داود فیرحی
7.99K subscribers
585 photos
104 videos
359 files
546 links
📚 (بازنشر) آثار و اندیشه ها 📚


ارتباط با ادمین:
@sadeqall
@Rezataran
Download Telegram
Forwarded from داود فیرحی
سیره سیاسی پیامبر اعظم4.97.m4a
68.1 MB
🔸درسگفتار "سیره سیاسی" پیامبر اعظم(ص)
جلسه چهارم؛ سنت و شبکه قراردادها در آستانه اسلام
1. قبیله و قرار داد
2. شبکه قرارداد در مکه
4.شبکه قرارداد در یثرب
یکشنبه 20 اسفند 97
🔹@Feirahi
Forwarded from داود فیرحی
سیره سیاسی پیامبر اعظم 5.98.m4a
87.5 MB
🔸درسگفتار "سیره سیاسی" پیامبر اعظم(ص)
جلسه پنجم؛ "پیامبر(ص) و پیش نویس قرارداد مدینه"
دوشنبه19 فروردین 98
🔹@Feirahi
Forwarded from داود فیرحی
سیره سیاسی پیامبر(ص) 6.98.m4a
73.3 MB
🔸درسگفتار "سیره سیاسی" پیامبر اعظم(ص)
جلسه ششم؛
تصریح رسول خدا بر "حضور و مشارکت یهودی ها در قرارداد مدینه"

دوشنبه 26 فروردین 98
🔹@Feirahi
Forwarded from داود فیرحی
سیره سیاسی پیامبر 7.98.m4a
73 MB
🔸درسگفتار "سیره سیاسی" پیامبر اعظم(ص)
جلسه هفتم؛
برخی نکات مهم در قرارداد مدینه:"حرم، پناهندگی،صلح و داوری"

دوشنبه 2 اردیبهشت 98
🔹@Feirahi
Forwarded from داود فیرحی
سیره پیامبر 8.98.m4a
80.9 MB
🔸درسگفتار "سیره سیاسی" پیامبر اعظم(ص)

جلسه هشتم؛
پیامدها و نتایج قرارداد مدینه؛
"ظهور دولت-شهر پیامبر"

دوشنبه 9 اردیبهشت 98
🔹@Feirahi
Forwarded from داود فیرحی
سیره سیاسی پیامبر اعظم9.98.m4a
74.8 MB
🔸درسگفتار "سیره سیاسی" پیامبر اعظم(ص)

جلسه نهم:
از قانون اساسی مدینه تا صلح حدیبیه(اول تا پنجم هجرت)؛
" تحلیلی بر مواد دهگانه قرارداد حدیبیه"

دوشنبه 16 اردیبهشت 98
🔹@Feirahi
Forwarded from داود فیرحی
سیره سیاسی پیامبر 10.98.m4a
73.1 MB
🔸درسگفتار "سیره سیاسی" پیامبر اعظم(ص)

جلسه دهم:
ماهیت و تیپ قراردادها پس از پیمان صلح حدیبیه؛ الگوی قرارداد یمن.

دوشنبه 23 اردیبهشت 98
🔹@Feirahi
Forwarded from داود فیرحی
سیره سیاسی پیامبر 11.98.m4a
67.4 MB
📜 درسگفتار سیره سیاسی پیامبر اکرم (ص)

جلسه یازدهم؛

قراردادهای بعد از فتح مکه و بین سال های 8 تا 10 هجرت.

تیپ قراردادهای این دوره و بررسی موردی؛

📝" قرارداد صلح طائف و بنی ثقیف"

دوشنبه 30 اردیبهشت 98

🔹 @Feirahi
Forwarded from داود فیرحی
سیره سیاسی پیامبر(ص) 12.98.m4a
90.5 MB
📜 درسگفتار سیره سیاسی پیامبر اکرم(ص)

جلسه دوازدهم؛

📝 از قرارداد طائف تا هیأت نمایندگی هزار و صد نفری یمامه ؛

تحولات عام الوفود و گسترش صلح آمیز دولت پیامبر به شرق جزيرة العرب


سه شنبه 7 خرداد 98

🔹 @Feirahi
✔ داود فیرحی:🔻

1⃣ فقه شيعه مفهوم «ترور» و «خودکشى» را تحريم کرده است اما عمليات شهادت طلبانه را ذيل مفهوم عمومى «جهاد دفاعى» قرار داده و آنگاه حدود و شرايط اقدمات دفاع مشروع را توضيح داده است. شيعيان درباره جهاد دو ديدگاه را مطرح کرده اند: عده اى اندک از فقيهان شيعه جهاد را مطلقا دفاعى دانسته و از تقسيم جهاد به «ابتدايى» و «دفاعى» انتقاد کرده اند اما اغلب فقيهان شيعه تقسيم رايج مسلمانان از جهاد به «جهاد اوليه» و «دفاعى» را پذيرفته اند؛ با اين قيد تعيين کننده که جهاد ابتدايى مشروط به حضور امام مبسوط اليد معصوم است. چنين قيدى استراتژى جهادى شيعه در دوره غيبت را محصور در جهاد دفاعى و دفاع مشروع کرده است. بنابراين، از فقه شيعه به هيچ وجه نمى توان براى توجيه هيچ اقدام تروريستى و خشونت طلبانه بين المللى استفاده کرد.

2⃣ همچنين فقه شيعه در استراتژى دفاعى خود، دو قيد ممنوع دارد: تحريم فتک و غَدْر، منع ترور و حرمت نقض عهد و ميثاق. بدين سان، استناد تروريست ها و ادبيات تروريستى در حمايت شيعيان از تروريسم، يک خطاى حقوقى آشکار است. فقه شيعه ترور و نقض عهد و پيمان را مطلقا تحريم مى کند.
منابع فقه شيعه علاوه بر مواضع بنيادى مزبور، ملاحظات مهم ديگرى را در استراتژى دفاعى خود لحاظ کرده اند:
اولاً، وقتى دفاع واجب است که مهاجمان هجوم مسلّحانه به درون خانه / مرزهاى جامعه اسلامى داشته و قصد جان و ناموس و حريم مسلمانان را دارند، هرچند در خصوص وجوب دفاع از مال تأمّل و اختلاف است.
ثانيا، قصد تعطيل شريعت و نمادهاى اسلامى را داشته باشند.
ثالثا، فقط مهاجمان مسلّح و حاميان مستقيم آنان هدف اقدامات دفاعى قرار مى گيرند. در چنين شرايطى، دفاع به هر طريق ممکن، حتى در صورت علم به کشته شدن مدافعان مسلمان، واجب است.

3⃣ برخى گزارش ها و فتاواى معاصر دفاع انتحارى يا عمليات شهادت طلبانه را با تکيه بر چنين زمينه اى از فرهنگ دفاعى و با قيد «عدم تعرّض به غير نظاميان» تجويز کرده اند. با اين حال، ادبيات بحث هنوز در تحقيقات شيعى معاصر از غناى لازم براى داورى و درک قطعى برخوردار نيست و به لحاظ تفاوت با اهل سنّت، نمى توان ادبيات موجود در فقه معاصر اهل سنّت را به جوامع شيعى تعميم داد. اما به نظر مى رسد تحوّلات اخير در فلسطين اشغالى و به ويژه حوادث اخير عراق، زمينه لازم براى گسترش اين مباحث را آماده مى کنند. ظهور موج استفتائات از مراجع شيعه، به ويژه آية الله العظمى سيستانى در عراق و نيز تأمّلات و اظهارات همراه با احتياط ايشان و خوددارى از خونريزى بيشتر در عراق تا مرحله اى که ناگزير بايد شيعيان از اقدامات بازدارنده ترى سخن بگويند، اين مباحث را در افکار عمومى شيعه زنده تر کرده است.
🆔@Feirahi
🔹چرا احزاب در ایران کارایی لازم را ندارند؟

✅ در دوره مشروطه در جامعه ایران این تردید وجود داشت که حکومت باید به‌صورت فدرالی اداره شود یا ملی؟ و سرانجام به سمت «دولت ملی» حرکت کرد. در این فضا، اولین موتوری که می‌توانست دموکراسی ملی را پیش برد، انجمن‌های ایالتی و ولایتی بودند.
بنابراین این انجمن‌ها نسل اول تشکل‌های سازنده دموکراسی در ایران هستند.

✅ تفاوت حزب با انجمن

تفاوت حزب با انجمن در این است که حزب، در پایتخت کشور، یک دفتر مرکزی دارد و در استان ها و شهرهای دیگر دفاتر منطقه‌ای ایجاد می‌کند. اما انجمن‌ها در هر استان و حتی شهر به صورتی مستقل عمل می‌کردند؛ یعنی، انجمن مشهد، تبریز، رشت و اصفهان هر یک مستقل بوده و فعالیت منطقه‌ای خاص خود را انجام می‌دادند. بنابراین، انجمن تهران فقط برای تهران فعالیت می‌کرد. درسال 1360 بعد از انقلاب، که اولین قانون احزاب تصویب شد و احزاب در کنار انجمن‌های معلمان و مهندسان قرار داده شدند.
نخستین نسل فعالیت‌های سیاسی ما را انجمن‌ها انجام دادند تا آنجا که مرحوم آیت‌الله نائینی در کتاب «تنبیه‌الامه و تنزیه‌المله» گفتند بدون انجمن‌های صحیح، دموکراسی شکل نخواهد گرفت. به این ترتیب اولین و دومین انتخابات مشروطه ما را انجمن‌های ایالتی برعهده گرفتند و نمایندگان محلی را به تهران فرستادند و در واقع از درون نمایندگان این انجمن‌ها بود که احزاب سیاسی ظاهر شدند و کوشش کردند به جای اینکه سیستم انجمنی را پیش برند، سیستم حزبی را راه بیندازند. این اقدامات، تحولات بسیار بزرگی در ایران بود. با این حال، نه انجمن‌ها و نه احزاب هیچ یک موفق نشدند؛ اما چرا؟

❓چرا در جامعه ما، احزاب کارکرد موفقی نداشتند؟

در بحث احزاب، در ایران دو مناقشه جدی وجود دارد. چون در دوره مشروطه درک روشنی از دولت مدرن وجود نداشت برخی همچون مرحوم نائینی معتقد بودند که دولت قدیم «دولت مالکانه» بود؛ یعنی، مردم، سرزمین و دارایی های سرزمین، ملک پادشاه بود. اما دولت جدید «دولت امانتیه» است؛ یعنی دولت، امانتدار ملک مردم است؛ بنابراین، دولت وکیل مردم است. رهبران مذهبی همیشه در اصطلاحات فقهی‌شان از دو نوع امانت سخن می‌گویند؛ یک عده امانت را امانت ملی می‌گویند به این معنا که افراد کسانی را وکیل می‌گیرند تا در آنجاهایی که نیستند به جای آنان تصمیم بگیرند و عمل کنند. اما تعدادی از علما معتقد بودند حکومت امانت شرعی است نه امانت ملی. از این رو، کسانی که صاحب صلاحیت‌های شرعی هستند باید آن را به عهد بگیرند. افرادی مثل شیخ فضل‌الله نوری از جمله این عالمان بودند که معتقد بودند حکومت یک چنین امانتی است و به همین دلیل به همه تعلق ندارد بلکه تصدی آن برعهده کسانی است که شرایط شرعی دارند مثل دانستن فقه، عدالت و...

🔹حزب در ایران از جهت مسائل تئوریک رنج می‌برد

«آیا دولت امانت ملی از طرف ملت به حاکم است یا حکومت امانت شرعی از طرف شارع به حاکم است؟» این مناقشه‌است که تا به امروز ادامه پیدا کرده است. این دو دیدگاه، اهمیت حزب در ایران را هم متأثر کرده‌اند و به همین دلیل است که حزب در ایران از جهت مسائل تئوریک رنج می‌برد.

در خصوص این مناقشه، سه فرض مترتب است؛
1. فرض نخست این است که همه حکومت امانت شرعی است؛ یعنی، مردم نقشی ندارند. به‌عنوان مثال، مرحوم آیت‌الله مؤمن معتقد بود که همه حکومت امانت شرعی است و نمایندگان مجلس قبل از اینکه وکیل مردم باشند، دست قانونگذار فقیه‌اند. به این دلیل است که شورای نگهبان حق دارد که برای انتخاب نمایندگان شرط بگذارد.

2. فرض دوم که امثال آیت‌الله نائینی آن را دنبال می‌کردند این بود که حکومت اساساً «امانتی ملی» است. به این معنا که دولت را می‌توان به هر کسی به‌عنوان وکیل واگذار کرد. وکیل صلاحیت ویژه‌ای نمی‌خواهد، فقط باید امانتدار و درستکار باشد و اطلاعاتی را در خصوص حوزه نمایندگی‌اش داشته باشد. به این ترتیب برای وکیل شرط مذهب هم قائل نبودند.

3. فرض سوم، برخی بر این باور بودند که بخشی از حکومت امانت شرعیه است و برخی امانت ملی است.

آنچه بسیار اهمیت دارد این است که این مناقشه همچنان ادامه دارد و به طور کامل در ایران حل نشده است، به همین خاطر وقتی فعالیت‌های حزبی شروع می‌شود نیروهای مذهبی و نیروهای سیاسی گروه‌بندی می‌شوند و مثلاً حزب الف و حزب ب اتوماتیک به طرفداری از تئوری «حاکمیت مردم» و «حاکمیت شرعی» می‌پردازند. به نظر می‌رسد، حل نشدن این مناقشه و این پرسش که «آیا دولت امانت ملی از طرف ملت به حاکم است یا حکومت امانت شرعی از طرف شارع به حاکم است؟» زمینه‌ساز شکل‌گیری یک تقابل تئوریک در ایران شده است. این از ویژگی‌های جامعه ایران است و حل آن به گفت‌وگوهای تئوریک در جامعه نیازمند است.
🆔 @Feirahi

✔ روزنامه ایران | شماره :7101 | تاریخ 1398/4/17
http://www.iran-newspaper.com/Newspaper/Page/7101/Thought/9/0#pagedetails
🔸چهار پیشرفت چشمگیر احزاب در ایران

چون در مباحث تئوریک حزب، وفاقی صورت نگرفته است، طبیعتاً احزاب در جامعه ایران هم نتوانسته‌اند پایگاه اجتماعی قابل تأملی پیدا کنند.

واقعیت این است که رقابت‌های حزبی نیازمند مبنای مشترک است. در ایران احزاب هنوز نتوانسته‌اند به این مبنای مشترک برسند و چون به این مبنا نرسیده‌اند، ما آنچنان که باید تکامل حزبی چندانی نداشته‌ایم. البته با وجود این موانع، احزاب در ایران پیشرفت‌هایی هم در کارنامه خود دارند؛

1. نخست، انتقال از سیستم انجمنی به سیستم‌های حزبی است که طی آن احزاب می‌توانند به جای فعالیت‌های منطقه‌ای که وحدت‌شکن تلقی می‌شد، فعالیت‌های کشوری انجام دهند.

2. دومین مشکلی که در جامعه ایران حل شد، این بود که تقریباً همه نیروها پذیرفته‌اند که وجود احزاب در جامعه ضرورت دارد. آخرین نیروهایی که ضرورت وجود احزاب را نفی می‌کردند، بخشی از جبهه پایداری بود. این گروه در دولت نهم و دهم براین باور بودند که احزاب کارایی ندارند و ما باید به سازمان‌های هیأتی بازگردیم. ولی با این حال، این بخش از جبهه پایداری هم امروز به این باور رسیده‌اند که اصل حزب را باید به رسمیت بشناسند. بنابراین، تقریباً می‌توان گفت که اگر ما کسانی راکه ذهن سیاسی ندارند استثنا کنیم، تقریباً همه فعالان سیاسی معترف هستند که حزب یک ضرورت مهم برای جامعه ایران است به گونه‌ای که اگر آن را از در، بیرون کنیم از پنجره وارد خواهد شد. اگر حزب الف را سرکوب کنیم، حزب ب خواهد آمد.
واقعیت این است که این انحلال‌ها اتفاقاً احزاب را قوی‌تر می‌کند.

3. سومین پیشرفت این بود که بتدریج ما چیزی به‌نام «قانون احزاب» پیدا کردیم. قانون احزاب 1395 قانون خوبی نیست اما نفس شکل‌گیری قانون برای احزاب امر مبارکی است؛ چون با شکل‌گیری قانون و تشکیلات برای احزاب می‌توان پیرامون خوب یا بد بودن قوانین گفت‌وگو کرد و برای اصلاح آنها وارد عمل شد.
4. پیشرفت آخر در فرهنگ حزبی در حال رخ‌دادن است، احزاب بتدریج احساس می‌کنند که نه تنها رقیب‌شان، دشمن‌شان نیست بلکه شرط لازم بازی آنان است. از این رو، به جای اینکه رقبا را تکفیر کنند، کمکم از حقوق حزبی احزاب رقیب دفاع می‌کنند.
این نشان می‌دهد که ما در آستانه تأسیس نظام حقوقی احزاب هستیم.

🔹احزاب ما این 4 پیشرفت چشمگیر را داشته‌اند اما با این حال، هنوز بنیاد حزب به خوبی شکل نگرفته است چون نظریه آن چندان روشن نیست و باید گفت‌وگویی جدی برای حل این مناقشه که «دولت امانت ملی از طرف ملت به حاکم است یا حکومت امانت شرعی از طرف شارع به حاکم است؟» را در دستور کار قرار دهیم تا احزاب به مبنایی مشترک برسند.
🆔 @Feirahi

✔ روزنامه ایران | شماره :7101 | تاریخ 1398/4/17
http://www.iran-newspaper.com/Newspaper/Page/7101/Thought/9/0#pagedetails
"دنیای امروز منزلگاه غم انگیزی است:
چه، تعیین عدالت اغلب دست فرمانروایانی است که عقلی برابر با همگنان و قدرتی بسیار فراتر از آنان دارند".
(میلتون ، بهشت گمشده، با اندکی تغییر )

🆔 @Feirahi
رساله لالان- کتاب پاپیروس.pdf
351.1 KB
📖 رسالۀ لالان

نویسنده: ثقه الاسلام تبریزی
مقدمه، تصحیح و تعلیقات: محمدعلی جهانی پور
رسالۀ لالان، نامه ای است که میرزا علی ثقه الاسلام تبریزی، در عهد مشروطه خطاب به علمای حوزۀ نجف نوشت.
🆔@Feirahi
⚡️"گاندو" و مصائب دولت "دو سر"

سریال گاندو را تماشا نکرده بودم و با توجه به برخی حواشی که داشت، دو قسمت آخر آن را دیدم. بخش پایانی گاندو، از دیدگاه دولت پژوهی، جای تأمل بسیار دارد و برخی "مصائب یک دولت دوسر" را برملا می کند.
✔ دولت ها نیز، همانند هر موجود طبیعی یا بر ساخته دیگر، بیماری های متفاوت و البته خاص خود را دارند؛ اما دو نوع از بدخیمی رایج دولت ها عبارتند از؛ عارضه "بی سر" یا "دوسر" شدن یک دولت.
🔸بیماری دولت بی سر، عارضه ای است که یک سیستم سیاسی را از داشتن مرکز مدیریت "واحد" و مصمم محروم می کند و با تضعیف تعادل مغزی آن، زمینه را برای فروپاشی مرکز تصمیم دولت و آنارشیک شدن جامعه فراهم می کند. در این باره معمولا دولت وایمار در آلمان قبل از نازی ها را مثال می زنند.

🔸بیماری دوم اما "دوسر" شدن دولت است. در چنین شرایطی، مرکز تصمیم دولت به دو بخش تقریبا مساوی تقسیم می شود و دولت از نظر فیزیک بدن، به پیکره ای تبدیل می شود که تن واحد و سری دوگانه دارد. یا حداقل چونان انسانی دیده می شود که همواره دچار دوبینی،بلاتصمیمی و تردید است.
در این باره نیز می توان به دولت انگلستان در انتهای قرن نوزده اشاره کرد که مرکز تصمیم بین مجلس عوام و حاکمیت مردم از یک سوی، و لردها و پادشاه از سوی دیگر تقسیم شده بود. دوگانه ای که هزینه و مصائب زیادی تولید می کرد.
🔹بخش پایانی گاندو، این وضعیت را در دولت جمهور اسلامی ایران آشکارا بر ملا کرده و به تماشای عموم گذاشت.

🔹دولت دوسر به ماشینی می ماند که دو موتوره است، لیکن بی آن که همسو بوده و یکی به دیگری کمک رساند، هر دو دقیقا عکس و ضد همدیگر کار می کنند. بدین سان، جامعه هزینه دو دولت را می پردازد و این دو موتور، در عین حال که با قدرت و پر هزینه و با سرو صدای بسیار کار می کنند، اما چون نیروی محرکه آن ها عکس یکدیگر طراحی یا به هر حال قرار گرفته است، نتیجه ای عاید جامعه ندارند.

🔻دولت دوسر مشکلات، ناتوانی ها و ناتوان سازی های خاص خود را دارد و اغلب موجب فرسایش کارآمدی و تضعیف مشروعیت دولت از یک سوی، و کلافه گی و سردرگمی جامعه از سوی دیگر می شود.
🆔@Feirahi
✅ تکمله ای بر یادداشت «گاندو و مصائب دولت دوسر»

(شاید که چو وابینی خیر تو در این باشد!)

ابوالفضل دلاوری
استاد جامعه شناسی سیاسی ایران دانشگاه علامه طباطبایی

🔹جناب دکتر فیرحی عزیز!
سلام بر شما!
یادداشت شما با عنوان «گاندو و مصائب دولت دوسر» را خواندم. بنده هیچ بخشی از این سریال را ندیده ام. با وجود این توصیف و مفهوم سازی شما از آنچه که در این سریال می گذرد علاوه بر این که بسیار دقیق و جالب است، مسأله ای هرچند مزمن اما همچنان بسیار مهم را مطرح کرده اید که بدون دیدن آن سریال هم می توان در مورد آن وارد گفتگو شد: وجود یک دولت «دو سر» در ایران امروز.
🔸آسیب شناسی شما از این وضعیت نیز دقیق است: دوبینی ، بلاتصمیمی و تردید در میان متولیان و کارگزاران دولت؛ ناکارآمدی و فرسایش مشروعیت نهادها و نیروهای سیاسی؛ تحمیل هزینه های مضاعف و بدون بازدهی به کشور و سردرگمی و کلافگی جامعه. اما بحث شما تا همینجا پیشتر نمی آید و دست کم سه سوال زیر را بی پاسخ می گذارد.

1⃣نخست این که: صرفنظر از دنیای واقعی، و طبق روایت خود این سریال آیا توانمندی های بالقوه و مهمتر از آن مشروعیت این دو «سر» یکسان است؟ بعید به نظر می رسد پاسخ شما مثبت باشد. بنده نیز در یکی دیگر از تفسیرهائی که در باره این سریال منتشر شده است دریافتم که در یک سر این موجود عجیب الخلقه، نیروهائی خمود نابلد و یا خائن درکارند و در سر دیگر آن، نیروهای ناشناخته هوشمند،و دلسوزی وجود دارند که در هر ماجرائی سرانجام موفق می شوند خمودگی ها، خرابکاری های برآمده از «سر» دیگر را خنثی و جبران نمایند. بنا بر این، می توان گفت در این سریال به روشنی یک پروژه مشروعیت زدائی و مشروعیت سازی نیز در جریان است.

2⃣سوال دوم به جایگاه رسانه ای که این سریال در آن تولید و پخش شده، مربوط است. آیا این رسانۀ قدرتمند انحصاری، عریض و طویل و پر مخاطب، مستقل از این دو «سر» است؟ در این صورت، که البته احتمال آن کم می نماید، با توجه به جهتگیری ها و کارکردهای این رسانه، می توان گفت موجود عجیب الخلقه مورد نظر شما بیش از دو سر دارد و دارای «چند سر» و شاید هم «چندین سر» است! اما اگر این رسانه به یکی از این دو سر تعلق دارد، که این محتملتر است، در این صورت آیا موضوع از آنچه که در ظاهر دیده می شود پیچیده تر و جهت دارتر نیست؟ در چنین شرایطی آیا نباید از محتوای این سریال بیرون و بالاتر ایستاد و با دقت نظر در روند و فرایند حداقل 25 ساله ای که به تولّد و رشد چنین موجود عجیب الخلقه ای انجامیده، تصویری دقیقتر از وضعیت و تحلیلی عمیقتر از آسیب شناسی این موجود ارائه کرد؟
3⃣سوال سوم به راه حل نهفته در یادداشت شما مربوط است: راه حل تلویحی، و نه صریح شما ضرورت «یک سر» سازی نظام سیاسی و دولت است. به احتمال زیاد این راه حل باید همان چیزی باشد که کارفرمایان این سریال و حامیان فکری و سیاسی آن به دنبالش هستند.
🔸به طرح این سوال ساده تر بسنده می شود که آیا تنها گزینه مطلوب در شرایط موجود «یکسر» کردن نظام سیاسی و دولت است؟ به عبارت دیگر آیا وضعیت «دوسری» در طول این دوره (بیش از 25 سال) به رغم همه نامطلوبی ها و معضلاتش هیچ دستاورد مثبتی نداشته یا دست کم حاوی هیچ فرصتی برای پویائی های آشکار یا پنهان در لایه های زیرین سیاسی و اجتماعی نبوده است؟
🔹پاسخ به این سوالات البته فرصت بیشتری می طلبد اما با توجه به فرایند تولّد و رشد این موجود دوسر از یک سو و روند پویائی های سیاسی و اجتماعی آشکار و پنهان در همین دوره، و علاوه بر این دو، با توجه به مخاطرات شدید محیط بیرونی، شاید اصرار و تعجیل برای «یک سر» کردن این موجود عجیب الخلقه چندان مقرون به صلاح و صواب نباشد!
🔸باید اجازه دهیم تاریخ و طبیعت و پویائی های اجتماعی و سیاسی نیز کار خود را بکنند زیرا اینها نیز «قابله» قابلی هستند! شاید در آینده فرصت های مناسبتر و کم هزینه تری برای درمان یا حتی جراحی این موجود دو سر فراهم شود.
🔹بی فایده نیست به عنوان یک تمثیل، سرگذشت و سرنوشت مرحومان «لاله» و «لادن» را به یادآوریم: 30 سال زندگی دراماتیک و البته رنجناک اما سپس مرگ تراژیک هر دو، آنهم در اثر تعجیل و اصرار خودشان بر جداسازی! شاید ما امروزه هنوز در مرحله دراماتیک حیات سیاسی و اجتماعی خود به سر می بریم پس مراقب باشیم با اصرار و تعجیل خود وارد مرحله تراژیک آن نشویم!

🆔@Feirahi
⚡️تأملی بر تکمله دكتر دلاوري:

عارف مسعودی
دانشگاه شهید بهشتی

🔹لئو اشتراوس در مقاله اي باعنوان فلسفه ي سياسي چيست؟ معتقد است "بزرگترين واقعه ي ١٩٣٣ ثابت كرد...كه انسان نمي تواند پرسش جامعه ي خوب را رها كند و از طريق تسليم شدن به تاريخ يا هر قدرتي غير از عقل خودش از مسئوليت پاسخ گفتن به آن خلاصي يابد".

✅ اگر اين مهم را بپذيريم كه وظيفه ي انديشمند سياسي پروبلماتيك نمودن و يافتن راه حلي براي امر مشكله جامعه ي خويش است آن گاه معناي مجاهدت هاي نظري نويسندگان سياسي مانند ژان بدن و هابز در راستاي تبيين و ايضاح مفهوم "حاكميت"بيشتر روشن خواهد شد.

🔸با نگاهي به تاريخ تحول مفاهيم در خواهيم يافت كه استقرار و ثبات نهادهاي سياسي و اجتماعي در جوامع توسعه يافته زماني اتفاق افتاد كه انديشمندان و نويسندگان سياسي تلاشي را به منظور ايضاح دقيق تر مفاهيم و پاسخ مناسب به بحران هاي زمانه ي خود تدارك ديده اند. چرا كه در حوزه ي انديشه بايد "كوشيد تا از در تنگ وارد شد" و به تعبير وبر سياست همانا " سفتن تخته هاي سخت است".

بااحترام
🆔@Feirahi
⚡️گاندو یا بهیموثِ ایرانی

محمدرضا مرادی طادی

🔹من نیز از جماعت «گاندو» ندیدگانی هستم که تنها – از سر شور و غوغای اطرافیان و به تشویق هم آنان – به زیارت یکی دو قسمت پایانی‌اش توفیق حاصل کرده‌ام؛ امّا بعد از آن، پِی‌جویِ تحلیلها و پیگیرِ واکنشها شده‌ام، و علی القاعده متنهایی که با سابقه تحصیلی‌ام ارتباط داشته‌اند را بیش از بقیه مورد توجه قرار داده‌ام.

🔸از میان خیل واکنشها و بازتابها، تحلیل مفید و مختصر دکتر فیرحی با عنوان «گاندو و مصائب دولت دو سر» نظرم را جلب کرد. فیرحی بنا بر اُنس ذهنی و پروژۀ فکری چندساله‌اش موضوع را از چشم انداز دولت پژوهی بررسی کرده است و مانند همیشه کوشیده پدیده را در چارچوب یک مُعضله(پرابلم) و در قابی مفهوم پردازی شده هضم و جذب کند؛ لذا در چند خط، تحلیلیِ فاخر و درخشان ارائه کرده است.

🔻امّا بنا به دلایلی که از پی خواهد آمد به نظرم رسید که فیرحی در «پوسته» مانده و به «هسته» نرسیده است، و می توان موضوع را در اعماقی ژرف تر بررسی کرد:

▪️اگر تاریخِ «دولت خواهی» در ایران – دولت به منزلۀ مصنوعی اِجتماعی و انسانی که ابزاری برای تامین خیر عمومی باشد – را این یک سده و اندی سال بدانیم که از پیشامشروطه آغاز شده است و تا اکنون ما ادامه یافته و در عین حال «اکنونیّت» ما را نیز برساخته است، می توان گفت که این «مصیبت» مورد اشاره – دولت دو سر – از همان آغاز در سرشت و سرنوشت تاریخ فکر سیاسی معاصر ما نطفه بندی شد و در هر شکلی از اندیشیدن ما به دولت حضور داشت و هم چنان دارد.

🔸تقریباً می توان به جرأت گفت که ایدۀ اولیۀ تفکیک «سلطنت» از «حکومت» و تلاش برای جعل قراردادی اجتماعی (در شکل قانون اساسی)، که این دو را از هم تفکیک کرده و البته عملاً رویاروی یکدیگر قرار داده، همان سر منشاء این مصیبت دولت دو سر بوده است که از مشروطه تا کنون گریبانگیر ما شده است.

🔹از عصر مشروطه تا پایان پهلوی دوم، دولت دو سر برآمده از تفکیک سلطنت و حکومت بود، و تلاش برای مهار قدرت به واسطۀ «پاره پاره کردن» آن و قانع کردن پادشاه به این بود که صرفاً سلطنت کند و نه حکومت. بعد از فروپاشی سلطنت و برآمدن نظریۀ ولایت فقیه نیز این دوگانگی در قامت ولی فقیهی که نیابت امام غایب را بر عهده دارد و عموماً در امرِ «اداره» دخالت نمی کند، ادامه یافت تا دوگانگیِ «حاکمیت- حکومت» را تولید کند.
🔸همین دوگانگی بوده است که اغلب روسای جمهور را بر آن داشته تا در پایان دوران ریاستشان از کمبود اختیارات – نامتناسب با وظایف شان – شِکوه کنند و کاستی‌ها را ناشی از این عدم هماهنگی بدانند.

🔹حال اگر بخواهیم موضوع را دقیق تر بررسی کنیم، شاید بایستی بگوییم که از منظر منطق تاریخ اندیشۀ سیاسی ما باید به دنبال «تجمیع قدرت» می بودیم و سپس الگوهای «توزیع قدرت» را دنبال می کردیم. امّا از همان آغاز برای گریز از فاسدی به نام «استبداد» و برای مهار قدرتی که در یک تن متمرکز شده بود، به جای تاسیس سازوکاری برای مهار قدرت – برای مثال به واسطۀ الگوی منتسکویی – کوشیدیم تا قدرت را تکه تکه کنیم تا بلکه از شر آن در امان باشیم؛

🔸 اما این گونه از فاسدی به افسدی گریختیم که هنوز گرفتار آن‌ایم؛ تا جایی که اگر یک روز از «دیو هزار سر رجّاله‌ها» سخن می گفتیم اکنون باید از «هزاران جزیرۀ قدرت»ی بگوییم که هر یک به دنبال تأمین منافعِ همپالگی‌های خویش است و در این میان چیزی که اساساً وجود ندارد «دولت»ی است که قدرت در آن «تجمیع» شده باشد؛ دولتی که بتواند «مدیریت تولید و توزیع خیر عمومی» را بر عهده بگیرد (مثالهای مصداقی را می توان به راحتی از همکاران دکتر فیرحی در «دپارتمان سیاستگذاری عمومی» استعلام کرد).

🔹در این میان یک نکتۀ طنازانه نیز وجود دارد که احتمالاً نه سازندگان این سریال از آن آگاهی داشته‌اند و نه فیرحی به آن التفاتی پیدا کرده است؛ و آن این که «گاندو» نام یک تمساح پوزه کوتاه ایرانی است. همنشینی بحثی دربارۀ دولت با چنین نامی، سریعاً خوانندۀ اهل و آشنا را به یاد دوگانۀ هابزی «لویاتان-بهیموث» می اندازد؛
✔️حال با اشاره به این استعارۀ مشهور اندیشۀ سیاسی می توان گفت نام گاندو بهترین نامی بوده است که بر این سریال می شد گذاشت. تمساحی پوزه کوتاه که بیشتر یادآور بهیموث است تا لویاتان. لذا باید گفت شاید تاریخ اندیشۀ سیاسی معاصر ایرانی اکنون بایستی صرفاً به «گذار از گاندو» بیندیشد؛ به چگونگی «تجمیع قدرت»، و بعد از آن، سازوکارهای «توزیعَش»!
🆔@Feirahi
🔷 دولت دوسر ؛
وظیفه اندیشمندان

✍ علی مرادی دانشجوی علم سیاست

دولت دو سر یا به عبارتی دولت موازی مشکل اساسی و بنیادی در جامعه ایران هست که توسط روشنفکران و حاکمان مطرح شده است.

🔸مطرح شدن این مشکل توسط حاکمان شائبه رقابت سیاسی و یا توجیه ناکامی و ناکارآمدی دولت مردان را به میان می آورد.

ولی مطرح شدن آن توسط اساتید و معلمان خوشنام و برجسته و فرهیخته علم سیاست که دارای منافع جناحی و سیاسی نیستد و دل در گرو اعتلای میهن و کشور دارند ، بسیار میمون و مبارک هست و قطعا این مشکل را به مسئله قابل طرح و ارائه و نهایتا با تفکر و بحث بنیانی وارد مرحله حل علمی خواهند کرد.

🔸قطعا نظام جمهوری اسلامی ایران که برساخته دست بشر هست و مانند هر بنا بشری دیگر دارای نقاط ضعف و قوت می باشد که گذشت چهل سال از عمر این ساختار ، نقاط قوت و ضعف آن را بیشتر نمایان کرده است.

🔹همانطوری که در غرب دانشمندان زیادی برای حل مسایل و مشکلات ساختاری نظام های سیاسی قدیمی مرارت ها و رنج های زیادی را تحمل کردند و بالاخره توانستند افکار عمومی و حاکمان را به پذیرش راه حل های علمی در جهت منافع ملک و ملت قانع کنند ، قطعا در ایران هم این راه باز هست و نباید نا امید بود به دلیل اینکه اکنون جامعه و مردم ایران به سطح سواد خوبی برای پذیرش مسایل علمی دست پیدا کرده است.

🔸لذا اندیشمندان علم سیاست و اساتید برجسته و فرهیخته دانشگاهی باید این وظیفه را بعهده گرفته و با تحمل رنج ها و مرارت ها و ... با ارائه اندیشه های بومی جهت اصلاح ساختار و ارائه نهادها حکومت یک سر و هماهنگ و کار امد بومی ، آینده ای درخشان برای فرزندان این مرز و بوم ترسیم کنند.

🔹قطعا حاکمان کشور هم دل در گروه عزت و اعتلای کشور دارند و چنانچه بسیج علمی و انسجام و اتحاد اساتید در این مورد شکل بگیرد ، و راه حل ها برای کار آمدی نظام ارائه و به مرحله پختگی برسد ، پذیرش آن برای حاکمان دور از ذهن نخواهد بود.
🆔@Feirahi
✅گاندو: مجادله‌ای که به تاریخ جمهوری اسلامی ایران گره خورده است
حمید ملک زاده

✍بحث درباره مفاهیم انتزاعی مانند عشق، عدالت، دوستی و دولت، عموما از مجرای استعاره‌هایی آشنا امکان پذیر می‌شوند که این مقوله‌های مبهم را به اعتبار ربط‌های استعاری گوناگونی، به حوزه‌هایی آشنا و قابل فهم تبدیل می‌کنند. من در این یادداشت کوتاه، عجالتا از استعاره بدن، برای مطرح کردن آنچه در ذهن دارم استفاده خواهم کرد: هر دولتی یک ارگانیسم زنده است. در این معنا، دولت‌ها را باید بعنوان بدن‌هایی در نظر بیاوریم که به اعتبار رابطه میان اجزای تشکیل دهنده‌شان، به واحدی حیاتی تبدیل می‌شوند.هربار رابطه میان این اجزا، دچار اختلال باشد، عوارضی به صوزت‌های مختلف بروز پیدا خواهند کرد که آنها را عموما با اصطلاح دردنشان(سندروم) نامیده‌اند. دردنشان‌ها، هر کدام بسته به کیفیاتی که دارند چیزی را درباره وضعیت سلامت بدن اعلام می‌کنند. تا جایی که به موضوع این نوشته باز می‌گردد،گاندو یکی از همین دردنشان هاست.
🔸 من، بدون اینکه بخواهم وارد جزئیات مباحث مطرح شده پیرامون گاندو بشوم، قصد دارم تا با عنایت به دو متنِ متفاوت درباره این سریال، این مسئله را روشن کنم که چطور، مجموعه مسائل مربوط به گاندو، را باید بعنوان دردنشانِ بیماری ریشه داری در جمهوری اسلامی ایران به حساب بیاوریم. متونی که برای نوشتن این یادداشت کوتاه مورد نظر داشته ام عبارتند از یادداشت سخنگوی محترم دولت، جناب آقای دکتر ربیعی، که در روزنامه ایران منتشر شده، و یادداشت تلگرامی کوتاهی که آقای دکتر فیرحی در کانال شخصیشان به اشتراک گذاشته اند.
یک مفهوم کلیدی در هر دوی این نوشته ها وجود دارد: دولت دوسر( به تعبیر دکتر فیرحی) و دو دولتی(به تعبیر دکتر ربیعی).
هر دو یادداشت مورد اشاره من، علیرغم تفاوت‌های طبیعیشان،به بحث درباره یک چیز مشترک پرداخته‌اند. اگر چه یادداشت آقای دکتر فیرحی، دولت دو سر را در مقام یک جور بیماری برای دولت در ایران صورتبندی کرده و معرفی می‌نماید، نوشته سخنگوی محترم دولت، چنین چیزی را بعنوان مفهومی دست پرورده دشمنان نظام و انقلاب در نظر آورده که گاندو، و آثاری مانند آن ناخواسته به ترویج نا صوابش دامن می‌زنند.
دولت دو سر، یا دو دولتی، دردنشانی واقعی برای دولت در ایران پیش و پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران است؛ سندرومی که بهتر است دولت اندیشی و هر شکل دیگری از اصلاح طلبی سیاسی در ایران، پیش از هر چیز تلاش کند تا علاجی برای آن پیدا کند.

🔹 یکی از نشانه‌های موید آن بیماری‌ای که سندروم دولت دوسر آن را آشکار می‌کند، دقیقا در یادداشت آقای ربیعی قابل شناسایی است: اولا، سخنگوی محترم دولت، در بخشی از یادداشت خود، ابراز امیدواری می‌کند تا 《صدا و سیمای ملی》ایران، در مقام نهادی حکومتی که از بودجه عمومی کشور ارتزاق می کند، امکان پاسخ گویی به سریال مورد بحث را فرآهم آورد؛ دوما، به همان نهاد حکومتی، که قاعدتا بخشی از دولت واحدی است که آقای ربیعی از آن صحبت می‌کنند، یاد آور می‌شود که:《به‌جای فیلم‌ها و برنامه‌هایی نمایشی که القای «دو دولتی» و «حاکمیت دوگانه» می‌کند اندکی خلاقیت بیشتر به خرج دهد و به متن جامعه بازگشته و انتخاب آن را محترم بشمارد》. این یادآوری یک مقام دولتی به رسانه دولتی را اگر در کنار اشاره‌های آقای رءیس جمهور به دوگانه دولتی که اسلحه دارد، در مقابل دولتی که اسلحه ندارد و واقعیت‌های میدانی دیگری از سیاست در ایران معاصر اضافه کنیم، آنگاه خواهیم دید که دو دولتی، یا دولت دو سر نه القای دشمنان، بلکه واقعیتی سیاسی، و یک بیماری آشنا برای ساخت دولت در سراسر ایران معاصر به حساب می‌آید.

آنچه نهایتا بنا دارم به آن اشاره کنم این است که، این نه صرفا خود سریال گاندو و پیامی که با خود داشت، بلکه مجموعه اتفاقاتی که به زایش ایده ساخت سریال، نحوه تولید آن و ماجراهایی که برای پخشش پیش آمد، در کنار موضع گیری‌های رسمی و غیر رسمی درباره این سریال را باید بعنوان دردنشان دولت در ایران معاصر به حساب آورد.
✔️به نظر نویسنده، سندروم دولت دو سر، افشا کننده بیماری مهلکی است که، تا جایی که به انقلاب اسلامی ایران بر می گردد، به بیماری باقی مانده از نزاع‌های سیاسی قابل شناسایی در ابتدای انقلاب میان نخست وزیری و کمیته‌های انقلاب و صورتهای دیگر آن بعد از دوران تثبیت انقلاب اشاره می‌کند. بیماری مهلکی که هر بار، و در دوره‌ها و دولت‌های مختلف، با انباشت زخم و نزاع‌های حل ناشده، بدنی که از آن بعنوان دولت یاد کرده‌ایم را دچار بحران‌هایی اساسی کرده‌است. هر جریان اصلاح طلب یا اصول گرایی که دل در گروی نتایج و دست آوردهای برآمده از انقلاب اسلامی ایران دارد، باید این دردنشان سیاسی را جدی گرفته و به جای افزودن بر زخم‌ها و نزاع‌های تقویت کننده بیماری مربوط به آن، تلاش کند تا راهی برای درمان پیدا کند.
🆔@Feirahi