🕊 فرازتد⚡️(روشنگری)
21.3K subscribers
11.6K photos
11.6K videos
1.63K files
23.9K links
@AarmaanF
ادمین رابط پرسش علمی

ویژه سکولارهای طبیعت‌‌گرای ملت ایران
(⛔️مومن به ماوراء عضو نشود)

مبانی کانال ما
t.me/FarazTed/15822

افشای شایعه/مغلطه/کژفهمی
فریب و حماقت

اخبار علمی+
سخنرانی‌،مستند،مقاله:
دانش/اندیشه/جامعه/روان
تاریخ/هنر و بیشتر..
Download Telegram
دوربین‌های فوق‌سریع از احساسات درونی حشرات پرده برمی‌دارند

آیا حشرات صرفاً ربات‌های بیولوژیکی کوچکی هستند که بر اساس برنامه‌ریزی‌های ژنتیکی سخت‌افزاری واکنش نشان می‌دهند، یا دنیای درونی و احساسی مخصوص به خود را دارند؟ یک پژوهش انقلابی که در ژورنال معتبر PNAS منتشر شده، با استفاده از دوربین‌های فیلم‌برداری فوق‌سریع نشان می‌دهد که زنبورهای عسل رفتارهایی شبیه به «پسندیدن» یا «متنفر شدن» از غذاها را با اندام‌های دهانی خود ابراز می‌کنند؛ رفتاری که شباهت عجیبی به واکنش پستانداران دارد.

دانشمندان دریافتند که وقتی زنبورها شهد بسیار شیرینی را می‌چشند، تا مدتی پس از اتمام غذا، خرطوم یا زبان خود را بیرون نگه می‌دارند و تکان می‌دهند؛ رفتاری که حشره‌شناسان و زیست‌شناسان آن را به «لیسیدن لب‌ها» پس از خوردن یک غذای خوشمزه تشبیه کرده‌اند. در مقابل، وقتی ماده‌ای تلخ یا بسیار شور به آن‌ها داده می‌شود، سر خود را به شدت تکان می‌دهند و با پاهای خود دهانشان را پاک می‌کنند.

ادراک حسی (Sentience) چیست و چه تفاوتی با آگاهی انسانی دارد؟
ادراک حسی به ساده‌ترین بیان، ظرفیت تجربه ذهنی احساسات مثبت (مانند لذت و رضایت) و احساسات منفی (مانند درد و ترس) است. این پدیده با هوش یا آگاهی پیشرفته انسانی تفاوت دارد. هدف دانشمندان اثبات این نکته است که زنبورها جهان را صرفاً مانند یک سنسور دیجیتال ثبت نمی‌کنند، بلکه آن را از یک نقطه نظر شخصی و ذهنی «تجربه» می‌کنند و طعم‌ها برای آن‌ها بار معنایی لذت‌بخش یا ناخوشایند دارد.

برای اینکه ثابت شود این واکنش‌ها صرفاً بازتاب‌های شیمیایی و خودکار عضلات نیستند، دانشمندان زنبورها را در شرایط مختلفی از جمله گرمازدگی شدید آزمایش کردند.

محققان دریافتند که رفتار زنبورها کاملاً وابسته به شرایط بدن آن‌هاست. به عنوان مثال، زنبورها در حالت عادی از آب بسیار شور متنفرند و واکنش «نپسندیدن» نشان می‌دهند. اما وقتی همین زنبورها در معرض استرس گرمایی شدید قرار می‌گیرند، بدن آن‌ها به نمک و مایعات نیاز پیدا می‌کند. در این حالت، واکنش آن‌ها به آب شور کاملاً تغییر کرده و رفتار «پسندیدن» و لیسیدن دهان را نشان می‌دهند. این تغییر رفتار بر اساس نیاز بدن، نشان می‌دهد واکنش آن‌ها ارادی و بر پایه درک شرایط درونی است، دقیقاً مانند انسان تشنه‌ای که در یک روز داغ، نوشیدنی‌های ورزشی نمکی را با لذت می‌نوشد.

این یافته‌ها ما را به بازنگری در مورد مرزهای اخلاقی حیات وادار می‌سازد. اگر حشرات توانایی درک لذت و درد را دارند، شاید زمان آن رسیده است که در نحوه تعامل و مسئولیت‌های اخلاقی خود در قبال این جانداران کوچک اما حیاتی سیاره زمین تجدیدنظر کنیم.
[منبع]
@Science_Focus
⚡6
❌ ادعای شاخ‌دار درباره جمعیت ۴۰ میلیونی تشییع خامنه‌ای

🔹خبرگزاری فارس مدعی شده ۴۱ تا ۴۳ میلیون نفر در مراسم تشییع خامنه‌ای در ایران و عراق شرکت کرده‌اند که ۱۰ میلیون آن مربوط به عراق است.

🔹این آمار به‌شکلی عجیب و غیرمنطقی، اغراق‌آمیز است.

🔹به دلیل محدودیت داده‌ها و وجود متغیرهای زمانی و مکانی، تخمین دقیق جمعیت ممکن نیست، اما طبق تحقیقات فکت‌نامه می‌توان با اطمینان نسبی گفت جمعیت تشییع‌کننده خامنه‌ای در تهران در مقیاس چندصد هزار نفر بوده و با اعداد و ارقام چند میلیونی فاصله زیادی دارد.

🔹علاوه بر این ادعای حضور بیش از ۳۰ میلیون نفر در مراسم تهران، قم و مشهد، در مقیاس جمعیت کل سه استان‌، غیرطبیعی است. این اعداد بیش از ۱/۵ برابر کل مجموع جمعیت استان‌های تهران، قم و خراسان رضوی در سال ۱۴۰۵ است.

🔹برای اینکه آمار فارس درست دربیاید باید پذیرفت علاوه بر کل جمعیت این سه استان، ۸ تا ۱۰ میلیون نفر هم از استان‌های دیگر به این مراسم آمده باشند، در حالی که ظرفیت تردد کل جاده‌های کشور طبق آمار وزارت راه و شهرسازی، در شرایط عادی حدود ۲/۲ میلیون سفر در روز است.

🔹در این مدت هیچ گزارشی از ترافیک جاده‌‌ای غیرعادی در مسیرهای منتهی به این سه استان مخابره نشده و صرفا گزارش‌هایی درباره آماده شدن مشهد برای پذیرایی حدود ۴ میلیون مسافر اشاره شده، در حالی که کل جمعیت شهر مشهد کمتر از ۳ میلیون نفر است.

🔹آمار ۱۰ میلیون شرکت‌کننده در عراق نیز بسیار دور از واقعیت است. پذیرفتن این آمار یعنی بپذیریم از هر سه نفر بزرگسال در عراق، یک نفر در این مراسم شرکت کرده است. طبق برآوردها حدود ۶۰ تا ۶۵ درصد جمعیت عراق را شیعیان تشکیل می‌دهند.

🔹با توجه به این توضیحات و توضیحاتی که در فکت‌چک مرتبط قبلی به آن اشاره شده بود، به آمار ادعایی خبرگزاری فارس نشان «شاخ‌دار» می‌دهیم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
⚡10
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
«کاش مادرم ....
«کمی از لبخندهای کودکی ام را
«کنار پونه و نعناهایش خشــک میکرد
«برای این روزهــای دلــتنگی ام ...

و ببینید
t.me/FarazTed/28106
⚡10
سازندگان اهرام مصر برده نبودند

کشف مقابر کارگران اهرام مصر و اولین توالی‌ یابی کامل DNA از پادشاهی کهن چهارهزار ساله، نشان داد که اهرام جیزه را کارگران مزد بگیر ساخته‌اند، نه برده ها.

به گزارش مجله باستان شناسی، برای قرن‌ها، از نوشته‌های هرودوت گرفته تا فیلم‌های پر زرق‌ و برق هالیوود، این تصور در ذهن جهان کاشته شده بود که تمدن باشکوه مصر باستان، اهرام ثلاث جیزه را بر گرده‌ هزاران برده‌ شلاق‌خورده و مظلوم بنا کرده است. اما اکنون، یافته‌های جدید باستان‌شناسی در کنار پیشرفته‌ترین آزمایش‌های علمی DNA روی اسکلت‌های ۴۰۰۰ ساله، این افسانه تاریخی را برای همیشه دفن کرده و روایتی کاملاً متفاوت از هویت واقعی سازندگان اهرام فاش ساخته است.

کشف مقبره‌های جدید در نزدیکی اهرام بزرگ جیزه نشان می‌دهد که ساکنان این گورها، خود کارگران و سازندگان این بناهای باشکوه بوده‌اند؛ یافته‌ای ملموس که ثابت می‌کند اهرام مصر هرگز توسط برده‌ها ساخته نشده‌اند. در این چاه‌های مقبره‌ای ساده که حدود ۳ متر عمق دارند، اسکلت بیش از ۱۲ تن از سازندگان اهرام کشف شده است که به لطف ماسه‌های خشک بیابان کاملاً سالم مانده‌اند. در کنار این اسکلت‌ها، کوزه‌های آبجو و حتی قرص‌های نان برای سفر به جهان آخرت یافت شده است.

این مقبره‌های خشتی در حاشیه قاهره امروزی و در امتداد سایت باستانی بزرگی قرار دارند که اولین بار در دهه ۱۹۹۰ کشف شد و قدمت آن‌ها به دودمان چهارم مصر باستان (بین ۲۵۷۵ تا ۲۴۶۷ پیش از میلاد) بازمی‌گردد.


دوروتی رسیگ، ویراستار مجله
 Biblical Archaeology Review 
در واشنگتن دی سی، گفت که این ایده احتمالاً از کتاب عهدعتیق Exodus سرچشمه گرفته که می‌گوید:
«و مصریان بنی‌اسرائیل را وادار به خدمت سخت کردند (خروج ۱:۱۳ KJV)، و اینکه فرعون آنها را به کار ساخت شهرها گماشت.»
مزار در ادامه می‌گوید: «اگر عبرانیان چیزی ساخته باشند، آن شهر رامسس بود، همانطور که مستقیماً در Exodus ذکر شده است».

دیتر ویلدونگ، مدیر سابق موزه مصری برلین نیز تأکید می‌کند که در جامعه علمی مصرشناسی، آزاد بودن این کارگران یک «دانش بدیهی» است:
“افسانه ساخت اهرام توسط برده‌ها فقط خوراک روزنامه‌های زرد و سینمای هالیوود است. دنیا نمی‌توانست باور کند که چنین بناهای عظیمی بدون ظلم و کار اجباری، بلکه صرفاً از روی وفاداری به فرعون‌ها ساخته شده باشند.”

هرودوت، مورخ مشهور یونانی که به «پدر تاریخ» معروف است، قرن‌ها پیش سازندگان اهرام را برده توصیف کرده بود؛ ادعایی که امروز بیشتر مصرشناسان آن را یک افسانه محض می‌دانند. هالیوود و داستان‌های عامه‌پسند نیز به این باور غلط دامن زده و سازندگان اهرام را قربانیانی شکنجه‌شده تحت فرمان حاکمانی سنگدل به تصویر کشیده‌اند.

دکتر زاهی حواس (Zahi Hawass)، باستان‌شناس ارشد و نام‌آشنای مصر، در این باره می‌گوید:
“این یافته‌ها به وضوح نشان می‌دهند که سازندگان اهرام، کارگران مزدبگیر بوده‌اند و نه برده. این افراد برخلاف تصور عموم، از میان برده‌هایی که در آن دوران در مصر وجود داشتند، انتخاب نشده بودند.”
یکی دیگر از باورهای غلط، ادعای ساخت اهرام توسط بنی‌اسرائیل است. پروفسور آمیهای مازار، استاد انستیتو باستان‌شناسی دانشگاه عبری اورشلیم، می‌گوید این ادعا ریشه در سخنان اشتباه مناخم بگین (نخست‌وزیر پیشین اسرائیل) در سفرش به مصر در سال ۱۹۷۷ دارد. مازار توضیح می‌دهد: “هیچ فرد یهودی در ساخت اهرام دست نداشته است، چرا که در زمان ساخت اهرام، اصلاً قومی به نام یهود وجود خارجی نداشت!”

گورستانی در جوار فراعنه
زاهی حواس توضیح می‌دهد که این کارگران از خانواده‌های کم‌درآمد شمال و جنوب پادشاهی مصر آمده بودند. کسانی که در حین ساخت اهرام جان خود را از دست می‌دادند، این افتخار بزرگ را داشتند که در نزدیکی اهرام مقدس فراعنه به خاک سپرده شوند.


ادامه اینجا 👇
t.me/FarazTed/47110
⚡2
🕊 فرازتد⚡️(روشنگری)
سازندگان اهرام مصر برده نبودند کشف مقابر کارگران اهرام مصر و اولین توالی‌ یابی کامل DNA از پادشاهی کهن چهارهزار ساله، نشان داد که اهرام جیزه را کارگران مزد بگیر ساخته‌اند، نه برده ها. به گزارش مجله باستان شناسی، برای قرن‌ها، از نوشته‌های هرودوت گرفته تا…
ادامه 👇

نزدیکی این مقبره‌ها به اهرام و نوع تدفین محترمانه آن‌ها، نظریه برده بودنشان را کاملاً رد می‌کند؛ حواس می‌گوید: “اگر آن‌ها برده بودند، محال بود چنین دفن محترمانه‌ای داشته باشند.”

در این مقبره‌ها هیچ طلا یا اشیاء قیمتی وجود نداشت و همین امر آن‌ها را از دستبرد دزدان آثار باستانی در طول تاریخ در امان نگه داشته است. اجساد مومیایی نشده بودند، اما طبق باورهای مصر باستان، اسکلت‌ها در وضعیت جنینی و رو به غرب (محل غروب خورشید و ورود به جهان مردگان) قرار داده شده بودند و پاهایشان به سمت شرق بود.

شواهد نشان می‌دهد کارگرانی که این بناهای غول‌پیکر را می‌ساختند، رژیم غذایی بسیار خوبی داشتند و به طور منظم گوشت مصرف می‌کردند. طبق بررسی‌ها، حدود ۱۰ هزار کارگری که روی اهرام بزرگ کار می‌کردند، روزانه گوشت ۲۱ راس گاو و ۲۳ راس گوسفند را که از مزارع دلتای نیل ارسال می‌شد، مصرف می‌کردند. این کارگران معمولاً در شیفت‌های سه ماهه جابه‌جا می‌شدند.

دکتر حواس اشاره می‌کند که هرودوت حدود ۲۰۰۰ سال پس از ساخت اهرام (نزدیک به ۴۵۰ قبل از میلاد) از مصر دیدن کرده بود؛ بنابراین نوشته‌های او بیشتر بر اساس افسانه‌ها و شنیده‌های محلی بوده تا واقعیات تاریخی.

عادل عکاشه، از دیگر باستان‌شناسان این پروژه، اشاره می‌کند که با وجود برده نبودن، زندگی این کارگران به شدت طاقت‌فرسا بوده است:
“آثار شدید آرتروز در اسکلت‌ها و تغییر شکل مهره‌های پایینی کمر، حکایت از یک زندگی پر از مشقت و کار بدنی سنگین دارد.”

اما نکته شگفت‌انگیز دیگر در استخوان‌های آن‌ها، وجود شکستگی‌های کاملاً جوش‌خورده و شواهد درمان‌های پیشرفته پزشکی است. این یعنی کارگران از مراقبت‌های درمانی و بهداشتی باکیفیتی برخوردار بودند تا بتوانند دوباره به چرخه کار بازگردند.

در گذشته به دلیل گرمای شدید بیابان و تخریب سریع بافت‌های سلولی، استخراج DNA از بقایای پادشاهی کهن مصر تقریباً غیرممکن بود. اما اخیراً دانشمندان مؤسسه فرانسیس کریک و دانشگاه جان مورز لیورپول موفق شدند برای اولین بار در تاریخ، ژنوم کامل یک فرد متعلق به دوران پادشاهی کهن (دوران ساخت اهرام) را توالی‌یابی کنند. این آزمایش روی بقایای یک سفالگر ماهر که ۴۵۰۰ سال پیش زندگی می‌کرد انجام شد.

آزمایش DNA نشان داد که ۸۰ درصد از تبار این فرد به بومیان شمال آفریقا بازمی‌گردد و ۲۰ درصد مابقی با ساکنان باستانی «هلال حاصلخیز» (به‌ویژه عراق امروزی) مشترک است. این داده‌های ژنتیکی با یافته‌های باستان‌شناسی کاملاً همخوانی دارد؛ چرا که در دوران ساخت اهرام، ابزارها و صنایع دستی سایر مناطق (مانند چرخ سفالگری بین‌النهرین) نیز به مصر وارد شده بود که نشان‌دهنده پویایی، مهاجرت و تبادلات فرهنگی گسترده در جهان باستان است.

تیم تحقیقاتی امیدوار است با ادامه این آزمایش‌ها روی اسکلت‌های بیشتری از کارگران اهرام، پروفایل ژنتیکی دقیق‌تری از سازندگان این شگفتی‌های جهان باستان ترسیم کند.

نتیجه‌ گیری
ساخت اهرام مصر کار آسانی نبود؛ استخوان‌های شکسته و عضلات آسیب‌دیده کارگران گواه این ادعاست. اما آن‌ها برده نبودند؛ بلکه شهروندانی آزاد بودند که با هدفی بزرگ، تخصص علمی، و سیستم حمایتی پزشکی و غذایی، کوه را در دل صحرا جابه‌جا کردند. محمد سمیر، نویسنده روزنامه دیلی نیوز مصر، معتقد است: “این کشفیات فراتر از یک بحث آکادمیک است؛ این یافته‌ها خط بطلانی بر روایت‌های ساده‌انگارانه و استعماری گذشته می‌کشد و هویت واقعی و اصیل تمدن آفریقایی مصر را بازتعریف می‌کند.”
ancient-origins.net/ancient-places-africa/pyramid-builders-not-slaves-4000-year-old-dna-proved-00102963

@ScientificDialectics منبع

ابتدای مقاله 👇
t.me/FarazTed/47109

#توضیح_حاشیه فرازتد
منابع تحقیقی ادعا نمی‌کنند که هیچ برده‌ای هرگز در هیچ فعالیت مرتبط با اهرام حضور نداشته است.
نتیجه‌ای که از شواهد باستان‌شناسی به دست آمده این است که شواهد موجود از این فرضیه که نیروی کار اصلی سازنده اهرام بردگان بوده‌اند پشتیبانی نمی‌کند. بسیاری از پژوهشگران احتمال می‌دهند بخش عمده نیروی کار را کشاورزانِ مشمول خدمت اجباری فصلی (corvée labor) همراه با صنعتگران و کارگران متخصص تشکیل می‌دادند، درباره جزئیات حقوقی این نظام همچنان پرسش‌هایی باز است
.

Journeys of the Pyramid Builders

Who Built the Pyramids?

Builders of the Pyramids

The Private Lives of the Pyramid-builde

Tombs suggest pyramids not built by slaves

Great Pyramid tombs unearth 'proof' workers were not slaves


تکمیلی
t.me/FarazTed/47125
t.me/FarazTed/47126

نظرات
t.me/FarazTed/47117
⚡2
🕊 فرازتد⚡️(روشنگری)
#محیط_زیست نجات زمین از پلاستیک ها و بخوانید https://t.me/FarazTed/47114
..
#نظر ۱
شاید پلاستیک از طریق روند تکاملی موجودات به یک مزیت فرگشتی تبدیل بشه؟ بهتر نیست فقط فشار رو کم کنیم بیشتر نگران خودمون باشیم؟
چون زمین هزاران سال موجوداتی داشته و منقرض شده و... و میلیونها سال خودش عمر داشته.

تقدس زایی طبیعت و مسئولیت انگاری برای بشر میتونه طبیعت رو نجات بده یا وضعیت رو به عنوان یک گونه ای از طبیعت که فکر میکنه وارث زمینه تغییر بده؟

#نظر  ۲ مجید م.
شکی نیست که زمین پیش از ما بوده و پس از ما هم خواهد بود؛ شاید ممکن باش  که پلاستیک در آینده یک مزیت فرگشتی باشد؛ کما اینکه الان بعضی باکتری‌ها برای تجزیه پلاستیک (البته بعضی اتواع پلاستیک) فرگشت پیدا کرده‌اند؛ ولی  نباید تصور کرد که وجود پلاستیک برای کل طبیعت یک مزیت فرگشتی است؛ گذشته از آن نباید از این نکته مهم غافل شد که سرعت تولید پلاستیک بسیار بیشتر از سرعت تکامل و فعالیت این میکروب‌هاست؛ یعنی ما مشکل زمان‌بندی داریم؛ باید دقت کرد که سرعت بالای تولید و انباشت پلاستیک بسیار سریع‌تر از نرخ سازگاری و تغییرات بیولوژیکی موجودات پیچیده است و این حجم از آلودگی پیش از آنکه فرصتی برای سازگاری گسترده ایجاد کند، باعث فروپاشی اکوسیستم‌هایی می‌شود که زندگی و اقتصاد انسان به آن‌ها وابسته است.
در خصوص اپیدمی‌ها و همه‌گیری‌ها هم تقریبا هیچ وقت یک باکتری یا ویروس که بتواند تمام گونه انسان را از بین ببرد فرگشت نخواهد یافت ولی این دلیل نمی‌شود که واکسن نسازیم یا به‌دنبال دارو و انتی بیوتیک نباشیم. زیرا یک نسل ما چند دهه طول می‌کشد و یک نسل باکتری یا ویروس گاهی فقط چند دقیقه است.
نکته مهم‌تر انکه فرگشت فقط توضیح می‌دهد چه چیزی بقا پیدا می کند نه اینکه چه چیزی خوب  یا بد است.
اینجا بحث تقدس‌زایی نیست؛ هر چند برخی یک ارزش ذاتی برای طبیعت قائل هستند ولی ما مسئولیت حفاظت از طبیعت را داریم نه به خاطر آنکه طبیعت مقدس است؛ بلکه از دیدگاه منفعت انسان به آن نگاه می‌کنیم.
پلاستیک روی سلامت انسان، امنیت غذایی، آب آشامیدنی، شیلات، کشاورزی و اقتصاد اثر دارد؛ پس تلاش برای حفظ زمین، در واقع تلاش برای حفظ شرایطی است که تمدن بشری به آن وابسته است.
⚡11
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🩸 #جاویدنام عرشیا براری

قهرمان فیتنس و کاراته‌کار، در روز پنجشنبه ۱۸ دی‌ماه ۱۴۰۴، در اعتراضات شهر زنجان، با شلیک مستقیم جان خود را از دست داد.
پیکر نیمه‌جان او پس از تیراندازی، برای ساعت‌ها در خیابان رها شده بود.
⚡41
#گزین_گویه
‌آنکه می‌تواند جنگ را متوقف کند
و نمی‌کند، در ویرانی شریک است
حتی اگر خود ویرانگر نباشد

@FarazTed
⚡16
🕊 فرازتد⚡️(روشنگری)
سازندگان اهرام مصر برده نبودند کشف مقابر کارگران اهرام مصر و اولین توالی‌ یابی کامل DNA از پادشاهی کهن چهارهزار ساله، نشان داد که اهرام جیزه را کارگران مزد بگیر ساخته‌اند، نه برده ها. به گزارش مجله باستان شناسی، برای قرن‌ها، از نوشته‌های هرودوت گرفته تا…
#نظر انتقادی خوانندگان
در رابطه با این متن👇
https://t.me/FarazTed/47109

این متن با وجود اینکه کوشش میکنه لحن "علمی" داشته باشه اما ایرادای اساسی داره.
درواقع ساده‌سازی مبالغه‌آمیزی رو به کار برده.

۱. یا این یا اون!
بزرگترین ضعف منطقیش اینه که فرض رو بر این گذاشته که سازندگان یا "برده‌ شلاق‌خورده" بودن یا "کارگر مزدبگیر آزاد و وفادار". در حالی که می‌شه کلی کار اجباری به شکلهای دیگه و اصلا طیف میانی در واقع متصور شد
من یه‌جا خونده بودم
"توی مصر باستان، شهروندان وظیفه داشتن در فصلهایی که کشاورزی نمی‌کردند، بجای بخشی از مالیات یا خدمت به دولت، در پروژه‌های عمرانی کار کننن. "
اینا لزوماً «برده» نیستن خب، ولی احتمالا «مزدبگیر آزاد» هم نیستن که با رضایت کامل و در زمان بیکاری کار کنن. «مکلف» به کار بودن دیگه.
به نظر من نتیجه گیری سریع این متن با استناد به "بگیم کشف نو"، سعی کرده تصویر رو سیاه و سفید کنه تا خواننده ها هیجان‌زده‌ بشن.

۲. سوءاستفاده از شواهد باستان‌شناسی:
«کشف مقبره‌های کارگران نشان می‌دهد آن‌ها مزدبگیر بودند»
احتمالا خیر.
وجود مقبره برای یک کارگر و نان و آب در کنارش می‌تونه اون افراد رو در جامعه‌ای که ساختار طبقاتی بودن نشون بده. یا آیین تدفین یکسان اون موقع رو نشون بده مثلا. حتما قوانینی برای تدفین کارگرها و مردم عادی داشتن و چه بسا احترام هم قائل بودن
خلاصه این شواهد به تنهایی ماهیت حقوقی کار اونها رو تعیین نمی‌کنه
وجود مقبره شاید ثابت کنه که "برده‌ بی‌هویت" نبودند (یعنی برده‌هایی که در گورهای بی‌نام و نشون رها می‌شدن مثلا)، اما ثابت نمی‌کند که وضعیتشون «کارگر آزاد با حقوق و دستمزد مکفی» بوده.

۳. مگه می‌شه از یافته‌های مربوط به اسکلت‌ها و دی ان ای و... برای نتیجه‌گیری درباره «نحوه استخدام» استفاده بشه؟!
دی ان ای نهایتا می‌تونه تایید کنه که سازندگان مثلا مصری‌ها بودن اما نمی‌تونه بگه که با اجبار فیزیکی کار می‌کرده یا با دریافت سکه و غله!

۴. بخش مذهبی و ادعای ساخت اهرام توسط یهودیان هم رد میَگ‌کنیم. قبوله. ولی نمی‌شه ازش نتیجه گرفت که مثلا مزدبگیر بودن کارگرا
یعنی رد شدن ادعای ساخت اهرام توسط بنی‌اسرائیل (که از نظر تاریخی و زمانی هم مورد داره)، لزوماً به معنای اثبات مزدبگیر بودن کارگرا نیست.

۵. جمله دیتر ویلدونگ یک جمله باستان‌شناختی نیست فکر کنم
شاید مثلا سازندگان، مردانی مصری بودند که در قالب یک سیستم سازمان‌یافته *شاید از طریق خدمت اجباری یا مالیات کاری* در پروژه‌های عمرانی شرکت می‌کردن. احتمالا هم تغذیه مناسبی داشتن و در نزدیکی محل کارشان دفن شدند، ولی هنوز هم به ذهن نمیاد که آزادی کامل و بر اساس قراردادهای کار مدرن، این بناها رو ساخته باشند

#نظر
مهمترین انتقاد به اون متن این هست که متوجه نمی‌شیم اون مقبره ها برای «سر» کارگران بوده یا کارگران. چون به این شکل، وجود این مقبره ها نفی وجود بردگان برای ساخت اهرام نیست.

#نظر
اون زمان فراعنه رو در جایگاه خدایان یا مرتبط با خدایان هم میدونستن و بعید نبود مردمی که به خاطر اعتقاداتشون برای اونها با جون و دل کار کنن
مثل همین امروز و کسایی که کلی طلا و پول زبون بسته به سختی دراومده رو نذر ساختن مثلا حرم فلان امام و امام خمینی و امثالهم می‌کنن .مغزشویی در همه دورانها کار خودشو می‌کنه. چه بسا اون زمان هم خیلیا واقعا معتقد بودن باید در این امر از خودشون مایه بزارن که مثلا در دنیای مردگان به جایگاه خوبی برسن.

#نظر روزبه آسایش
در این رابطه با قطعیت فعلا نمی‌شه اظهار نظر کرد و نظریات باستان شناسان و تاریخ نگاران باید راستی آزمایی بشه.
ادعای کتاب مقدس هم که گفته بردگان یهودی اهرام را ساختند در این مقاله رد شده و البته اشاره به یک نظریه قدیمی هم شده که ممکنه سازندگان اهرام کشاورزان فصلی بوده باشند. مقاله به نکات و نظریات جالبی اشاره کرده که خواندنی است:
Who built the Egyptian pyramids?
livescience.com/who-built-egypt-pyramids.html

https://www.juancole.com/2025/11/ancient-hebrew-pyramids.html

➖➖➖
#نظر علیرضا افشاری
فقط چرا ١٢ تا پیدا شده؟ آنهم برای اهرامی که ساختش دهه‌ها طول می‌کشید و ده‌ها هزار کارگر در گذر زمان آنجا کار می‌کردند؟

این نشان نمی‌دهد که این افراد سرپرست بوده‌اند؟!

دولت مصر دارد در این زمینه سرمایه‌گذاری می‌کند وگرنه برابر خود مستندات مصری می‌دانیم که اکثر مردم مصر برده بوده‌اند (غیر از اشراف و نظامیان و رهبران دینی که حدود ده درصد جمعیت می‌شدند).
یعنی:
۱) مالک هیچ چیز از جمله زمین و محصول نبودند
۲) به دستور فرعون و کارگزارانش هرنوع کاری را به صورت بیگاری باید انجام می‌دادند
۳) حق استفاده از سلاح را نداشته‌اند.
تنها دلیل این که خرید و فروش نمی‌شده‌اند این بوده که پول هنوز ابداع نشده بود و مالک همه شان یک نفر بود. 👇

t.me/FarazTed/47125
⚡18
#نگاهی_به_آرشیو  ۱۲ جولای ۲۱ تیر

🏮 ۸ سال پیش در چنین روزی 
t.me/FarazTed/5977
🏮 ۷ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/12895
🏮 ۶ سال پیش در چنین روزی 
t.me/FarazTed/18456
🏮 ۵ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/21524
🏮 ۴ سال پیش در چنین روزی 
t.me/FarazTed/24471
🏮 ۳ سال پیش در چنین روزی 
t.me/FarazTed/29090
🏮 ۲ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/35574
🏮 ۱ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/42143

👥 فقط در بخش نظرات این پیام، می‌‌توانید کلیه مطالب خود در حوزه علمی، فرهنگی، معرفی لینکها و طرح پرسش... را ارسال کنید.👇

⚡2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🩸 #جاویدنام محسن عباسی
۲۱ ساله   ۱۸ دی   نجف آباد اصفهان

اول اینکه داداشم عاشق کانالتون بود
سه تا داداشیم. محسن وسطیه بود
توی نجف آباد کافه داشت. کافه تی تی
بازاریها همه می‌شناختنش.
علی عباسی ❤️‍🩹
.
⚡50
🕊 فرازتد⚡️(روشنگری)
جهان از عدم(هیچ).pdf
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
نوسانات خلا کوانتومی
در نگاه روزمره، خلأ به معنای «هیچ» است؛ فضایی که هیچ چیز در آن وجود ندارد. اما فیزیک مدرن تصویری کاملاً متفاوت ارائه می‌دهد.
بر اساس نظریهٔ میدان‌های کوانتومی، حتی اگر تمام ذرات را از یک ناحیه حذف کنیم، آن ناحیه هرگز به «هیچِ مطلق» تبدیل نمی‌شود. میدان‌های بنیادی همچنان در سراسر فضا حضور دارند و مطابق قوانین مکانیک کوانتومی رفتار می‌کنند.
از مهم‌ترین پیامدهای اصل عدم قطعیت هایزنبرگ این است که این میدان‌ها نمی‌توانند کاملاً ساکن و بدون انرژی باشند. در نتیجه، خلأ کوانتومی همواره دستخوش نوساناتی گذرا است که به آن‌ها نوسانات خلأ کوانتومی (Quantum Vacuum Fluctuations) گفته می‌شود. این نوسانات به معنای پیدایش و نابودی دائمی ذرات واقعی نیستند، بلکه بازتاب ماهیت کوانتومی میدان‌ها و حداقل انرژی مجاز آن‌ها هستند.
بنابراین، در فیزیک امروز، «خلأ» مترادف با «هیچ» نیست؛ بلکه کم‌انرژی‌ترین حالت ممکنِ میدان‌های کوانتومی است؛ حالتی که حتی در غیاب هر ذره‌ای نیز ساختار و پویایی خود را حفظ می‌کند.
شاید عمیق‌ترین درس مکانیک کوانتومی همین باشد: گاهی «هیچ»، از آنچه تصور می‌کنیم، بسیار غنی‌تر است.
@FarazTed
⚡8
🕊 فرازتد⚡️(روشنگری)
سازندگان اهرام مصر برده نبودند کشف مقابر کارگران اهرام مصر و اولین توالی‌ یابی کامل DNA از پادشاهی کهن چهارهزار ساله، نشان داد که اهرام جیزه را کارگران مزد بگیر ساخته‌اند، نه برده ها. به گزارش مجله باستان شناسی، برای قرن‌ها، از نوشته‌های هرودوت گرفته تا…
#پاسخ  استعلام از  دکتر شروین وکیلی
t.me/FarazTed/47109

کل اسناد نوشتاری تاریخ مصر همین را نشان می‌دهد. حتا یک نمونه دهقان که مالک زمینش یا محصولش باشد نداریم در مصر. حالا از روی این که عده ای با یک کاسه دفن شده‌اند فکر کرده‌اند بردگان حقوق می‌گرفته‌اند. اصولا حقوق گرفتن یعنی چه وقتی حق مالکیت شخصی وجود ندارد؟ منظورشان این است که خوراکی می داده‌اند از طرف دولت به بردگان که خب همه جا همینطور بوده

اسناد مالکیت زمین در مصر محدود است به کتیبه‌ی حقاناخت که مالک زمین بوده - ولی کشاورز و آدم عادی نبوده و کاهن و کارگزار دولت بوده= ۱۹۵۰ پ.م. + پاپیروس والنسای که میگه یک خاندان دهقان (نمخو) مالیاتشان را به طلا به فرعون پرداخت کرده‌اند، این را حمل بر این کرده‌اند که لابد مالکیت خصوصی زمین هم بوده که پرداخت به معبد یا اشراف انجام نشده ولی چنین معنایی نمیدهد= ۸۰۰ پ.م/ + پاپیروس ویلبور: تنها سندی که بحث از مالیات ثابتی می‌کند که دهقانان مستقر بر زمینی به فرعون می‌داده‌اند. این را حمل بر مالکیت زمین توسط مردم عادی کرده‌اند که اصلا چنین چیزی را نشان نمی‌دهد و تنها نشان می‌دهد حق زندگی روی آن زمین را در برابر مالیات داشته‌اند= ۱۱۴۰ پ.م.

تنها اسناد کل سه هزار سال تاریخ مصر درباره‌ی مالکیت زمین همین سه چهار سند است و همه هم هزار و پانصد سال بعد از دوران ساخت اهرام نوشته شده‌اند و ارتباط صریحی هم با مالکیت خصوصی ندارند. مهر و لول و سند خرید  و فروش و سایر شواهد مالکیت خصوصی مردم عادی اصولا در مصر وجود ندارد


➖➖➖
#سوال
آیا مصر امروز تلاش می‌کند روایت «بردگان اهرام را ساختند» را رد کند؟
آیا پژوهش‌های علمی واقعاً به این نتیجه رسیده‌اند، یا صرفاً محصول سیاست دولت مصر هستند؟

#پاسخ چت جی پی تی
پاسخ کوتاه این است که هر دو عامل وجود دارند، اما وزن آنها یکسان نیست.

امروزه در مصر، به‌ویژه از زمان کشف گورستان و شهرک کارگران جیزه در دهه‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰، دولت و باستان‌شناسان مصری بر این نکته تأکید زیادی می‌کنند که سازندگان اهرام «بردگان» نبوده‌اند. این روایت برای هویت ملی مصر نیز اهمیت دارد و پژوهشگران علوم اجتماعی نشان داده‌اند که این بحث با ملی‌گرایی مصری و رقابت بر سر میراث فرهنگی پیوند خورده است.اما این به آن معنا نیست که نتیجهٔ علمی صرفاً سیاسی باشد.

آنچه امروز در مصرشناسی تقریباً اجماع دارد این است که:
سازندگان اصلی اهرام بردگانِ مالکیت خصوصی (مانند بردگان رومی یا بردگان مزارع آمریکا) نبودند.
بسیاری از آنان دهقانان مصری بودند که در فصل طغیان نیل، هنگامی که کشاورزی متوقف می‌شد، برای پروژه‌های دولتی فراخوانده می‌شدند.
آنان جیرهٔ غذایی، محل اسکان و سازمان کاری داشتند و حتی برخی با احترام دفن شدند. این شواهد با تصویر سنتی «بردگانی که با شلاق کار می‌کنند» سازگار نیست.

اما نکته‌ای که گاهی در تبلیغات رسمی مصر کمرنگ می‌شود، همین بخش دوم ماجراست.

بسیاری از مصرشناسان می‌گویند این نیروها کاملاً آزاد هم نبودند. نظامی به نام کوروه (Corvée) یا «بیگاری مالیاتی» وجود داشت؛ یعنی دولت از مردم می‌خواست به‌عنوان نوعی مالیات، مدتی برای پروژه‌های عمومی کار کنند. این کار اجباری بود، هرچند از نظر حقوقی با بردگی تفاوت داشت. حتی در منابع جدید نیز تأکید شده که نباید کوروه را با کار داوطلبانه یکی دانست و نیز نباید آن را دقیقاً معادل بردگی دانست.
۱
در نتیجه، اگر کسی بگوید:
«کارگران اهرام کاملاً آزاد بودند و اگر می‌خواستند می‌توانستند نروند.»
ادعا پشتوانهٔ محکمی ندارد.
اما اگر کسی بگوید:
«همهٔ آنها برده بودند.»
این نیز با یافته‌های باستان‌شناسی امروز سازگار نیست.

در واقع، تصویری که امروز در پژوهش‌های معتبر غالب است این است که:
بردگان جنگی در مصر وجود داشتند و در دوره‌های مختلف به کار گرفته می‌شدند.
اما نیروی اصلی پروژه‌های عظیم دولتی، به‌ویژه اهرام، احتمالاً دهقانان مشمول خدمت اجباری دولتی (corvée) بودند؛ یعنی مردمی که آزاد به معنای مدرن نبودند، اما از نظر حقوقی نیز برده محسوب نمی‌شدند.

اگر منظورتان این ادعا است که:
«در مصر فراعنه مالکیت خصوصی وجود نداشت و مردم عملاً رعیت دولت بودند، پس تفاوت چندانی با برده نداشتند.»

این دیدگاه در میان برخی تاریخ‌نگاران و پژوهشگران نظام‌های باستانی مطرح شده است، اما
نظر غالب مصرشناسی امروز این است که باید میان "بردگی" و "بیگاری اجباری دولتی" تفاوت حقوقی و اجتماعی قائل شد؛ هرچند از منظر آزادی فردی، این دو می‌توانند شباهت‌های قابل توجهی داشته باشند.

این همان نقطه‌ای است که گاهی در روایت‌های عمومی یا تبلیغات ملی‌گرایانه کمتر برجسته می‌شود.
@FarazTed
🕊 فرازتد⚡️(روشنگری)
#پاسخ  استعلام از  دکتر شروین وکیلی t.me/FarazTed/47109 کل اسناد نوشتاری تاریخ مصر همین را نشان می‌دهد. حتا یک نمونه دهقان که مالک زمینش یا محصولش باشد نداریم در مصر. حالا از روی این که عده ای با یک کاسه دفن شده‌اند فکر کرده‌اند بردگان حقوق می‌گرفته‌اند.…
آیا در مصر قدیم مالکیت خصوصی وجود نداشت؟


🖍 سوال: آیا در مصر باستان مالکیت خصوصی وجود داشته است؟ اگر هست، اسناد آن کدام است؟

🖍 جواب چت‌جی‌پی‌تی:
بله، مالکیت خصوصی در مصر باستان وجود داشت، اما نه به معنای مدرن آن. در کنار املاک سلطنتی، معابد و زمین‌های دولتی، افراد نیز می‌توانستند مالک زمین، خانه، باغ، دام، بردگان، ابزار و سایر اموال باشند و این اموال را بفروشند، اجاره دهند، به ارث بگذارند یا به دیگری ببخشند.
البته باید میان مالکیت حقوقی افراد و اقتدار نهایی فرعون تفاوت قائل شد. از نظر ایدئولوژیک، فرعون صاحب سراسر سرزمین مصر تلقی می‌شد، اما در عمل، نظام حقوقی مالکیت خصوصی را به رسمیت می‌شناخت و از آن حمایت می‌کرد.

مهم‌ترین اسناد و شواهد

۱. پاپیروس ویلبور (Wilbour Papyrus)
این سند که متعلق به دوران رامسس پنجم (حدود ۱۱۴۵ پ.م.) است، مهم‌ترین سند درباره مالکیت اراضی در مصر باستان محسوب می‌شود.
در این پاپیروس:
- قطعات متعدد زمین ثبت شده‌اند.
نام مالکان یا بهره‌برداران ذکر شده است.
- مساحت، نوع زمین و مالیات هر قطعه ثبت شده است.
- میان زمین‌های سلطنتی، معابد و اشخاص خصوصی تمایز گذاشته شده است.

این سند نشان می‌دهد که افراد عادی نیز مالک زمین بوده‌اند.

۲. پاپیروس‌های حقوقی ال‌لاهون (Kahun/Lahun Papyri)
این مجموعه اسناد مربوط به پادشاهی میانه است و شامل:
- قراردادهای خرید و فروش
- ارث
- ازدواج
- انتقال اموال
است. این اسناد نشان می‌دهد که اموال خصوصی به صورت قانونی منتقل می‌شده‌اند.

۳. پاپیروس‌های دِیرالمدینه (Deir el-Medina)
در روستای کارگران سازنده آرامگاه‌های سلطنتی، هزاران متن کشف شده است که شامل:
- خرید و فروش خانه
- وصیت‌نامه
- قرارداد قرض
- تقسیم ارث
- دعاوی مالکیت
می‌شود.
این اسناد از بهترین شواهد زندگی اقتصادی مردم عادی هستند.

۴. استل‌ها و کتیبه‌های وقف
برخی افراد دارایی خود را به معابد یا فرزندانشان وقف می‌کردند. این وقف‌نامه‌ها نشان می‌دهد که شخص اختیار قانونی بر اموال خود داشته است.

۵. وصیت‌نامه‌های مصر باستان
چند وصیت‌نامه از پادشاهی جدید باقی مانده که در آنها صاحب مال تعیین می‌کند:
- چه کسی خانه را ببرد؛
- چه کسی زمین را مالک شود؛
- کدام فرزند چه سهمی داشته باشد.
اگر مالکیت خصوصی وجود نداشت، چنین وصیت‌هایی معنا نداشت.

شواهد خرید و فروش
اسناد متعددی وجود دارد که در آنها می‌خوانیم:
- «فلانی این خانه را به فلانی فروخت.»
- «فلانی این زمین را خرید.»
- «در برابر مقدار مشخصی نقره.»
این قراردادها معمولاً با حضور شاهدان نوشته می‌شدند و در دفاتر ثبت می‌شدند.

آیا زنان هم مالک بودند؟
بله. یکی از ویژگی‌های جالب حقوق مصر باستان این است که زنان نیز می‌توانستند:
- مالک زمین شوند؛
- خانه بخرند؛
- ارث ببرند؛
- قرارداد ببندند؛
- اموال خود را بفروشند.
این وضعیت در بسیاری از تمدن‌های هم‌عصر کم‌نظیر بود.

نظر پژوهشگران
اغلب مصرشناسان امروز معتقدند که:
- مالکیت خصوصی در مصر باستان یک نهاد حقوقی واقعی بود.
- دولت و فرعون نقش مهمی در مالیات و اداره زمین داشتند، اما این امر مالکیت خصوصی را از بین نمی‌برد.
- اقتصاد مصر ترکیبی از املاک سلطنتی، املاک معابد، املاک دولتی و املاک خصوصی بود.

از جمله پژوهشگران برجسته‌ای که این موضوع را بررسی کرده‌اند می‌توان به بری کمپ، جاک یانسن، آلن گاردینر و ادوارد بلایبرگ اشاره کرد.

بنابراین، پاسخ کوتاه این است که:
بله، مالکیت خصوصی در مصر باستان وجود داشت و اسناد فراوانی—به‌ویژه پاپیروس ویلبور، پاپیروس‌های ال‌لاهون و اسناد دِیرالمدینه—وجود آن را به‌روشنی تأیید می‌کنند.
@FarazTed
حمله مغول‌
#پرگار: حمله مغول به ایران

حمله‌ مغول به ایران چه بجا گذاشت؟ ویرانی و قتل‌ عامی که به چنگیزخان و نوادگانش در ایران نسبت داده می‌شود تا چه حد با مدارک تاریخی همخوانی دارد؟

میهمان‌ها:
سارا میراحمدی، پژوهشگر ایران ایلخانی
مایکل هوپ، استاد مطالعات ایرانی دوران مغول
@FarazTed 🅾
⚡2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
جلیقه های هوشمند در فوتبال

برخی از ورزشکاران حاضر در جام جهانی جلیقه‌های هوشمند می‌پوشند، یک فناوری پوشیدنی که می‌تواند همه چیز را از سرعت دویدن و ضربان قلب گرفته تا سطح خستگی و بهبودی از آسیب‌دیدگی ردیابی کند.

تیم‌ها امیدوارند که تمام داده‌هایی که می‌توانند از جلیقه‌های هوشمند جمع‌آوری کنند، به بازیکنان کمک کند تا عملکرد بهتری داشته باشند و شانس خود را برای برنده شدن در این رقابت‌ها افزایش دهند.
@BBCPersian
⚡8
افراد با توانایی شناختی بالاتر، پایه‌های اخلاقی ضعیف‌تری دارند
 
پژوهش جدیدی که در نشریه‌ی هوش منتشر شده، نشان می‌دهد افرادی که از توانایی شناختی بالاتری برخوردارند، تمایل کمتری به هر نوع ارزش‌های اخلاقی دارند. این یافته در دو مطالعه مستقل تأیید شده و تفاوتی میان زنان و مردان دیده نمی‌شود.

نظریه پایه‌های اخلاقی
مطابق نظریه پایه‌های اخلاقی قضاوت‌های اخلاقی انسان بر شش پایه یا مبنای شهودی استوار است که برخی فردگرایانه‌اند و برخی پیونددهنده: ۱. مراقبت، به معنای جلوگیری از آسیب به دیگران، ۲. برابری، به معنای رعایت انصاف، ۳. تناسب قائل شدن بین پاداش و تلاش، و بین تنبیه و خطا، ۴. وفاداری به گروه، ۵. احترام به بزرگتر و مرجعیت، و ۶. پاکی به معنای تمیزی بدن و تقدس سنت‌ها.
عموماً لیبرال‌ها به پایه‌های فردگرایانه یعنی مراقبت و برابری، و محافظه‌کاران به هر شش پایه، به‌ویژه پایه‌های پیونددهنده، اهمیت بیشتری می‌دهند.

نتایج پژوهش
افراد با هوش بالاتر در تمام زمینه‌های شناختی (کلامی، عددی و انتزاعی)، اهمیت کمتری برای هر شش پایه اخلاقی قائل بودند. این ارتباطات، اگرچه از نظر آماری معنادار بودند، اما شدت متوسطی داشتند. همچنین پژوهش‌ها به طور خاص نشان دادند که عموما افراد با هوش کلامی بالا اهمیت زیادی به پاکی نمی‌دهند.
این یافته‌ها این ایده را تقویت می‌کنند که توانایی شناختی بالاتر ممکن است اتکای فرد به قضاوت‌های اخلاقی شهودی را تضعیف کند. افرادی که مهارت‌های استدلالی قوی‌تری دارند، کمتر ارزش‌های اخلاقی را بدون چون‌وچرا می‌پذیرند و بیشتر تمایل دارند آن‌ها را زیر سؤال ببرند یا بازتفسیر کنند.
یک توضیح احتمالی این است که تفکر تحلیلی که با هوش بالا مرتبط است، درگیری عاطفی با مسائل اخلاقی را کاهش می‌دهد. از آنجا که قضاوت‌های اخلاقی اغلب بر واکنش‌های سریع و احساسی استوارند، تفکر تحلیلی و عاری از هیجان می‌تواند شدت باورهای اخلاقی را در تمام زمینه‌ها کاهش دهد.

تبیین تکاملی
به طور خلاصه، پایه‌های اخلاقی برای حل مشکلات تکرارشونده و گروهی تکامل یافته‌اند، در حالی که هوش عمومی برای حل مشکلات جدید و فردی تکامل یافته است. این دو کارکرد با هم در تعارض هستند.
پایه‌های اخلاقی را می‌توان به عنوان میان‌برهای ذهنی در نظر گرفت که برای حل سریع و کارآمد مشکلات پیچیده‌ی زندگی اجتماعی در محیط اجدادی ما تکامل یافته‌اند. این مشکلات تکرارشونده بودند.
مثلا پایه انصاف/برابری برای حل این مشکل که چگونه با فریبکاران مقابله کنیم شکل گرفته است یا برای حفاظت از فرزندان و افراد آسیب‌پذیر گروه پایه‌ی مراقبت/آسیب تکامل یافته است.
این پایه‌ها به صورت شهودی، احساسی و خودکار عمل می‌کنند و نیازی به استدلال پیچیده ندارند. وقتی فردی از یک قانون مبتنی بر وفاداری یا پاکی پیروی می‌کند، نیازی به تحلیل هزینه-فایده ندارد؛ او صرفاً «احساس» می‌کند که این کار «درست» است. این سرعت و خودکار بودن برای بقای گروه در محیطی پرخطر حیاتی بود. اخلاق، چسبی بود که گروه را به هم متصل نگه می‌داشت.
در مقابل، هوش عمومی برای حل مشکلات جدید و غیرتکراری تکامل یافته زیرا محیط اجدادی فقط شامل مشکلات تکراری نبوده است. تغییرات اقلیمی، مواجهه با قبایل جدید، ابداع ابزارهای نوین یا مهاجرت به یک زیست‌بوم ناآشنا، همگی مشکلاتی بودند که هیچ قانون از پیش تعیین‌شده یا شهود اخلاقی برای آن‌ها وجود نداشته است.
هوش عمومی فکر کردن به مفاهیمی را که مستقیماً قابل مشاهده نیستند ممکن می‌ساخت. تحلیل روابط علت و معلولی، کنار گذاشتن یک استراتژی قدیمی و اتخاذ یک رویکرد جدید، به چالش کشیدن قوانین و باورهای موجود برای یافتن راه‌حل بهینه‌تر همگی نیازمند هوش عمومی بودند.
بنابراین، کارکرد اصلی هوش، شکستن الگوهای ذهنی موجود و تحلیل موقعیت‌ها بر اساس اصول اولیه است، نه پیروی کورکورانه از قوانین از پیش تعیین‌شده.

آیا «ضعف پایه‌های اخلاق» در افراد باهوش به معنای «ضعف اخلاق» در آنهاست؟
خیر. از منظر تکاملی، اینکه افراد باهوش‌تر پایه‌های اخلاقی ضعیف‌تری دارند، به این معنا نیست که آن‌ها «بی‌اخلاق»اند. بلکه به این معناست که منبع اخلاق آن‌ها متفاوت است. از منظر تکاملی اخلاق سطوح بالاتری از پایه‌های اخلاقی دارد.
اخلاق شهودی مبتنی بر احساسات و قوانین گروهی ریشه‌دار یا همان پایه‌های اخلاقی‌ست در حالیکه در سطوح بالاتر، اخلاق استدلالی را داریم که مبتنی بر تحلیل منطقی و اصول انتزاعی مانند فایده‌گرایی و وظیفه‌گرایی است.

بنابراین، فرد باهوش‌تر ممکن است به این دلیل به وفاداری به گروه، احترام به صاحبان قدرت، یا سایر پایه‌های اخلاق کمتر اهمیت دهد که این مفاهیم را ارزش‌های شهودی مقدس نمی‌بیند؛ بلکه آنها را قراردادهای اجتماعی قابل بحث می‌بیند که وقتی میان‌شان تعارض ایجاد شود از طریق استدلال در جمع باید به راه میانه رسید.

هادی صمدی
@evophilosophy
⚡9
آیا جهان لغزیده است؟ ابطال یک ادعای جنجالی در معتبرترین ژورنال علمی جهان

در اواخر ژوئن ۲۰۲۶، انتشار یک مقاله در ژورنال معتبر «نیچر» (Nature) جامعه علمی را شوکه کرد. دو فیزیکدان با تحلیل داده‌های جدید ابزار طیف‌نگاری انرژی تاریک (DESI) ادعا کردند که کیهان در مقیاس‌های بزرگ ناهمسانگرد است؛ یعنی ویژگی‌های آن در جهت‌های مختلف با هم تفاوت دارد. این ادعا فیزیک مدرن را به لرزه درآورد، اما این هیجان خیلی زود به یک اشتباه ریاضی ساده و فاحش ختم شد.

اصل کیهان‌شناختی: ستون نامرئی فیزیک مدرن
این اصل پایه می‌گوید که جهان در بزرگ‌ترین مقیاس‌های ممکن، همگن (در همه جا یکسان) و همسانگرد (در همه جهت‌ها یکسان) است. تمام محاسبات ما درباره انبساط جهان، ماده تاریک، انرژی تاریک و بیگ بنگ بر پایه این اصل استوار است. اگر جهان در یک جهت متراکم‌تر یا سریع‌تر از جهتی دیگر حرکت کند، کل فیزیک مدرن باید از نو نوشته شود. به همین دلیل فیزیکدانان همیشه این فرض را با سخت‌گیرانه‌ترین آزمایش‌ها می‌سنجند.

بلافاصله پس از انتشار این ادعای جنجالی در نیچر، کیهان‌شناسی به نام «تیل ساوالا» داده‌های آن‌ها را بازبینی کرد و متوجه دو اشتباه محاسباتی بزرگ شد. اشتباه نخست، یک خطای پایه‌ای در محاسبات هندسی بود؛ نویسندگان مقاله نیچر مقدار «فاصله درخشندگی» (که بر اساس نور ظاهری سنجیده می‌شود) را با «فاصله هم‌حرکت» (که فاصله واقعی با در نظر گرفتن انبساط جهان است) اشتباه گرفته بودند. این خطای فرمولی باعث شد توده‌های کهکشانی در فواصل بسیار دور، به طور کاذب، عظیم‌تر و نامتعادل‌تر به نظر برسند.

پدیده عجیب «انگشتان خدا» در کیهان‌شناسی
اشتباه دوم فیزیکدانان، نادیده گرفتن حرکت اختصاصی کهکشان‌ها بود. کهکشان‌ها به دلیل جاذبه گرانشی توده‌های عظیم ماده، به سمت مرکز خوشه‌های کهکشانی شتاب می‌گیرند. این شتاب و حرکت، باعث ایجاد خطای دید در ابزارهای رصدی ما می‌شود و خوشه‌های کهکشانی کروی را در نقشه‌های سه بعدی به شکل ساختارهای بیضی‌شکل کشیده‌ای نشان می‌دهد که مستقیماً به سمت زمین (رصدکننده) نشانه رفته‌اند؛ پدیده‌ای شگفت‌انگیز که کیهان‌شناسان به آن «انگشتان خدا» می‌گویند. عدم اصلاح این اعوجاج تصویری، نقشه‌های کیهانی را به شدت کج و معوج و ناهمسانگرد جلوه می‌دهد.

با اصلاح این دو خطای محاسباتی توسط تیل ساوالا، تمام آن شواهد ادعایی مبنی بر ناهمسانگرد بودن جهان به طور کامل ناپدید شد. داده‌های رصدی بار دیگر با مدل‌های استاندارد کیهان‌شناسی و شبیه‌سازی‌های کامپیوتری انطباق بی‌نقصی پیدا کردند. این ماجرا نشان داد که شوق یافتن نظریه‌های انقلابی هرگز نباید جایگزین دقت سفت‌وسخت ریاضی شود و علم همواره قدرت خود-اصلاحی خود را حفظ می‌کند.
[منبع]
@Science_Focus
⚡12
#آمار رکورد شاخص فلاکت شکسته شد

شاخص فلاکت Misery index) یک نشانگر اقتصادی است که از افزودن نرخ بیکاری به نرخ تورم بدست می‌آید.

در سال ۱۴۰۴، نرخ تورم سالانه کل خانوارهای کشور به روایت مرکز آمار به ۵۰.۶ درصد (رکورد پس از انقلاب) رسید و بیکاری روی ۷.۵ درصد ایستاد(کف بیست ساله). نتیجه؟ شاخص فلاکت ما به عدد ۵۸.۱ درصد رسید!

برای درک عمق ماجرا، بدانید که این شاخص در سال قبلش یعنی ۱۴۰۳ فقط ۴۰.۱ درصد بود. عدد ۵۸.۱ درصدی به بالاترین سطح از سال ۱۳۸۴ تا امروز است.

اگر به عقب برگردیم، روزهای بهتری هم داشتیم. در سال ۱۳۹۵ (دوران برجام)، شاخص فلاکت در کف خود یعنی ۱۹.۳ درصد بود، چون تورم در ۶.۹ درصد مهار شده بود. اما از سال ۱۳۹۷ و پایان توافق با آمریکا، موتور تورم روشن شد. شاخص فلاکت از ۳۹.۱ درصد استارت خورد و با افت و خیزهایی، امروز به قله ۵۸.۱ درصدی رسیده است. نکته تلخ ماجرا اینجاست: مقصر این فلاکت تاریخی، بیکاری نیست؛ بلکه تورم افسارگسیخته‌ای است که مثل خوره به جان درآمدها افتاده است.

نرخ بیکاری در ایران گمراه کننده است
t.me/FarazTed/46905
🆎
⚡8
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
توهین اسلام به اعراب قبل از اسلام
بهرام مشیری

صوتی 👇
⚡8