ادبیات فارسی هفتم
4.28K subscribers
68 photos
25 videos
40 files
39 links
@Farsi7a
کانال نهم
لطفا کانال‌ها را به دوستان و آشنایان خود معرفی فرمایید.
پایه نهم
@farsi9a
پایه هشتم
@farsi8a
کانال شعر و متن ادبی
@baraneadab
Download Telegram
گل که باشی ؛ باغبانها دست چینت می‌کنند
سنگ باشی می تراشند و نگینت می‌کنند ...

هرگز از این پیله تنهایی ات غمگین نباش ؛
روزگاری می‌رسد ؛ فرش زمینت می‌کنند !!!

چوب خشکی در بیابان باش؛ اما مرد باش
چوب نامردی اگر در آستینت می‌کنند ...

ای درخت پیر؛ بر این شاخه ها دل خوش نکن
چون که با دست تبر؛ مطبخ نشینت می‌کنند

نیشخند دوستان از زخم دشمن بدتر است
آشنایان بیشتر اندوهگینت می‌کنند.
درین سرای بی کسی کسی به در نمی‌زند
به دشت پُر ملالِ ما پرنده پَر نمی‌زند
یکی ز شب گرفتگان چراغ بر نمی کُند
کسی به کوچه سارِ شب درِ سحر نمی‌زند
نشسته ام در انتظارِ این غبارِ بی سوار
دریغ کز شبی چنین سپیده سر نمی‌زند
گذرگهی ست پُر ستم که اندر او به غیرِ غم
یکی صلای آشنا به رهگذر نمی زند
دلِ خرابِ من دگر خراب تر نمی‌شود
که خنجرِ غمت ازین خراب تر نمی‌زند
چه چشمِ پاسخ است ازین دریچه های بسته ات؟
برو که هیچ کس ندا به گوشِ کر نمی‌زند
نه سایه دارم و نه بر، بیفکنندم و سزاست
اگر نه بر درختِ تر، کسی تبر نمی‌زند
حال دنیا را بپرسیدم من از فرزانه‌ای
گفت یا آب است یا خاک است یا پروانه‌ای!

گفتمش احوال عمرم را بگو این عمر چیست ؟
گفت یا برق است یا باد است یا افسانه‌ای!

گفتمش اینها که می بینی چرا دل بسته اند؟
گفت یا خوابند یا مستند یا دیوانه‌ای!

گفتمش احوال عمرم را پس از مردن بگو؟
گفت یا باغ است یا نار است یا ویرانه‌ای!
همه روز روزه بودن، همه شب نماز کردن
همه ساله از پی حج سفر حجاز کردن

شب جمعه ها نخفتن به خدای راز گفتن
ز وجود بی نیازش طلب نیاز کردن

پی طاعت و زیارت به نجف مقیم گشتن
به مضاجع و مراقد سفر دراز کردن

به مساجد و معابد همه اعتکاف جستن
ز ملاهی و مناهی همه احتراز کردن

به خدا قسم که کس را ثمر آن قدر نبخشد
که به روی مستمندی در بسته باز کردن

شعر از : شیخ بهایی
قسم بر عاشقان پاکِ با ایمان
قسم بر اسبهای خسته در میدان
تو را در بهترین اوقات آوردم
قسم بر عصر روشن، تکیه کن بر من
قسم بر روز، هنگامی که عالم را بگیرد نور
قسم بر اخترانِ روشن اما دور، رهایت من نخواهم کرد.
برای دَرکِ آغوشم، شروع کن، یک قدم با تو
تمام گامهای مانده اش با من
تو بگشا گوش دلْ پروردگارت با تو می گوید
تورا در بیکران دنیای تنهایان، رهایت من نخواهم کرد.
Forwarded from باران ادب
از غم خبری نبود اگر عشق نبود
دل بود ولی چه سود اگر عشق نبود

بی رنگ تر از نقطۀ موهومی بود
این دایره کبود اگر عشق نبود

از آینه ها غبار خاموشی را
عکس چه کسی زدود اگر عشق نبود

در سينۀ هر سنگ، دلی در تپش است
از این همه دل چه سود اگر عشق نبود

بی عشق دلم جز گرهی کور چه بود؟
دل چشم نمی گشود اگر عشق نبود

از دست تو در این همه سرگردانی
تکلیف دلم چه بود اگر عشق نبود


قیصر امین پور
ﺭﻭﺯ ﺍﻭﻝ به من ﺁﻣﻮﺧﺖ ﻣﻌﻠﻢ" ﺁ " ﺭﺍ
ﺧﻮﻥ ﺩﻝ ﺧﻮﺭﺩ ﺑﺴﯽ ﺗﺎ ﮐﻪ ﻧﻮﺷﺘﻢ"ﺑﺎ" ﺭﺍ

ﺩﺳﺖ ﺧﻮﺩ ﺑﺮﺩ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﻭ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﯿﻦ ﺁﻭﺭﺩ
ﺗﺎ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺑﺨﺶ ﮐﻨﻢ ﺑﺎﺑﺎ ﺭﺍ

ﺯﻧﮓ ﻧﻘﺎﺷﯽ، ﻣﻦ ﺭﻧﮓ ﻧﻤﯽﺩﺍﻧﺴﺘﻢ
ﺍﻭ ﺑﻪ ﻣﻦ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺁﺑﯽ ﺑﮑﺸﻢ ﺩﺭﯾﺎ ﺭﺍ

ﺁﻧﻘﺪﺭ ﮔﻔﺖ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻫﺎﯼ ﺩﻡ ﺩﺳﺖ
ﺗﺎ مراعات کنم ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺩﺭ ﺍﻣﻼ ﺭﺍ

ﺑﺎﺯﮔﻮ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺩﻫﻘﺎﻥ ﻓﺪﺍﮐﺎﺭ ﮐﻪ ﺑﻮﺩ
ﺗﺎ ﮐﻪ ﺳﺮﻣﺸﻖ ﺩﻫﺪ جملۀ ﺧﻮﺑﯽ ﻫﺎ ﺭﺍ

ﺗﺎ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺯﻧﺪﮔﯿﻢ ﮐﺴﺮ ﮐﻨﻢ ﺳﺎیۀ ﺟﻬﻞ
ﺑﺎ ﮐﻤﯽ ﺣﻮﺻﻠﻪ ﺁﻣﻮﺧﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ ﻣﻨﻬﺎ ﺭا
👇 توجه 👇:
آزمون #تیزهوشان و #نمونه_دولتی

🔻کدام گزینه هم مفهوم بیت زیر است؟

«امیدوار بود آدمی به خیر کسان            
مرا به خیر تو امید نیست، شر مرسان»

 
الف) در میان عارفان جز نکتۀ روشن مگوی  
در کتاب عاشقان، جز آیت مشکل مباش

ب ) در منای قرب یاران، جان اگر قربان کنی 
جز به تیغ مهر او در پیش او بسمل مباش

ج ) چون نپاشی آب رحمت، نار زحمت کم فروز
ور نباشی خاک معنی، آب بی حاصل مباش

د ) در نهاد توست با تو دشمن معشوق تو  
مانع او گر نه ای، باری بدو مایل مباش
🔻 پاسخ: گزینه  ۳

شاعر در بیت صورت سؤال و بیت سوم
می‌گوید: اگر باعث رحمت نیستی، دست کم باعث زحمت نباش.
در برگرداندن شعر به نثر روان، به دو نکته اهمیت می‌دهیم:
1- اجزای جمله را مرتب می‌کنیم مثلا فعل به آخر جمله و نهاد به اول جمله منتقل می شود.
2- کلمه های سخت را معنی می کنیم.
اصطلاح:
1_ﻣﻘﻔّﯽ: ﺑﯿﺘﯽ ﮐﻪ ﺩﺍﺭﺍﯼ ﻗﺎﻓﯿﻪ ﺑﺎﺷﺪ.
2_مُصرّع: بیتی که هر دو مصراع آن دارای قافیه باشد بیت (مُصرّ ع) می‌گویند.
3_ لطیفهﻫﺎﯼ ﺍﺩﺑﯽ: ﺳﺨﻨﯽ ﺍﺳﺖ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﺎ ﻧﮑﺘﻪ ﺍﯼ ﻟﻄﯿﻒ ﻭﻋﺒﺮﺕ ﺁﻣﻮﺯ ﮐﻪ ﺩﺭﻭﻥ ﻣﺎﯾﻪﺍﺵ ﻃﻨﺰ ﺍﺳﺖ.
4_ ﻧﺜﺮ ﺷﺎﻋﺮﺍﻧﻪ: ﺩﺭ ﻗﻄﻌﺎﺕ ﺍﺩﺑﯽ ﮐﻪ ﺧﯿﺎﻝ ﭘﺮﺩﺍﺯﯼ ﻭ ﺁﺭﺍﯾﻪﻫﺎﯼ ﺷﻌﺮﯼ ﺩﯾﺪﻩ ﺷﻮﺩ.
5_ ﻧﺜﺮ ﻗﺪﯾﻢ: ﺑﻪ ﻧﺜﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺍﺯ ﺁﻏﺎﺯ ﻗﺮﻥ ﭼﻬﺎﺭﻡ ﺗﺎ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ.
6_ ﻧﺜﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ: ﺑﻪ ﻧﺜﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺍﺯ ﺯﻣﺎﻥ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪ ﺗﺎ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ.
7_ ﺣﺒﺴﯿﻪ: ﺷﻌﺮﯼ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺳﺮﻭﺩﻩ ﺷﻮﺩ.
(ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﻣﻌﺮﻭﻑ: ﻣﺴﻌﻮﺩ ﺳﻌﺪ – ﺧﺎﻗﺎﻧﯽ – ﺑﻬﺎﺭ – ﻓﺮﺧﯽ ﯾﺰﺩﯼ)
8_ قطعۀ ﺍﺩﺑﯽ: ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺍﯼ ﮐﻮﺗﺎﻩ ﮐﻪ ﻣﺜﻞ ﺷﻌﺮ ﺍﺯ ﺗﺨﯿﻞ ﻟﺒﺮﯾﺰﺍﺳﺖ ﻭ ﻋﻮﺍﻃﻒ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ ﺭﺍ ﺑﯿﺎﻥ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ.
9_ ﻃﻨﺰ: ﺷﻌﺮ ﯾﺎ ﻧﺜﺮﯼ ﺑﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﺧﻨﺪﻩ ﺁﻭﺭ ﮐﻪ ﺑﯿﺎﻧﮕﺮ ﻣﺸﮑﻼﺕﺟﺎﻣﻌﻪ ﯾﺎ ﻋﯿﺒﯽ ﺑﺎﺷﺪ.
10_ ﻫﺠﻮ: ﺷﻌﺮ ﯾﺎ ﻧﺜﺮﯼ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍﻟﻔﺎﻅ ﻧﺎﭘﺴﻨﺪ ﻗﺼﺪ ﺍﻫﺎﻧﺖ ﯾﺎ ﺑﯽﺣﺮﻣﺘﯽ ﺑﻪ ﺷﺨﺼﯽ ﺑﺎﺷﺪ.
11_ ﻫﺰﻝ: ﺷﻌﺮ ﯾﺎ ﻧﺜﺮﯼ ﮐﻪ ﻫﺪﻓﯽ ﺟﺰ ﺧﻨﺪﺍﻧﺪﻥ ﻭ ﺷﻮﺧﯽ ﻭﺳﺮﮔﺮﻣﯽ ﻧﺒﺎﺷﺪ.
12_ ﺭﻣﺎﻥ: ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﺑﻠﻨﺪ.
13_ ﻧﻮﻭﻝ: ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﮐﻮﺗﺎﻩ.
14_ ﻓﺎﺑﻞ: ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺣﯿﻮﺍﻧﺎﺕ
15_ ﮐﻤﺪﯼ: ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﯾﺎ ﻧﻮﺷﺘﻪﺍﯼ ﮐﻪ ﺷﺎﺩﯼ ﺁﻓﺮﯾﻦ ﺑﺎﺷﺪ.
16_ ﺗﺮﺍﮊﺩﯼ: ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﯾﺎ ﻧﻮﺷﺘﻪﺍﯼ ﮐﻪ ﺑﯿﺎﻧﮕﺮ ﺣﺎﻻﺕ ﻏﻢ ﻭ ﺍﻧﺪﻭﻩ ﻭ ﺷﮑﺴﺖﻫﺎﯼ ﯾﮏ ﻗﻬﺮﻣﺎﻥ ﯾﺎ ﺷﺨﺼﯿﺘﯽ ﺑﺰﺭﮒ ﺑﺎﺷﺪ.
17_ ﺩﺭﺍﻡ: ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﯾﺎ ﻧﻮﺷﺘﻪﺍﯼ ﮐﻪ ﺷﮑﺴﺖ ﻫﺎ ﻭ ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ ﻫﺎﯼﺗﻠﺦ ﻭ ﺷﯿﺮﯾﻦ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺑﺎﺷﺪ.
18_ ﺩﺧﻞ: ﻭﻗﺘﯽ ﺑﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪﺍﯼ ﻣﻘﺪﺍﺭﯼ ﺍﻓﺰﻭﺩﻩ ﺷﻮﺩ.
19_ ﺗﺼﺮّﻑ: ﻭﻗﺘﯽ ﺍﺯ ﻧﻮﺷﺘﻪﺍﯼ ﻣﻘﺪﺍﺭﯼ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻪ ﺷﻮﺩ.
20_ ﺗﻠﺨﯿﺺ: ﺧﻼﺻﻪ ﮐﺮﺩﻥ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺑﻪ ﻃﻮﺭﯼ ﮐﻪ ﻫﺪﻑ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩﺣﻔﻆ ﺷﻮﺩ.
21_ ﺗﺤﺸﯿﻪ: ﺷﺮﺡ ﯾﺎ ﻣﻌﻨﯽ ﻟﻐﺖ ﻫﺎ ﯾﺎ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺩﺭ ﺣﺎﺷﯿﻪﺻﻔﺤﺎﺕ.
22_ ﺗﺄﻟﯿﻒ: ﮔﺮﺩﺁﻭﺭﯼ ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎ ﺩﺭ ﯾﮏ ﺟﺎ ﻭ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻣﺪﻭﻥ.
23_ ﺗﺼﻨﯿﻒ: ﻧﻮﺷﺘﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺑﻪ ﻃﻮﺭﯼ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ ﻧﻪ ﺍﺯ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺩﯾﮕﺮﺍﻥ
24_ ﻗﻄﻊ: ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ ﮐﺘﺎﺏ ﻣﺜﻞ ﻗﻄﻊ ﺟﯿﺒﯽ، ﻭﺯﯾﺮﯼ، ﺳﻠﻄﺎﻧﯽ،ﺭﺣﻠﯽ، ﺭﻗﻌﯽ،
ﺍﻧﻮﺍﻉ ﻧﺜﺮ:
25_ ﻧﺜﺮ ﺳﺎﺩﻩ ﯾﺎ ﻣﺮﺳﻞ: ﺧﺎﻟﯽ ﺍﺯ ﺁﺭﺍﯾﻪﻫﺎﯼ ﻟﻔﻈﯽ ﻭﺍﺻﻄﻼﺣﺎﺕ ﺍﺳﺖ.
ﻣﺎﻧﻨﺪ: ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺑﯿﻬﻘﯽ،ﻗﺎﺑﻮﺱ ﻧﺎﻣﻪ،ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻧﺎﻣﻪ.
26_ ﻧﺜﺮ ﻣﺴﺠّﻊ ﻭ ﻓﻨّﯽ: ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺳﺠﻊ، ﻭ ﺍﺳﺘﻌﺎﺭﻩ ﺑﻪﺻﻮﺭﺕ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﻭ ﺑﺎ ﺭﻋﺎﯾﺖ ﺍﻋﺘﺪﺍﻝ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﺭﻭﺩ.
ﻣﺎﻧﻨﺪ: ﻣﻨﺎﺟﺎﺕ ﻧﺎﻣﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ_ﮐﻠﯿﻠﻪ ﻭ ﺩﻣﻨﻪ –ﮔﻠﺴﺘﺎﻥ ﺳﻌﺪﯼ.
27_نثر مصنوع و متکلف:
نثری که در آن لغات و ترکیبات دشوار،بیش از حد اعتدال به کار رود.
مانند: تاریخ جهانگشای جوینی،مرزبان نامه،نفثه المصدور و
❤1
انواع «چو – چون» 🔽

1- حرف ربط به معنی وقتی که، زیرا، چونکه و ... :
چو باز آمدم کشور آسوده دیدم
چون نیک نظر کرد، پَرِ خویش بر او دید

2- حرف اضافه به معنی مانندِ، مثلِ، بسانِ و...:
چون شیر به خود سپر شکن باش
چو فرهادم آتش به سر می دود

3- قید پرسشی  به معنی چگونه:
دوش چون بودی؟
که شب چون بدی روز چون خاستی ** ز پیکار دل بر چه آراستی؟
انواع «را» 🔽

1- نقش نمای مفعول:
این فصل را با من بخوان باقی فسانه است
این فصل را بسیار خواندم عاشقانه است

2-حرف اضافه در معانی:
1- به: پدر را گفتم از ایشان، یکی سر بر نمی‌دارد
2- برای: این نصیحت ز جهان گذران ما را بس
3- از: حکیمی را پر سیدند ...
4- مخصوصِ: منت خدای را عزّ و جلّ ...
5- قسم به: دل می رود ز دستم صاحبدلان خدا را

3- فک اضافه:
نشانۀ جدایی بین مضاف و مضافٌ الیه است:
فلک را سقف بشکافیم و طرحی نو دراندازیم
> سقف فلک را بشکافیم
هر فعل در زبان فارسی ۶ #ساخت یا #صیغه دارد.
نقش_دستوری کلمات در جمله:

✅ نهاد: کلمه ای که معمولا در ابتدای جمله می آید و خبری درباره آن داده می شود.
مثال: عباس به مدرسه رفت.
عباس: نهاد


✅ مفعول: کلمه ای که اغلب قبل از "را" می آید و عمل فعل بر روی آن انجام گرفته است. مفعول در جواب سؤال چه چیزی را؟ و چه کسی را؟ مشخص می شود.
مثال: محمد کتاب را برداشت.
کتاب: مفعول


✅ متمم: کلمه است که بعد از حروف اضافه (از، به، با، در، برای، مانند، چون، بهر و...) می آید.
مثال: علی با دشمن جنگید.
دشمن : متمم


✅ مسند: کلمه ای است که حالت نهاد را بیان می کند و قبل از فعل های اسنادی (است، بود، شد و...) می آید‌. مسند در جواب سؤال چطوری است؟ مشخص می شود.
مثال: هوا سرد است.
سرد: مسند


✅ فعل: کلمه ای است که بر انجام کار یا روی دادن حالت یا ایجاد ارتباط در یکی از زمانها دلالت می‌کند و معمولا در پایان جمله می آید و نشانه آن شناسه هایی است که به آخر فعل می‌چسبد.
مثال: رفتم، می بینم، خواهند شنید و...


✅ قید: کلمه است که مفهوم حالت، زمان، مکان و... را به جمله اضافه می کند. مثال : امروز، آنجا، الآن، گاها" و...
اگر قید را حذف کنیم، جمله ناقص نمی شود.