🕊 فرازتد⚡️(روشنگری)
20.9K subscribers
11.5K photos
11.4K videos
1.63K files
23.6K links
@AarmaanF
ادمین رابط پرسش علمی

ویژه سکولارهای طبیعت‌‌گرای ملت ایران
(⛔️مومن به ماوراء عضو نشود)

مبانی کانال ما
t.me/FarazTed/15822

افشای شایعه/مغلطه/کژفهمی
فریب و حماقت

اخبار علمی+
سخنرانی‌،مستند،مقاله:
دانش/اندیشه/جامعه/روان
تاریخ/هنر و بیشتر..
Download Telegram
Audio
پادکست بنفش 1
من یه دی ماهی مغرورم

بنفش" پادکستی است برای پرسیدن سوالهایی که خجالت می‌کشیم بپرسیم چون از ما بعید است.
جایی برای به چالش کشیدن باورهایی که در پستو پنهان کرده‌ایم و اصلا به قیافه‌مان هم نمی آید، محل پرسش از اعتقاداتی که گردن نمی‌گیریم اما براساس آنها تصمیم می‌گیریم و حتی ازشان می‌ترسیم.

سایر قسمتها
https://t.me/FarazTed/48509
🕊1
گوجه‌فرنگی حاوی ترکیبی نامرئی با اثرات بالقوه بر سلامت کبد است

محققان دانشگاه تافتس دریافتند فیتون (Phytoene)، ترکیبی بی‌رنگ و پیش‌ساز لیکوپن، می‌تواند شدت کبد چرب مرتبط با اختلال عملکرد متابولیک (MASLD) را در موش‌ها کاهش دهد. این یافته ممکن است توضیح دهد چرا گوجه‌فرنگی کامل در برخی مطالعات اثر محافظتی بیشتری از لیکوپن خالص داشته است.

تجمع چربی در سلول‌های کبدی، آغازگر اختلال MASLD است؛ اختلالی که در صورت پیشرفت می‌تواند به التهاب، آسیب کبدی و در نهایت سیروز منجر شود. این بیماری حدود ۳۸ درصد از بزرگسالان آمریکایی را درگیر می‌کند و شیوع آن در افراد مبتلا به چاقی یا دیابت بیشتر است.

موش‌هایی که به‌مدت ۶ ماه فیتون دریافت کردند، با وجود مصرف رژیم غذایی ناسالم، چربی کمتری در کبد داشتند. فیتون با فعال‌کردن پروتئین‌های تنظیم‌کننده متابولیسم، ظاهراً کبد را به سمت سوزاندن چربی به‌جای ذخیره آن سوق می‌دهد.

بااین‌حال، موش‌های فاقد آنزیم‌های لازم برای پردازش کاروتنوئیدها از این اثر محافظتی برخوردار نشدند؛ بنابراین فیتون احتمالاً برای اثرگذاری باید ابتدا به متابولیت‌های فعال‌تر تبدیل شود.
[منبع]
@roznegardanesh
⚡7
مصرف بی‌رویه استامینوفن عامل تخریب کبد

مطالعه‌ای ۲۴ ساله از دانشگاه ویرجینیا نشان می‌دهد آسیب‌های شدید سمی کبد ناشی از داروها و مواد شیمیایی حدود ۴۰۰ درصد افزایش یافته و بیش از ۸۰ درصد موارد به بستری منجر شده است.

مقصر اصلی استامینوفن (پاراستامول) است؛ داروی رایج خانگی که در دوز معمول ایمن است اما در مصرف بیش از حد (بیش از ۳–۴ گرم در روز) ماده‌ای سمی در کبد تولید می‌کند. محدود کردن دوز آن در داروهای ترکیبی توسط FDA آسیب‌ها را تا ۸۵٪ کم کرد، اما مسمومیت با قرص‌های تک‌ماده‌ای همچنان بالا رفته.

الکل رتبه دوم را دارد و مصرف همزمان با استامینوفن سمیت را شدیدتر می‌کند. مکمل‌های گیاهی و بدنسازی بدون مجوز هم نقش قابل‌توجهی دارند.

نکته مهم: دوز را دقیق رعایت کنید و از مصرف همزمان چند داروی حاوی استامینوفن خودداری کنید.
https://scitechdaily.com/scientists-warn-of-a-nearly-400-increase-in-toxic-liver-injuries-one-common-drug-leads-the-list/

@FarazTed
⚡7
تاثیر واکسن زونا برای دمانس

دانشمندان با استفاده از یک «آزمایش طبیعی» در ولز (شروع واکسیناسیون رایگان زونا فقط برای افراد دقیقاً ۷۰ ساله از اول سپتامبر ۲۰۱۳) دریافتند که واکسن زونا می‌تواند خطر ابتلا به دمانس و آلزایمر را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهد.

افرادی که واکسن را دریافت کرده بودند، حدود ۲۰ درصد کمتر به دمانس مبتلا شدند. مطالعات بعدی در آمریکا (با جمعیت چندمیلیونی) نشان داد دو دوز کامل واکسن نوترکیب زونا خطر را تا حدود ۳۲ درصد کم می‌کند. این نتایج در کشورهای دیگر هم تکرار شده است.

فرضیه اصلی این است که ویروس عامل زونا (هرپس زوستر) با فعال شدن دوباره در سنین بالا باعث التهاب مزمن عصبی می‌شود که به تجمع پلاک‌های آمیلوئید و تائو در مغز کمک می‌کند. واکسن با سرکوب این ویروس، از آسیب به نورون‌ها جلوگیری می‌کند.

مطالعه جدیدتر (۲۰۲۶) نشان داد حتی در کسانی که قبلاً به دمانس مبتلا هستند، این واکسن روند زوال شناختی را کند کرده و نرخ بقا را افزایش می‌دهد.

این واکسن درمان قطعی نیست، اما به تأخیر انداختن بیماری حتی برای چند سال می‌تواند تأثیر بزرگی روی کیفیت زندگی میلیون‌ها نفر و کاهش هزینه‌های درمانی داشته باشد.

بیشتر
https://doctoreto.com/blog/shingles-vaccine/

و در کامنت
https://t.me/FarazTed/48513
⚡3🕊1
طلای سفید زیر خاک سرخ استرالیا: کشف رآکتور طبیعی تولید هیدروژن پاک در اعماق زمین

تیمی از پژوهشگران به سرپرستی دانشمندان ایرانی (کاوه مغانی‌رحیمی و دکتر علیرضا کشاورز) در دانشگاه ادیث کوان استرالیا کشف کرده‌اند که ذخایر عظیم سنگ‌آهن منطقه پیلبارا مانند رآکتورهای طبیعی، هیدروژن پاک (طبیعی/طلایی/سفید) تولید می‌کنند.

در این فرآیند، کانی مگنتیت با آب داغ واکنش داده، به هماتیت تبدیل می‌شود و گاز هیدروژن خالص آزاد می‌کند. آزمایش‌های آزمایشگاهی (۲۰۰ درجه سانتی‌گراد و فشار بالای ۱۰۰ بار به مدت ۶۰ روز) نشان داد پودر سنگ حدود ۵ برابر بیشتر از سنگ یکدست هیدروژن تولید می‌کند، چون در سنگ صلب لایه هماتیت مانع نفوذ آب می‌شود.

با تزریق آب داغ و ایجاد شکستگی می‌توان این فرآیند را تقویت کرد و معادن آهن را به منابع انرژی پاک و تجدیدپذیر تبدیل نمود.

درکامنت
https://t.me/FarazTed/48514
⚡10
پل های مدیسون کانتی ۱۹۹۵

#Cinema
🕊4⚡2
خلاصه‌ #کتاب_صوتی
«بازداشتگاه صورتی: نیروهای شگفت‌آوری که بر اندیشه، احساس و رفتار ما اثر می‌گذارند»

#Nolan 27

در کامنت
https://t.me/FarazTed/48517
⚡3
#نگاه تفاوت تفکر خطی با تفکر سیستمی

هرچه بیشتر با تفکر سیستمی آشنا می‌شوم، بیشتر می‌فهمم که ماجرا صرفا یاد گرفتن چند مفهوم و اصطلاح تازه نیست. چیزی که کم‌کم تغییر می‌کند، شیوه‌ی دیدن ماست.
ما معمولا دنبال رابطه‌های مستقیم می‌گردیم. اتفاقی افتاده، پس می‌خواهیم بدانیم علتش چه بوده. مشکلی داریم، دنبال عاملی می‌گردیم که آن را ایجاد کرده و بعد سعی می‌کنیم همان عامل را حذف یا اصلاح کنیم.
این نوع نگاه در خیلی از موقعیت‌ها کار می‌کند، اما وقتی با یک سیستم طرفیم، ماجرا معمولا به این سادگی نیست.
در یک سیستم، اجزا فقط کنار هم قرار نگرفته‌اند؛ روی هم اثر می‌گذارند و از هم اثر می‌گیرند. تصمیمی که امروز می‌گیریم، رفتار بخشی از سیستم را تغییر می‌دهد؛ آن تغییر روی بخش دیگری اثر می‌گذارد و ممکن است بعد از مدتی اثرش دوباره به همان نقطه‌ی اول برگردد. این همان چیزی است که در زبان سیستمی از آن به‌عنوان حلقه‌های بازخورد یاد می‌کنیم.
برای همین همیشه نمی‌شود گفت «A باعث B شد» و پرونده را بست.
گاهی A روی B اثر می‌گذارد، B شرایط C را تغییر می‌دهد و C دوباره روی A اثر می‌گذارد. تازه ممکن است بخشی از این اثرها همان لحظه دیده نشوند و با تاخیر خودشان را نشان بدهند.
همین تاخیرها گاهی ما را به اشتباه می‌اندازند. کاری می‌کنیم و چون نتیجه‌ی فوری آن خوب است، فکر می‌کنیم راه‌حل درستی پیدا کرده‌ایم در حالی که بخشی از اثر واقعی آن تصمیم شاید چند ماه یا چند سال بعد ظاهر شود.
اینجاست که مفهوم پیامدهای ناخواسته معنای های دیگری می‌تواند به خود بگیرد.
و مسئله صرفا این نیست که نتوانستیم عاقبت یک تصمیم را پیش‌بینی کنیم. گاهی مسئله این است که اساسا دامنه‌ی نگاه‌مان کوچک بوده؛ یک رابطه را دیده‌ایم، اما شبکه‌ی روابط را ندیده‌ایم. نتیجه‌ی اول را دیده‌ایم، اما بازخوردهایی را که بعد از آن شکل می‌گیرند ندیده‌ایم.
تفکر سیستمی کم‌کم ما را از همین نگاه بیرون می‌آورد.
به‌جای اینکه فقط بپرسیم
«علت این اتفاق چیست؟»
می‌توانیم بپرسیم
◽️ چه مجموعه‌ای از روابط دارد این وضعیت را به وجود می‌آورد و تکرار می‌کند؟
این «تکرار»  بخش مهمی از ماجراست. چون در نگاه سیستمی، به‌جای اینکه فقط درگیر اتفاق‌های روزمره شویم، سعی می‌کنیم الگوهای پشت اتفاق‌ها را ببینیم.
اگر یک مسئله مدام برمی‌گردد، شاید مسئله فقط آدم‌ها یا اتفاق‌های مقطعی نباشند. شاید مورد یا مسئله  ای در ساختار روابط، قواعد، انگیزه‌ها یا بازخوردهای آن سیستم وجود دارد که دوباره همان الگو را تولید می‌کند.
اینجا نگاه ما از چه کسی یا چه چیزی مقصر بود؟ آرام‌آرام حرکت می‌کند به سمت اینکه «چه چیزی در این سیستم باعث می‌شود این رفتار دوباره تولید شود؟»
به نظرم این یکی از تفاوت‌های مهم نگاه سیستمی با نگاه خطی است.
تفکر سیستمی قرار نیست به ما قدرت پیش‌بینی همه‌چیز را بدهد. قرار هم نیست برای هر اتفاقی یک نمودار پیچیده بکشیم و اسمش را سیستم بگذاریم.
بیشتر از هر چیز، تمرینی است برای اینکه زود به اولین علت و اولین جواب قانع نشویم. روابط را ببینیم ،بازخوردها را جدی بگیریم ،حواسمان به تاخیرها هم باشد. و بتوانیم الگوها را پیدا کنیم.

🔴و قبل از اینکه بخشی از یک سیستم را تغییر بدهیم، کمی بیشتر فکر کنیم که این تغییر در ادامه چه چیزهای دیگری را به حرکت درمی‌آورد.

این نگاه و مفاهیمی که اینجا درباره‌شان نوشته ام ، بخشی از یادگیری من در دوره‌ی دوازده‌هفته‌ای تفکر سیستمی دکتر ستودگان است؛ دوره‌ای که بیش از هر چیز، برام تمرینی برای فاصله گرفتن از نگاه خطی و دیدن جهان از دریچه‌ی روابط، بازخوردها، الگوها و سیستم‌ها بوده است.
@neuro_VN

و ببینید
t.me/FarazTed/48520 👁
🕊3
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
تفکر سیستمی
Episode 06 - Systemic Thinking
پیام بهرام‌پور

youtube.com/@jafekri

بخوانید
t.me/FarazTed/48519
t.me/FarazTed/48532
⚡3🕊2
#نگاهی_به_آرشیو  ۷ سپتامبر  ۱۶ شهریور

🏮 ۹ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/1195
🏮 ۸ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/6994
🏮 ۷ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/13902
🏮 ۶ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/18598
🏮 ۵ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/22216
🏮 ۴ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/25326
🏮 ۳ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/30123
🏮 ۲ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/36680
🏮 ۱ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/43067

👥  مطالب (غیرسیاسی) را فقط در کامنت این پیام ارسال کنید
🕊1
#معرفی_کتاب جدید
از ماکس پلانک بنیان‌گذار فیزیک کوانتومی
ترجمه: دکتر محمدرضا توکلی صابری

پلانک در کتاب فلسفۀ فیزیک ماهیت نظریه‌های علمی خویش را توضیح می‌دهد همچنین منشأ نظریه‌های علمی، رشد معرفت علمی، نقش علّیت در علم و تداخل میان علم و فلسفه و ایمان را تشریح می‌کند.

او در کتاب عالم در پرتو فیزیک نوین به بررسی سیر تحول اندیشۀ علمی دربارۀ جهان و مفاهیم بنیادی آن می‌پردازد. او ضمن بررسی مسائل فیزیک کلاسیک و فیزیک نوین، نقش نظریۀ کوانتومی را در حل بسیاری از مسائل فیزیکی جهان زیراتمی شرح می‌دهد.
قوانین فیزیکی را تعریف می‌کند و می‌گوید که ما چگونه آن‌ها را کشف می‌کنیم و چگونه با انجام آزمایش‌های علمی به واقعیت آن‌ها پی می‌بریم. او روش برخورد فیزیک‌دان‌ها با مسائل علمی و کوشش آن‌ها را برای توضیح و حل این مسائل برای ما بازمی‌گوید.

کتاب به شرح بعضی از مسائل فلسفی جهان فیزیک مانند معنا و محدودیت‌های علم، علّیت در فیزیک و تفاوت علم و دین می‌پردازد. او شرح می‌دهد که چگونه جهان فیزیک سعی می‌کند میان جهان حواس ما و دنیای واقعی ارتباط برقرار سازد.

@FarazTed 📚
🕊2⚡1
خلاصه‌ #کتاب_صوتی
«مغز مادر: علم عصب‌شناسی چگونه نگاه ما به والدبودن را عوض می‌کند»

#Nolan 28
در کامنت
https://t.me/FarazTed/48524
⚡2🕊1
خلاصه #کتاب_صوتی
فواید کتاب‌خوان بودن
نوشته فالک هوتیگ


The Perks of Being a Bookworm:
The Science of the Benefits of Reading


کتاب به بررسی علمی تأثیرات مطالعه بر ذهن و زندگی انسان می‌پردازد. این کتاب نشان می‌دهد خواندن کتاب فقط راهی برای کسب اطلاعات یا سرگرمی نیست، بلکه می‌تواند با فرایندهای شناختی، یادگیری، توجه، درک دیگران و رشد فردی ارتباط داشته باشد.
نویسنده با تکیه بر پژوهش‌های علمی توضیح می‌دهد که چرا مطالعه می‌تواند به شکل‌گیری توانایی‌های ذهنی و حتی تعامل بهتر ما با دیگران کمک کند. همچنین به این موضوع می‌پردازد که چه عواملی باعث می‌شوند مطالعه برای افراد مختلف تجربه‌ای متفاوت باشد.

اگر می‌خواهید بدانید مطالعه دقیقاً چه تأثیری بر ذهن و زندگی ما دارد، این کتاب را بخوانید.

🎵 در ۱۰ فصل به مدت حدود ۱.۵ ساعت
از اینجا
https://t.me/HiggsMindBk/956
‌


و مرتبط در کامنت
https://t.me/FarazTed/48525
🕊4⚡1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
mohamad_mohamadiran:
🩸 #جاویدنام سعید صادقی افجه

جوان ۳۴ ساله، قاب‌ساز، ساکن محله تهران‌پارس تهران. او در شامگاه ۱۹ دی‌ماه ۱۴۰۴، حوالی ساعت ۲۱:۴۰ در کوچه ۲۰۶ تهران‌پارس هدف شلیک مستقیم قرار گرفت.

نزدیکانش او را جوانی مهربان و خوش‌نام توصیف کرده‌اند که سال‌ها به‌طور پنهانی و بدون اطلاع خانواده، به کودکان نیازمند و کمپ‌های ترک اعتیاد کمک می‌کرد. او حدود ده سال پیش مادر خود را از دست داده بود و تنها یک خواهر کوچک‌تر داشت.
🕊24⚡2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
mohamad_mohamadiran:
🩸 #جاویدنام فریدون مشهدی حسن‌زاده

۴۴ ساله پدر دو فرزند خردسال ماهی‌گیر
اهل چالوس بود که در جریان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴  برای کمک به جاویدنام افسانه رضویان رفت که جان خود را در راه آزادی از دست داد
اصابت سه گلوله جنگی به نواحی شکم، پهلو و بازو منجر به جراحت شدید و در نهایت جان‌باختن او شد.
🕊27⚡4
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
pahlavihz:
🩸 #جاویدنام فاطمه عباسی

۱۹ دی، اصفهان؛ بلوار شفق. ۲۱ ساله.
آن روز، زنی مقابل چشمانش هدف گلوله قرار گرفت. برای نجات جان آن زن قدم جلو گذاشت و خود هدف گلوله قرار گرفت.
گلوله آسیب شدیدی به نخاع فاطمه وارد کرد و ۶۳ روز، او را به بستر کشاند. تل جمعه، ۲۲ اسفند. فاطمه عباسی را به خاطر بسپاریم
⚡20🕊12
پول رو بردار و فرار کن ۱۹۶۹

#Cinema
اپیزود دوم | قمر در عقربه؟
پادکست بنفش  2
قمر در عقربه؟

بنفش" پادکستی است برای پرسیدن سوالهایی که خجالت می‌کشیم بپرسیم چون از ما بعید است.
جایی برای به چالش کشیدن باورهایی که در پستو پنهان کرده‌ایم و اصلا به قیافه‌مان هم نمی آید، محل پرسش از اعتقاداتی که گردن نمی‌گیریم اما براساس آنها تصمیم می‌گیریم و حتی ازشان می‌ترسیم.

جناب فرهاد ارکانی نویسنده، مترجم
دکتر حامد وحدتی نسب انسان شناسی و استاد دانشگاه
دکتر بهار کاتوزی  فلسفه علم

سایر قسمتها
https://t.me/FarazTed/48509
⚡3