🕊 فرازتد⚡️(روشنگری)
20.7K subscribers
11.4K photos
11.3K videos
1.63K files
23.5K links
@AarmaanF
ادمین رابط پرسش علمی

ویژه سکولارهای طبیعت‌‌گرای ملت ایران
(⛔️مومن به ماوراء عضو نشود)

مبانی کانال ما
t.me/FarazTed/15822

افشای شایعه/مغلطه/کژفهمی
فریب و حماقت

اخبار علمی+
سخنرانی‌،مستند،مقاله:
دانش/اندیشه/جامعه/روان
تاریخ/هنر و بیشتر..
Download Telegram
تصاویری از دیروز و امروز پارک جنگلی چیتگر

روزنامه شرق نوشت:
 بخش بزرگی از درختان یکی از قدیمی‌ترین بوستان‌های جنگلی تهران خشک شده‌اند؛ می‌گویند ۶۹% .شهرداری از آفت و ضعف درختان می‌گوید و کارشناسان از کم‌آبی و سال‌هایی که برای نگهداشت این عرصه از دست رفت. در بخش‌هایی از چیتگر، فاصله میان درختان زیاد شده است. درختان خشک و آفت‌زده را قطع کرده‌اند و در نقاطی، کنده‌ها کنار نهال‌های تازه دیده می‌شوند. توضیح مدیریت شهری این است که پایه‌های آلوده باید از عرصه خارج شوند تا آفت به درختان سالم نرسد. این اما فقط وضعیت امروز چیتگر را توضیح می‌دهد. درختی که اکنون با تشخیص آلودگی قطع می‌شود، پیش از آن دوره‌ای از ضعف و زوال را پشت سر گذاشته است. درباره چیتگر این دوره کوتاه نبوده است. هشدار درباره کاهش آب و خشکیدگی درختان به چند سال قبل برمی‌گردد و حالا کار به جایی رسیده که یک منبع آگاه، میزان درختان از‌دست‌رفته بوستان را حدود ۶۹% برآورد می‌کند.
#نظر
منافع چه ارگانی تو این کار کثیف است. هرروز از جلوش رد میشم و افسوس می‌خورم.

#نظر
به نظر نمیاد این دو تصویر برای یک جا باشه. شکل تپه ها و مسیرها با هم جور در نمیاد.

#محیط_زیست
⚡10
#شایعه
ادعای عوارض خطرناک واکسن کرونا

به‌تازگی ادعایی به شکل گسترده در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که می‌گوید کسانی که واکسن کرونا زده‌اند در معرض ابتلا به مجموعه‌ای از بیماری‌های خطرناک از جمله سرطان، روماتیسم و نظایر آن هستند.

#بررسی
این ادعاها درباره عوارض واکسن‌ها، مانند ایجاد «سردی مزاج»، افزایش بلغم، بیماری‌های مزمن، سرطان، آرتروز، روماتیسم یا لخته خون، نادرست است و پشتوانه علمی معتبری ندارند.

«سرد و گرم بودن مزاج»، شبه‌علم و مربوط به طب مزاجی است و مبنای پذیرفته‌شده‌ای در پزشکی مدرن ندارد.

به گفته سازمان بهداشت جهانی عوارض شایع واکسن‌های کرونا و آنفلوآنزا مانند سردرد، خستگی و درد عضلانی معمولاً خفیف و کوتاه‌مدت هستند.

برخی عوارض قلبی در گروهی از مردان جوان، نادر است (کمتر از ۱ در ۱۰ هزار نفر) و نمی‌توان هر بیماری قلبی را به واکسیناسیون نسبت داد.

همچنین شواهدی وجود ندارد که نشان دهد واکسن کرونا باعث ایجاد، بازگشت یا پیشرفت سرطان می‌شود.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
@Factnameh
⚡1
❌ ادعای گمراه‌کننده سعید لیلاز درباره تاثیر جنگ بر اقتصاد ایران

🔹سعید لیلاز، کارشناس اقتصادی، می‌گوید اقتصاد ایران در بهار ۱۴۰۴ و پیش از جنگ ۱۲روزه رشد منفی داشت، اما در تابستان و پس از جنگ، رشد اقتصادی مثبت شد.

🔹او از این مقایسه برای نشان‌دادن بی‌تاثیر بودن جنگ بر اقتصاد ایران استفاده می‌کند؛ ادعایی که بدون در نظر گرفتن سایر داده‌های اقتصادی، تصویری گمراه‌کننده از وضعیت اقتصاد ایران و تاثیر جنگ بر آن ارائه می‌دهد.

🔹آمارهای بانک مرکزی و مرکز آمار نشان می‌دهند رشد اقتصادی تابستان ۱۴۰۴ در بهترین برآورد فقط نیم درصد بوده و رشد بدون نفت در گزارش مرکز آمار منفی ۰/۲ درصد ثبت شده است.

🔹تصویر کامل‌تر زمانی به دست می‌آید که آمار زمستان ۱۴۰۴ و بهار ۱۴۰۵ را هم ببینیم. رشد اقتصادی در زمستان، در گزارش هر دو مرجع آماری و با نفت و بدون نفت منفی شد؛ در بهار ۱۴۰۵ نیز رشد اقتصادی به منفی ۱۰/۱ درصد رسید.

🔹بنابراین، گفته لیلاز اگرچه درباره منفی‌بودن رشد بهار و مثبت‌شدن جزئیِ برخی شاخص‌ها در تابستان، نادرست نیست، اما با حذف روندهای قبل و بعد از آن، اثربخشی جنگ و نااطمینانی سیاسی بر اقتصاد ایران را نادیده می‌گیرد و گمراه‌کننده است.

🔹از سوی دیگر، گزارش‌های مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی ایران نشان می‌دهند نگرانی از تنش و جنگ، پیش از آغاز درگیری‌ها بر تصمیم‌ها و فعالیت‌های اقتصادی اثر گذاشته بود.

🔹کوتاه‌بودن جنگ ۱۲روزه و محدودتر بودن پیامدهای آن نسبت به انتظارات اولیه نیز می‌تواند رشد بسیار جزئی تابستان را توضیح دهد.

🔹با این توضیحات، فکت‌نامه به ادعای سعید لیلاز نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
⚡3
🕊 فرازتد⚡️(روشنگری)
⭕️ #شایعه تابلوی جعلی «ورود سگ و ایرانی ممنوع» سمت چپ تصویر اصلی از باشگاه تنیس آبادان سمت راست تصویر فوتوشاپی ( فتوشاپی ) زنها رو که حذف کردی هیچی، حداقل بجای فونت جدید از فونت مشابه تابلو اصلی استفاده می‌کردی! #توضیح_حاشیه یکی از معیارهای اعتبار…
#شایعه مکرر
تصویر تابلوی سردر باشگاه ورزشی با عبارت «ورود سگ و ایرانی ممنوع»

خبرگزاری فارس عکسی منتشر کرده که در آن تابلویی دیده می‌شود که روی آن نوشته شده «ورود ایرانی و سگ ممنوع». این خبرگزاری ادعا می‌کند تصویر مربوط به زمان حضور متفقین در ایران است.

#بررسی
تصویر ساختگی و نتیجه دستکاری یک عکس قدیمی است.
t.me/FarazTed/19908
t.me/FarazTed/45936
t.me/FarazTed/45937

«اینگه مورات» (مراد)، عکاس اتریشی، نسخه اصلی این تصویر را در سال ۱۳۳۵ در آبادان از ورودی یک باشگاه تنیس، ثبت و منتشر کرد.
تصویری که خبرگزاری فارس منتشر کرده، دستکاری شده نسخه اصلی است و پس از تغییر نور و حذف برخی عناصر و اضافه شدن تابلوی «ورود ایرانی و سگ ممنوع» منتشر شده است.

وجود تبعیض علیه ایرانیان در دوران حضور نیروهای بریتانیا در ایران، مساله‌ای است که مستند شده و پژوهش‌های دانشگاهی، اسناد تاریخی و روایت‌های شفاهی، وجود تبعیض در سطح عدم اجازه ورود ایرانیان به برخی اماکن ورزشی و تفریحی را تایید می‌کنند.

با این حال، استناد به این عکس دستکاری‌شده، درست نیست.


در فکت‌نامه نیز بخوانید

@FarazTed
⚡1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
big.bangpage:
⁨ ‌‌
مغز یک مگس میوه، حالا داخل کامپیوتر شبیه‌سازی شده! پژوهشگران نقشه‌ی شبکه عصبی یک مگس میوه را با حدود ۱۶۶ هزار نورون و میلیون‌ها شبکه عصبی بازسازی کردند و حالا می‌توانند فعالیت این شبکه را در یک مدل دیجیتال بررسی کنند؛ حتی برای آزمایش رفتارهای پیچیده در یک محیط مجازی.

البته این به معنی «انتقال آگاهی یک مگس به کامپیوتر» نیست؛ چیزی که ساخته شده، یک مدل دیجیتالی از مدارهای عصبی آن است. اما همین قدم عجیب، یک سؤال بزرگ را مطرح می‌کند: اگر روزی بتوانیم شبکه عصبی مغز انسان را با همین دقت بازسازی کنیم، مرز بین یک مغز واقعی و یک مغز دیجیتال کجا خواهد بود؟

@FarazTed بازنشر
⚡1🕊1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
danza_sucia:
خطای ادراکی
تصویر ثابت متحرک درک می‌شود.

این یک خطای دید جذاب است که شبکه‌ای از آدمک‌های خطی رنگارنگ را در امتداد یک پلکان نشان می‌دهد. در نگاه اول، به نظر می‌رسد که آن‌ها در یک صف پیوسته رو به بالا می‌دوند؛ در واقعیت، بیشتر این آدمک‌ها کاملاً ثابت هستند و حس حرکت ناشی از تغییرات رنگی سریع و ریتمیک و لرزش‌های جزئی در سراسر بدن آن‌هاست.

تنها پاهای آدمکِ سمت راستِ پایین — یعنی همان که در ابتدای صف قرار دارد — واقعاً با حرکات کوچک و تکرارشونده حرکت می‌کنند که به تعمیم مغز به همه عامل ایجاد این توهم است.

#نظر مصور
حتی با پوشاندن آن آدمک انتهایی هم خطای دید برطرف نمی‌شود. علت واقعی در سایه‌های اطراف است که ظاهر و ناپدید می‌شوند.
مورد مشابه در یک تصویر ثابت:
t.me/FarazTed/7741
باز یک مورد دیگر:
t.me/FarazTed/26157
⚡5
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
hezartology:
مدالین موری اوهیر
Madalyn Murray O'Hair
از فعالان آتئیست در تاریخ آمریکا، به یکی از رایج‌ترین #کژفهمی‌ ها درباره بیخدایی پاسخ می‌دهد.

آتئیسم (از نوع نرم) به معنای ادعای
«خدا وجود ندارد»
نیست؛ بلکه به معنای این است که:
«تاکنون شواهد قانع‌کننده‌ای برای پذیرش ادعای وجود خدا، ارایه نشده است.»
@FarazTed
⚡10
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
elin.zonoziyan:
شعر به نام خداوند بخشنده بی خیال
اجرا :الین زنوزیان
.
⚡16
#نگاهی_به_آرشیو ۴ اکتبر ۱۲ مهر

🏮 ۹ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/2049
🏮 ۸ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/7535
🏮 ۷ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/14376
🏮 ۶ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/18766
🏮 ۵ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/22424
🏮 ۴ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/25702
🏮 ۳ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/30572
🏮 ۲ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/37142
🏮 ۱ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/43472

👥 فقط در بخش نظرات این پیام، می‌‌توانید کلیه مطالب خود در حوزه علمی، فرهنگی، معرفی لینکها و طرح پرسش... را (جز سیاسی) ارسال کنید.👇
⚡1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ترجمه‌ی این سخنانِ نوام چامسکی و توضیحاتی درباره‌ی آن را در اینجا بخوانید.

https://t.me/FarazTed/49038
⚡1
#کژفهمی
زبان صرفا برای برقراری ارتباط است.


#بررسی عبدالرضا شهبازی
زبان صرفا برای برقراری ارتباط نیست.
گونه‌ای عقیده‌ی جزمی درباره‌ی زبان وجود دارد که می‌گوید زبان‌ها برای ارتباط طراحی شده‌اند یا برای برقراری ارتباط به تکامل رسیده‌اند. هر معنایی ممکن است از این عبارات مراد کنند و شاید هم این‌ها هیچ معنایی نداشته باشند. اما این عقیده‌ی جزمی را تا جایی که می‌توانیم بفهمیم، به‌نظر می‌رسد انگار از بیخ و بن اشتباه باشد. چنین می‌نماید که بیرونی‌سازی، یکسره، و برقراری ارتباط، خصوصاً، هم احتمالاً در طراحی زبان و هم احتمالاً در تکامل آن، فرایندهایی جنبی بوده‌اند.»
نوم چامسکی، بنیان‌گذار مکتب صورت‌گرای زایشی‌، همان‌گونه که اینجا هم تلویحاً می‌گوید اعتقاد دارد انقلاب شناختی حدوداً در هفتاد هزار سال قبل مغز نیاکان ما را به‌لحاظ ژنتیکی تغییر داد و قوه‌ی نطق (language faculty) را ذاتی انسان کرد که مهم‌ترین کارکردش تا ۹۹ درصد، زبان درونی است و شناخت و تفکر از همین حادث می‌شوند و صرفاً یکی از محصولات فرعی این قوه‌ی ذاتی در مغز برقراریِ ارتباط (communication) با یکدیگر است که بروز یک‌درصدیِ بیرونی آن محسوب می‌شود و همان است که به‌نام زبان (language) می‌شناسیم.

سخن چامسکی، که بارها به اَشکال مختلف طی سال‌ها به‌صراحت عنوان شده، در رد این پیش‌فرض‌ ریشه‌دار درباره‌ی زبان است که «زبان برای ارتباط ساخته شده است». این گزاره چنان بدیهی به نظر می‌رسد که معمولاً و عموماً آن را تبیینی نهایی قلمداد می‌کنند، این‌که انسان‌ها برای انتقال معنا به یکدیگر زبان دارند، پس زبان اساساً ابزاری ارتباطی است، یعنی یکی از پیش‌فرض‌های محوریِ رویکردهای نقش‌گرا به زبان.

اما نخست باید میان «کارکرد» و «ماهیت» زبان تمایز بگذاریم.
این‌که ما امروز از زبان برای گفت‌وگو، نوشتن و انتقال اطلاعات استفاده می‌کنیم، لزوماً به این معنا نیست که زبان در اصل برای همین هدف پدید آمده است. کارکرد کنونی هر نظامی، لزوماً منشأ آن را توضیح نمی‌دهد.

اگر زبان صرفاً ابزاری برای ارتباط بود، انتظار می‌رفت ساختاری بهینه (optimal) برای انتقال سریع، شفاف و کم‌ابهام معنا داشته باشد. اما می‌دانیم که زبان‌های طبیعی سرشار از ابهام، پیچیدگی‌های ظاهراً غیرضروری و ساختارهایی هستند که از منظر ارتباطی چندان کارآمد به نظر نمی‌رسند. این ناهمخوانی ما را به این پرسش زیربنایی می‌رساند که آیا ارتباط واقعاً عامل اصلی برای شکل‌گیری زبان بوده است؟

بر اساس نگاهی بدیل، زبان در هسته‌ی خود بیش از آنکه ابزار انتقال فکر باشد، سامانه‌ای برای سازمان‌دهی فکر است. جمله، پیش از آنکه پیامی برای دیگری باشد، صورت‌بندی‌ای برای خودِ ذهن است. گفتار، نوشتار و اشاره در این چارچوب، شکل‌های ثانویه‌ی بیرونی‌سازی ساختارهای درونی‌اند. از این منظر، پیچیدگی نحوی و ابهام نه لزوماً نقص ارتباطی، بلکه بازتاب سازوکارهای نظامی شناختی‌اند که هدف اصلی آن بهینه‌سازی ارتباط نبوده است. از همین رو، ارتباط را می‌توان کارکردی ثانویه دانست که بر بستری شناختی و درونی قرار دارد.

با پذیرش این دیدگاه، پرسش اصلی را باید به‌گونه‌ای دیگر صورت‌بندی کنیم: به‌جای اینکه بپرسیم زبان چگونه برای ارتباط تکامل یافته است، باید بپرسیم چه نوع معماری ذهنی می‌تواند ساختارهایی پدید آورد که در مراحل بعد قابلیت ارتباط پیدا کنند. در این صورت، زبان دیگر صرفاً پلی میان ذهن‌ها نیست، بلکه پیش از هر چیز، پنجره‌ای به ساختار خودِ ذهن است.
@LingBrain

➖➖
#نظر
در این قرن ۶۰ تا ۹۰ درصد زبان های دنیا از بین رفته اند و اکثر مردم دنیا به کمتر از ۱۰ زبان فراگیر صحبت میکنند مثل انگلیسی، اسپانیایی، چینی و...زبان وسیله ایست برای ارتباط، غصه چی رو می‌خوری ولش کن بزار از بین بره!

#نظر
این بی‌قیدی در ازبین رفتن زبانها که با خود فرهنگی را (و درنتیجه تجربیات و احساسات گروهی از مردم را در قالب ادبیات و هنر) حمل می‌کند کمی شبیه آنست که به علت انقراض گونه‌های جانوری در این قرن، نسبت به انقراض باقیمانده بی‌تفاوت باشیم و رابطه ارگانیک در اکوسیستم را فراموش کنیم.

#نظر مصور
زبان خیلی بیشتر از وسیله ارتباطی ارزش دارد. کافی است به توصیفاتی که از فارسی بیان می‌شود، مراجعه بکنید یا یک کتاب شعر به زبان فارسی بخوانید. شما شعر را برای ارتباط می‌خوانید؟
می‌گویند این حساسیت اشتباه است. اگر این طور است همه به جای فارسی، انگلیسی بخوانند و با تمام دنیا ارتباط برقرار بکنند!


مباحث در باره اهمیت زبان مادری
https://t.me/FarazTed/38932
⚡3
Cognitive Psychology (2026).pdf
45 MB
#Book
Cognitive Psychology (2026)
ویراست ششم (آخرین ویرایش)

کتاب یکی از معتبرترین درس‌نامه‌های دانشگاهی در تشریح و تبیین جنبه‌های مختلف روان‌شناسی شناختی است.
این درس‌نامه آن‌قدر معتبر و شاخص است که دانشگاه‌های متعددی در آمریکا، کانادا، بریتانیا و دیگر کشورها آن را کتاب درسیِ اصلی (core textbook) برای درس روان‌شناسی شناختی در نظر می‌گیرند.

نویسنده‌ی اصلی - گولدستاین - از شناخته‌شده‌ترین پژوهشگران روان‌شناسی شناختی است و آثارش به‌ویژه در حوزه‌ی ادراک، توجه و حافظه سال‌هاست در دانشگاه‌های مختلف محل اعتناست و تدریس می‌شوند.

فصل‌های مربوط به حافظه، توجه، ادراک، زبان، حل مسئله و آگاهی از نقاط قوت این درس‌نامه‌ هستند.
کتاب را هم Cengage Learning منتشر کرده که یکی از معتبرترین ناشران کتاب‌های دانشگاهی در جهان است.

@Englishnutsbolts / @LingBrain
⚡3
NewScientist

مخاطبِ این هفته‌نامه، که از دهه‌ی پنجاه میلادی در انگلستان چاپ می‌شود، در وهله‌ی نخست، عموم کسانی‌اند که به علم و فناوری علاقه دارند ولی تحصیلاتشان لزوماً در رشته‌های علمی نبوده است.
این نشریه از جدیدترین پژوهش‌ها و یافته‌های تمامی عرصه‌های علوم طبیعی و فنی‌مهندسی گزارش‌های کوتاه و تقریباً غیرفنی می‌نویسد.

معادل آمریکایی این مجله، ماهنامه‌ی
Scientific American
است که از دهه‌ی ۱۸۴۰ منتشر می‌شود (یعنی با قدمتی حدوداً ۱۸۰ ساله).

مطالبِ New Scientist عموماً کوتاه و بیشتر به‌شکل گزارش‌های خبری‌اند و فهمشان هم راحت‌تر است چون کمتر از زبان فنی استفاده می‌شود و خیلی به عمق نمی‌پردازند.
در مقابل، Scientific American حاوی مقالاتی طولانی‌تر و عمیق‌تر و گاه حتی فنی‌تر است.
@Englishnutsbolts
⚡2
New Scientist Essential Guide The Human Mind.pdf
13.6 MB
#مجله
ویژه‌نامه‌ نشریه‌ New Scientist
درباره‌ی ذهن انسان

دسامبر ۲۰۲۳

این ویژه‌نامه‌ی صدصفحه‌ای شامل شش فصل است:
Chapter 1: The Building Blocks of the Mind
Chapter 2: The Mind-Body Connection
Chapter 3: Tricks of the Mind
Chapter 4: Different Minds
Chapter 5: When Things Go Wrong
Chapter 6: Mending the Mind

▪️ا Essential Guides کتابچه‌هایی هستند که نشریه‌ی نیوساینتیست جدا از روند هفتگی خود هر از گاهی منتشر می‌کند. هر یک از این ویژه‌نامه‌ها به موضوعی خاص اختصاص دارد و با مقالات متعدد و کوتاه به جنبه‌های مختلفِ آن موضوع می‌پردازد. ویژه‌نامه‌ی بالا بیستمین کتابچه از این مجموعه است.

▪️پیش‌تر درباره‌ی هفته‌نامه‌ی New Scientist اینجا نوشته‌ام.
@LingBrain
⚡5