🕊 فرازتد⚡️(روشنگری)
21.3K subscribers
11.6K photos
11.6K videos
1.63K files
23.9K links
@AarmaanF
ادمین رابط پرسش علمی

ویژه سکولارهای طبیعت‌‌گرای ملت ایران
(⛔️مومن به ماوراء عضو نشود)

مبانی کانال ما
t.me/FarazTed/15822

افشای شایعه/مغلطه/کژفهمی
فریب و حماقت

اخبار علمی+
سخنرانی‌،مستند،مقاله:
دانش/اندیشه/جامعه/روان
تاریخ/هنر و بیشتر..
Download Telegram
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
نظریه آشوب و اثر پروانه‌‌ای بزبان ساده
بی‌بی‌سی
@FarazTed 🅱
⚡3
#سینمایی زندگی دیگران ۲۰۰۶

امتیاز: ۸.۴
محصول کشور: آلمان و فرانسه

دولت آلمان شرقی، کنترل بسیار شدیدی بر مردم اعمال می‌کند، خصوصا قشر روشنفکر جامعه که شامل نویسنده‌ها، فیلمسازها و در کلّ، هنرمندان می‌باشند. در این میان، فردی به نام «ویسلر» که یکی از کارکنان سازمان امنیت ملی می‌باشد، مأمور کنترل و استراق سمع شاعر و نویسنده‌ای به نام «درایمن» می‌شود...


آدرس دوبله شده بدون سانسور در کامنت👇
@FarazTed 🎞
⚡4
انتخاب گزینشی مقالات علمی
Cherry-picking

گاهی وقتها یک نفر برای دفاع از یک ادعا فقط یک یا دو مقاله میفرستد. مقاله را که باز می‌کنید ظاهرا همه چیز هم درست به نظر میرسد. نتیجه همان است که نقل شده، ژورنال هم معتبر است، نویسندگان هم شناخته‌ شده‌اند. همینجا معمولا بحث تمام میشود. درصورتی که از نگاه پژوهشی، تازه اولین سوال شکل می‌گیرد.
خود آن مقاله چطور انتخاب شده است؟
اگر به جای آن، پنجاه مقاله‌ی دیگر هم درباره‌ی همان موضوع وجود داشته باشد چه؟ اگر از میان همه‌ی آنها فقط همان مطالعه‌ای انتخاب شده باشد که با ادعای مورد نظر سازگار است دیگر مسئله کیفیت آن مقاله نیست. مسئله نحوه‌ انتخاب آن است. به همین علت هم اصطلاح Cherry-picking سالهاست وارد ادبیات روش‌شناسی پژوهش شده است. این‌ کار هم ممکن است اغلب ناخودآگاه انجام شود و فرد واقعا فکر می‌کند بررسی کرده است.

یک مورد دیگر هم این است که خود مقاله هم همیشه یکدست نیست. بخش Results دادهها را نشان میدهد اما Discussion محل تفسیر همان داده‌هاست. این دو همیشه هم‌وزن نیستند. خیلی وقتها داده‌ها محتاط‌اند ولی تفسیر گسترده‌تر نوشته شده است. اگر فقط چند جمله از Discussion جدا شوند ممکن است خواننده تصور کند خود داده‌ها همان نتیجه را تایید کرده‌اند.

موارد دیگر هم وجود دارد. گزارشهای موردی(Case Report) گاهی به عنوان شواهد قطعی مطرح می‌شوند درحالی که که اساسا برای چنین کاری نوشته نشده‌اند. یا مطالعه‌ای با حجم نمونه‌ی محدود، بدون اشاره به محدودیتهایش نقل میشود. یا هشت مطالعه‌ای که نتیجه‌ی دیگری داشته‌اند کنار گذاشته میشوند و فقط همان مطالعه‌ی نهم دیده میشود. هیچکدام از اینها الزاما به معنای خطای علمی نیستند ولی کنار هم میتوانند تصویری بسازند که با مجموعه‌ واقعی شواهد فاصله‌ی قابل توجهی دارد.

در پژوهش معمولا سوال اصلی این نیست که آیا برای این ادعا مقاله‌ای وجود دارد؟ چون تقریبا برای هر ادعایی می‌شود مقاله‌ای پیدا کرد.
سوال اصلی این است که مجموعه‌ شواهد چه می‌گوید؟
به همین دلیل هم مرورهای نظام‌مند (Systematic Review) و متاآنالیزها معمولا ارزش استنادی بیشتری از یک مطالعه‌ی منفرد دارند.


مقاله، واحد تولید دانش است. و قضاوت علمی معمولا بر اساس یکی از آنها شکل نمی‌‌گیرد، بر پایه‌ کنار هم قرار گرفتن تعداد زیادی از همین واحدها شکل می‌گیرد.
-A.RANJBAR

@Scientometric
⚡5
کلاغی که چهره شما را به خاطر می‌سپارد و کینه خود را به سایرین نیز منتقل می‌کند!

اگر تاکنون احساس کرده‌اید که کلاغی به شیوه‌ای خاص به شما نگاه می‌کند، احتمالاً اشتباه نکرده‌اید. کلاغ‌ها از باهوش‌ترین جانداران روی زمین هستند؛ تا جایی که توانایی‌های شناختی‌شان با میمون‌های بزرگ و حتی کودکان کوچک انسان رقابت می‌کند.

پروفسور جان مارزلاف و همکارانش در دانشگاه واشینگتن آزمایش جالبی انجام دادند:
آنها با استفاده از یک ماسک ترسناک، تعدادی کلاغ را به طور موقت به دام انداختند. نتیجه این بود که کلاغ‌ها آن چهره را به خاطر سپردند و سال‌ها بعد، هر فردی که همان ماسک را بر چهره داشت، هدف حمله و سر و صدای اعتراضی آن‌ها قرار می‌گرفت.

اما نکته شگفت‌انگیزتر این است که حتی کلاغ‌هایی که در آن روز حضور نداشتند و به دام نیفتاده بودند، به آن چهره واکنش نشان می‌دادند. به عبارت دیگر، کلاغ‌ها این «هشدار» را به سایر اعضای گروه و حتی به نسل‌های بعدی خود منتقل کرده بودند؛ نوعی یادگیری اجتماعی که خطر را در میان کل جمعیت پخش می‌کند.

جالب توجه است که این حافظه قوی محدود به کینه‌توزی نیست؛ کلاغ‌ها افراد مهربان را نیز به خاطر می‌سپارند و گاه برای آن‌ها هدایای کوچکی مانند درپوش بطری یا اشیای براق می‌آورند. بنابراین، دفعه بعدی که کلاغی دیدید، شاید بهتر باشد با آن رفتار دوستانه‌ای داشته باشید!
https://www.forbes.com/sites/scotttravers/2025/11/27/a-biologist-explains-how-crows-can-recognize-human-faces---well-enough-to-hold-long-term-grudges/

@science_magazine

@FarazTed بازنشر به حالت رسمی
⚡23
لزوم تفکیک قائل شدن بین مصلحت ملی با حکومت ایدئولوژیک غیرملی

از نامه‌ سرگشاده سعید مدنی به آصف بیات، جامعه‌شناس:

«همیشه امر حاکمیتی مساوی امر ملی نیست. برای مثال اصرار بر غنی‌سازی اورانیوم در حالی‌که تا این لحظه جز خسارات سنگین و غیر قابل جبران برای مردم ایران سودی نداشته و یکی از دلایل اصلی توسعه‌نیافتگی، فقر و نابرابری بوده، اساسا نه‌تنها امری ملی که امری ضدملی محسوب می‌شود.»

«جنگ جز تباهی و سیاهی و مرگ و استبداد و سرکوب ثمر دیگری برای مردم ندارد، هر سیاست جنگ‌طلبانه حاکمیت، امری حاکمیتی اما ضد ملی و هر تلاش برای دور کردن جنگ و تحقق صلح، امری ملی است.»

«به‌هرحال با توجه به شرایط بسیار وخیمی که پیش روی مردم ایران قرار دارد، تفکیک بین امر ملی و امر حاکمیتی بیش از هر زمان مهم است و باید درباره آن اندیشید.»

«در میان هیاهوی جنگ بلندتر کردن صدا علیه جنگ و استبداد و دعوت به صلح و دموکراسی وظیفه بسیار خطیری است که می‌تواند در بحران‌های آینده و عبور جامعه ایران به سوی توسعه، عدالت و آزادی نقش و سهم بسیار داشته باشد.»
⚡15
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
وقتی علی شریعتی و جلال آل احمد عمدا دروغ می‌گفتند.
موسی غنی نژاد

شاندل نام یک شخصیت غیرواقعی و نمادین است که در برخی نوشته‌ها و سخنرانی‌های علی شریعتی نام برده می‌شد و توسط خود او ساخته شده (یا به زبان دیگر خود شریعتی است)
شاندل در زبان فرانسوی به معنای شمع است.
از طرفی شمع تخلص مورد استفاده شریعتی بود که از کنار هم گذاشتن حروف اول کلمات (شریعتی، مزینانی، علی) که سازنده نام علی شریعتی مزینانی بودند به وجود آمد.

تا سال‌ها کسی از یک شخص بودن شریعتی و شاندل خبر نداشت و سال‌های بعد از فوت او جستجوگران در یافتن فردی به نام شاندل عاجز مانده بودند تا زمانی که مطالعاتی بر دست نوشته‌های شخصی وی صورت گرفت و با نشانه‌هایی در خصوص شاندل گذاشته بود به یکسان بودن شخصیت شاندل و علی شریعتی پی بردند.

و بخوانید
t.me/FarazTed/28688

در مورد دروغ‌های ال احمد
t.me/FarazTed/32083

#توضیح_حاشیه
در زبان فرانسوی
Chandelle
کلمهٔ قدیمی‌تر و رسمی‌تر برای «شمع» است.
در انگلیسی همان Candle است.

اما امروزه بجای آن از کلمه Bougie استفاده می شود.
⚡27
فرمول‌ ساده شادکامی
دو عادت روزانه با پشتوانه مطالعات بین‌المللی روانشناسی


نخستین عادتی که روانشناسان بر اساس شواهد آماری توصیه می‌کنند، تمرین مداوم «مهربانی» در زندگی روزمره است.

یک مطالعه بین‌المللی در ژورنال تخصصی The Journal of Social Psychology روی ۶۸۳ شرکت‌کننده از ۲۹ کشور جهان نشان داد که انجام رفتارهای محبت‌آمیزِ ساده تنها به مدت ۷ روز، سطح شادکامی افراد را به طور معناداری بالا می‌برد.

وقتی شما کار داوطلبانه انجام می‌دهید، به یک دوست پیامی محبت‌آمیز می‌فرستید یا حتی جای خود را در صف به دیگری می‌دهید، مغز شما دستخوش تغییرات شیمیایی می‌شود. روانشناسان به این حالت «لذتِ یاری‌رسانی» (Helper's High) می‌گویند. انجام رفتارهای مهربانانه باعث ترشح هورمون اکسی‌توسین (هورمون پیوند اجتماعی) و دوپامین (هورمون پاداش) در مغز می‌شود. جالب اینجاست که در این مطالعه مشخص شد فرقی نمی‌کند این مهربانی در حق یک دوست صمیمی باشد، یک غریبه و یا حتی رفتاری برای مراقبت از خود؛ در تمامی حالت‌ها، اثر مثبت آن بر مغز یکسان است.

دومین عادت طلایی با پشتوانه علمی، حرکت دادن فیزیکی بدن است؛ عادتی که قدرت پنهان زیست‌شناسی ما را فعال می‌کند.

بسیاری از مردم به دلیل نداشتن وقت یا هزینه باشگاه، ورزش را به کلی رها می‌کنند. اما یک فرونگری و مرور سیستماتیک روی ده‌ها پژوهش در ژورنال Journal of Happiness Studies نشان داد که آستانه ورود بیولوژیک به شادکامی بسیار پایین‌تر از تصور ماست؛ انسان‌ها برای تجربه افزایش شادکامی، تنها به «۱۰ دقیقه فعالیت بدنی در هفته» نیاز دارند! این تحرکِ حداقلی (چه به شکل یک پیاده‌روی سریع، حرکات کششی ساده یا حتی نظافت پرتحرک خانه) فوراً سطح ترشح اندورفین‌ها و انتقال‌دهنده‌های عصبی بهبوددهنده خلق‌وخو را در مغز تحریک کرده، کیفیت خواب را بالا می‌برد و با کاهش سطح استرس، یک بازیابی ذهنی سریع ایجاد می‌کند.


شادکامی پدیده‌ای منفعل نیست که باید منتظر رخ دادنش بمانیم؛ بلکه یک انتخاب فعال روزانه است. با انجام کوچک‌ترین رفتارهای مهربانانه و تنها چند دقیقه حرکت دادن بدن در روز، می‌توان به طور بیولوژیک و پایدار، کیفیت زندگی و شادکامی ذهنی را ارتقا داد.
[منبع]
@Science_Focus
#مهرورزی
⚡12
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🩸 #جاویدنام مهرداد فلاح

پدر دو فرزندی که در ۱۸ دی در اعتراضات رشت با گلوله کشته شد.
⚡34
عنکبوت‌های گرمسیری برای محافظت از خود، عروسک‌های ترسناکی می‌سازند.

دو گونه عنکبوت گرمسیری، Cyclosa inca و Cyclosa longicauda، در پرو و فیلیپین با بهره‌گیری از ابریشم، بقایای گیاهی و لاشه حشرات، ماکت‌هایی عنکبوت‌مانند و چندین برابر بزرگ‌تر از اندازه بدن خود می‌سازند. شواهد پژوهشی نشان می‌دهد این سازه‌ها به‌عنوان یک راهبرد دفاعی تکامل‌یافته، با فریب شکارچیان، ایجاد استتار، محافظت از تخم‌ها و افزایش استحکام تار، احتمال بقای این عنکبوت‌ها را افزایش می‌دهند. این عنکبوت هابا ایجاد ارتعاش در تار، ماکت خود را زنده جلوه داده و شکارچیان را فریب می‌دهد.

🕸 این رفتار که برای نخستین‌بار در مجله Ecology and Evolution به‌طور علمی مستند شده است، نمونه‌ای شاخص از سازگاری‌های تکاملی پیچیده در عنکبوت‌های گردباف به شمار می‌رود.

[منبع:ScienceAlert]
@roznegardanesh
⚡17
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🩸 #جاویدنام آرزوی یک دختر نوجوان

۱۵ ساله ۱۵ ساله ۱۵ ساله
هنرجوی رشته کامپیوتر تک فرزند خانواده شامگاه ۱۹ دی ۱۴۰۴ در جریان اعتراضات در اصفهان جان باخت. او در نزدیکی پل بزرگمهر و زاینده رود هدف اصابت گلوله قرار گرفت.

نحوه جان باختن اصابت سه گلوله جنگی به کمر، پهلو و پا در حالیکه همراه پدر و مادرش بود.
محل دفن بیمارستان عسکریه اصفهان جان سپرد و در آرامستان باغ رضوان اصفهان به خاک سپرده شد.
.
⚡44
🕊 فرازتد⚡️(روشنگری)
وقتی علی شریعتی و جلال آل احمد عمدا دروغ می‌گفتند. موسی غنی نژاد شاندل نام یک شخصیت غیرواقعی و نمادین است که در برخی نوشته‌ها و سخنرانی‌های علی شریعتی نام برده می‌شد و توسط خود او ساخته شده (یا به زبان دیگر خود شریعتی است) شاندل در زبان فرانسوی به معنای…
وقتی به سخنرانی دکتر علی شریعتی گوش می‌کنید، خیلی احساسات و عواطف و هیجانات دارید، غلیان پیدا می‌کنید. می‌گویید حق با اوست، آفرین و هورا... اما وقتی سخنرانی‌اش تمام شد، اگر کسی از شما بپرسد که عصاره‌ سخنرانی دکتر شریعتی چه بود، آن گاه می‌بینید مثل ماهی که از چنگ‌تان می‌گریزد، چیزی در مشت ندارید...

شما آیا از دکتر شریعتی سخنرانی سراغ دارید که بگوید من در این سخنرانی دو مدعا دارم؟ مدعای اول را یک دلیل تایید می‌کند و مدعای دوم را سه دلیل. در تمام سخنرانی شریعتی یک مورد نمی‌توانید بیابید که این گونه باشد.

بخشی از گفتگوی علی زمانیان با مصطفی ملکیان
⚡13
مصطفی ملکیان: شریعتی اسلام را زیباتر از آنچه هست نشان میداد
شریعتی اسلام را زیباتر از آنچه هست نشان می‌داد
مصطفی ملکیان

و در کامنت بخوانید
شریعتی بیش از هر چیز سخنران بود
⚡8
#نگاهی_به_آرشیو  ۲۳ جولای ۱ مرداد

🏮 ۸ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/6140
🏮 ۷ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/13058
🏮 ۶ سال پیش در چنین روزی 
-
🏮 ۵ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/21668
🏮 ۴ سال پیش در چنین روزی 
t.me/FarazTed/24581
🏮 ۳ سال پیش در چنین روزی 
t.me/FarazTed/29279
🏮 ۲ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/35786
🏮 ۱ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/42389

👥 فقط در بخش نظرات این پیام، می‌‌توانید کلیه مطالب خود در حوزه علمی، فرهنگی، معرفی لینکها و طرح پرسش... را (جز سیاسی) ارسال کنید.👇

⚡2
#آمار تجرد قطعی در ایران

آمارهای جدید منتشرشده در سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد تجرد قطعی در ایران به یکی از مهم‌ترین چالش‌های جمعیتی کشور تبدیل شده است. بر اساس این گزارش‌ها، بیش از ۱۷ میلیون نفر در سن ازدواج مجرد هستند که حدود ۱۲.۸ میلیون نفر از آنها زیر ۴۵ سال سن دارند.

همچنین نرخ تجرد قطعی، یعنی افرادی که بدون تجربه ازدواج به ۵۰ سالگی رسیده‌اند، در میان زنان به ۱۴% و در میان مردان به ۴.۵% درصد رسیده که نسبت به دهه ۱۳۶۰ حدود ۷ برابر افزایش یافته است.

کارشناسان مهم‌ترین عوامل این روند را مشکلات اقتصادی، کاهش قدرت خرید، افزایش هزینه‌های مسکن، ناامنی شغلی و دشواری دسترسی به تسهیلات ازدواج می‌دانند. بررسی‌ها نشان می‌دهد هزینه آغاز یک زندگی مشترک به بیش از ۴۰۰ میلیون تومان رسیده، در حالی که درآمد بسیاری از جوانان پاسخگوی این هزینه‌ها نیست.

دنیای اقتصاد همشهری
@FarazTed 🆎
⚡6
رضا منصوری - فرهنگ و تمدن
مصاحبه با دکتر رضا منصوری
۱۲ فرهنگ و تمدن


سایر قسمتها
t.me/FarazTed/47247
⚡3
رضا منصوری - جهان امروز و فردا
مصاحبه با دکتر رضا منصوری
۱۳ جهان امروز و فردا

سایر قسمتها
t.me/FarazTed/47247
⚡4
رضا منصوری - جهان‌بینی فردی
مصاحبه با دکتر رضا منصوری
۱۴  جهان بینی فردی

آخرین قسمت
سایر قسمتها
t.me/FarazTed/47247
⚡4