارتباطی بیش از ۸۰۰ صفحه پرمخاطب با محتوای سیاسی) نشان می‌دهد در یک سال گذشته، هم تعداد صفحه‌های سیاسی پرمخاطب به‌طور چشمگیری افزایش یافته و هم جایگاه و نقش گروه‌های سیاسی در اینستاگرام بازتعریف شده است.

🔹صفحه‌های پرمخاطب سیاسی (با بیش از ۱۰۰ هزار دنبال‌کننده) در سال ۱۴۰۵ به نسبت سال قبل بیش از دو برابر و نرخ رشد این صفحات نزدیک به سه برابر شده است.

🔹سلبریتی-کنشگرها که تا سال ۱۴۰۲ پرشمارترین گروه مرجع سیاسی در اینستاگرام بودند، طی سه سال گذشته به جایگاه سوم تنزل پیدا کرده‌اند.

🔹رشد بلاگرهای سیاسی و افزایش تعداد صفحات خبری از یکسو و کاهش سهم سلبریتی‌-کنشگرها از سوی دیگر نشان می‌دهد که مرجعیت سیاسی در اینستاگرام، بیش از گذشته، از «چهره» و «شهرت» به سمت «تولید مستمر محتوا» و حضور دائمی در فضای رسانه‌ای حرکت کرده است.

🔹بر اساس روش اجتماع‌یابی (Community Detection) بر مبنای الگوریتم لووین، هفت خوشه در این شبکه شناسایی شده‌اند.

🔹این خوشه‌های هفت‌گانه با در نظر گرفتن ویژگی‌های صفحه‌های تشکیل‌دهنده آنها، به این اسم‌ها نامگذاری شده‌اند:‌

🔸هواداران جمهوری اسلامی مشهور ارزشی‌ها (خوشه زرد)، اصلاح‌طلب‌ها (خوشه بنفش)، رسانه‌های فارسی‌زبان و جریان‌های غیرپادشاهی‌خواه (خوشه سبز)، ایران‌اینترنشنال و روزنامه‌نگاران برانداز (خوشه قرمز)، پادشاهی‌خواهان جریان اصلی (خوشه فیروزه‌ای)، بلاگرهای پادشاهی‌خواه (خوشه آبی) و صفحات «خبر فوری» نزدیک به مجاهدین خلق (خوشه نارنجی).

🔹ذکر این نکته ضروری است که جایگاه افراد در خوشه‌بندی ثابت نیست و ممکن است در جریان تکرار اجتماع‌یابی تغییر کند، اما منطق صف‌آرایی‌ها با تکرار روش اجتماع‌یابی، تغییری نخواهد کرد؛ چنانکه با حرکت از سمت راست شبکه به‌سمت چپ، شدت تغییرخواهی و مخالفت با نظام سیاسی افزایش می‌یابد.

❗️برخی نکات مهم درباره صف‌آرایی سیاسی صفحات پرمخاطب:

🔹افزایش سهم شبکه برای خوشه‌های «پادشاهی‌خواهان جریان اصلی» و «هواداران جمهوری اسلامی (ارزشی‌ها)»؛

🔹افزایش سهم «بلاگرهای سیاسی» به‌خصوص در دو سر طیف موافقان و مخالفان جمهوری اسلامی؛

🔹فعالیت جزیره‌ای صفحات نزدیک به مجاهدین خلق که با عناوینی شبیه خبر و اخبار فوری فعالیت می‌کنند؛

🔹توزیع جنسیتی در میان ارزشی‌ها و اصلاح‌طلب‌ها‌ نامتوازن است و تنها ۴ درصد از صفحه‌های شخصی‌ به زنان تعلق دارد؛

🔹توزیع جنسیتی صفحه‌های شخصی در خوشه «رسانه‌های فارسی‌زبان و جریان‌های سیاسی غیرپادشاهی‌خواه» کاملاً متوازن است و مردان و زنان سهم ۵۰ درصدی در این خوشه دارند؛

🔹حدود ۹۰ درصد دنبال‌کنندگان خوشه «حامیان جمهوری اسلامی (ارزشی)» خوشه خودشان را دنبال می‌کنند.

👈 نسخه باکیفیت و اینتراکتیو گراف خوشه‌ها

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست اقامه نماز جماعت در پارلمان اسرائیل

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعای شده صحنه اقامه نماز جماعت در صحن پارلمان اسرائیل را نمایش می‌دهد.

🔹این ادعا نادرست است و ویدیو ارتباطی به اسرائیل ندارد.

🔹این ویدیو مربوط به برگزاری نماز جماعت در صحن پارلمان اردن در ۱۲ آبان ۱۴۰۵ است.

🔹شباهت معماری سالن، وجود نشان ملی اردن در ویدیو و تطبیق فضای آن با تصاویر پیشین نشان می‌دهد که این محل نه پارلمان اسرائیل، بلکه مجلس نمایندگان اردن است.

🔹گزارش‌ها و تصاویر دیگری نیز در زمان این رویداد منتشر شد و دست‌کم سه وب‌سایت راستی‌آزمایی دیگر نیز این ادعا را نادرست تشخیص داده‌اند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیو به اسرائيل نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعاهای نادرست فواد ایزدی درباره بازدارندگی هسته‌ای در گفتگو با فارس

🔹فواد ایزدی، استاد دانشگاه تهران و از حامیان ایده ساخت بمب اتم در ایران، در گفتگویی با خبرگزاری فارس مجموعه‌ای از ادعاهای نادرست و گمراه‌کننده مطرح کرده است.

🔹ایزدی گفته رهبران کشورهای دارای بمب اتم ترور نمی‌شوند و قربانیان جنگ‌های این‌ کشورها هرگز به پنج هزار نفر نمی‌رسد.

🔹ایزدی ادعا کرده بازدارندگی بمب اتم باعث می‌شود در جنگ تلفات کم باشند و زیرساخت‌ها آسیب نبینند.

🔹او می‌گوید جنگ کشورهای دارای بمب هسته‌ای، مانند جنگ پاکستان و هند فقط چند روز طول می‌کشد.

🔹ایزدی ادعا می‌کند کشورهایی مانند اسرائیل به خاطر مسلح بودن به بمب اتم «هرگز احساس خطر نابودی» نمی‌کنند.

🔹واقعیت‌های موجود این ادعاها را تایید نمی‌کند.

🔹جان اف کندی، رئیس‌جمهور آمریکا و اسحاق رابین نخست‌وزیر اسرائیل و رهبران هند و پاکستان، زمانی ترور یا کشته شدند که سلاح هسته‌ای داشتند.

🔹کشورهایی مانند چین، ایالات متحده و روسیه با وجود مسلح بودن به سلاح هسته‌ای در جنگ‌های مختلف از ده‌ها تا صدها هزار قربانی داشته‌اند.

🔹برخلاف ادعای ایزدی، زیرساخت کشورهایی مانند روسیه و اسرائیل از جانب کشورهایی که سلاح هسته‌ای نداشته‌اند آسیب دیده‌اند.

🔹اسرائیل از دهه‌های قبل تاکنون به طور مداوم می‌گوید موجودیتش در خطر است.

🔹جنگ کشورهای دارای سلاح هسته‌ای می‌تواند سال‌ها ادامه داشته باشد. از جمله جنگ‌های آمریکا با کره و ویتنام، شوروی با افغانستان و روسیه با اوکراین.

🔹جنگ چهار روزه پاکستان و هند در سال ۲۰۲۵ تنها مورد جنگ میان دو کشور مسلح به بمب هسته‌ای نبود؛ این دو کشور پس از اولین آزمایش‌های هسته‌ای در سال ۱۹۹۹ ماه‌ها در جنگ بودند.

🔹با این توضیحات، فکت‌نامه به ادعاهای فواد ایزدی مبنی بر اینکه بازدارندگی بمب هسته‌ای مانع ترور رهبران، کشته شدن زیر پنج هزار نفر و عدم تخریب زیرساخت‌ها می‌شود، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ چند ویدیوی غیرواقعی منتسب به آبگرفتگی در شهرهای ایران

🔹همزمان با بارش شدید باران در ایران و انتشار ویدیوهای واقعی متعدد از آبگرفتگی در شهرهای مختلف، ویدیوهای ساختگی نیز در شبکه‌های اجتماعی پربازدید شده‌اند.

🔹از جمله آنها، ویدیوی منتسب به آبگرفتگی متروی تهران، گیر افتادن دانش‌آموزان در سیلاب ایلام و قایق‌سواری در خیابان فرهنگ ساری است. این چند ویدیو، جعلی و ساخت هوش مصنوعی هستند.

🔹در ویدیوی منتسب به مترو تهران، خوانا نبودن نام ایستگاه در تصویر، نورپردازی غیرمتعارف سقف و نبود هیچ ویدیوی دیگری از این حادثه، از جمله نشانه‌های ساختگی‌بودن آن است.

🔹گزارش‌هایی از ریزش آب یا آبگرفتگی در چند ایستگاه مترو منتشر شده اما این ویدیوهای منتسب به آن، ساختگی‌اند.

🔹از نشانه‌های جعلی بودن ویدیوی منتسب به ایلام نیز می‌توان به نوشته‌های به‌هم‌ریخته تابلوها و پدیدار شدن ناگهانی افراد اشاره کرد.

🔹ویدیوی قایق‌سواری در خیابان فرهنگ ساری هم جعلی است؛ چهره‌ها و لباس‌ها تکراری‌اند، فرم دست‌ها و پاروها دفرمه است و عمق آب با وضعیت خودروها همخوانی ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این چند ویدیوی ساختگی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🎥 صف‌آرایی سیاسی در اینستاگرام ایرانی

🔹تازه‌ترین گزارش داده‌کاوی فکت‌نامه، شبکه ارتباطی بیش از ۸۰۰ صفحه سیاسی پرمخاطب را در اینستاگرام تحلیل کرده است؛ صفحاتی که محتوای سیاسی تولید می‌کنند و هر کدام بیش از ۱۰۰ هزار دنبال‌کننده دارند.

🔹هرکدام از این صفحات، چه صفحات دیگری را دنبال می‌کنند؟ از جریان‌های حامی حکومت ایران، تا اصلاح‌طلبان، جریان‌های اپوزیسیون، رسانه‌های فارسی‌زبان، گروه‌های پادشاهی‌خواه و حتی اکانت‌های منتسب به مجاهدین خلق؛ ویژگی‌های این گروه‌ها چیست؟ مرجعیت کدام گروه‌ها بیشتر و کدام کمتر شده است؟

🔹این تحلیل بر مبنای الگوریتم اجتماع‌یابی لووین و بر اساس داده‌هایی انجام شده که در شهریور ۱۴۰۵ جمع‌آوری شده‌اند.

👈 مقاله مرتبط با این ویدیو در سایت فکت‌نامه

👈 لینک نسخه انگلیسی مقاله و نسخه انگلیسی ویدیو

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منتسب به تجمع کشتی‌ها در تنگه هرمز، نادرست است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند صحنه تجمع کشتی‌ها را در تنگه هرمز نمایش می‌دهد.

🔹این ادعا نادرست است و ویدیو ارتباطی به تنگه هرمز ندارد. یک کاربر بنگلادشی این ویدیو را اولین‌بار روز ۱۱ مهر در اینستاگرام منتشر کرد.

🔹بررسی تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد این ویدیو نه از تنگه هرمز بلکه در نزدیکی فرودگاه شاه امانت در بنگلادش ضبط شده است.

🔹تجمع کشتی‌ها در این منطقه، به شکلی که در ویدیو می‌بینیم، غیرعادی نیست و در گذشته هم ویدیوهای مشابه آن منتشر شده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیو به تنگه هرمز نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست آزمایش سوخت موشک در مدرسه‌ای در چهارمحال‌وبختیاری

🔹ویدیویی در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده و ادعا می‌کند آزمایش سوخت موشک در مدرسه‌ای در چهارمحال‌وبختیاری را نشان می‌دهد که باعث فروریختن سقف شد.

🔹این ویدیو با همین ادعا در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی فارسی، عربی و انگلیسی منتشر شده است.

🔹به نظر می‌آید ویدیو اولین‌بار در اکانت اینستاگرام علی عبدالعالی، عضو هیات علمی دانشگاه علم و صنعت ایران که این آزمایش را انجام داده، منتشر شده و او در توضیح آن نوشته: «امشب یک روش جدید رو تست کردم و راندمان بالا رفت و در نتیجه سقف روی سرم خراب شد».

🔹در ویدیو‌های دیگری هم که در صفحه اینستاگرام او منتشر شده، آزمایش‌های مشابه دیده می‌شود.

🔹برخلاف ادعاها، این ویدیو ربطی به «آزمایش سوخت موشک» ندارد، بلکه مربوط به نمایشی علمی با نیتروژن مایع و آب در برنامه «کافناشو» است.

🔹محل این حادثه، مدرسه نبوده و روز ۱۶ آبان ۱۴۰۵ در سالن اجتماعات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان چهارمحال‌وبختیاری در شهرکرد برگزار شد.

🔹آسیب سقف، واقعا رخ داده و بخش‌هایی از سقف کاذب جابه‌جا یا جدا می‌شود. مسئول کانون این خسارت را تأیید کرده و گفته کسی مجروح نشده، اما این ادعا را نمی‌توان به‌طور مستقل تأیید کرد.

🔹در این آزمایش سوختن یا واکنش شیمیایی میان آب و نیتروژن رخ نمی‌دهد بلکه گرمای محیط و آب باعث تبدیل سریع نیتروژن مایع به گاز می‌شود. سرمای گاز آزادشده نیز بخار آب را به قطرات ریز تبدیل می‌کند و ابر سفید می‌سازد.

🔹هم‌زمانی جداشدن پنل‌های سقف کاذب با رسیدن موج انبساط نیتروژن، نشان می‌دهد که نیروی مکانیکی ناشی از جابه‌جایی ناگهانی گاز و هوا در صورت ضعف مهارها، توضیحی محتمل برای این آسیب است.

🔹نیتروژن مایع، سوخت شیمیایی موشک نیست. نیتروژن در سامانه‌های پرتاب کاربردهایی مانند ایجاد محیط بی‌اثر، پاکسازی خطوط و پشتیبانی از سامانه‌های برودتی دارد، اما این کاربردها با سوخت موشک تفاوت دارند.

🔹آموزشی‌بودن آزمایش، به معنی بی‌خطر بودن آن نیست. نیتروژن مایع می‌تواند باعث آسیب سرمایی، کاهش اکسیژن محیط و خطرات مکانیکی ناشی از انبساط سریع گاز شود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو با آزمایش سوخت موشک در یک مدرسه، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 صف‌آرایی سیاسی در اینستاگرام

🔹در قسمت ۲۹۵ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا گزارش داده‌کاوی خود درباره صف‌آرایی‌های سیاسی در اینستاگرام فارسی را تشریح می‌کنیم و به برخی پرسش‌ها و ابهامات پاسخ می‌دهیم.

🔹ادعاها و مثال‌های نادرست فواد ایزدی درباره بازدارندگی هسته‌ای و کشورهای دارای بمب اتم، موضوع بعدی پادکست این هفته است.

🔹اثر آمپول‌های لاغری بر لوزالمعده و کیسه صفرا و پژوهشی درباره تاثیر ایمنی‌درمانی جدید mRNA بر سرطان پانکراس، دو موضوع حوزه سلامت در این اپیزود هستند.

🔹در ادامه توضیح می‌دهیم که چرا ادعاها درباره «مهمات سرگردان ۳۵۸» و توانایی انهدام جنگنده‌های اف۳۵، نادرست است.

🔹در شبکه‌های اجتماعی و برخی رسانه‌ها، ادعاهایی به یک تکاور سابق ارتش نسبت داده شده که درباره بی‌اساس بودن آنها توضیح خواهیم داد.

🔹انتساب ویدیوهای جعلی به آبگرفتگی شهرهای ایران، ویدیوی منتسب به غواصان رزمی آمریکا در خلیج فارس، انتساب ویدیویی از هندوستان به پرواز سوخو ۳۵ در حوالی تهران و ویدیوی ساختگی وایرال‌شده از عصبانیت ترامپ، سوژه‌های فکت‌چک‌های کوتاه این اپیزود هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 صف‌آرایی سیاسی در اینستاگرام

🔹در قسمت ۲۹۵ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا گزارش داده‌کاوی خود درباره صف‌آرایی‌های سیاسی در اینستاگرام فارسی را تشریح می‌کنیم و به برخی پرسش‌ها و ابهامات پاسخ می‌دهیم.

🔹ادعاها و مثال‌های نادرست فواد ایزدی درباره بازدارندگی هسته‌ای و کشورهای دارای بمب اتم، موضوع بعدی پادکست این هفته است.

🔹اثر آمپول‌های لاغری بر لوزالمعده و کیسه صفرا و پژوهشی درباره تاثیر ایمنی‌درمانی جدید mRNA بر سرطان پانکراس، دو موضوع حوزه سلامت در این اپیزود هستند.

🔹در ادامه توضیح می‌دهیم که چرا ادعاها درباره «مهمات سرگردان ۳۵۸» و توانایی انهدام جنگنده‌های اف۳۵، نادرست است.

🔹در شبکه‌های اجتماعی و برخی رسانه‌ها، ادعاهایی به یک تکاور سابق ارتش نسبت داده شده که درباره بی‌اساس بودن آنها توضیح خواهیم داد.

🔹انتساب ویدیوهای جعلی به آبگرفتگی شهرهای ایران، ویدیوی منتسب به غواصان رزمی آمریکا در خلیج فارس، انتساب ویدیویی از هندوستان به پرواز سوخو ۳۵ در حوالی تهران و ویدیوی ساختگی وایرال‌شده از عصبانیت ترامپ، سوژه‌های فکت‌چک‌های کوتاه این اپیزود هستند.

❗ حجم فایل صوتی: ۲۶ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:01:01 مقدمه
00:03:55 صف‌آرایی‌‌های سیاسی در اینستاگرام ایرانی
00:23:38 ادعاهای نادرست فواد ایزدی درباره بازدارندگی هسته‌ای
00:28:58 اثر آمپول‌های لاغری بر لوزالمعده و کیسه صفرا
00:34:39 سرطان پانکراس با ایمنی‌درمانی mRNA ناپدید می‌شود؟
00:38:29 ادعای نادرست درباره مهمات سرگردان ۳۵۸ و توانایی آن
00:44:35 ادعاهای شاخ‌دار درباره غضنفر آذرفر، تکاور سابق ارتش
00:48:44 ویدیوهای غیرواقعی از آبگرفتگی در شهرهای ایران
00:50:07 ویدیوی منتسب به غواصان رزمی آمریکا در خلیج فارس
00:50:53 انتساب ویدیوی نادرست به پرواز سوخو ۳۵ در رودهن
00:51:58 ویدیوی ساختگی از واکنش ترامپ به اعلام نتایج انتخابات
00:53:33 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM