ادبیات فارسی هفتم
4.28K subscribers
68 photos
25 videos
40 files
39 links
@Farsi7a
کانال نهم
لطفا کانال‌ها را به دوستان و آشنایان خود معرفی فرمایید.
پایه نهم
@farsi9a
پایه هشتم
@farsi8a
کانال شعر و متن ادبی
@baraneadab
Download Telegram
دست آس، آسیاب دستی، آسک👆
#موضوع گذر رودخانه در دل دشت زیبا


خورشید آرام و پاورچین از پشت کوه نمایان می‌شود. با تبسمی زیبا به زمینیان سلام می‌کند. من همراه با اندکی بار و بنه روانه طبیعت می‌شوم. آوایی آرامبخش به لطافت صدای بال فرشتگان گوشم را ‌نواز می‌کند. گامی به جلو می‌نهم، صدا بلندتر و واضح‌تر می‌گردد. خدای من در کدامین دستگاه موسیقی می‌توان چنین نوای گوش نوازی را ایجاد کرد؟ پروردگارا! ما را قدردان این نعمت گرانبهایت گردان! آنها را از ما مگیر! برای همیشه رودها را جاری و روان نگه دار! آری این نغمه آب، سرود طراوت، پاکی، لطافت و آرامش است که می‌شنوم.…آب چشمه سار از دل کوه می‌جوشد و با تلاش خستگی ناپذیر سنگ‌ و ماسه ها را کنار می‌زند و آنگاه که چشمانش به روشنایی می‌افتد، سینه بر پهنۀ زمین می‌ساید، تو گویی سفره‌ای سرشار از نعمت در میان دشت گسترده‌اند.
قطرات آب دست در دست هم می‌نهند و پای کوبان و نغمه خوان از میان کوها و دل تپه‌ها، حرکت می‌کنند، تا مژدۂ: کُلُّ موجود حیٌّ بِالْماء (هر موجودی با آب زنده است) که همان پیغام شادی و حیات است را به جنگل و درختان حاشیه رود برسانند.
گاهی نسیم، خنکای لطیفی نثار گونه‌هایمان می‌کند. چقدر دلپذیر و دلچسب است این نسیم! چقدر گوش نواز لطیف است این نوا! و چقدر دیدنی و زیبا است این رود و این دشت سرسبز و خرّم!
جریان رودخانه در دل دشت یادآور شادی، نشاط، طراوت و هوای پاک است. روستاییان، و «مردمان سر رود، آب را می‌فهمند» نه تنها آنرا با انواع پسماندها، آلوده اش نمی‌سازند بلکه برای آبیاری مزارع و درختان از آن بهره مند می‌شوند.
دولتها در جاهای مناسب، در مسیر رودها سد می‌سازند تا هم جلو خشم سیلابهای ویرانگر را بگیرند و هم برای فصل های کم آبی مشکل آب برطرف شود و نیز از حرکت و گردش آب، برق و روشنایی بگیرند تا چرخ صنایع بگردد و ما در تاریکی ننشینیم.
آب،‌ سرانجام پس از سفری طولانی و عبور از کوها و جنگل‌ها و دشت‌های فراخ، چونان کودکی در آغوش مادر خود دریا، آرام می‌گیرند و با لالایی امواج چشم بر هم می‌نهند و به خواب ناز فرو می‌روند، تا دو باره به امر پروردگار مهربان، مأموریتی جدید را با پرواز به سوی آسمان آغاز نماید و این ماییم که باید از این چرخۀ حیات پند بگیریم و تفکر کنیم و صدافسوس که چه کم اند پندپذیران و آنهایی که تفکر می‌کنند.

#مهدی اکبری
انشا در مورد تلفن همراه (طنز)

سلام علیکم.من یک گوشی ام.یکی از میلیارد ها گوشی دیگه.حتما براتون عجیبه که چرا و چجوری دارم حرف می‌زنم. خوب برای خودمم سواله. خوب می‌تونم دیگه.شما می تونین منم می تونم.آه.حواسمو پرت کردید.


از دست شما آدما.خوب داشتم می‌گفتم یه روز من و صاحبم میراندا،با هم رفتیم بیرون برای خرید لباس.

من چندتایی شکایت دارم. اول اینکه هی وسط خیابون با من کار می‌کرد و نزدیک بود جفتمون رو به کشتن بده.

دوم اینکه بعد از کلی راه رفتن، برای خودش آب خرید و اصلا به من تعارف نکرد و همش و خودش خورد.خوب منم تشنم می شه 🙁

سوم اینکه…نه نه نمی گم. چرا می گم…سوم اینکه منو تو دستش خیلی شل گرفته بود، یهو از دستش افتادم و به مدت ۴ دقیقه و ۲۷ ثانیه بیهوش بودم.

بعد از کلییی پیاده روی، به لباس فروشی رسیدیم. فروشنده،یه سلام گرم و دوستانه به میراندا کرد ولی اصلا به من نگاه هم نکرد.

راستی، وای نبودین ببینین چه لباس زشتی برای خودش خرید. اگه از منم نظر پرسیده بود، الان مثل پرنسسا شده بود. بعد از کلی بیرون موندن از خونه بالأخره رسیدیم.

وای من داشتم خاموش می‌شدم. فقط ۳ درصد شارژ داشتم. اما خوشبختانه میراندا منو نجات داد و به سرعت نور، منو زد تو برق. ولی نمی‌دونم به خاطر من اینکارو کرد یا بخاطر خودش.

حالا که دارم فکر می‌کنم ،داره از میراندا بدم میاد
خوب اینم از خاطرۂ دیروز من.
شما خاطره ای چیزی ندارین بخواین به من بگین؟ خوب خداروشکر.خودمم حوصله ندارم بشنوم.
ای وای میراندا اومد.دوباره باید خفه خون بگیرم. خوب من رفتم.خوش گذشت.

گرفته شده از اینترنت
انشا طنز تلفن همراه
این روزها تلفن همراه وسیله ای است علاوه بر ارتباط برقرار کردن با دیگران، بازی همه کاره ای است که می توانی شب و روزت را با آن سپری کنی! هم از تناسب اندامت دور شوی و هم عینکی شوی. آن وقت با شکم گنده و عینکی که هر شیشه اش اندازه یک قابلمه است، زیبا هم به نظر می‌رسی!!

تلفن همراه آن قدر مزایا دارد که هرچه بگویم باز هم کم است! مثلا در مهمانی که نشسته باشی دیگر لازم نیست بدانی چه کسانی در آن جا حضور دارند! انقدر کله ی مبارکت را سمت تلفنت خم می کنی که ساعاتی بعد خود را در خانه ات می بینی!!

روزها اگر بیرون از منزل باشید حتما صف های خلوت دستشویی عمومی را دیده ای؛ کمی که دور و اطراف آن را نگاه کنی، متوجه می‌شی که همه سرها به تلفن همراهشان گرم است و خبری از کلیه شان هم ندارند که مبادا سنگ کلیه بگیرند! بعد هم که کارشان اضطراری می‌شود و مجبورند سرشان را از گوشی بیرون بکشند، آن وقت صف های طولانی دستشویی عمومی را خواهی دید!

تلفن همراه یک مهربانی به خصوصی دارد که شاید در خود آدم ها همچین مهربانی ای پیدا نشود؛ آن هم وقتی است که آن را زنگ می گذاری تا ۶ صبح بیدار شوی ولی با هربار زنگ زدنش، یک پس کله ای به او می‌زنی و بدون آنکه به او بر بخورد بازهم پشت سرهم زنگ می‌زند و سر و صدا می کند تا مجبور شوی با چشمان بسته رخت خواب را ترک کنی!

اصلا اگر تلفن همراه نباشد که زندگی نمی‌توان کرد! زندگی با تلفن همراه! در کوچه و خیابان که نمی‌توانی بروی و با دیگران مسابقه بدهی اما با همین تلفن همراه می‌توانی در ۵ دقیقه با هزاران نفر مسابقه بدهی و در آخر هم اگر باختی و دهان به …… گفتن باز کردی، فقط خودت صدای خودت را می‌شنوی و دعوا و بزن بزن هم راه نمی افتد!

تلفن همراه استفاده های دیگری هم دارد که دیگر جای گفتنش نیست! فقط یادمان باشد که در هنگام غرق شدن در تلفن همراهمان، حواسمان به چشم و شکم و کلیه و جاهای دیگرمان باشد!!!
یاد خدا آرامش جان

کم کم موذن اذان عشق را در گوش آسمان زمزمه می کند. چه زیباست ندای الله اکبر !!! چه زیباست ندایی که عظمت حق را بر دلم می‌نشاند! و وسوسه های شیطان را از دلم می رهاند خویشتن را برای نماز آماده می کنم. بانگ الله اکبر که سر می‌دهند ستون قلبم از بزرگی یاد خدا می‌لرزد و ندایی از درون مرا می خواند« الا بذکر الله تظمئین القلوب» و می گوی که باید خوشتن را برای نماز آماده سازم .

نماز! آری واژۂ نماز که را می‌شنوم پیمانۀ وجودم از لطف و رحمت حق لبریز می‌شود و غنچه های وصل در باب وجودم شکوفا می‌شود. چرا که پیام معنوی و عرفانی نماز ایجاد مشق در سالکان و عارفان و عاشقان است، نماز میقات عابدان و نور دیدۂ اهل یقین است. نماز چشمه جوشان و زلال توحید و معرفت است و نماز وسیله عروج انسان به معراج است نماز نردبان ترقی انسان و کلاس خداشناسی و وسیله کمال انسان است.

خوف از خدا

وقتی به نماز می‌ایستم با شنیدن گل امید همچون خنده ای بر جانم می نشیند و با شنیدن گناهانم برایم تداعی می‌شوند و اشک خوف از چشمانم می‌بارد پس به نماز بر می‌خیزم و در میان امید و خوف می ایستم و تکبیره الاحرام می گویم و شمرده قرائت می‌کنم و به خشوع و خضوع، رکوع و سجده می‌کنم و به اخلاص نماز را تمام می‌مانیم و نمی‌دانم که نمازم مورد قبول حق تعالی قرار گرفته یا نه!

بندگی و عروج

هنگامی که پا به دنیای خاکی ات گذاشتم طنین الله اکبر وجودم را سرشار از حضورت کرد. درگوشم اذان و اقامه سرودند و مُهر بندگی به پیشانی ام خورد. مهری که در بین افلاکیان آبرویم داد. من وجودم هر روز سبزتر و سبزتر می‌شد و از ساقه های امید بالاتر و بالاتر می‌رفت. آن لحظه فواره‌های ذهنم به نهایت می‌اندیشید و افق نگاهم فقط تو بودی. می‌خواستم در طلبت آسمان و زمین را جستجو کنم تا با سوز و گذاز پروانه ای وجودم را در طواف آتشت قربانی کنم. بال هایم را بسوزانم تا بندگی ام را اثبات کنم و همان جا در کنار تو جان بسپارم. فقط وصال می‌خواستم بی آنکه فکر کنم تب جدایی تشنگی و عظمت و شیرینی وصال را چندین برابر می‌کند. تار و پود وجودم در پی ات کلافه وار به من پیچیده بود. به هر دری می‌زدم تا تو را بیابم و در کوچه پس کوچه های زندگی پا می‌نهادم فقط به امید دیدارت. روز و شب می‌نالیدم و در اشک غوطه ور خوابم می‌برد. کم کم داشتم ناامید می‌شدم که مردی از جنس بلور با حرفهایی آیینه ای راه را به من نشان داد از او یاد گرفتم که عروج یعنی نمازو نماز یعنی عروج.

وقتی وارد مسجد می‌شوم نور ایمان در دلم تابیدن می‌گیرد و شوق وصل سراسر وجودم را فرا می‌گیرد دلم را از هر قید و بندی به طرف آسمان رحمت الهی پرواز می‌دهد تا حرم امن الهی شود چرا که خداوند خود وعده داده است که در قلب شکسته و در دل انسانهای خاضع و خاشع خود جای دارد دستانم را همچون مناره ها و گلدسته های منور مسجد رو به آسمان بلند می کنم و به بالهای فرشتگان پیوند می‌زنم تا مرا با خود به نور و روشنایی هستی ببرند .

وقتی به نماز می ایستم خود را غرق در دریای لطف و مرحمت و کرامت الهی می بینم و حوض کوچک دلم لبریز از باران وجود و احسان خداوند می شود و سراچه قلبم منور از نور و حق می گردد. آنگاه که در لحظه های تنهایی و بی کسی شکوفه نام خداوند از لبانم میترواند و از خویش رها می شوم و هاله ای از عشق و روشنایی وجودم را فرا می گیرد .

چه زیباست لحظه ی نجوای با حق، چه زیباست لحظه سبز رهایی از خویشتن و به خدا پیوستن معتقدم که حدیث زیبای پیامبر اکرم (ص) کهاز زیبایی وجود حق تعالی به زیبایی وجود عاشقانه خود پی ببرم. چه زیباست سر نهادن بر خاک عشق و بندگی و غرق دریای حق شدن، چه زیباست اشکهایی که از فرط گناه و معصیت از گوشه دیدگانم، قطره قطره خود را بر سجاده ی زیبای معرفت و عشق الهی می ریزم تا به دریای جوشان حق برسند و چه زیباست ثانیه هایی که دل با نام و یاد خدا آرام می گیرد .

نیاز به خدا

الهی بانگ انشای اذانت مرا از گلدسته های عشق و معرفت به سوی سجاده هایی از راز و نیاز می کشاند تا لحظه ای تاریکی و گمراهی را بگذرانم و صراط مستقیم را برگزینم و تو را به وحدانیت و یگانگی تسبیح گویم زیرا که این آیه شریفه و دلنشینت مرا به تسبیح وا می دارد که از درگاهت عاجزانه بخواهم که حسنات و نیکی دنیا و آخرت را عطایم فرمایی و رهایی از آتش دوزخ را نصیبم گردانی.

نماز تجلی اوج بندگی مخلوق با خالق

مرا به حال خود وا مگزار که از نفس سرکشم بیمناکم و مرا تا کاخ بهشت تا آن طرف پل دنیا همسفر باش چون من دیر زمانی است که چشمانم بر دروازه ی انتظار به دنبال نشانی از تو می گردد تو را در قیام نمازم نیافتم به تعظیم خم شدم اما پلک هایم از رمق افتادند و باز تو را نیافتم هر چه زاری کردم و صورت بر خاک مالیدم حتی برای دلداری
نوی. ای یاری دهنده دلهای ناامید از تو میخواهم دلم را با نورت روشن سازی ودر هنگام مصیبت ها پناه دل بی کسم باشی.نماز را دوست دارم وقتی که سر بر سجده میگذارم ودر مقابل مقام بلند تو حاجتم را میخواهم وقتی که سجده میکنم میخواهم ساخته شدن وجودم از خاک را به یاد آورم و همچنین از نعمت های بی کران خداوند تشکر کنم.وقتی نماز میخوانم به کرانه های آسمان میرسم،به اعلاء و به عروج میرسم نماز لحظه ی زیبایی است. آری چه زیباست زمانی که فرشتگان در زمان خواندن تو را همراهی میکنند و آن نور و درخششی که در چهره ی ما پدیدار می گردد.فرشتگان را ببین در دستهایشان قلم هایی است که ثواب نماز را می نویسند قلم هایشان از جنس انوار الهی است. انسان با نماز به شناخت حقیقی خدا می رسد. و چه زیباست مرگ در حال نماز.

 

انشاء شماره4  : نماز

 

نماز و نیایش مثل خداجویی از دل و روح ما سرچشمه می گیرد . به هر کجای این کره ی خاکی و پهناور سیر و سیاحت کنیم ،

    ملت ها باادیان گوناگون و رسومات متفاوت همگی اهل ذکر و نماز مخصوص خود هستند . هیچ جای دنیا را نمی یابیم که  مردمش

    از نیایش جدا و از آن بی نیاز باشند حتی آن ها که بت می پرستند در معابدشان با تمام قد به خاک می افتند و دعا می خوانند.!

    در آیین ما نماز پاسخ به ندای فطرت و نیاز دل است بنابر این کسانی که نماز نمی خوانند در واقع جواب رد به خواسته ی باطن

   خویش می دهند .

     نماز مراسم روحانی و سرود عشقی است که وقتی با آدابش و با حضور قلب انجام می گیرد انسان را به آسمان ها عروج می دهد

    و احساس می شود که به محبوب اصلی یعنی خدای خوب و مهربان نزدیک شده و هم نشین اوست .
دانش آموز خوب

1 - به موقع در مدرسه و کلاس درس حاضر شود وجز در موارد بسیار اضطراری وبرای یک سردرد ساده غیبت نکند.

۲- مقرّرات انضباطی، بهداشتی، درسی و ... در مدرسه را دقیقاً رعایت کند

۳- درکلاس درس ساکت باشد وبا دقّت مطالب درسی را گوش دهد.

۴- از آوردن هرگونه وسیله ی مزاحم یادگیری خود و دیگران به مدرسه خودداری کند.

۵- تکالیف درسی را طبق راهنمایی معلّم به موقع انجام دهد وازهرگونه بهانه آوردن پرهیز کند.

۶- پوشاک خود را با ساختار مدرسه هماهنگ کند.

۷- محیط مدرسه را سالم وپاکیزه نگاه دارد و به بهداشت آن کمک کند.

۸- از هرگونه توهین وتحقیر به سایر دانش آموزان جداً خودداری کند .

۹- به مدیرو معلّمان و سایر دانش آموزان احترام بگذارد .

۱۰- از هرگونه مزاحمت و اخلال در کلاس درس و محیط مدرسه خودداری کند .

۱۱- از هرگونه صدمه زدن به در و دیوار و سایر ابزارهای مدرسه خوداری کند.

۱۲- درفعّالیّت های گروهی مدرسه شرکت فعّال داشته باشد.

            دانش آموز موفق

 

1- دانش آموزان موفّق وقت خود را بیهوده و بی هدف تلف نمی کنند. بلکه طوری برنامه ریزی می کنند که به همه ی کارهای خود از قبیل (مطالعه، تفریح، ورزش، و تماشای تلویزیون) می رسند.

۲- دانش آموزان موفّق موقع تدریس معلّم حواس خود را کاملاً جمع می کنند تا در کلاس، درس را بفهمند و اگر متوجّه مطلبی نباشند از معلّم خودمی پرسند.

۳- دانش آموزان موفّق بعد از تعطیلی مدرسه، بعد از استراحت و آمادگی ذهنی درس های همان روز را مطالعه می کنند چون می دانند مطالعه و یادگیری در همان روز ساده و آسان می باشد و در موفّقیّت و قبولی فوق العاده ﻣﺆثّر می باشد.

۴- دانش آموزان موفّق می دانند که مطالعه و درس خواندن آسان نیست و نیاز به صبر و حوصله ی زیاد و استقامت دارد.

۵- دانش آموزان موفّق می دانند که هیچ گونه موفّقیّتی بدون تحمّل رنج فراوان و تلاش های طاقت فرسا ممکن نیست.

۶- دانش آموزان موفّق خود را به گناه و معصیت آلوده نمی کنند، چون می دانند گناه و معصیت موجب مشغولیّت شدید ذهنی و فکری می شود و حفظ و یادگیری مطالب درسی به راحتی امکان پذیر نمی باشد.

۷- دانش آموزان موفّق می دانند بالاخره همه ی سختی ها روزی به پایان می رسند و آن چه می ماند یک نتیجه ی شیرین و موفّقیّت آمیز است.

۸- دانش آموزان موفّق می دانند، کسانی که راحت طلبی، تنبلی، نداشتن صبر و حوصله و نداشتن پشتکار را شیوه ی زندگی خود می کنند، نتیجه ی خوبی عایدشان نمی شود و سر آخر دچار غم و اندوه و پشیمانی می شوند.

۹- دانش آموزان موفّق با شیوه های صحیح مطالعه و این که هر درسی شیوه ی مطالعه ی خاصّ خود را دارد آشنا هستند. و در صورت عدم آگاهی به مشاوره ی مدرسه خود مراجعه می کنند.

۱۰- دانش آموزان موفّق با افرادی (ﻣﺆمن، با ادب، فعّال و درس خوان) دوست و صمیمی هستند و می دانند که خصوصیّات دوست، چه خوب و چه بد، خواه ناخواه در انسان ﺗﺄثیر می گذارد.

۱۱- دانش آموزان موفّق حرمت پدر و مادر خود را نگه می دارند و می دانند که خشنودی و رضایت آن ها در سعادت، خوشبختی و موفّقیّتشان ﺗﺄثیر به سزایی دارد.
کلیاتی که در مورد وظایف یک دانش آموز باید بدانی👆
چند نکته کلیدی در مورد انشا
ظاهر انشا باید از لحاظ حاشیه گذاری، پاراگراف بندی، نشانه گذاری، تمیزی و خوانایی رعایت شود. متن هم از نظر مقدمه، بدنه و نتیجه از عبارات ساده، کوتاه و درعین حال زیبا سرشار باشد. از آرایه های ادبی تا جایی که به اصل موضوع لطمه وارد نکند استفاده کنید. خط خوردگی و غلط املایی نداشته باشد. تحت هیچ شرایطی انشا را ابتدا روی برگه اصلی ننویسید از پیش نویس استفاده کنید سپس روی برگه امتحانی پاکنویس کنید. آخر برگه را امضا نکنید و اسم دبیر را نبرید.انشا حداقل سه بند(مقدمه، بدنه و نتیجه) دارد. بدنه می تواند با توجه به موضوع بیشتر از یک بند باشد. در بیان و پرورش موضوع از دیدگاه نو و خلاقانه استفاده کنید. موفق باشید!
Forwarded from باران ادب
Forwarded from باران ادب (...)
🌺کاملترین و زیباترین دعای والدین در حق فرزندان برگرفته از قرآن 🌺

‏🤲بارالها، تو فرزندانم را بدون اینکه من قدرت و توانایی داشته باشم به من داده‌ای! پس آنها را در پناه خودت بدون قدرت و توان من حفظ بفرما که من قدرت محافظت از آنان را در تمامی لحظات ندارم🤲
‏🤲بارالها آنها را از هر بدی و شر و چشم زخم و ضرری حفظ بفرما🤲
‏🤲خداوندا آنها را از بیماریها محافظت بفرما و اگر بیمارند شفا بده🤲
‏🤲خداوندا آزمایش و امتحان من را در آنها قرار مده که شانه‌هایم تحمل چنین باری را ندارد🤲
‏🤲بارالها آنها را در آزمایشات پنهانی و آشکار مأجور بفرما🤲
‏🤲خداوندا آنها را از بندگان صالح خودت و حافظان کتابت قرار بده و آنها را از نظر دین و عبادت و اخلاق و دانش سرآمد و بهترین مردم و از نظر زندگی خوشبخترین مردم و بهترین زندگی قرار بده🤲
‏🤲بارخدایا فرزندانم را با حلالت از حرامت بی نیاز بگردان و با فضل و بخشش خود از احتیاج به غیر تو بی نیازشان بگردان🤲
‏🤲خداوندا همانطور که کتابت را تا قیامت حفاظت می‌کنی، فرزندان من را هم از بدی و پلیدی محفوظ بدار🤲
‏🤲بارالها دوستی با بهترین افراد و خصلتهای پاک و توکل بر خودت را نصیبشان بفرما یا قادر و یا جبار🤲
‏🤲بارالها تمامی مرضهای قلبی و بدنی را از آنها دور بفرما و با قدرت و توان خودت مرا به نهایت آرزویم دربارۂ آنها نائل بگردان یا کریم یا منان🤲
‏🤲بارالها مرا از احسان و نیکی آنها در حیاتم برخوردار بفرما و با دعایشان بعد از مرگم مرا خوشحال بگردان🤲
‏🤲بارالها فرزندانم را، که همانا تکه‌ای از قلبم هستند، به تو سپرده‌ام. در مکانی که از دیدگان من پنهان هستند اما از دیدگان تو پنهان نیستند، پس آنها را با حفاظتی که لایق عظمتت می‌باشد حفظشان بفرما🤲
‏🤲پروردگارا، همّ و غم آن کسی که این پیام را برای من فرستاده است را برطرف بفرما؛ فرزند و فرزندانش را از هر بدی محافظت کن و هرآنچه را که آرزو دارد نصیبش کن🤲
الهی آمین🙏
@baraneadab
https://t.me/baraneadab
راهکارهای حفظ شعر:
حفظ کردن شعرهای قافیه‌دار
۱.شعر را بارها با صدای بلند بخوانید
باید همیشه یادتان باشد که تمامی اشعار، به ‌وجود آمده‌اند تا به زبان بیایند و شنیده شوند
شعر ویژگی‌های خاصی دارد؛ از ترتیب قافیه‌ها گرفته تا وزن و آهنگ. همین ویژگی‌ها به افرادی که به خوبی سواد خواندن نداشتند کمک می‌کرد تا به راحتی شعری را بخوانند و روند شعر و داستان را پیگیری کنند.
پیش از اینکه تلاش‌تان را برای حفظ کردن شعر شروع کنید، آن را چند بار با صدای بلند برای خودتان بخوانید. سعی کنید شعر را روی یک کاغذ بنویسید یا آن را تایپ کنید.
این‌طور نباشد که صرفا کلمات را از رو بخوانید؛ بلکه سعی کنید جوری شعر را بخوانید که انگار دارید داستان آن را برای عده‌ای تعریف می‌کنید. هر جا که لازم است، تُن صدای‌تان را پایین بیاورید و آرام بخوانید و هرجا که تأکید لازم است، با صدای بلند و محکم آن را ادا کنید. از حرکات دست برای قطعات اصلی و مهم استفاده کنید. خلاصه اینکه نمایش بازی کنید!
خیلی مهم است که شعر را با صدای بلند بخوانید، نه در دل‌تان! شنیدن شعر با گوش‌های خودتان به شما کمک می‌کند قافیه و ریتم را درک کنید و در نتیجه بهتر شعر را حفظ کنید.
۲.معنای کلماتی را که نمی‌دانید، پیدا کنید
اگر قرار است یک شعر نسبتا قدیمی را حفظ کنید، به احتمال زیاد با کلمات قدیمی و ناآشنا مواجه می‌شوید یا با دستور زبان قدیمی روبه‌رو خواهید شد و شاید در موردش چیزی ندانید و درکش نکنید. معنای این کلمات و جمله‌ها را جست‌وجو کنید؛ این کار در حفظ شعر به شما کمک می‌کند. مثلا:
این چه ژاژ است و چه کفر است و فشار؟
پنبه‌ای اندر دهان خود فشار
چارق و پاتابه لایق مر تو راست
آفتابی را چنین‌ها کی رواست
توجه داشته باشید که گاهی این معنی‌ خود کلمه نیست که مشکل ایجاد می‌کند، بلکه کاربرد استعاره‌ای آن است که ممکن است فهمیدن را با مشکل روبه‌رو کند.
۳.داستانی را که در دل شعر وجود دارد، بفهمید و درک کنید
وقتی تمام کلمات ناآشنا و طرز نگارشی و بیانی را که نمی‌دانستید فهمیدید، لازم است ماجرای نهفته در شعر را هم درک کنید. اگر ندانید که شعر در مورد چه چیزی حرف می‌زند، مشکل زیادی در حفظ کردن آن خواهید داشت چون گویی سعی دارید زنجیره‌ای از کلماتی بی‌ربط را حفظ کنید که مفهومی برای‌تان ندارد. پیش از اینکه سعی کنید شعری را به خاطر بسپارید، باید بتوانید داستانش را به راحتی و کاملا در ذهن‌تان خلاصه کنید. در این مرحله، لازم نیست حتما از کلمات به‌کاربرده شده در شعر استفاده کنید؛ تنها خلاصه‌ای از آن کافی است
۴.بین بندها یا قسمت‌های شعر، ارتباط پیدا کنید
روشن است که تمام شعرها، روایی نیستند و داستان واضحی را دنبال نمی‌کنند اما همۀ شعرها تقریبا در مورد چیزی حرف می‌زنند و بهترین شعرها، یعنی همان‌هایی که با عنوان «حفظ کنیم» انتخاب شده‌اند، بالاخره موضوعی دارند و دربارهۀ همان هستند. حتی اگر هیچ طرح و سوژه‌ای در شعر پیدا نکردید، سعی کنید معنا یا پیام شعر را با درک ارتباط میان بندها دریابید.
شعر را چند بار بخوانید تا آهنگ و ریتم آن، که شامل تنوعات وزنی می‌شود، درست مانند آهنگ مورد علاقه‌تان عادی و قابل پیش‌بینی شود.
۵.ساختار منظم شعر را حفظ کنید
یک شعر منظم، که به آن آهنگین هم گفته می‌شود، شعری است که الگویی از ترکیب قافیه، طول بند و وزن را دنبال می‌کند. شما دیگر می‌دانید وزن چیست، اما حالا باید ترتیب‌بندی قافیه‌ها را یاد بگیرید، تا بفهمید در هر قطعه، چند مصرع وجود دارد.
با حفظ کردن ساختار منظم شعر، وقتی سعی دارید شعری را از بر بخوانید، می‌توانید حافظه‌تان را برای چیزی که قرار است پشت سر هم بخواند آماده کنید.
۶.باز شعر را چند بار با صدای بلند بخوانید
این بار، تجربه‌ای متفاوت دارید، زیرا حالا دیگر فهمی بسیارعمیق‌تر از ماجرای شعر، پیام آن، معنایش، ریتمش، ساختار منظمش و… دارید.
شعر را آرام و نمایش‌گونه بخوانید، تمام دانش جدیدتان از شعر را در اجرایتان نشان دهید. هر چه بهتر بتوانید شعر را اجرا کنید، شعر راحت‌تر در مغزتان جای خواهد گرفت.
هر وقت دیدید کلمات و مصرع‌های شعر، بدون اینکه لازم باشد به نوشته نگاه کنید، خودشان بر زبان‌تان جاری می‌شوند، بیشتر و بیشتر آن را از بر بخوانید.
اگر لازم بود به نوشته نگاه کنید، ایرادی ندارد. می‌توانید از آن به عنوان راهنمایی برای جهت دادن به حافظه‌تان استفاده کنید.
هرچه بیشتر شعر را با صدای بلند بخوانید، خواهید دید کلمات و سطرهای بیشتری هم به یادتان می‌آید.
حالا دیگر وقت آن است که اجازه دهید شعر خودش به خاطرتان بیاید تا اینکه به نوشته نگاه کنید.
بعد از اینکه موفق شدید شعر را کاملا از حفظ بخوانید، این کار را دست‌کم ۵ تا ۶ بار دیگر هم ادامه دهید تا مطمئن شوید که آن را کاملا حفظ شده‌اید.
صفحه ۱۱
جهان جمله فروغ روی حق دان
حق اندر وی ز پیدایی است پنهان
گلشن راز: شیخ محمود شبستری
تمام جهان، جلوه و فروغی از روی خداوند هست، از بس نور خداوند در جهان آشکار است دیده نمی‌شود.
توضیح:
جهان چیزی جز خدا نیست، پس خدا کاملاً پیداست اما اگر کسی جهان و خدا را دو وجود مستقل و جدا از هم فرض کند و در این جهان که خودش جلوۀ خداست، دنبال خدا بگردد، طبیعی است که خدا از چشم او پنهان خواهد بود. درست مانند ماهی که در آب باشد اما به این مسأله آگاه نباشد و دنبال آب بگردد.
جمله: تمام، همه، کُل
فروغ: نور، جلوه
حق: خداوند
اندر وی: در آن
دان: فعل امر، بدان
بین پیدا و پنهان، آرایه تضاد
هرگاه دو کلمه که از نظر معنایی مخالف هم باشند را در بیت یا جملهای به کار ببریم، به آن آرایه تضاد یا طباق می گویند.

شبستری یکی از عارفان و شاعران سدهٔ هشتم هجری‌است.
نام کتاب: گلشن راز
زنگ آفرینش
درس اول
صفحه ۱۲
قالب شعر: چهارپاره
شاعر: قیصر امین پور
واژه نامه
گرم: مشغول، سرگرم
غوغا: آشوب و فریاد، همهمه
انگار: گویی
موضوع: مطلب
ذره ذره: کم کم
غلتید: از پهلویی به پهلوی دیگر چرخید.
انشای کوچک: انشای کوتاه
اَبَد: زمانی که آن را نهایت نباشد، جاودان، همیشگی متضاد ازل
دلتنگ: ناراحت، غمگین
فارغ: آسوده، راحت
افق: کرانۀ آسمان
پیغمبر: پیام آور
گلدسته: مناره
گنبد: سقف بزرگ که به شکل نیمکره است، مثل سقف مسجد
زائر: دیدار کننده، زیارت کننده
حرم: مکان زیارتی و مقدس
زنجره: نوعی حشره که از خود صدا
تولید می کند، سیرسیرک، جیرجیرک
کام: آرزو، میل، خواسته
معنی:
صبح یک روز نوبهاری بود
روزی از روزهای اول سال
صبح یک روز زیبای سال نو(اول بهار)
بود.
بچه‌ها در کلاس جنگل سبز
جمع بودند دور هم خوشحال
بچه‌های جنگل سبز، با خوشحالی، در
کلاس دور هم جمع بودند.
بچه‌ها گرم گفت و گو بودند
باز هم در کلاس غوغا بود
بچه‌ها مشغول صحبت بودند و دوباره
کلاس شلوغ بود.
هریکی برگ کوچکی در دست
باز انگار زنگ انشا بود
هرکدام برگ کوچکی در دست داشت.
انگار دوباره ساعت انشا بود
تا معلم ز گرد راه رسید
گفت با چهره‌ای پر از خنده:
همین که معلم وارد شد با لبخند گفت:
باز موضوع تازه‌ای داریم
آرزوی شما در آینده
دوباره موضوع تازه‌ای داریم
موضو ع آرزوی شما در آینده است.
شبنم از روی برگ گل برخاست
گفت: می‌خواهم آفتاب شوم
شبنم(قطرۀ صبحگاهی)از روی برگ
گل بلند شد، گفت: من دوست دارم
مانند آفتاب شوم.
ذره ذره به آسمان بروم
ابر باشم دوباره آب شوم
کم کم به آسمان بروم و مانند ابری
شوم و دوباره به باران تبدیل گردم.
دانه آرام بر زمین غلتید
رفت و انشای کوچکش را خواند
دانه آهسته روی زمین غلت خورد،
رفت وانشای کوچک خودرا خواند،
گفت باغی بزرگ خواهم شد
تا ابد سبز سبز خواهم ماند
گفت: من به باغی بزرگ تبدیل می‌شوم و برای همیشه شاداب می‌مانم.
غنچه هم گفت گرچه دلتنگم
مثل لبخند باز خواهم شد
غنچه گفت: اگرچه غمگینم، دوباره
مثل لبخند، شکوفا می‌شوم.
با نسیم بهار و بلبل باغ
گرم راز و نیاز خواهم شد
با نسیم بهاری و بلبل باغ، مشغول
گفت وگو می‌شوم.
جوجه گنجشک گفت: می‌خواهم
فارغ از سنگ بچه‌ها باشم
جوجه گنجشک گفت: من می‌خواهم
از دست آزار بچه‌ها در امان و آسوده باشم.
روی هر شاخه جیک جیک کنم
در دل آسمان رها باشم
روی شاخه‌های درخت مشغول جیک جیک کردن (آواز خواندن)باشم و در دل آسمان آزاد و آسوده پرواز کنم.
جوجۀ کوچک پرستو گفت:
کاش با باد رهسپار شوم
جوجۀ کوچک پرستو گفت: ای کاش
من هم با باد همراه و همگام شوم.
تا افق‌های دور کوچ کنم
باز پیغمبر بهار شوم
تا کرانه‌های آسمان پرواز کنم و
دوباره پیام آور فصل بهار شوم.
جوجه‌های کبوتران گفتند:
کاش می‌شد کنار هم باشیم
جوجه کبوترها گفتند: کاش ما هم در
کنار همدیگر جمع می‌شدیم.
توی گلدسته‌های یک گنبد
روز و شب زائر حرم باشیم
روز و شب در داخل گلدسته‌های
یک مکان مقدس، مشغول
راز و نیاز (زیارت کردن) باشیم.
زنگ تفریح را که زنجره زد
باز هم در کلاس غوغا شد
همین که جیرجیرک زنگ استراحت را زد، دوباره کلاس پر از سر و صدا شد.
هریک از بچه ها به سویی رفت
و معلم، دوباره تنها شد
بچه‌ها، هریک به سویی رفتند و دوباره معلم در کلاس تنها ماند.
با خودش زیر لب چنین می‌گفت
آرزوهایتان چه رنگین است!
معلم با خودش زیر لب، زمزمه می‌کرد: چه قدر آرزوهای شما زیبا است!
کاش روزی به کام خود برسید
بچه‌ها آرزوی من این است
بچه‌ها، تنها آرزوی من این است که شما در آینده به آرزویتان برسید.
پیام شعر:
تصویر یک کلاس خیالی است که در آن دانش آموزان به کمک معلم دربارۀ آرزوهایشان حرف می‌زنند. آرزوهایی که پاک و به دور از هرگونه ظاهرسازی مادی است. هرکدام از بچه‌ها می‌خواهند که در خیال خود و به دور از دردسرهای مادی به آرزوهای خود برسند.
تمام این اتفاقات در یک جنگل خیالی
پیش آمده است.
دکتر قیصر امین‌پور در دوم‌ اردیبهشت‌ ماه‌38در گُتوند خوزستان‌ به‌ دنیا آمد.وی را به عنوان یک شاعر انقلابی می‌شناسند، در آبان ماه 86 در تهران درگذشت.
آثارش: به قول پرستوها، تنفس صبح، در کوچه‌های آفتاب، آینه‌های ناگهان و مثل چشمه مثل رود.
شعر زنگ آفرینش پر از آرایۀ تشخیص است
تشخیص: دادن ویژگی‌های انسان به غیر انسان را، تشخیص می‌گویند.
در بیت «غنچه هم گفت گرچه دلتنگم
مثل لبخند باز خواهم شد»
آرایۀ تشبیه و تشخیص دارد.
حرف زدن غنچه: آرایۀ تشخیص
باز شدن غنچه مثل لبخند: تشبیه
غنچه: مشبه
لبخند: مشبه به
بازشدن: وجه شبه
مثل: ادات
تشبیه: مانند کردن کلمه‌ای به کلمه‌ای دیگر به دلیل شباهت است.
ارکان تشبیه:
۱-مشبه یاطرف(رکن)اول تشبیه
۲- مشبهٌ به(طرف دوم)
۳-وجه شبه(طرف سوم)
۴- ادات تشبیه
توجّه: کلماتی مانند: «مثل،گویی، چون، همچون گویا، مانند و ...»
ادات تشبیه هستند.
نکته:مشبهٌ به معمولا بعداز ادات تشبیه می‌آید.
خود ارزیابی
درس ۱ صفحه ۱۴
۱. چه کسانی در کلاس جنگ
❤1
ل سبز آرزوهای خود را مطرح کردند؟ شبنم، دانه، غنچه، جوجه گنجشک، جوجه پرستو، جوجه‌های کبوتران و معلم.
۲. منظورشبنم از جملۀ(می‌خواهم آفتاب شوم) چيست؟
منظورش اين است که می‌خواهم با گرمای خورشيد بخار شوم و به آسمان بروم وباخورشيد یکی شوم.
۳- اگر شما در جنگل سبز بوديد چه آرزويی می‌کردید؟
آرزوی اینکه جنگل سبز همیشه سبز و شاداب باقی بماند.
۳. معلم برای بچه ها چه آرزویی کرد؟
آرزو کرد همۀ بچه‌ها به آرزوهايشان برسند.
دانش های زبانی و ادبی صفحه ۱۶
جمله: کلمه یا مجموعه‌ای از کلمات است که پیامی را از یک شخص به دیگران می‌رساند.
۲/ جمله شماری:
تعداد جمله از فرمول زیر به دست می‌آید.
تعداد فعل‌های ذکر شده + تعداد فعل‌های حذف شده + شبه جمله
مثال: ای مردم! بدانید ملتی که تلاش کند و پشتکار داشته باشد هم به برخورداری می‌رسد و هم به موفقیت.
ای مردم + بدانید + تلاش کند + داشته باشد + می‌رسد + می‌رسد (که حذف شده)
شبه جمله + فعل + فعل + فعل + فعل +(فعل حذف شده)
گاهی در جمله عبارتی شبیه به فعل می‌آید که هرگز فعل نیست.
مانند مصدرها، بنابراین، این گروه هرگز در شمارش، جمله محسوب نمی‌شوند.
مثال: هنگام رفت و آمد از خیابان احتیاط کن. (یک جمله)
(رفت و آمد) در اینجا به معنی رفتن و آمدن(تردّد) است.
کار کردن وتلاش کردن رمز موفقیت است. (یک جمله)
نکته: گاهی فعل‌ها به صورت مخفف می‌آیند.
در شمارش، جمله، محسوب می‌شوند.
مثال: من آن نی ام که تو را رها کنم. (من آن کسی نیستم که تورا رها کنم)
دو جمله
*تشخیص شکل صحیح حروف و درست نویسی از اهداف املاست.
*در هنگام نوشتن املا از به کار بردن واژه‌های "هم آوا" به جای یکدیگر پرهیز شود.
کلمات هم آوا (مُتَشابه): به کلماتی می‌گویند که به یک صورت تلفّظ و خوانده می‌شوند اما املا و معنای آ ن با هم فرق دارد.
مانند:
خار: تیغ گُل
خوار: ذِلَّت، پَستی ذلیل
صَفَر: نامِ ماهِ دوّمِ قَمَری
سَفَر: از جایی به جایِ دیگر رفتن
اساس: بنیاد، پایه
اَثاث: لوازمِ خانه
حَیات: زندگی
حَیاط: مُحَوَّطۀ خانه
خاست: بلند شد
خواست: طَلَب کردن، خواستن
خان: مرد بزرگ، سرا
خوان: سُفره
خُرد: کوچکی
خورد: میل کردن
خویش: خود، فامیل
خیش: گاو آهن
رازی: اهلِ ری
راضی: خشنود
اَمَل: آرزو
عَمَل: کار
ثواب: پاداش، اَجر
صَواب: صَحیح، دُرُست
صَبا: نامِ بادی که از شرق می وَزَد.
سَبا: نامِ سرزمینی در یَمَن در داستانِ حضرت سُلیمان (ع)
پرتقال: یک نوع میوه
پرتغال: نامِ کشوری در اروپا
اَرز: پولِ خارجی
اَرض: زمین
عَرض: پهنا
نوشتن صفحه 16
1-واژۀ صحیح را با توجه به معنی جمله در جای خالی قرار دهید.
الف)مسلمانان دو ماه محرم و صفر را گرامی می دارند. سفر- صفر
ب)هیچ کس او را نمی‌شناسد: او در اینجا غریب است. قریب- غریب
2-با حروف زیر چهار کلمه بنویسید که ارزش املایی داشته باشد.
م-ح-ر-ز-ت-ی
1-تیز، تمیز
2-حرمت، حریم
3-ترحیم
4- زحمت
زنجره = سیرسیرک، جیرجیرک