Audio
🎧 روش شناسی فقه سیاسی شیعه(ادامه)
❇️ فقه معاصر و حقوق اساسی؛
1⃣ دو اصل عقلی؛ برائت و اباحه
2⃣ دو حق اساسی؛ آزادی و مالکیت
🔸 فقه سیاسی، دوره جدید، جلسه هفتم. دوشنبه 20 آبان 1398
#فقه_سیاسی
🆔@Feirahi
❇️ فقه معاصر و حقوق اساسی؛
1⃣ دو اصل عقلی؛ برائت و اباحه
2⃣ دو حق اساسی؛ آزادی و مالکیت
🔸 فقه سیاسی، دوره جدید، جلسه هفتم. دوشنبه 20 آبان 1398
#فقه_سیاسی
🆔@Feirahi
Audio
🎧 آزادی، مالکیت و عدالت
🔸دو نوع مالکیت
الف. مالکیت طبیعی و قهری
ب. مالکیت اکتسابی و ناشی از کار
♦️مالکیت؛ برابری و نابرابری
🔻دو نوع عدالت؛
الف. عدالت قبل از کار و تولید
ب. عدالت بعد از کار و تولید
🔹فقه سیاسی،دوره جدید. جلسه هشتم. دوشنبه.27 آبان 1398
#فقه_سیاسی
🆔@Feirahi
🔸دو نوع مالکیت
الف. مالکیت طبیعی و قهری
ب. مالکیت اکتسابی و ناشی از کار
♦️مالکیت؛ برابری و نابرابری
🔻دو نوع عدالت؛
الف. عدالت قبل از کار و تولید
ب. عدالت بعد از کار و تولید
🔹فقه سیاسی،دوره جدید. جلسه هشتم. دوشنبه.27 آبان 1398
#فقه_سیاسی
🆔@Feirahi
Forwarded from جواد طباطبايي
🖇معنای سنت و مفهوم نص
📋در نقدهایی که بر کتابهایی با مضمون علوم انسانی و ترجمه شده از زبانهای متفاوت نوشتهام نشان دادهام که ما هنوز نتوانستهایم به دقت لازم برای انتقال اندیشۀ اروپایی برسیم و از آن فاصلۀ بسیاری داریم. اشکال فهم ما به زبان و کشور مربوط نمیشود، بلکه ناظر بر بدفهمیهای فرهنگی است که آن را درست درنمییابیم. همین اشاره به مفهوم نصّ و بیشتر از آن مفهوم سنت، یکی از همین مباحث پیچیده است. حتیٰ اگر میتوانستیم بفهمیم که «در یهودیت و مسیحیت که دولتهای دموکراتیکی را ساختند، آنان چه نسبتی با متن مقدس برقرار کردند و قدرت استدلال نصّ را از دست استبداد گرفتند»، آن فهم ما را به کار نمیآمد. این هم درست نیست که «اکنون مهمترین وظیفۀ ما نیز در ایران همین است.» وظیفۀ کسانی مانند فیرحی این نیست که خیال آنان حوصلۀ بحر بپزد، و اسلام را از دین یهود و مسیحیت قیاس گیرند؛ فیرحی به عنوان عالم دینی نخست باید توضیح دهد که اسلام چیست؟ و معنای نصّ و سنت در اسلام چه فرقهای عمدهای با کلام یهودی و الهیات مسیحی دارد! بر پایۀ این تمایزها، اگر بتوان درست توضیح داد، میتوان به اجتهادی رسید؛ از صِرفِ فهمیدن ــ به شرط امکان آن ــ اینکه با تکیه بر کتاب مقدس چگونه دولتهای دموکراتیکی ساختهاند، هیچ نتیجهای برای امروز نمیتوان گرفت. راهی را که فیرحی برگزیده همان است که از یک سده و نیم گذشته از میرزا فتحعلی آخوندزاده تا علی شریعتی و پیروان آگاه و ناآگاه او در پیش گرفته بودند که هواداران آن نظر، پس از صد و پنجاه سال، حتیٰ یک مطلب جدّی نتوانستهاند بنویسند. این راه همان توهّم پروتستانتیسم اسلامی یا شیعی بود که از مقدماتی در مسیحیت نتایجی برای اسلام میگرفت. فیرحی گمان میکند که با وارد کردن مفهوم سنت، که آخوندزاده و شریعتی نمیتوانستند تصوری از آن داشته باشند، طرحی متفاوت از دیدگاه آنان درانداخته است، فیرحی اشتباههای کسانی مانند آخوندزاده و شریعتی را تکرار میکند و نمیداند که اصلاح دینی در مسیحیت در چه شرایطی و با کدام مقدمات دینی و مبانی نظری الهیات ممکن شده است. مفهوم سنت در توضیح فیرحی روشن نیست و بیشتر از آنکه اصولیـ اسلامی یا الهیاتیـ مسیحی باشد دریافتی جامعهشناختی است. او، با بیان اینکه دیگران نتوانستهاند نصّ را از سنت جدا کنند، به کوشش خود برای جدا کردن آن دو از یکدیگر اشاره میکند و میگوید : «در دورههای خیلی اخیر رایج شده که سنت را از نصّ جدا نکردهاند. اگر این اتفاق بیافتد سرنوشتی جز اقتدارگرایی نخواهیم داشت.» تا اینجا معلوم نیست دورههای خیلی اخیر به چه دورهای اشاره دارد و فاعل فعل «نکردهاند» چه کسانی هستند. جملۀ بعد از آن نیز مبهمتر است، زیرا اگر «جدا نکردهاند»، که گویا باید میکردهاند، و راه حل این بوده، چگونه «اگر این اتفاق بیافتد سرنوشتی جز اقتدارگرایی نخواهیم داشت»؟! «این اتفاق» کدام است، جدا کردن یا نکردن؟ معلوم نیست، اگرچه حدس میتوان زد که منظور جدا نکردن نصّ از سنت است. اگر نکردهاند، پس، اتفاق افتاده است و دیگر نمیتوان گفت که اگر این اتفاق بیفتد. «اگر بتوانیم سنت را از نصّ جدا کنیم، هژمونی نصّ را به نفع دموکراسی توانستهایم به کار ببریم.» مسئله این است که چه چیزی را از چه چیزی جدا کنیم و «هژمونی نصّ» چه معنایی دارد؟ اینجاست که ابهام مفهوم سنت اساس استدلال فیرحی را به طور کلّی خدشهدار میکند. اگر منظور از سنت در معنای اصولی آن است، که آن سنت را نمیتوان از نصّ جدا کرد، زیرا سنت نصّ را توضیح میدهد و تنها میتوان سنت را با ابزارهایی که علوم اسلامی در اختیار میگذارد پالود، یعنی آن بخشهایی از سنت را نگاه داشت که وثاقت آنها ثابت است. همۀ علما در طول تاریخ اسلام این کار را کردهاند🖊
🔸 ملاحظات درباره دانشگاه. انتشارت مینوی خرد. 1398. صفحه 111
💡كانال اختصاصي نشر آثار و آراء جواد طباطبايي
@javadtabatabai
📋در نقدهایی که بر کتابهایی با مضمون علوم انسانی و ترجمه شده از زبانهای متفاوت نوشتهام نشان دادهام که ما هنوز نتوانستهایم به دقت لازم برای انتقال اندیشۀ اروپایی برسیم و از آن فاصلۀ بسیاری داریم. اشکال فهم ما به زبان و کشور مربوط نمیشود، بلکه ناظر بر بدفهمیهای فرهنگی است که آن را درست درنمییابیم. همین اشاره به مفهوم نصّ و بیشتر از آن مفهوم سنت، یکی از همین مباحث پیچیده است. حتیٰ اگر میتوانستیم بفهمیم که «در یهودیت و مسیحیت که دولتهای دموکراتیکی را ساختند، آنان چه نسبتی با متن مقدس برقرار کردند و قدرت استدلال نصّ را از دست استبداد گرفتند»، آن فهم ما را به کار نمیآمد. این هم درست نیست که «اکنون مهمترین وظیفۀ ما نیز در ایران همین است.» وظیفۀ کسانی مانند فیرحی این نیست که خیال آنان حوصلۀ بحر بپزد، و اسلام را از دین یهود و مسیحیت قیاس گیرند؛ فیرحی به عنوان عالم دینی نخست باید توضیح دهد که اسلام چیست؟ و معنای نصّ و سنت در اسلام چه فرقهای عمدهای با کلام یهودی و الهیات مسیحی دارد! بر پایۀ این تمایزها، اگر بتوان درست توضیح داد، میتوان به اجتهادی رسید؛ از صِرفِ فهمیدن ــ به شرط امکان آن ــ اینکه با تکیه بر کتاب مقدس چگونه دولتهای دموکراتیکی ساختهاند، هیچ نتیجهای برای امروز نمیتوان گرفت. راهی را که فیرحی برگزیده همان است که از یک سده و نیم گذشته از میرزا فتحعلی آخوندزاده تا علی شریعتی و پیروان آگاه و ناآگاه او در پیش گرفته بودند که هواداران آن نظر، پس از صد و پنجاه سال، حتیٰ یک مطلب جدّی نتوانستهاند بنویسند. این راه همان توهّم پروتستانتیسم اسلامی یا شیعی بود که از مقدماتی در مسیحیت نتایجی برای اسلام میگرفت. فیرحی گمان میکند که با وارد کردن مفهوم سنت، که آخوندزاده و شریعتی نمیتوانستند تصوری از آن داشته باشند، طرحی متفاوت از دیدگاه آنان درانداخته است، فیرحی اشتباههای کسانی مانند آخوندزاده و شریعتی را تکرار میکند و نمیداند که اصلاح دینی در مسیحیت در چه شرایطی و با کدام مقدمات دینی و مبانی نظری الهیات ممکن شده است. مفهوم سنت در توضیح فیرحی روشن نیست و بیشتر از آنکه اصولیـ اسلامی یا الهیاتیـ مسیحی باشد دریافتی جامعهشناختی است. او، با بیان اینکه دیگران نتوانستهاند نصّ را از سنت جدا کنند، به کوشش خود برای جدا کردن آن دو از یکدیگر اشاره میکند و میگوید : «در دورههای خیلی اخیر رایج شده که سنت را از نصّ جدا نکردهاند. اگر این اتفاق بیافتد سرنوشتی جز اقتدارگرایی نخواهیم داشت.» تا اینجا معلوم نیست دورههای خیلی اخیر به چه دورهای اشاره دارد و فاعل فعل «نکردهاند» چه کسانی هستند. جملۀ بعد از آن نیز مبهمتر است، زیرا اگر «جدا نکردهاند»، که گویا باید میکردهاند، و راه حل این بوده، چگونه «اگر این اتفاق بیافتد سرنوشتی جز اقتدارگرایی نخواهیم داشت»؟! «این اتفاق» کدام است، جدا کردن یا نکردن؟ معلوم نیست، اگرچه حدس میتوان زد که منظور جدا نکردن نصّ از سنت است. اگر نکردهاند، پس، اتفاق افتاده است و دیگر نمیتوان گفت که اگر این اتفاق بیفتد. «اگر بتوانیم سنت را از نصّ جدا کنیم، هژمونی نصّ را به نفع دموکراسی توانستهایم به کار ببریم.» مسئله این است که چه چیزی را از چه چیزی جدا کنیم و «هژمونی نصّ» چه معنایی دارد؟ اینجاست که ابهام مفهوم سنت اساس استدلال فیرحی را به طور کلّی خدشهدار میکند. اگر منظور از سنت در معنای اصولی آن است، که آن سنت را نمیتوان از نصّ جدا کرد، زیرا سنت نصّ را توضیح میدهد و تنها میتوان سنت را با ابزارهایی که علوم اسلامی در اختیار میگذارد پالود، یعنی آن بخشهایی از سنت را نگاه داشت که وثاقت آنها ثابت است. همۀ علما در طول تاریخ اسلام این کار را کردهاند🖊
🔸 ملاحظات درباره دانشگاه. انتشارت مینوی خرد. 1398. صفحه 111
💡كانال اختصاصي نشر آثار و آراء جواد طباطبايي
@javadtabatabai
Audio
🎧 تناقض دین و دولت جدید در ایران
- کالبد شناسی پارادوکس
- ماهیت تاریخی پارادوکس
- تبارشناسی پارادوکس
- نسبت مشروطه با حکمرانی سنتی
🔸تاریخ اندیشه سیاسی در ایران معاصر. دوره جدید . جلسه ششم، دوشنبه 20 آبان 1398
#اندیشه_سیاسی
🆔@Feirahi
- کالبد شناسی پارادوکس
- ماهیت تاریخی پارادوکس
- تبارشناسی پارادوکس
- نسبت مشروطه با حکمرانی سنتی
🔸تاریخ اندیشه سیاسی در ایران معاصر. دوره جدید . جلسه ششم، دوشنبه 20 آبان 1398
#اندیشه_سیاسی
🆔@Feirahi
Audio
🎧 شریعت، عرف، و تجدد
1⃣ قانون الهی و قانون جمهور
2⃣ حکمرانی سنتی و "بحران دولت- ملت"
3⃣ درجستجوی "اساس صحیح" و "شالوده محکم"
4⃣ مشروطیت و تلاش در "هضم تجدد"
🔸تاریخ اندیشه سیاسی در ایران معاصر، دوره جدید، جلسه هفتم. 27 آبان 1398
#اندیشه_سیاسی
🆔@Feirahi
1⃣ قانون الهی و قانون جمهور
2⃣ حکمرانی سنتی و "بحران دولت- ملت"
3⃣ درجستجوی "اساس صحیح" و "شالوده محکم"
4⃣ مشروطیت و تلاش در "هضم تجدد"
🔸تاریخ اندیشه سیاسی در ایران معاصر، دوره جدید، جلسه هفتم. 27 آبان 1398
#اندیشه_سیاسی
🆔@Feirahi
Forwarded from 📚✏️ندای سیاست
نکوداشت دکتر فرهنگ رجایی با حضور:
شجاع احمد وند
فرشاد شریعت
داود فیرحی
محمد تقی قزلسفلی
حمیرا مشیرزاده
قدیر نصری
حسینعلی نوذری
@Nedaye_siyasat
شجاع احمد وند
فرشاد شریعت
داود فیرحی
محمد تقی قزلسفلی
حمیرا مشیرزاده
قدیر نصری
حسینعلی نوذری
@Nedaye_siyasat
🔴 ظرفیت مدنی هیئت های مذهبی
(تجربه مدیریت هیئتی)
نقدی به یادداشت جناب آقای دکتر فیرحی با عنوان دولت مدرن و هیئت های مذهبی
🔷 آن کس که هیئت های مذهبی را چالش بزرگ دولت مدرن می داند، تلقی نادرستی از ظرفیت مدنی هیئت های مذهبی دارد. تنها توجیه چنین چالش ساختگی، این پیش فرض است که هیأت های مذهبی به دلیل ماهیت دینی شان با دولت مدرن سکولار سازگاری ندارد. و الا سازمان های موسوم به مردم نهاد NGO ) ها ( نیز ماهیت محفلی و محلی دارند ولی چنین چالشی میان آنها و دولت مدرن تلقی نمی شود. اگر اندیشه مدرن، نگاه بسته و تنگ نظرانه و علقه های سیاسی خود را که هر امر غیر مدرن را سد راه پیشرفت می داند، کنار بگذارد؛ آن وقت خواهد فهمید که امری مانند هیئت مذهبی ظرفیت های مدنی بالایی در باز کردن گره های بوروکراسی دارد. قرار نیست که هیئت مذهبی جای دولت را بگیرد و به اصطلاح، دولت به گونهای هیئتی عمل کند بلکه هیئت مذهبی می تواند کمک کار دولت باشد و حتی دولت می تواند در وضعیت گره های بوروکراسی به روش مدیریت هیئتی عمل کند و بر مشکلات خود فایق آید. چنین مدیریتی، موفقیت خود را در عبور از وقایع ناگواری چون سیل و زلزله و حل معضلات اجتماعی و اقتصادی چون فقر و گرسنگی نشان داده است. سربلندی مدیریت هشت ساله دفاع مقدس به دلیل امتزاج آن با مدیریت هیئتی است. اگر چنین امتزاج مقدسی در دوران دفاع مقدس رخ نداده بود، معلوم نبود مرزهای سرزمینی ما دستخوش چه تغییرات تلخ و ناگواری می شد. چنین ظرفیتی را حتی در تشکل های مردم نهاد مدرن نمی توان سراغ گرفت تا چه رسد به احزاب سیاسی که صرفاً دغدغه تصاحب قدرت را دارند.
♦️ سه ویژگی بی بدیل
اساساً هیئت مذهبی، نهادی جمعی است که خاستگاه دینی دارد. کنش ارادتی، قدرت بسیج گری و سهولت در عمل؛ سه ویژگی مهم چنین نهادی است. و این هر سه ویژگی در حل مسایل و معضلات اجتماعی بسیار سازنده است. جامعه پیشرفته متعالی، به تراز بالایی از این سه ویژگی نیاز دارد. جامعه غیر ارادتی مبتنی بر فرهنگ واگرایی است و از احساسات عاطفی محروم است. مسایل در چنین جامعهای تنها بر پایه منافع و محاسبه سود و زیان شخصی حل و فصل می شود. بحران اجتماعی در جایی که تعارض میان منافع شخصی و جمعی پدید آید، خود را نشان میدهد. در این حالت، جامعه قراردادی تنها با اعمال زور و وضع مقررات سخت گیرانه می تواند از بحران عبور کند. حال آنکه جامعه ارادتی میتنی بر فرهنگ همگرایی، قادر به عبور از بحران اجتماعی است. از طرف دیگر، بسیج عمومی برای فعلیت ارادت جمعی لازم است و بدون آن همدلی های شکل گرفته جهت گیری عملی پیدا نمی کند. همچنین، ارادت جمعیِ بسیج یافته در قالب کنش های سهل و ساده کار ساز است. بوروکراسی و مقررات دست و پا گیر به کلی دلسرد کنندة احساسات عاطفی است و موجب تضعیف ارادت جمعی می شود. دولت مدرن به دلیل آنکه بر پایه نظم بوروکراتیک عمل می کند، از این سه ویژگی تقریباً محروم است. به عبارتی پاشنه آشیل دولت مدرن در این سه ویژگی است. برای همین خاطر است که سرعت عمل دولت مدرن در عبور از بحران، به دلیل فقدان آن سه ویژگی، خیلی کُند و بطیئ است. از این رو، نهادهای جمعی ارادتی مانند هیئت های مذهبی به دلیل برخورداری از این سه ویژگی، بخوبی می توانند دولت مدرن را در عبور از بحران های اجتماعی و بلایای طبیعی کنند. یک نمونه از چنین تجربه موفقی را می توان در سیل ویرانگر در آغاز سال 98 مشاهده کرد. مدیریت هیئتی خیلی زود تر از مسئول و کارگزار دولتی توانست با تکیه بر سه اصل ارادت، بسیج گری و سهولت، در صحنه حادثه حضور پیدا کند و امداد های عاجل خود را عملی سازد. بنابراین، قطعاً عقلانی نیست که دولت مدرن را از تشکل های مردم نهاد دینی مانند هیئت های مذهبی محروم سازیم. چرا نباید دولت مدرن از ظرفیت مدنی بی بدیل هیئت های مذهبی در حل مسائل و معضلات اجتماعی استفاده کند. در ماجرای سیل اخیر، حتی سازمان های مردم نهاد NGO ) ها ( عرفی از مدیریت هیئتی جا مانده بود. اصولاً اینکه باید دولت مدرن در شرایط بحرانی به روش مدیریت هیئتی عمل کند، تجربه پذیرفته شده جهانی است.
♦️ اما مفروض غیر دینی بودن دولت مدرن در تصویر چالش مذکور، از اساس مردود است. چون دولت در نظام اسلامی اساساً غیر دینی نیست تا تلقی چالش دولت مدرن و هیئت های مذهبی شکل بگیرد. دولت مدرن در نظام اسلامی بدور از ایدئولوژی های سکولار به خدمت گرفته شده است. چنین نیست که ایدئولوژی مدرن بخش انفکاک ناپذیر دولت مدرن است. حتی چنین تلقی( جدایی دولت مدرن از هیئت های مذهبی )، با این شدت و غلظت، در تجربه مدرن دولت های غربی سابقه ندارد. پس، بهتر آن است که برای حل و فصل معضلات اجتماعی و اقتصادی جامعه، تلقی های واگرایانه که موجب دو قطبی سازی های کاذب می شود، کنار گذاشته شود.
داود مهدوی زادگان
🆔@Feirahi
(تجربه مدیریت هیئتی)
نقدی به یادداشت جناب آقای دکتر فیرحی با عنوان دولت مدرن و هیئت های مذهبی
🔷 آن کس که هیئت های مذهبی را چالش بزرگ دولت مدرن می داند، تلقی نادرستی از ظرفیت مدنی هیئت های مذهبی دارد. تنها توجیه چنین چالش ساختگی، این پیش فرض است که هیأت های مذهبی به دلیل ماهیت دینی شان با دولت مدرن سکولار سازگاری ندارد. و الا سازمان های موسوم به مردم نهاد NGO ) ها ( نیز ماهیت محفلی و محلی دارند ولی چنین چالشی میان آنها و دولت مدرن تلقی نمی شود. اگر اندیشه مدرن، نگاه بسته و تنگ نظرانه و علقه های سیاسی خود را که هر امر غیر مدرن را سد راه پیشرفت می داند، کنار بگذارد؛ آن وقت خواهد فهمید که امری مانند هیئت مذهبی ظرفیت های مدنی بالایی در باز کردن گره های بوروکراسی دارد. قرار نیست که هیئت مذهبی جای دولت را بگیرد و به اصطلاح، دولت به گونهای هیئتی عمل کند بلکه هیئت مذهبی می تواند کمک کار دولت باشد و حتی دولت می تواند در وضعیت گره های بوروکراسی به روش مدیریت هیئتی عمل کند و بر مشکلات خود فایق آید. چنین مدیریتی، موفقیت خود را در عبور از وقایع ناگواری چون سیل و زلزله و حل معضلات اجتماعی و اقتصادی چون فقر و گرسنگی نشان داده است. سربلندی مدیریت هشت ساله دفاع مقدس به دلیل امتزاج آن با مدیریت هیئتی است. اگر چنین امتزاج مقدسی در دوران دفاع مقدس رخ نداده بود، معلوم نبود مرزهای سرزمینی ما دستخوش چه تغییرات تلخ و ناگواری می شد. چنین ظرفیتی را حتی در تشکل های مردم نهاد مدرن نمی توان سراغ گرفت تا چه رسد به احزاب سیاسی که صرفاً دغدغه تصاحب قدرت را دارند.
♦️ سه ویژگی بی بدیل
اساساً هیئت مذهبی، نهادی جمعی است که خاستگاه دینی دارد. کنش ارادتی، قدرت بسیج گری و سهولت در عمل؛ سه ویژگی مهم چنین نهادی است. و این هر سه ویژگی در حل مسایل و معضلات اجتماعی بسیار سازنده است. جامعه پیشرفته متعالی، به تراز بالایی از این سه ویژگی نیاز دارد. جامعه غیر ارادتی مبتنی بر فرهنگ واگرایی است و از احساسات عاطفی محروم است. مسایل در چنین جامعهای تنها بر پایه منافع و محاسبه سود و زیان شخصی حل و فصل می شود. بحران اجتماعی در جایی که تعارض میان منافع شخصی و جمعی پدید آید، خود را نشان میدهد. در این حالت، جامعه قراردادی تنها با اعمال زور و وضع مقررات سخت گیرانه می تواند از بحران عبور کند. حال آنکه جامعه ارادتی میتنی بر فرهنگ همگرایی، قادر به عبور از بحران اجتماعی است. از طرف دیگر، بسیج عمومی برای فعلیت ارادت جمعی لازم است و بدون آن همدلی های شکل گرفته جهت گیری عملی پیدا نمی کند. همچنین، ارادت جمعیِ بسیج یافته در قالب کنش های سهل و ساده کار ساز است. بوروکراسی و مقررات دست و پا گیر به کلی دلسرد کنندة احساسات عاطفی است و موجب تضعیف ارادت جمعی می شود. دولت مدرن به دلیل آنکه بر پایه نظم بوروکراتیک عمل می کند، از این سه ویژگی تقریباً محروم است. به عبارتی پاشنه آشیل دولت مدرن در این سه ویژگی است. برای همین خاطر است که سرعت عمل دولت مدرن در عبور از بحران، به دلیل فقدان آن سه ویژگی، خیلی کُند و بطیئ است. از این رو، نهادهای جمعی ارادتی مانند هیئت های مذهبی به دلیل برخورداری از این سه ویژگی، بخوبی می توانند دولت مدرن را در عبور از بحران های اجتماعی و بلایای طبیعی کنند. یک نمونه از چنین تجربه موفقی را می توان در سیل ویرانگر در آغاز سال 98 مشاهده کرد. مدیریت هیئتی خیلی زود تر از مسئول و کارگزار دولتی توانست با تکیه بر سه اصل ارادت، بسیج گری و سهولت، در صحنه حادثه حضور پیدا کند و امداد های عاجل خود را عملی سازد. بنابراین، قطعاً عقلانی نیست که دولت مدرن را از تشکل های مردم نهاد دینی مانند هیئت های مذهبی محروم سازیم. چرا نباید دولت مدرن از ظرفیت مدنی بی بدیل هیئت های مذهبی در حل مسائل و معضلات اجتماعی استفاده کند. در ماجرای سیل اخیر، حتی سازمان های مردم نهاد NGO ) ها ( عرفی از مدیریت هیئتی جا مانده بود. اصولاً اینکه باید دولت مدرن در شرایط بحرانی به روش مدیریت هیئتی عمل کند، تجربه پذیرفته شده جهانی است.
♦️ اما مفروض غیر دینی بودن دولت مدرن در تصویر چالش مذکور، از اساس مردود است. چون دولت در نظام اسلامی اساساً غیر دینی نیست تا تلقی چالش دولت مدرن و هیئت های مذهبی شکل بگیرد. دولت مدرن در نظام اسلامی بدور از ایدئولوژی های سکولار به خدمت گرفته شده است. چنین نیست که ایدئولوژی مدرن بخش انفکاک ناپذیر دولت مدرن است. حتی چنین تلقی( جدایی دولت مدرن از هیئت های مذهبی )، با این شدت و غلظت، در تجربه مدرن دولت های غربی سابقه ندارد. پس، بهتر آن است که برای حل و فصل معضلات اجتماعی و اقتصادی جامعه، تلقی های واگرایانه که موجب دو قطبی سازی های کاذب می شود، کنار گذاشته شود.
داود مهدوی زادگان
🆔@Feirahi
Forwarded from داود فیرحی
❇️ هیأت های مذهبی و دولت مدرن
🔻با اخلاقِ هیأتی نمی توان دولت مدرن را اداره کرد.
🔸دیشب، و به تصادف گفتگویی را در یکی از برنامههای تلویزیون کشورمان دیدم که کارشناس محترم از کارکرد سیاسی هیأت های مذهبی سخن می گفت.
🔹هیأت چیز خوبی است و نقش زیادی در تربیت مذهبیِ بویژه قشر جوان دارد و بنا به تجربه ای که در تاریخ معاصر ایران داریم باید هم هیأت ها باشند.
🔸لیکن، "اخلاق و الگوی هیأتی" با ساختار دولت مدرن تباین ذاتی دارد. هیأت های مذهبی امتداد بومی شده "زندگی انجمنی" در دوره مشروطه و قبل آن هستند و در بهترین حالت خصلت محلی، عاطفی و محفلی دارند و عصبیت ها و رقابت های محله ها را در مناسبات مذهبی هم به نمایش می گذارند.
♦️چنین الگوی رفتاری؛ یعنی "رفتار هیأتی"، از سه جهت با ساختار و اهداف دولت ملی در تضاد است؛
1⃣ نخست این که الگوی هیأتی با "بروکراسی" ضروری در دولت مدرن، سر آشتی ندارد، قواعد و به طور کلی نظام اداره ملی را به اعتمادهای هیأتی و محفلی فرو می کاهد.
2⃣ دوم اینکه "هویت ملی" را به ملاحظه تعصبات هیأتی، که عمدتا گرایشات محلی و محله ای دارند، دچار چالش می کند.
3⃣ سوم و مهم تر؛ هیأت های مذهبی چنان که از نامشان پیدا است، نه تنها بنیاد مذهبی دارند و باید هم چنین باشد، بلکه هر هیأتی تفسیرها و سلیقه های مذهبی خاص خود را دارد که با سلیقه حتّی هیأتِ هم مسلکِ همسایه از یک سوی، و منافع ملیِ کشوری که بوستان ادیان و مذاهب متکثر است از سوی دیگر، تخالف ِ آشکار دارد.
♦️ هیأت های مذهبی، هرچند، بسیار ارزشمند و مفید هستند اما به هر حال، ماهیت محفلی،قومی و محلی دارند و تحمیل کار ویژه اداره دولت مدرن به هیأت ها، از هر دو جهت ویرانگر است؛ هم هیأت های مذهبی و هم دولت مدرن، هر دو را، تخریب می کند.
✅ برای اداره دولت ملی مدرن، چاره ای جز تقویت یک "نظام حزبی" شفاف و قدرتمند نیست.
🔸تاریخ معاصر ایران و جهان، گواه روشنی است که دولت مدرن و حکمرانی حزبی دوقلوهای گریز ناپذیرند. و هر گاه "هیأت" جای "حزب" نشیند ، لاجرم دولت مدرن نیز به سنت سابقین هبوط می کند.
این از ویژگیهای هر "ملازمه" است.
🆔@Feirahi
🔻با اخلاقِ هیأتی نمی توان دولت مدرن را اداره کرد.
🔸دیشب، و به تصادف گفتگویی را در یکی از برنامههای تلویزیون کشورمان دیدم که کارشناس محترم از کارکرد سیاسی هیأت های مذهبی سخن می گفت.
🔹هیأت چیز خوبی است و نقش زیادی در تربیت مذهبیِ بویژه قشر جوان دارد و بنا به تجربه ای که در تاریخ معاصر ایران داریم باید هم هیأت ها باشند.
🔸لیکن، "اخلاق و الگوی هیأتی" با ساختار دولت مدرن تباین ذاتی دارد. هیأت های مذهبی امتداد بومی شده "زندگی انجمنی" در دوره مشروطه و قبل آن هستند و در بهترین حالت خصلت محلی، عاطفی و محفلی دارند و عصبیت ها و رقابت های محله ها را در مناسبات مذهبی هم به نمایش می گذارند.
♦️چنین الگوی رفتاری؛ یعنی "رفتار هیأتی"، از سه جهت با ساختار و اهداف دولت ملی در تضاد است؛
1⃣ نخست این که الگوی هیأتی با "بروکراسی" ضروری در دولت مدرن، سر آشتی ندارد، قواعد و به طور کلی نظام اداره ملی را به اعتمادهای هیأتی و محفلی فرو می کاهد.
2⃣ دوم اینکه "هویت ملی" را به ملاحظه تعصبات هیأتی، که عمدتا گرایشات محلی و محله ای دارند، دچار چالش می کند.
3⃣ سوم و مهم تر؛ هیأت های مذهبی چنان که از نامشان پیدا است، نه تنها بنیاد مذهبی دارند و باید هم چنین باشد، بلکه هر هیأتی تفسیرها و سلیقه های مذهبی خاص خود را دارد که با سلیقه حتّی هیأتِ هم مسلکِ همسایه از یک سوی، و منافع ملیِ کشوری که بوستان ادیان و مذاهب متکثر است از سوی دیگر، تخالف ِ آشکار دارد.
♦️ هیأت های مذهبی، هرچند، بسیار ارزشمند و مفید هستند اما به هر حال، ماهیت محفلی،قومی و محلی دارند و تحمیل کار ویژه اداره دولت مدرن به هیأت ها، از هر دو جهت ویرانگر است؛ هم هیأت های مذهبی و هم دولت مدرن، هر دو را، تخریب می کند.
✅ برای اداره دولت ملی مدرن، چاره ای جز تقویت یک "نظام حزبی" شفاف و قدرتمند نیست.
🔸تاریخ معاصر ایران و جهان، گواه روشنی است که دولت مدرن و حکمرانی حزبی دوقلوهای گریز ناپذیرند. و هر گاه "هیأت" جای "حزب" نشیند ، لاجرم دولت مدرن نیز به سنت سابقین هبوط می کند.
این از ویژگیهای هر "ملازمه" است.
🆔@Feirahi
Audio
🎧 قرارداد ثقیف/طائف
1⃣ معیار قرارداد خوب
2⃣ اهمیت قرارداد ثقیف
3⃣ ویژگی های قرارداد ثقیف
🔸 سیره سیاسی پیامبر اکرم.(ص)، دوره جدید، جلسه نهم. یکشنبه 3 آذر 1398
#سیره_سیاسی_پیامبر(ص)
🆔@Feirahi
1⃣ معیار قرارداد خوب
2⃣ اهمیت قرارداد ثقیف
3⃣ ویژگی های قرارداد ثقیف
🔸 سیره سیاسی پیامبر اکرم.(ص)، دوره جدید، جلسه نهم. یکشنبه 3 آذر 1398
#سیره_سیاسی_پیامبر(ص)
🆔@Feirahi
Audio
🎧 پیدایش حقوق مشترک نوعی/ ملی
1⃣ مالکیت، حق و حقوق مشترک / عمومی
2⃣ دو نظریه در باره دارایی و حقوق عمومی؛
الف) اشاعه و زوال مالکیت
ب) اشاعه و تضعیف مالکیت
3⃣ مفهوم و مختصات ملک ضعیف
4⃣ مکانیسم اداره دارایی عمومی
🔸فقه سیاسی. دوره جدید . جلسه نهم. دوشنبه 4 آذر 1398.
#فقه_سیاسی
🆔@feirahi
1⃣ مالکیت، حق و حقوق مشترک / عمومی
2⃣ دو نظریه در باره دارایی و حقوق عمومی؛
الف) اشاعه و زوال مالکیت
ب) اشاعه و تضعیف مالکیت
3⃣ مفهوم و مختصات ملک ضعیف
4⃣ مکانیسم اداره دارایی عمومی
🔸فقه سیاسی. دوره جدید . جلسه نهم. دوشنبه 4 آذر 1398.
#فقه_سیاسی
🆔@feirahi
Audio
🎧 تشیع و مشروطیت؛ "بحران تأیید "
🔹آخوند خراسانی و دولت مدرن
🔸سنت حکمرانی، عرف و حاکمیت جمهور
♦️مرجعیت و مجلس شورای ملی؛ تأملی در "ضروری مذهب"
🔹تاریخ اندیشه سیاسی در ایران معاصر. دوره جدید. جلسه هشتم. دوشنبه 4 آذر 1398
#اندیشه_سیاسی
🆔@Feirahi
🔹آخوند خراسانی و دولت مدرن
🔸سنت حکمرانی، عرف و حاکمیت جمهور
♦️مرجعیت و مجلس شورای ملی؛ تأملی در "ضروری مذهب"
🔹تاریخ اندیشه سیاسی در ایران معاصر. دوره جدید. جلسه هشتم. دوشنبه 4 آذر 1398
#اندیشه_سیاسی
🆔@Feirahi
✅نشست نقد و بررسی کتاب
ریشه های الهیاتی مدرنیته
با حضور داود فیرحی، شروین مقیمی، و زانیار ابراهیمی(مترجم)
دوشنبه 18 آذر 98، ساعت 16.30
انجمن علوم سیاسی ایران
🆔@feirahi
ریشه های الهیاتی مدرنیته
با حضور داود فیرحی، شروین مقیمی، و زانیار ابراهیمی(مترجم)
دوشنبه 18 آذر 98، ساعت 16.30
انجمن علوم سیاسی ایران
🆔@feirahi
Forwarded from قدحهای نهانی
سید حسن مدرس در سال ۱۲۴۹ در سرابه کچو از توابع اردستان متولد شد. پدر و جدش اصلاً زوارهای بودند و در ۱۲۵۵ به قمشه مهاجرت کردند. تا در ۱۲۶۵ برای تکمیل تحصیل در علوم حوزوی به اصفهان رفت. زمان توقف و تحصیل او در اصفهان حدود ۱۳ سال به طول انجامید. در اصفهان از شاگردان عبدالعلی مرندی نحوی، جهانگیرخان قشقایی وآخوند ملامحمد کاشانی بود.
در ۱۲۷۰ برای ادامه تحصیل راهی نجف شد و حدود هفت سال آنجا بود و آخوند خراسانی، و آیتالله سیدمحمد کاظم طباطبایی یزدی از اساتید او بودند. در ۱۲۷۷ به اصفهان بازگشت و به تدریس فقه و اصول پرداخت. در دوران مشروطه از همراهان آقانورالله نجفی مشروطهخواه بزرگ اصفهان بود.
در ۱۲۸۸ پس از پایان دوره استبداد صغیر که مقرر شد پنج تن از علمای طراز اول در مجلس دوم مشروطیت حضور پیدا کنند، سید حسن مدرس با تأیید و تأکید علما و روحانیون نجف و اصفهان به عنوان نماینده مجلس برگزیده و راهی تهران شد.
او از مخالفان اولتیماتوم روسیه مبنی بر اخراج هیأت مستشاری مالی امریکایی تحت سرپرستی مورگان شوستر بود. به دنبال پذیرش اولتیماتوم مجلس دوره دوم هم در دی ۱۲۹۰ منحل شد. مدرس در دوره سوم مجلس با رأی مردم تهران انتخاب شد.
در ۱۲۹۳ که جنگ جهانی اول شروع شد، دولت ایران اعلام بیطرفی کرد، اما نیروهای روسیه، انگلیس و عثمانی، بدون توجه به این بیطرفی وارد کشور شدند به درگیری با یکدیگر پرداختند. در ۱۲۹۵ چند نفر از نمایندگان مجلس و گروهی از رجال سیاسی به منظور مقابله با حمله روس و انگلیس به ایران، «کمیته دفاع ملی» تشکیل دادند و یک هیئت ۴ نفری را برای اداره امور برگزیدند که مدرس یکی از آنان بود. کمیته ابتدا به قم و سپس به کرمانشاه رفت و دولتی موقتی به ریاست نظامالسلطنه مافی تشکیل دادند. پس از اشغال مناطق غربی ایران دولت مهاجرین ایران را ترک و حکومت را به اسلامبول منتقل کرد. بعد از پایان جنگ اول به ایران بازگشت و در فقدان مجلس شورای ملی به مخالفت با دولتهای طرفدار بریتانیا. به ویژه عقد قرارداد ۱۹۱۹ میان وثوق الدوله و انگلیسیها پرداخت.
به دنبال کودتا و به دستور سیدضیاء طباطبایی مدرس دستگیر و تا پایان دوران سه ماهه نخستوزیری سیدضیاء در قزوین به حالت تبعید به سر برد. مجلس دوره چهارم که انتخابات آن قبل از کودتا برگزار شده بود، پس از سقوط سیدضیاء و در دوران قوامالسلطنه افتتاح شد. مدرس در این دوره رهبر جناح اکثریت و نایب رئیس مجلس بود.
دوره پنجم مجلس در ۱۳۰۲ افتتاح شد و در این دوره که با تغییر سلسله قاجاریه و روی کار آمدن رضاخان همراه بود، مدرس رهبری اقلیت مجلس را بر عهده داشت. از مخالفتهای وی با رضاشاه، در مورد سربازی دوساله اجباری بود. همچنین رهبر مخالفان طرح جمهوریت رضاخان بود و توانست مانع تصویب آن شود.
به دنبال ترور میرزاده عشقی، مدرس به شدت این عمل را محکوم کرد، ، و در روز ۷ مرداد ۱۳۰۴، مدرس به همراه شش تن دیگر از نمایندگان اقلیت رضاخان رئیسالوزراء را به دلیل سوء سیاست داخلی و خارجی، قیام و اقدام ضد قانون اساسی و حکومت مشروطه استیضاح نمودند که نهایتاً رأی نیاورد.
لایحه انقراض قاجاریه در آبان ۱۳۰۴ ب همزمان با گسترش رعب و وحشت و ترور و قتل و بازداشت مخالفان سردارسپه در مجلس مطرح شد و برغم مخالفتهای مدرس و چند تن معدود چون سیدحسن تقیزاده و محمد مصدق و یحیی دولتآبادی به تصویب رسید.
با وجود اعمال نفود رضاشاه در انتخابات دوره ششم مجلس، مدرس رای آورد و طی جلسات نخست مجلس صراحتاً از دخالت نظامیان وعوامل رضاشاه در انتخابات سخن به میان آورده و تداوم مخالفتهای بدون پروای او سبب شد تا روز هفتم آبان ۱۳۰۵ گروهی از عوامل رضاشاه او را در جلو مسجد سپهسالار هدف چند گلوله قرار دهند. با فرارسيدن دوره هفتم در ۱۳۰۷ رضاشاه انتخاباتى كاملا فرمايشى برگزار كرد و مدرس حتی یک رای هم کسب نکرد. سپس رضاشاه با استفاده از سلب مصونیت سیاسی که از مدرس شده بود دستور دستگیری و تبعید او را صادر کرد. در مهر ۱۳۰۷ به خواف در جنوب شرقی خراسان تبعید شد و ۹ سال در آنجا بود. سپس به کاشمر منتقل شد.
سیدحسن مدرس نهایتا در ۱۰ آذر ۱۳۱۶ به دست مأموران شهربانی در کاشمر کشته شد.
در ۱۲۷۰ برای ادامه تحصیل راهی نجف شد و حدود هفت سال آنجا بود و آخوند خراسانی، و آیتالله سیدمحمد کاظم طباطبایی یزدی از اساتید او بودند. در ۱۲۷۷ به اصفهان بازگشت و به تدریس فقه و اصول پرداخت. در دوران مشروطه از همراهان آقانورالله نجفی مشروطهخواه بزرگ اصفهان بود.
در ۱۲۸۸ پس از پایان دوره استبداد صغیر که مقرر شد پنج تن از علمای طراز اول در مجلس دوم مشروطیت حضور پیدا کنند، سید حسن مدرس با تأیید و تأکید علما و روحانیون نجف و اصفهان به عنوان نماینده مجلس برگزیده و راهی تهران شد.
او از مخالفان اولتیماتوم روسیه مبنی بر اخراج هیأت مستشاری مالی امریکایی تحت سرپرستی مورگان شوستر بود. به دنبال پذیرش اولتیماتوم مجلس دوره دوم هم در دی ۱۲۹۰ منحل شد. مدرس در دوره سوم مجلس با رأی مردم تهران انتخاب شد.
در ۱۲۹۳ که جنگ جهانی اول شروع شد، دولت ایران اعلام بیطرفی کرد، اما نیروهای روسیه، انگلیس و عثمانی، بدون توجه به این بیطرفی وارد کشور شدند به درگیری با یکدیگر پرداختند. در ۱۲۹۵ چند نفر از نمایندگان مجلس و گروهی از رجال سیاسی به منظور مقابله با حمله روس و انگلیس به ایران، «کمیته دفاع ملی» تشکیل دادند و یک هیئت ۴ نفری را برای اداره امور برگزیدند که مدرس یکی از آنان بود. کمیته ابتدا به قم و سپس به کرمانشاه رفت و دولتی موقتی به ریاست نظامالسلطنه مافی تشکیل دادند. پس از اشغال مناطق غربی ایران دولت مهاجرین ایران را ترک و حکومت را به اسلامبول منتقل کرد. بعد از پایان جنگ اول به ایران بازگشت و در فقدان مجلس شورای ملی به مخالفت با دولتهای طرفدار بریتانیا. به ویژه عقد قرارداد ۱۹۱۹ میان وثوق الدوله و انگلیسیها پرداخت.
به دنبال کودتا و به دستور سیدضیاء طباطبایی مدرس دستگیر و تا پایان دوران سه ماهه نخستوزیری سیدضیاء در قزوین به حالت تبعید به سر برد. مجلس دوره چهارم که انتخابات آن قبل از کودتا برگزار شده بود، پس از سقوط سیدضیاء و در دوران قوامالسلطنه افتتاح شد. مدرس در این دوره رهبر جناح اکثریت و نایب رئیس مجلس بود.
دوره پنجم مجلس در ۱۳۰۲ افتتاح شد و در این دوره که با تغییر سلسله قاجاریه و روی کار آمدن رضاخان همراه بود، مدرس رهبری اقلیت مجلس را بر عهده داشت. از مخالفتهای وی با رضاشاه، در مورد سربازی دوساله اجباری بود. همچنین رهبر مخالفان طرح جمهوریت رضاخان بود و توانست مانع تصویب آن شود.
به دنبال ترور میرزاده عشقی، مدرس به شدت این عمل را محکوم کرد، ، و در روز ۷ مرداد ۱۳۰۴، مدرس به همراه شش تن دیگر از نمایندگان اقلیت رضاخان رئیسالوزراء را به دلیل سوء سیاست داخلی و خارجی، قیام و اقدام ضد قانون اساسی و حکومت مشروطه استیضاح نمودند که نهایتاً رأی نیاورد.
لایحه انقراض قاجاریه در آبان ۱۳۰۴ ب همزمان با گسترش رعب و وحشت و ترور و قتل و بازداشت مخالفان سردارسپه در مجلس مطرح شد و برغم مخالفتهای مدرس و چند تن معدود چون سیدحسن تقیزاده و محمد مصدق و یحیی دولتآبادی به تصویب رسید.
با وجود اعمال نفود رضاشاه در انتخابات دوره ششم مجلس، مدرس رای آورد و طی جلسات نخست مجلس صراحتاً از دخالت نظامیان وعوامل رضاشاه در انتخابات سخن به میان آورده و تداوم مخالفتهای بدون پروای او سبب شد تا روز هفتم آبان ۱۳۰۵ گروهی از عوامل رضاشاه او را در جلو مسجد سپهسالار هدف چند گلوله قرار دهند. با فرارسيدن دوره هفتم در ۱۳۰۷ رضاشاه انتخاباتى كاملا فرمايشى برگزار كرد و مدرس حتی یک رای هم کسب نکرد. سپس رضاشاه با استفاده از سلب مصونیت سیاسی که از مدرس شده بود دستور دستگیری و تبعید او را صادر کرد. در مهر ۱۳۰۷ به خواف در جنوب شرقی خراسان تبعید شد و ۹ سال در آنجا بود. سپس به کاشمر منتقل شد.
سیدحسن مدرس نهایتا در ۱۰ آذر ۱۳۱۶ به دست مأموران شهربانی در کاشمر کشته شد.