🕊 فرازتد⚡️(روشنگری)
21.3K subscribers
11.6K photos
11.6K videos
1.63K files
23.9K links
@AarmaanF
ادمین رابط پرسش علمی

ویژه سکولارهای طبیعت‌‌گرای ملت ایران
(⛔️مومن به ماوراء عضو نشود)

مبانی کانال ما
t.me/FarazTed/15822

افشای شایعه/مغلطه/کژفهمی
فریب و حماقت

اخبار علمی+
سخنرانی‌،مستند،مقاله:
دانش/اندیشه/جامعه/روان
تاریخ/هنر و بیشتر..
Download Telegram
آزمایش آناناس در جزیره نگامبا:
شامپانزه‌ها بر سر غذا با دوستانشان مدارا می‌کنند


وسوسه یک تکه آناناس تازه برای شامپانزه‌ها مقاومت‌ناپذیر است؛ با این حال، یک پژوهش تجربی شگفت‌انگیز که در ژورنال معتبر Evolution and Human Behavior منتشر شده نشان می‌دهد که حتی در رقابت بر سر منابع، پیوندهای عاطفی عمیق می‌تواند جلوی رفتارهای پرخاشگرانه را بگیرد. دانشمندان دانشگاه کالیفرنیا، برکلی در پناهگاه حیات‌وحش نگامبا در اوگاندا دریافتند که شامپانزه‌ها نه تنها کمتر از دوستان نزدیک خود غذا می‌دزدند، بلکه پس از دزدی نیز با شیوه‌ای کاملاً متفاوت با یکدیگر کنار می‌آیند.

تا دهه‌ها، دانشمندان نخستی‌شناس از به کار بردن کلمه «دوستی» برای حیوانات پرهیز می‌کردند و آن را خطای نسبت دادن احساسات انسانی به جانوران می‌دانستند. در نگرش سنتی، روابط میمون‌ها صرفاً دادوستدهایی غریزی برای بقا و جفت‌گیری قلمداد می‌شد. اما داده‌های نوین ثابت کرده‌اند که ساختار پیوندهای شامپانزه‌ها درست مانند لایه‌های دوستی در انسان است؛ آن‌ها حلقه‌ای کوچک از یاران مورد اعتماد دارند، بیشترین زمان خود را صرف تیمارگری و همراهی با آنان می‌کنند و حتی مانند انسان‌ها با افزایش سن، دایره رفاقت‌های خود را محدودتر و گزیده‌تر می‌سازند.

پژوهشگران برای سنجش قدرت این پیوندها، دو شامپانزه را در اتاق‌های مجاور قرار دادند؛ جایی که یکی از آن‌ها می‌توانست با کشیدن طناب، سینی حاوی آناناس را از جلوی دیگری برباید. زمانی که طرف مقابل یک هم‌نوع ناآشنا یا بدون پیوند عاطفی بود، دزدی در ۷۰ درصد موارد رخ می‌داد؛ اما در مواجهه با یک دوست صمیمی، نرخ سرقت به ۶۱ درصد کاهش پیدا می‌کرد. این آمار نشان می‌دهد که شامپانزه‌ها توانایی مهار رفتارهای ضداجتماعی را در برابر دوستانشان دارند.

تفاوت شگفت‌انگیزتر پس از سرقت رقم خورد. وقتی غریبه‌ای غذا را می‌ربود، حیوان قربانی با فریاد، کوبیدن دست‌ها به زمین و حرکات خشمگینانه تا مدت‌ها دست از پرخاش برنمی‌داشت. اما زمانی که سارق یک دوست نزدیک بود، با وجود ناراحتی شدید اولیه، تنش و آشفتگی مال‌باخته بسیار سریع‌تر فروکش می‌کرد و سارق نیز رفتار تهاجمی کمتری نشان می‌داد. دانشمندان معتقدند این «انتظار مدارا و بخشش» در روابط نزدیک، همان ریشه دیرینه‌ای است که در مسیر تکامل انسان به مفاهیم والاتری همچون انصاف، وفاداری و اصول اخلاقی فرارویید.

این آزمایش نشان می‌دهد که تمایل به مهار خشم، در نظر گرفتن جایگاه طرف مقابل و چشم‌پوشی نسبی از منافع شخصی به خاطر حفظ پیوندها، یک ویژگی نوظهور در تمدن بشری نیست، بلکه برنامه‌ای زیستی است که میلیون‌ها سال پیش در بسترهای مشترک تکاملی ما ریشه دوانده است.
https://www.sciencedaily.com/releases/2026/05/260530053432.htm

https://scitechdaily.com/scientists-discover-that-chimpanzees-treat-friends-by-different-rules/

@Science_Focus
⚡7
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
رفتار عجیب دیسک اویلر
Eulers Disc (HD reshoot)
youtube.com/@grandillusions

یک دیسک فولادی سنگین به نام دیسک اویلر که در اواخر دهه  ۱۹۸۰ توسط جوزف بندیک اختراع شد و به نام لئونارد اویلر ریاضیدان قرن هجدهم نامگذاری شد.
روی یک آینه میچرخد و با از دست دادن انرژی سریع تر و بلندتر میشود تا اینکه چرخش رو به افزایش آن ناگهان با یک توقف کامل به پایان می‌رسد.
چرا؟
در مقاله ای در سال ۲۰۰۰ در مجله نیچر کیث موفات، متخصص دینامیک سیالات کمبریج استدلال کرد که هوای به دام افتاده در زیر دیسک این تکینگی زمان محدود را هدایت می‌کند و سرعت لرزش آن را افزایش می‌دهد.
این بحث همچنان ادامه داشت و اندازه گیریهای پر سرعت محققان هاروارد در مارس ۲۰۲۶، نظریه هوا را در آن لحظات پایانی تأیید کرد.
@FarazTed 🛑
⚡14
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
در جریان بازی ایران و دانمارک در رقابت‌های چهارجانبه هنگ‌کنگ در فوریه سال ۲۰۰۳ پس از آنکه «علیرضا واحدی نیکبخت»، سوت یکی از تماشاچیان را با سوت داور اشتباه گرفت و توپ را در محوطه جریمه با دست لمس کرد، داور به سود دانمارک پنالتی گرفت. اما کاپیتان دانمارک، مورتن ویگهورست، بادرک اینکه این اتفاق غیرعمدی، پس از مشورت با سرمربی تیمش تصمیم گرفتند پنالتی را به گل تبدیل نکنند و توپ را بیرون بزنند؛ در شرایطی که صفر -صفر بودند. در نیمه دوم ایران صاحب یک پنالتی شد و «جواد نکونام» آن را به گل تبدیل کرد.
teammelli.com/matchdata/details/matchdetails.php

#نظر
جوامعی مثل دانمارک یا کشورهای اسکاندیناوی و ژاپن در شمار کم گرایش ترین جوامع نسبت به دین هستند. ولی در شمار اخلاقی ترین جوامع روی زمین هستند.
تجربه این کشورها چه چیزی در مورد تربیت اخلاقی جامعه به ما می آموزد؟
آیا دین تنها راه ساختن فرد و جامعه اخلاق مدار است؟ آیا بی دینی الزاما بی اخلاقی است؟
آیا اصولاً ساختن جامعه اخلاق مدار، صرفا بر اساس تربیت دینی ممکن است یا تامین معیشت، امنیت، رفاه و.. مقدم بر تربیت دینی است؟

#مهرورزی مبنای اخلاق
@FarazTed
⚡26
دوبله سخنرانی شاهزاده رضا پهلوی
در مراسم اهدای جایزه آزادی ۲۰۲۶
فرانکفورت ۷ نوامبر ۲۰۲۶
بنیاد فریدریش ناومان

هفتم نوامبر، «جایزه آزادی» بنیاد فریدریش ناومان در کلیسای سنت پل فرانکفورت، یکی از نمادین‌ترین ساختمان‌های تاریخ دموکراسی آلمان، به «مردم ایران» اهدا شد.
«جایزه آزادی» از سال ۲۰۰۶ هر دو سال یک‌بار به افرادی اهدا شده که به باور بنیاد در گسترش جامعه مدنی لیبرال و دفاع از آزادی نقش داشته‌اند.

بنیاد «فریدریش ناومان برای آزادی» (FNF) یک بنیاد آلمانی لیبرال است که با حزب دموکرات آزاد پیوند دارد اما از آن مستقل است و بودجهٔ آنرا وزارت فدرال آموزش و پژوهش تأمین می‌کند.
این بنیاد در سال ۱۹۵۸ توسط تئودور هویس، نخستین رئیس‌جمهور جمهوری فدرال آلمان، تأسیس شد. بنیاد در سال ۲۰۰۷ عبارت «برای آزادی» را به نام خود افزود.این بنیاد از آرمان‌های فریدریش ناومان، سخنگوی پروتستان، پیروی می‌کند، جز دیدگاه‌های سوسیالیستی مسیحی او، ناومان بر این باور بود که دموکراسی کارآمد به شهروندانی آگاه و آموزش‌دیده در امور سیاسی نیاز دارد. به باور او، آموزش مدنی پیش‌شرط مشارکت عمومی و در نتیجه پیش‌شرط دموکراسی است.
.
در کامنت👇
🕊8⚡1
#نگاهی_به_آرشیو  ۸ نوامبر ۱۷  آبان

🏮 ۹ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/2843
🏮 ۸ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/8159
🏮 ۷ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/15066
🏮 ۶ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/19133
🏮 ۵ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/22663
🏮 ۴ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/25935
🏮 ۳ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/31244
🏮 ۲ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/37770
🏮 ۱ سال پیش در چنین روزی
t.me/FarazTed/44059

👥 فقط در بخش نظرات این پیام، می‌‌توانید کلیه مطالب خود در حوزه علمی، فرهنگی، معرفی لینکها و طرح پرسش... را (جز سیاسی) ارسال کنید.👇

خلاصه‌ #کتاب_صوتی
عاشقانه پیوند‌خورده
چگونه شناخت مغز و سبک دلبستگی شریک زندگی‌تان می‌تواند به فروکش کردن تعارض و ساختن یک رابطه امن کمک می‌کند
نوشتهٔ استن تاتکین
«Wired for Love: How Understanding Your Partner’s Brain and Attachment Style Can Help You Defuse Conflict and Build a Secure Relationship
»

کتاب به بررسی نقش مغز و سبک‌های دلبستگی در شکل‌گیری روابط عاطفی می‌پردازد. نویسنده توضیح می‌دهد که تجربه‌های اولیه، الگوهای دلبستگی و واکنش‌های عصبی ما چگونه بر رفتارمان در رابطه تأثیر می‌گذارند. او نشان می‌دهد چرا بعضی اختلاف‌ها به‌سرعت به تنش تبدیل می‌شوند و چطور شناخت نیازهای عاطفی و واکنش‌های شریک زندگی می‌تواند به مدیریت بهتر تعارض‌ها کمک کند. کتاب همچنین دربارهٔ ایجاد احساس امنیت، اعتماد متقابل، تنظیم هیجان‌ها و تقویت پیوند میان زوج‌ها صحبت می‌کند. تاتکین با استفاده از مفاهیم روان‌شناسی و علوم اعصاب، راهکارهایی عملی برای ساختن رابطه‌ای امن‌تر ارائه می‌دهد.

اگر به روان‌شناسی روابط و دلبستگی علاقه دارید، این کتاب را بخوانید.

🎵 در ۱۰ فصل به مدت حدود ۱.۵ ساعت
از اینجا
https://t.me/HiggsMindBk/1520
‌
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
chris.ja1:
🩸 #جاویدنام علیرضا نادری
۲۷ ساله، اهل و ساکن کوه‌چنار استان فارس.

شامگاه ۱۸ دی ۱۴۰۴، در جریان اعتراضات در فلکه امام کوهچنار، با شلیک مستقیم گلوله به پشت سرش جان باخت
🕊21⚡11
🕊 فرازتد⚡️(روشنگری)
حکم جلب سیار حسین خیراندیش از مدعیان طب سنتی با عنوان کلاهبرداری با تأسیس دانشگاه جعلی در ارمنستان صادر شد. https://www.tasnimnews.com/fa/news/1404/08/20/3445376 جلب سیار: ماده ۱۸۴ قانون آیین دادرسی کیفری، مقرر می دارد: "در صورتی که متواری بودن متهم به…
حسین خیراندیش از حکیمان «طب سنتی» به اتهام کلاهبرداری بازداشت شد.

وی با وعده فراهم کردن امکان تحصیل در مقطع دکتری در یکی از دانشگاههای ارمنستان و اخذ مدرک معتبر، مبالغی را به دلار از آنان دریافت کرده بود.
خیراندیش در دهه ۱۳۹۰ بارها در برنامه های صداوسیما درباره درمان بیماریها انتقاد از پزشکی مدرن و ضرورت بازگشت به طب سنتی سخن گفته بود. از معروفترین فیلم های او درمان یک پسربچه نیوزیلندی بود که از شبکه افق پخش شد که هیچ اطلاعات مستند مستقلی ادعای او را تایید نکرد. اکنون می‌توان حدس زد که این فیلم نیز با سفارش و هزینه وی جهت #تحمیق_مردم ساخته شده بود.
t.me/FarazTed/45224

او از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ همچنان در برنامه های تلویزیونی و گفتگوهای رسانه ای حضور داشت.
خیراندیش با اتکا به سوابق خود در حزب جمهوری اسلامی و عنوان برادر دو شهید به نهادهای مختلف حکومتی راه یافت و در حوزه سلامت و سبک زندگی مسئولیت هایی بر عهده داشته است.
او عضو بخش تخصصی پوشاک سلامت محور کارگروه ساماندهی مد و لباس وزارت فرهنگ نیز بود.

از ادعاهای بی اساس او
t.me/FarazTed/13103
t.me/FarazTed/13136
t.me/FarazTed/22366
t.me/FarazTed/40370
⭕️
⚡10
کدام یک برای مطالعه بهتر است: کتاب کاغذی یا الکترونیکی؟

مایکل جی. کورن، واشنگتن‌پست — آیا یکی از قالب‌های مطالعه ذاتاً بهتر از دیگری است؟ پاسخ به این پرسش بستگی دارد به اینکه از کتاب چه انتظاری داریم. من معمولاً کتاب‌هایی را که برای خواندنشان ذوق دارم، به شکل چاپی تهیه می‌کنم. اما وقتی هدفم صرفاً کسب اطلاعات باشد، کتاب الکترونیکی انتخاب بهتری است: هم سریع‌تر و ارزان‌تر است و هم، مهم‌تر از همه، می‌توانم به‌سرعت در آن جست‌وجو کنم و هر وقت لازم شد، اطلاعاتی را دوباره پیدا کنم یا نکته‌ای را در مهلت محدود به دست بیاورم.

کتاب‌خوان‌های الکترونیکی برخلاف تبلت‌ها، برای نمایش کلمات و تصاویر از ذرات بسیار ریز رنگ‌دانه استفاده می‌کنند و به همین دلیل، صفحه‌نمایششان شباهت زیادی به کاغذ دارد. حتی وقتی نور پس‌زمینه‌شان روشن است، نور ملایمی در سطح صفحه پخش می‌شود و مستقیماً به چشم نمی‌تابد. به همین دلیل، کار با آن‌ها کمتر باعث خستگی چشم و اختلال در خواب می‌شود. پژوهش‌هایی هم که دربارۀ عوارض جسمی و روانی این نوع نمایشگرها انجام شده، تاکنون عوارض قابل‌توجهی را نشان نداده‌اند.

مطالعات پیشین نشان داده‌اند کسانی که کتاب‌خوان الکترونیکی دارند، بیشتر کتاب می‌خوانند. البته شاید علت این باشد که افراد کتاب‌خوان بیشتر به سراغ این دستگاه‌ها می‌روند، نه اینکه کتاب‌خوان‌های الکترونیکی آن‌ها را به مطالعه بیشتر ترغیب کنند. بااین‌همه، نباید کتاب‌خوان‌های الکترونیکی را با تبلت‌ها و گوشی‌های هوشمند یکی دانست؛ تبلت‌ها با وجود کاربردهای فراوانشان، چیزی جز گوشی‌های هوشمند بزرگ‌تر نیستند و همان عوامل حواس‌پرتی را با خود دارند.

بااین‌حال، مطالعه با صفحه‌نمایش، حتی کتاب‌خوان‌های الکترونیکی، می‌تواند درک و به‌خاطرسپردن مطالب را دشوارتر کند. در کتاب‌های دیجیتال، پیمایش صفحه و تغییر شمارۀ صفحات باعث می‌شود نشانه‌های مکانی و لمسیِ کتاب چاپی، که از ورق زدن و لمس صفحات در ذهنمان شکل می‌گیرند، از بین بروند، چیزی که می‌شود آن را «جغرافیای» کتاب چاپی نامید. پژوهش‌ها نشان می‌دهند خوانندگان معمولاً از یک متن واحد، هنگام مطالعۀ نسخۀ دیجیتال، در مقایسه با نسخۀ کاغذی، اطلاعات کمتری را درک می‌کنند و به خاطر می‌سپارند؛ هرچند این تفاوت چندان چشمگیر نیست.

این تفاوت به‌ویژه هنگام خواندن آثار غیرداستانیِ دشوار و متراکم، یا وقتی برای مطالعه وقت محدودی داریم، بیشتر به چشم می‌آید. در مقابل، خواندن رمان و متن‌های رواییِ ساده‌تر معمولاً چنین مشکلی ایجاد نمی‌کند. البته این به معنای برتری مطلق کتاب کاغذی نیست؛ خوانندگان ماهر می‌توانند با استفاده از ابزارهایی مثل هایلایت کردن و یادداشت‌نویسی در حاشیه متن، بخشی از این ضعف را جبران کنند.

اما به هر حال کتاب کاغذی فرصت می‌دهد آهسته‌تر بخوانیم، عمیق‌تر در متن پیش برویم و بیشتر تأمل کنیم. می‌توانیم در حاشیه‌اش یادداشت بگذاریم، زیر عبارت‌ها خط بکشیم و هر وقت خواستیم به بخش‌های مهم برگردیم. من مثلاً کنار قسمت‌هایی که می‌خواهم دوباره بخوانم، با مداد نقطه کوچکی می‌گذارم. کتابی که روی قفسه است، همیشه در دسترس است و می‌توانیم هر وقت خواستیم آن را برداریم و ورق بزنیم؛ اما نسخه الکترونیکی ممکن است میان انبوه فایل‌های دستگاه گم شود.

البته مسئله فقط تجربۀ مطالعه نیست؛ مالکیت کتاب هم اهمیت دارد. وقتی کتابی چاپی می‌خریم، صاحب آن می‌شویم؛ اما دربارۀ کتاب‌های الکترونیکی، اغلب فقط مجوز استفاده داریم. بسیاری از ناشران کتاب را به معنای واقعی کلمه به ما نمی‌فروشند. آمازون در سال ۲۰۰۹، پس از اختلافی بر سر مجوز انتشار، نسخه‌ای غیرمجاز از رمان «۱۹۸۴» جورج اورول را از راه دور از دستگاه‌های مشتریانش پاک کرد. هرچند شرکت بعداً پذیرفت چنین کاری را محدود کند، اما این ماجرا نشان داد مالکیت کتاب دیجیتال با مالکیت نسخۀ چاپی تفاوت دارد.


برگرفته از مطلب
What You Miss When You Read on a Screen
نوشتۀ مایکل جی. کورن است که در تاریخ ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ در واشنگتن‌پست منتشر شد.

@tarjomaanweb
⚡10
ماجرای پری دریایی فیجی و حلقه گمشده فرگشت

در سال ۱۸۴۲، پی. تی. بارنوم، نمایش‌گردان جنجالی آمریکایی، نمونه‌ای مومیایی‌شده به نام «پری دریایی فیجی» را در موزه نیویورک به نمایش گذاشت و آن را بزرگ‌ترین کنجکاوی جهان نامید. برخلاف تصویر پریان خوبروی دریایی، بازدیدکنندگان با کالبدی خشکیده، تیره و خوفناک به طول نزدیک به ۹۰ سانتی‌متر مواجه شدند که دهانش در حالتی شبیه به فریاد باز مانده بود. این موجود بلافاصله بحث‌های داغی برانگیخت و برخی از ناظران آن دوره ادعا کردند که این نمونه، همان «حلقه گمشده تکاملی» میان پستانداران خشکی‌زی و حیات دریایی است.

این موجود در حقیقت بازتاب یک هنر سنتی و کهن در ژاپن بود. در فولکلور ژاپن موجودی به نام «نینگیو» وجود داشت که برخلاف غرب، هیولایی بدترکیب به شمار می‌رفت. صیادان ژاپنی برای سده‌ها نیمی از بدن یک میمون را با مهارتی بالا به نیمه پایینی یک ماهی بزرگ پیوند می‌زدند و برای استحکام، آن را با گل، چوب و خمیر کاغذ تقویت می‌کردند. بارنوم با استخدام همدستانی که در نقش دانشمندان معتبر ظاهر می‌شدند و ارسال مقالات جعلی به روزنامه‌ها، این صنایع دستی ژاپنی را به عنوان یک کشف واقعی زیست‌شناسی به افکار عمومی قالب کرد.

در دوران ویکتوریا، جامعه علمی و عامه مردم عمیقاً درگیر فهم نظریه‌های اولیه تغییر گونه‌ها و سازوکارهای طبیعت بودند. حتی یک قرن پیش از آن، کارل لینه، پایه‌گذار نامدار رده‌بندی زیست‌شناختی مدرن، در آثار اولیه خود جایگاهی فرضی برای موجودات انسان‌نمای دریایی باقی گذاشته بود. اشتیاق فراوان برای پیدا کردن شواهدی ملموس از زنجیره فرگشتی جانوران باعث شده بود که فریب‌های مهارتی، گاهی به عنوان مستنداتی تجربی پذیرفته شوند و عطش برای کشف حلقه‌های گمشده، بر دقت علمی سایه افکند.

بررسی‌های دقیق روی نسخه‌های بازسازی‌شده این اثر در موزه‌های تاریخ طبیعی مدرن نشان می‌دهد که مرز میان اسطوره، نمایش عامه‌پسند و علم همواره باریک بوده است. ماجرای پری دریایی فیجی درسی تاریخی برای زیست‌شناسی مدرن است: اینکه میل به باور کردن یک روایت جذاب، همواره نیرومندترین مانع در برابر شکاکیت علمی و داوری عینی شواهد است.

https://theconversation.com/a-feejee-mermaid-on-display-in-colorado-may-shock-and-intrigue-but-its-no-longer-considered-a-missing-link-on-the-evolutionary-tree-294775

@Science_Focus
⚡3
مصرف روزانه «رب گوجه‌فرنگی» می‌تواند توجه و حافظه را تقویت کند

یک کارآزمایی بالینی تصادفی که در ژورنال تخصصی Antioxidants منتشر شده است، نشان می‌دهد مصرف روزانه رب گوجه‌فرنگی به مدت سه ماه، با بهبود نسبی توجه انتخابی، سرعت پردازش دیداری و یادآوری نام و چهره در بزرگسالان میانسال همراه بوده است. این مطالعه که توسط پژوهشگران دانشگاه بارسلونا انجام شده، از معدود تحقیقاتی است که به جای استفاده از مکمل‌های شیمیایی یا عصاره‌های ترکیبی، مستقیماً اثر یک ماده غذایی رایج را بر عملکرد شناختی و ارتباطات شبکه‌های مغزی بررسی کرده است.

گوجه‌فرنگی اصلی‌ترین منبع غذایی رنگ‌دانه‌ای به نام «لیکوپن» است. فرآیند پخت و تغلیظ در تهیه رب گوجه‌فرنگی باعث می‌شود ساختار شیمیایی لیکوپن به فرمی تبدیل شود که جذب آن در دستگاه گوارش انسان بسیار بالاتر از گوجه‌فرنگی خام است. این ترکیب پس از ورود به خون می‌تواند از سد محافظ خونی-مغزی عبور کند و با کاهش استرس اکسیداتیو و التهاب، از بافت‌های عصبی محافظت نماید. در این آزمایش، مصرف روزانه حدود ۳۵ گرم رب گوجه‌فرنگی (معادل دو قاشق غذاخوری)، سطح لیکوپن خون داوطلبان را به بیش از دو برابر رساند.

در این پژوهش ۴۲ داوطلب سالم بین ۴۰ تا ۵۵ سال در دو فاز آزمایشی رژیم غنی از رب گوجه‌فرنگی و رژیم فاقد آن را طی کردند. نتایج آزمون‌ها نشان داد تمرکز و سرعت پردازش دیداری شرکت‌کنندگان حدود ۴ درصد بهبود یافته و توانایی آن‌ها در مطابقت دادن چهره‌ها با اسامی افراد ارتقا یافته است. اسکن‌های عملکردی مغز (fMRI) روی زیرگروهی از داوطلبان نشان داد که ارتباطات زاید درون شبکه‌های پردازش حسی کاهش یافته که می‌تواند نشانه‌ای از افزایش کارایی مغز در حذف نویزهای محیطی هنگام تمرکز باشد. همچنین سطح پروتئین رشد سلول‌های عصبی (BDNF) نیز روند صعودی خفیفی نشان داد.


دستاوردهای شناختی مشاهده‌شده در این تحقیق در سطح متوسط ارزیابی شده‌اند. همچنین به دلیل ماهیت واقعی غذا، داوطلبان از مصرف رب آگاه بودند که این موضوع احتمال اثر تلقین روانی را باز می‌گذارد.
https://www.psypost.org/could-tomato-paste-help-your-brain-a-three-month-trial-points-to-modest-gains-in-attention-and-memory/

@Science_Focus
⚡2
🕊 فرازتد⚡️(روشنگری)
dr.rashidpourghaz.ir: خواص ماست کفیر اگر روده تحریک پذیر دارید. اگر به دلایل مختلف از آنتی‌بیوتیک استفاده می‌کنید. اگر از یبوست رنج می‌برید. اگر بیماری التهابی روده ‌دارید. کفیر با باکتری‌های اسید لاکتیک می‌تواند التهاب و تضعیف ایمنی مرتبط با پیری را در…
کفیر ممکن است به کاهش نشانه‌های پیری کمک کند

پژوهشی از دانشگاه شینشو ژاپن نشان می‌دهد نوعی باکتری اسید لاکتیک موجود در کفیر (حتی به‌صورت غیرفعال‌شده با حرارت) ممکن است به کاهش نشانه‌های پیری کمک کند.

در آزمایش روی موش‌های سالخورده (۸ هفته مصرف)، تغییرات مرتبط با پیری در تیموس و کبد کمتر شد، التهاب کاهش یافت و سطح پروتئین‌هایی که مانع تقسیم سلولی می‌شوند پایین آمد. پژوهشگران می‌گویند این باکتری می‌تواند به حفظ قدرت سیستم ایمنی در سنین بالا کمک کند و در غذاها یا مکمل‌ها استفاده شود.

حدود ۹ گرم پروتئین در هر لیوان است که حادی کلسیم فسفر، منیزیم و ویتامین‌های B12، B2، D و K2
سرشار از پروبیوتیک‌ها (کمک به گوارش، مدیریت وزن، سلامت روان، کاهش کلسترول بد و مهار باکتری‌های مضر مانند سالمونلا و اشریشیا کلی)

مصرف تدریجی توصیه می‌شود (ممکن است باعث نفخ یا گاز شود). افراد با سیستم ایمنی ضعیف یا مصرف‌کننده داروهای سرکوب‌کننده ایمنی باید قبل از مصرف با پزشک مشورت کنند.
nypost.com/2025/12/20/health/this-trendy-drink-may-help-prevent-or-reverse-aging

در کامنت
https://t.me/FarazTed/50072
⚡3
دشنام‌گویی می‌تواند عملکرد جسمانی را با تقویت تمرکز و اعتمادبه‌نفس و کاهش حواس‌پرتی بهبود دهد.

«فحش دادن به معنای واقعی کلمه ابزاری بدون کالری، بی‌نیاز از دارو، کم‌هزینه و همیشه در دسترس است برای زمانی که به تقویت عملکرد نیاز داریم.»

یک مطالعه جدید که در نشریه American Psychologist منتشر شده نشان می‌دهد فحش دادن به انجام بهتر کارهای بدنی کمک می‌کند و شرکت‌کنندگان گزارش کرده‌اند که این کار به آنها احساس تمرکز و اعتمادبه‌نفس بیشتری می‌دهد.

در این مطالعه از ۱۹۲ شرکت‌کننده در دو آزمایش جداگانه خواسته شد هنگام انجام حرکت «شنا» با تکیه بر صندلی، هر دو ثانیه یک بار یا یک فحش دلخواه یا یک واژه خنثی را تکرار کنند.سپس از آنها خواسته شد به پرسش‌هایی درباره وضعیت ذهنی خود حین انجام کار پاسخ دهند؛ مثلا اینکه چقدر احساس تمرکز یا اعتمادبه‌نفس داشتند، یا این تمرین برایشان چقدر خنده‌دار بود.
در مجموع، کسانی که فحش می‌دادند توانستند مدت بسیار بیشتری وزن بدن خود را نسبت به کسانی که واژه‌ای خنثی را تکرار می‌کردند بالا نگه دارند.

آنها گزارش کردند که نسبت به توانایی‌هایشان اعتمادبه‌نفس بیشتری داشتند و ذهنشان از فکر کردن به چیزهای دیگر منحرف می‌شد. شرکت‌کنندگان همچنین گفتند به حالت «جریان روان‌شناختی»، یعنی حالت خوشایند غرق شدن در فعالیت در حال انجام رسیدند.

https://www.euronews.com/health/2025/12/23/skip-the-protein-bar-researchers-say-swearing-can-help-people-perform-better-on-physical-t

@ScientificDialectics
⚡2
تاریخچه اعتقاد خرافی چشم‌زخم

باور به چشم‌زخم سابقه‌ای طولانی دارد و در متون یونان و روم باستان و همچنین آثار مذهبی و ادبی‌ــ از جمله کتاب مقدس و نمایشنامه‌های شکسپیر‌ــ به آن اشاره شده است.

یک بررسی میان‌فرهنگی در سال ۱۹۷۶ نشان داد که حدود ۳۶% فرهنگ‌های بررسی‌شده به‌نوعی به چشم‌زخم باور داشتند. چشم‌زخم اساسا نوعی نفرین جادویی در فرهنگ عامه است که در خرافات ریشه دارد.

در گذشته در بعضی جوامع، حتی برخی ویژگی‌های ظاهری چشم مانند لوچی، پرش غیرارادی پلک، تفاوت رنگ چشم‌ها یا فاصله غیرمعمول میان چشم‌ها به بدشانسی و چشم‌زخم ارتباط داده می‌شد. در بسیاری از سنت‌ها، کودکان و نوزادان به‌ویژه در برابر چشم‌زخم آسیب‌پذیر دانسته می‌شوند.

در کشورهایی از جمله یونان، رومانی و هند، تحسین علنی زیبایی یا ویژگی‌های مثبت یک کودک گاهی نامطلوب تلقی می‌شود، زیرا معتقدند ممکن است چشم‌زخم را متوجه او کند. در برخی سنت‌های یونانی، پس از تعریف از کودک، به‌صورت نمادین تف می‌کنند تا اثر احتمالی تعریف را خنثی کنند. در جزیره پانتلریا در ایتالیا نیز برای محافظت از کودکان، کیسه‌های کوچک قرمز حاوی اشیای مذهبی یا نمادهای محافظ به لباس آنها وصل می‌شد. 

بر اساس برخی باورهای عامیانه، چشم‌ زدن لزوما از نیت بد نیست و ممکن است فرد بدون آگاهی از قدرتی که به او نسبت داده می‌شود، دیگری را چشم بزند. گاهی این تصور حتی به اعضای خانواده فرد نیز تعمیم داده می‌شود. 

روش‌های مقابله با چشم‌زخم در فرهنگ‌ها و مناطق مختلف متفاوت‌اند. در برخی مناطق روستایی آمریکای لاتین این باور همچنان رایج است. برای نمونه در کوبا، گاهی به نوزادان طلسمی موسوم به «آزاباچه» می‌دهند تا از آنها در برابر چشم‌زخم محافظت کند. 

یکی از شناخته‌شده‌ترین ابزارهای محافظتی «چشم‌نظر» است که اغلب به رنگ آبی ساخته می‌شود. این نماد امروزه نیز در زیورآلات و وسایل تزیینی کاربرد گسترده‌ای دارد. در برخی سنت‌ها، از طلسم‌ها، معجون‌ها، وردها یا سیر برای دور کردن چشم‌زخم استفاده می‌شود. 

در بعضی فرهنگ‌ها، افرادی که معتقدند چشم خورده‌اند به درمانگران سنتی یا معنوی مراجعه می‌کنند. یکی از روش‌های سنتی در مکزیک استفاده از تخم‌مرغ خام است. تخم‌مرغ را که نماد پاکی و تولد محسوب می‌شود، روی بدن فرد حرکت می‌دهند تا انرژی منفی را جذب کند؛ سپس، آن را در ظرف آب می‌شکنند و شکل سفیده و زرده را بررسی می‌کنند. مشاهده شکلی شبیه چشم به‌ نشانه رفع چشم‌زخم تعبیر می‌شود. 

https://www.livescience.com/40633-evil-eye.html

@ScientificDialectics

#توضیح_حاشیه
یکی از دلایل این اعتقاد آن بود که مردم باستان تصوری معکوس از فرآیند دیدن داشتند. امروز می دانیم دیدن ناشی از ورود پرتوهای نور ناشی منبع نورانی یا انعکاس آن از سطح اجسام است. در قدیم تصور می‌شد که اشعه ای از چشم بر اجسام می‌تابد که باعث دیدن می شود. شاید دلیل آن دیدن برق چشمان پلنگ سانان در تاریکی بود.
در اینصورت می توان تصور کرد که این تابش بر اشخاص به نحوی تاثیر گذار باشد.
متاسفانه امروزه مردم خرافی گوسفندوار این عقیده را با خود حمل می‌کنند و توجه انتخاب یعنی بخاطر سپردن حوادثی که به آن اعتقاد داریم و فراموش کردن موارد بیشمار خلاف آن به استحکام این عقیده دامن زده است.
@FarazTed
⚡4
پژوهشی در ۹۳ کشور نشان می‌دهد کشورهایی که تعداد گربه‌ها نسبت به جمعیت بیشتر است، مردم رضایت بیشتری از زندگی دارند.

پژوهشگران دریافتند تراکم بالاتر گربه‌ها با احساس رضایت ذهنی بیشتر همراه است.

در عین حال، کشورهایی با نرخ بالاتر آلودگی به انگل «توکسوپلاسما گوندی» (که گربه‌ها ناقل آن هستند) جمعیت کم‌شادتری دارند.

نکته جالب این بود که کشورهای دارای گربه‌های بیشتر، معمولاً نرخ آلودگی کمتری به این انگل دارند؛ احتمالاً به دلیل رفاه بالاتر و نگهداری مسئولانه‌تر (نگه‌داشتن گربه در خانه، غذای صنعتی و مراجعه منظم به دامپزشک).

این مطالعه همبستگی است و نمی‌تواند ثابت کند گربه‌ها باعث شادی می‌شوند یا انگل باعث ناخشنودی.
عوامل دیگری مانند ثروت و کیفیت خدمات بهداشتی ممکن است نقش داشته باشند. پژوهشگران تأکید می‌کنند نتایج نباید باعث ترس از گربه‌ها شود و بیشتر بر نگهداری مسئولانه تأکید دارد.

فنلاند (شادترین کشور) و آمریکا هر دو بالاتر از میانگین تراکم گربه و شادی بودند.
sciencealert.com/scientists-find-a-surprising-link-between-cats-and-happiness-across-93-countries

@FarazTed
⚡1