🍃مشروعیت فاعلی در برابر مشروعیت غایی، آستانه تجدد، نشر نی، ص ۱۰۲ و ۱۰۳
🆔 @feirahi
🆔 @feirahi
🍃نقد و بررسی کتاب نظام سیاسی و دولت در اسلام، از سلسله نشست های بررسی آثار مرحوم دکتر داود فیرحی
🔸بخش اول:
https://www.instagram.com/tv/CP0-VqCnN0R/?utm_medium=share_sheet
🔹بخش دوم:
https://www.instagram.com/tv/CP1EkU0HsAW/?utm_medium=share_sheet
🔺دوشنبه، ۱۷ خردادماه سال ۱۴۰۰، اندیشگاه سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با همکاری انجمن مطالعات سیاسی حوزه علمیه قم
🆔 @feirahi
🔸بخش اول:
https://www.instagram.com/tv/CP0-VqCnN0R/?utm_medium=share_sheet
🔹بخش دوم:
https://www.instagram.com/tv/CP1EkU0HsAW/?utm_medium=share_sheet
🔺دوشنبه، ۱۷ خردادماه سال ۱۴۰۰، اندیشگاه سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با همکاری انجمن مطالعات سیاسی حوزه علمیه قم
🆔 @feirahi
🍃نقد و بررسی کتاب قدرت، دانش و مشروعیت در اسلام، از سلسله نشست های بررسی آثار مرحوم دکتر داود فیرحی
🔸بخش اول:
https://www.instagram.com/tv/COXR_fQHbpL/?utm_medium=copy_link
🔹بخش دوم:
https://www.instagram.com/tv/COXR4tXnPvo/?utm_medium=copy_link
🔺یکشنبه، ۱۲ اردیبهشت ماه سال ۱۴۰۰، اندیشگاه سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با همکاری انجمن مطالعات سیاسی حوزه علمیه قم
🆔 @feirahi
🔸بخش اول:
https://www.instagram.com/tv/COXR_fQHbpL/?utm_medium=copy_link
🔹بخش دوم:
https://www.instagram.com/tv/COXR4tXnPvo/?utm_medium=copy_link
🔺یکشنبه، ۱۲ اردیبهشت ماه سال ۱۴۰۰، اندیشگاه سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با همکاری انجمن مطالعات سیاسی حوزه علمیه قم
🆔 @feirahi
Forwarded from 📚✏️ندای سیاست
https://m.soundcloud.com/goftman_ir/slntudqapavq?ref=instagram&p=a&c=0&utm_source=instagram&utm_medium=story&utm_campaign=social_sharing
@Nedaye_siyasat
@Nedaye_siyasat
SoundCloud
مشروطه و تکوین حوزه عمومی
مشروطه و تکوین حوزه عمومی
مرحوم دکتر داود فیرحی
سخنرانی در مجموعه نشست های آموزشی طرح ملی گفتمان نخبگان علوم انسانی
https://goftman.ir
مرحوم دکتر داود فیرحی
سخنرانی در مجموعه نشست های آموزشی طرح ملی گفتمان نخبگان علوم انسانی
https://goftman.ir
🔹باز پخش سخنرانی دکتر داود فیرحی با عنوان "ماهیت شرعی انتخابات" از پیج اینستاگرام مؤسسه فهیم به نشانی
@m_fahiminst
🔹 یکشنبه ۲۳ خرداد ۱۴۰۰، ساعت ۲۲:۳۰
https://www.instagram.com/p/CQDnRoRtFfP/?utm_medium=copy_link
🆔 @feirahi
@m_fahiminst
🔹 یکشنبه ۲۳ خرداد ۱۴۰۰، ساعت ۲۲:۳۰
https://www.instagram.com/p/CQDnRoRtFfP/?utm_medium=copy_link
🆔 @feirahi
🍃مشروطه و تکوین حوزه عمومی؛ قسمتی از تدریس دکتر داود فیرحی
https://www.instagram.com/p/CQEZ_rCBNjM/?utm_medium=copy_link
🆔 @feirahi
https://www.instagram.com/p/CQEZ_rCBNjM/?utm_medium=copy_link
🆔 @feirahi
🍃 گفتگوی کوتاه داود فیرحی در خصوص مواجهه شیعیان با دموکراسی در مشروطه
https://www.instagram.com/p/CQdSUymBipQ/?utm_medium=copy_link
➕(فایل مربوطه در قسمت نظرات اضافه شد.)
🆔 @feirahi
https://www.instagram.com/p/CQdSUymBipQ/?utm_medium=copy_link
➕(فایل مربوطه در قسمت نظرات اضافه شد.)
🆔 @feirahi
Audio
My Recording
✔️ شهید بهشتی؛ فقه و قانون
🎙 سید ضیاء مرتضوی و داود فیرحی
🔹قم. موسسه مفتاح کرامت،
جمعه ۶ تیرماه ۱۳۹۹
🔸 @Meftahekeramat
🆔 @Feirahi
🎙 سید ضیاء مرتضوی و داود فیرحی
🔹قم. موسسه مفتاح کرامت،
جمعه ۶ تیرماه ۱۳۹۹
🔸 @Meftahekeramat
🆔 @Feirahi
🍃متن کامل سخنرانی دکتر فیرحی در سلسله برنامه "عاشورا و امروز ما"
🔹با عنوان "مفهوم فساد و اصلاح در نهضت عاشورا"
https://www.karbobala.com/news/info/6165
#امام_حسین(ع)
🆔 @feirahi
🔹با عنوان "مفهوم فساد و اصلاح در نهضت عاشورا"
https://www.karbobala.com/news/info/6165
#امام_حسین(ع)
🆔 @feirahi
Forwarded from نشر نی
در دست انتشار
«دولت مدرن و بحران قانون»
چالش قانون و شریعت در ایران معاصر
داود فیرحی
با ترسیم دقیق موقعیت ایران عصر مشروطه و برجسته ساختن دشوارههای موجود در راه تجدد و توسعه، دو واقعیت را نمیتوان نادیده گرفت: یکی ضرورت و خواست قانون در انقلاب مشروطه، دیگری ابهام در مفهوم قانون، و فرایند تولید قانون که البته از ابهام در مبادی تصوری، و عدم ایضاحِ مبانی قانون ناشی میشد. این ابهام چنان انسدادی در اندیشه، و بحرانی در زندگیِ انسان معاصر ایرانی پدید آورده است که فعلاً چشماندازی برای برونرفت از آن در افق نزدیک دیده نمیشود. همین امر و مخاطرات ناشی از آن چنان اهمیتی دارد که مسئلهی قانون موضوعه و نسبت دولت جدید با شریعت را به یکی از مراکز مناقشه در ایران معاصر تبدیل کرده است.
دولت مدرن و بحران قانون بر مختصات این مناقشه تمرکز دارد.
@neypub
در دست انتشار
«دولت مدرن و بحران قانون»
چالش قانون و شریعت در ایران معاصر
داود فیرحی
با ترسیم دقیق موقعیت ایران عصر مشروطه و برجسته ساختن دشوارههای موجود در راه تجدد و توسعه، دو واقعیت را نمیتوان نادیده گرفت: یکی ضرورت و خواست قانون در انقلاب مشروطه، دیگری ابهام در مفهوم قانون، و فرایند تولید قانون که البته از ابهام در مبادی تصوری، و عدم ایضاحِ مبانی قانون ناشی میشد. این ابهام چنان انسدادی در اندیشه، و بحرانی در زندگیِ انسان معاصر ایرانی پدید آورده است که فعلاً چشماندازی برای برونرفت از آن در افق نزدیک دیده نمیشود. همین امر و مخاطرات ناشی از آن چنان اهمیتی دارد که مسئلهی قانون موضوعه و نسبت دولت جدید با شریعت را به یکی از مراکز مناقشه در ایران معاصر تبدیل کرده است.
دولت مدرن و بحران قانون بر مختصات این مناقشه تمرکز دارد.
@neypub
⚠️ اطلاعیه ⚠️
بسمه تعالی
به اطلاع تمامی اساتید، دانشجویان، فرهیختگان و نهادهای علمی و فرهنگی میرساند پژوهشکده اندیشه دینی معاصر با هماهنگی و همراهی خانواده محترم مرحوم دکتر فیرحی در نظر دارد مجموعه آثار (مکتوب، صوتی و تصویری) این اندیشمند فرزانه را گردآورده و در مجموعهای نفیس به دوستان، علاقهمندان و جامعه علمی کشور عرضه نماید.
از این رو از تمامی نهادها و شخصیتهایی که از استاد فیرحی اثری در اختیار دارند درخواست میگردد با شماره ۰۹۱۲۲۵۱۵۴۵۲ جهت ارسال مطالب هماهنگی نموده و یا به همین شماره در پیامرسان های «واتساپ» یا «تلگرام» مطالب مرتبط را ارسال نمایند.
باتشکر از همه ی علاقمندان
پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)
@andishedinimoaser
@feirahi
بسمه تعالی
به اطلاع تمامی اساتید، دانشجویان، فرهیختگان و نهادهای علمی و فرهنگی میرساند پژوهشکده اندیشه دینی معاصر با هماهنگی و همراهی خانواده محترم مرحوم دکتر فیرحی در نظر دارد مجموعه آثار (مکتوب، صوتی و تصویری) این اندیشمند فرزانه را گردآورده و در مجموعهای نفیس به دوستان، علاقهمندان و جامعه علمی کشور عرضه نماید.
از این رو از تمامی نهادها و شخصیتهایی که از استاد فیرحی اثری در اختیار دارند درخواست میگردد با شماره ۰۹۱۲۲۵۱۵۴۵۲ جهت ارسال مطالب هماهنگی نموده و یا به همین شماره در پیامرسان های «واتساپ» یا «تلگرام» مطالب مرتبط را ارسال نمایند.
باتشکر از همه ی علاقمندان
پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)
@andishedinimoaser
@feirahi
Telegram
اندیشه دینی معاصر
پژوهشکده اندیشه دینی معاصر(آدم) به منظور ارتقای اندیشهورزی در دین و بازسازی اندیشه دینی با نیازهای نو شونده، در میانه تحجر و دینگریزی، رویکرد نواندیشی دینی را برگزیده است.
ارتباط با ما:
@andishedini
andisheh.moaser@gmail.com
https://t.me/andishedini
ارتباط با ما:
@andishedini
andisheh.moaser@gmail.com
https://t.me/andishedini
داود فیرحی pinned «⚠️ اطلاعیه ⚠️ بسمه تعالی به اطلاع تمامی اساتید، دانشجویان، فرهیختگان و نهادهای علمی و فرهنگی میرساند پژوهشکده اندیشه دینی معاصر با هماهنگی و همراهی خانواده محترم مرحوم دکتر فیرحی در نظر دارد مجموعه آثار (مکتوب، صوتی و تصویری) این اندیشمند فرزانه را گردآورده…»
Forwarded from اندیشه دینی معاصر (S .A)
✔️تشیع و مسئله ایران🔻
#استاد_فقید_داود_فیرحی
🔸 جامعه ما هم دیندار است و هم ملی ولی آشتی اینها به دو دلیل آسان نیست: اولاً در ادبیات دینی تفسیری ارائه شده است که تعلقات ملی را نفی میکند و ثانیاً در ادبیات ایرانی گری هم جریانی از مشروطه به بعد پیدا شده است که نسبت به دین موضع چندان همدلی نداشته است. منهای جریان چپ که خارج از تحلیل ماست، از مشروطه به این سو جامعه ما حول مذهب و ناسیونالیسم نوسان داشته است. هر از گاهی یکی به منبر می رود و دیگری به پستو و گفتگو را متوقف می کنند اما تنش جایی است که این دو در نقطه تلاقی قرار دارند. اکنون در این شرایط هستیم.
🔶 ناسیونالیسم بر دو نوع تبارگرا و مبتنی بر قرارداد است. ناسیونالیسم تبارگرا حاوی نوعی جوهرگرایی، رمانتیسم، باستانگرایی و تا حدی نژادپرستی است اما ناسیونالیسم مدنی مبتنی بر قرارداد حول قانون اساسی است، تصمیمی عقلایی است و معمولاً هم دموکراتیک است. در ایران از ابتدا علی رغم اینکه نظریه ناسیونالیسم به اقتفای قانون اساسی مشروطه شکل گرفت، اما به تبارگرایی شیفت پیدا کرد و خشونتهای آن هم ظاهر شد. ناسیونالیسم تبارگرا در سیاست خارجی باعث شارژ تبارگرایی های بدیل مانند پان اسلامیسم، پان عربیسم و پان ترکیسم میشود و برای وحدت اسلامی مشکل زا است. در داخل هم با مذهب، قومیتها و دولت ملی مدرن دموکراتیک چالش ایجاد میکند.
🔶 گفتمان رایج ناسیونالیسم در ایران، تبارگرا است و حتی جریان مذهبی هم هر وقت درباره ناسیونالیسم فکر کرده است، پیش فرض گرفتند که ناسیونالیسم مساوی تبارگرایی است و امکان بدیل آن را در نظر نگرفتند. مرحوم مطهری هم «خدمات متقابل ایران و اسلام» را روی این تعریف سوار میکند و اصرار دارد که اینها دو ایدئولوژی متفاوت برای اداره جامعه هستند و سرانجام بحث را به نفع اسلام سوق داده است. رواج تعریف تبارگرا از ناسیونالیسم و تضاد قهری آن با مذهب، چرخه باطل هویت را ایجاد کرده است. بحران، ناشی از بزرگ بودن ناسیونالیسم فرهنگی و کوچک بودن ناسیونالیسم سیاسی است. ملیت ایرانی، همین ایرانی است که در این گربه قرار دارد و خارج از آن، رمانتیک و تهاجمی است و ناهم مکانی و ناهم زمانی می آورد. یعنی کسانی را ایرانی می دانیم که ایرانی نیستند و کسانی را ایرانی نمی دانیم که ایرانی هستند. ملیت سیاسی باید همان ملیتی باشد که ملیت فرهنگی ماست.
🔶 فقه مشروطه و ادبیات مرحوم نایینی و آخوند خراسانی، خلوص دارد و ناسیونالیسم را تبار نمیداند بلکه دنبال این بودند که ملتی یک قرارداد میبندد و امور مشترک خود را به اشتراک و مبتنی بر قانون اساسی که هنجارهایش به مرور زمان یک علقه ملی تولید میکند، اداره کند. این نگاه با مذهب هم در تضاد نیست و مسلمانان درون امت می توانند دولتهای جدا از هم تشکیل دهند. فقه مشروطه ایده ناسیونالیسم قراردادی را پشتیبانی میکند. در فقه مشروطه ملت کسانی اند که مشترکات نوعی دارند و دور هم جمع شده اند تا این نیازها را اداره کنند. ادبیات مشروطه تمام همتش حل مسئله دولت ملی ایران است و مذهب هم در کلیت خود در پی ناسیونالیسم دموکراتیک است.
@andishedinimoaser
#استاد_فقید_داود_فیرحی
🔸 جامعه ما هم دیندار است و هم ملی ولی آشتی اینها به دو دلیل آسان نیست: اولاً در ادبیات دینی تفسیری ارائه شده است که تعلقات ملی را نفی میکند و ثانیاً در ادبیات ایرانی گری هم جریانی از مشروطه به بعد پیدا شده است که نسبت به دین موضع چندان همدلی نداشته است. منهای جریان چپ که خارج از تحلیل ماست، از مشروطه به این سو جامعه ما حول مذهب و ناسیونالیسم نوسان داشته است. هر از گاهی یکی به منبر می رود و دیگری به پستو و گفتگو را متوقف می کنند اما تنش جایی است که این دو در نقطه تلاقی قرار دارند. اکنون در این شرایط هستیم.
🔶 ناسیونالیسم بر دو نوع تبارگرا و مبتنی بر قرارداد است. ناسیونالیسم تبارگرا حاوی نوعی جوهرگرایی، رمانتیسم، باستانگرایی و تا حدی نژادپرستی است اما ناسیونالیسم مدنی مبتنی بر قرارداد حول قانون اساسی است، تصمیمی عقلایی است و معمولاً هم دموکراتیک است. در ایران از ابتدا علی رغم اینکه نظریه ناسیونالیسم به اقتفای قانون اساسی مشروطه شکل گرفت، اما به تبارگرایی شیفت پیدا کرد و خشونتهای آن هم ظاهر شد. ناسیونالیسم تبارگرا در سیاست خارجی باعث شارژ تبارگرایی های بدیل مانند پان اسلامیسم، پان عربیسم و پان ترکیسم میشود و برای وحدت اسلامی مشکل زا است. در داخل هم با مذهب، قومیتها و دولت ملی مدرن دموکراتیک چالش ایجاد میکند.
🔶 گفتمان رایج ناسیونالیسم در ایران، تبارگرا است و حتی جریان مذهبی هم هر وقت درباره ناسیونالیسم فکر کرده است، پیش فرض گرفتند که ناسیونالیسم مساوی تبارگرایی است و امکان بدیل آن را در نظر نگرفتند. مرحوم مطهری هم «خدمات متقابل ایران و اسلام» را روی این تعریف سوار میکند و اصرار دارد که اینها دو ایدئولوژی متفاوت برای اداره جامعه هستند و سرانجام بحث را به نفع اسلام سوق داده است. رواج تعریف تبارگرا از ناسیونالیسم و تضاد قهری آن با مذهب، چرخه باطل هویت را ایجاد کرده است. بحران، ناشی از بزرگ بودن ناسیونالیسم فرهنگی و کوچک بودن ناسیونالیسم سیاسی است. ملیت ایرانی، همین ایرانی است که در این گربه قرار دارد و خارج از آن، رمانتیک و تهاجمی است و ناهم مکانی و ناهم زمانی می آورد. یعنی کسانی را ایرانی می دانیم که ایرانی نیستند و کسانی را ایرانی نمی دانیم که ایرانی هستند. ملیت سیاسی باید همان ملیتی باشد که ملیت فرهنگی ماست.
🔶 فقه مشروطه و ادبیات مرحوم نایینی و آخوند خراسانی، خلوص دارد و ناسیونالیسم را تبار نمیداند بلکه دنبال این بودند که ملتی یک قرارداد میبندد و امور مشترک خود را به اشتراک و مبتنی بر قانون اساسی که هنجارهایش به مرور زمان یک علقه ملی تولید میکند، اداره کند. این نگاه با مذهب هم در تضاد نیست و مسلمانان درون امت می توانند دولتهای جدا از هم تشکیل دهند. فقه مشروطه ایده ناسیونالیسم قراردادی را پشتیبانی میکند. در فقه مشروطه ملت کسانی اند که مشترکات نوعی دارند و دور هم جمع شده اند تا این نیازها را اداره کنند. ادبیات مشروطه تمام همتش حل مسئله دولت ملی ایران است و مذهب هم در کلیت خود در پی ناسیونالیسم دموکراتیک است.
@andishedinimoaser
Forwarded from فصلنامه پنداشت (H_Mayeli)
🔖 دکتر صالحی نجفآبادی (عضو هیئتعلمی دانشگاه آزاد) در یادداشتی اختصاصی از آرا و اندیشههای دکتر فیرحی میگوید:
📌 فیرحی معتقد بود که از طریق مباحث اخلاقی نمیتوان جامعه را مدیریت نمود؛ بلکه ما نیاز به یک علم مدنی مدرن داریم که میتوانیم آن را از فقه استخراج کنیم. فیرحی با استناد به نظریهی جان لاک استدلال میکرد که حتی مدرنیتهی غربی هم با بازگشت به سنتهای دین مسیحیت و تفسیر جدید از آن به وجود آمده است نه با تضاد و مخالفت با سنت مسیحی.
📌 پروژهی فکری فیرحی از ویژگیهای ممتاز و خاصی برخوردار بود. درحالیکه دیگر نواندیشان دینی در چارچوب مباحث «درون دینی» و «اصلاح مکانیسمهای اجتهادی» نظریات خود را دنبال میکردند، ایشان از یک منظر «برون دینی گفتمانی» بر تأثیر مکانیسمهای قدرت و «ارادهی معطوف به قدرت اقتدارگرا» در خوانش نصوص دینی تأکید داشتند.
📍 صفحهی مجلهی سیاسی و اجتماعی پنداشت را در تلگرام | اینستاگرام | توییتر دنبال کنید:
🆔 https://t.me/Pendasht_Quarterly
📌 فیرحی معتقد بود که از طریق مباحث اخلاقی نمیتوان جامعه را مدیریت نمود؛ بلکه ما نیاز به یک علم مدنی مدرن داریم که میتوانیم آن را از فقه استخراج کنیم. فیرحی با استناد به نظریهی جان لاک استدلال میکرد که حتی مدرنیتهی غربی هم با بازگشت به سنتهای دین مسیحیت و تفسیر جدید از آن به وجود آمده است نه با تضاد و مخالفت با سنت مسیحی.
📌 پروژهی فکری فیرحی از ویژگیهای ممتاز و خاصی برخوردار بود. درحالیکه دیگر نواندیشان دینی در چارچوب مباحث «درون دینی» و «اصلاح مکانیسمهای اجتهادی» نظریات خود را دنبال میکردند، ایشان از یک منظر «برون دینی گفتمانی» بر تأثیر مکانیسمهای قدرت و «ارادهی معطوف به قدرت اقتدارگرا» در خوانش نصوص دینی تأکید داشتند.
📍 صفحهی مجلهی سیاسی و اجتماعی پنداشت را در تلگرام | اینستاگرام | توییتر دنبال کنید:
🆔 https://t.me/Pendasht_Quarterly
Forwarded from فصلنامه پنداشت (H_Mayeli)
🔖 دکتر صالحی نجفآبادی (عضو هیئتعلمی دانشگاه آزاد) در یادداشتی اختصاصی از آرا و اندیشههای دکتر فیرحی میگوید:
📍 دکتر فیرحی و خوانشی جدید از فقه سنتی
📌 فیرحی معتقد بود که از طریق مباحث اخلاقی نمیتوان جامعه را مدیریت نمود؛ بلکه ما نیاز به یک علم مدنی مدرن داریم که میتوانیم آن را از فقه استخراج کنیم. فیرحی با استناد به نظریهی جان لاک استدلال میکرد که حتی مدرنیتهی غربی هم با بازگشت به سنتهای دین مسیحیت و تفسیر جدید از آن به وجود آمده است نه با تضاد و مخالفت با سنت مسیحی.
📌 فیرحی معتقد بود کاری که نایینی در دستگاه فقهی دوران مشروطه انجام داد دقیقا همان کاری بود که جان لاک در سنت مسیحی انجام داد. درواقع علاقهی استاد فیرحی به آیتالله نایینی دقیقاً از همین منظر بود؛ زیرا نایینی تلاش کرده بود برای تبیین و تثبیت پایههای دولت مشروطه، به سراغ بازتعریف و بازخوانی مفاهیم و موضوعات دستگاه فقه سنتی برود. بهعنوانمثال نایینی با وام گرفتن از دو مفهوم فقهی «وقف» و «بردگی» دو نوع نظام سیاسی را از همدیگر متمایز میکند. «نظام تملیکیه» که مبتنی بر بردگی بوده و مردم در تملک حاکم سیاسی میداند و «نظام ولایتیه» که مبتنی بر امانتداری حکومت برای تأمین امنیت و نظم بوده و بر دو اساس قانون و شورا استوار شده است.
📌 فیرحی با نوشتن کتاب «فقه و حکمرانی حزبی» بهشدت به دنبال این بود که سازوکاری برای تبیین مفاهیم مدرن در دستگاه فقه سنتی ایجاد کند. از نظر فيرحي قانون موضوعه و حزب ملازمه مفهومي دارند و حزب مقدمه آن است. حكمراني حزبي صرفاً يكي از انواع حكمرانيهاست كه در دورهی مدرن اهميت يافته است. دولت مدرن در ايران و براي فقه شيعه هنوز هم جزء مسائل جديد و مستحدثه است. در اين ميان حزب سياسي و الگوي حكمراني حزبي البته از تازگي، شكنندگي و ابهام بيشتري برخوردار است. به نظر فيرحي هنوز دانشي به نام فقه تحزب در ايران و در ميان شيعيان وجود ندارد.
📌 در بین نظریات مجتهدان شیعه در باب توانمند کردن دستگاه فقهی در مواجهه با مسائل جدید، پروژهی فکری فیرحی از ویژگیهای ممتاز و خاصی برخوردار بود. درحالیکه دیگر نواندیشان دینی در چارچوب مباحث «درون دینی» و «اصلاح مکانیسمهای اجتهادی» نظریات خود را دنبال میکردند، ایشان از یک منظر «برون دینی گفتمانی» بر تأثیر مکانیسمهای قدرت و «ارادهی معطوف به قدرت اقتدارگرا» در خوانش نصوص دینی تأکید داشتند. اینکه چگونه قدرتهای اقتدارگرا که در طول تاریخ در جهان اسلام حاکمیت داشتهاند، بر مکانیسم خوانش اقتدارگرایانه متون دینی تأثیر گذاشتهاند.
📌 از منظر فیرحی نصوص دینی بههیچوجه اقتدارگرا نبودند؛ البته این به این معنا نیست که نشانههای اقتداری نداشتهاند، بلکه نصوص دینی چون نصوص بزرگی هستند، معمولاً تفکر سنتی ما آنها را در تأیید اقتدارگرایی دینی تفسیر و خوانش کرده است. این «اقتدارگرایی سیاسی» سعی کرده است که خودش را به نص نزدیک کند و از «نص» تأیید بگیرد.
📌 فیرحی با یک بحث روشمند گفتمانی به دنبال این نکته پراهمیت بود که قرائتهای جدید فقهی از حاکمیت قانون، آزادی، تحزب، انتخابات و ... از اسلام با متون مقدس در تضاد نیستند و ما میتوانیم با حفظ چارچوبهای اجتهاد فقهی از متون دینی خوانشهای جدید داشته باشیم.
☑️ متن کامل این یادداشت را در شمارهی نخست پنداشت بخوانید👇
📍نسخه الکترونیکی پنداشت را با تخفیف ویژه از کیوسک جار و کتابخوان طاقچه دریافت کنید:
❇️ https://taaghche.com/book/95164
📌 به کانال تلگرامی پنداشت بپیوندید👇
🆔 https://t.me/Pendasht_Quarterly
📍 دکتر فیرحی و خوانشی جدید از فقه سنتی
📌 فیرحی معتقد بود که از طریق مباحث اخلاقی نمیتوان جامعه را مدیریت نمود؛ بلکه ما نیاز به یک علم مدنی مدرن داریم که میتوانیم آن را از فقه استخراج کنیم. فیرحی با استناد به نظریهی جان لاک استدلال میکرد که حتی مدرنیتهی غربی هم با بازگشت به سنتهای دین مسیحیت و تفسیر جدید از آن به وجود آمده است نه با تضاد و مخالفت با سنت مسیحی.
📌 فیرحی معتقد بود کاری که نایینی در دستگاه فقهی دوران مشروطه انجام داد دقیقا همان کاری بود که جان لاک در سنت مسیحی انجام داد. درواقع علاقهی استاد فیرحی به آیتالله نایینی دقیقاً از همین منظر بود؛ زیرا نایینی تلاش کرده بود برای تبیین و تثبیت پایههای دولت مشروطه، به سراغ بازتعریف و بازخوانی مفاهیم و موضوعات دستگاه فقه سنتی برود. بهعنوانمثال نایینی با وام گرفتن از دو مفهوم فقهی «وقف» و «بردگی» دو نوع نظام سیاسی را از همدیگر متمایز میکند. «نظام تملیکیه» که مبتنی بر بردگی بوده و مردم در تملک حاکم سیاسی میداند و «نظام ولایتیه» که مبتنی بر امانتداری حکومت برای تأمین امنیت و نظم بوده و بر دو اساس قانون و شورا استوار شده است.
📌 فیرحی با نوشتن کتاب «فقه و حکمرانی حزبی» بهشدت به دنبال این بود که سازوکاری برای تبیین مفاهیم مدرن در دستگاه فقه سنتی ایجاد کند. از نظر فيرحي قانون موضوعه و حزب ملازمه مفهومي دارند و حزب مقدمه آن است. حكمراني حزبي صرفاً يكي از انواع حكمرانيهاست كه در دورهی مدرن اهميت يافته است. دولت مدرن در ايران و براي فقه شيعه هنوز هم جزء مسائل جديد و مستحدثه است. در اين ميان حزب سياسي و الگوي حكمراني حزبي البته از تازگي، شكنندگي و ابهام بيشتري برخوردار است. به نظر فيرحي هنوز دانشي به نام فقه تحزب در ايران و در ميان شيعيان وجود ندارد.
📌 در بین نظریات مجتهدان شیعه در باب توانمند کردن دستگاه فقهی در مواجهه با مسائل جدید، پروژهی فکری فیرحی از ویژگیهای ممتاز و خاصی برخوردار بود. درحالیکه دیگر نواندیشان دینی در چارچوب مباحث «درون دینی» و «اصلاح مکانیسمهای اجتهادی» نظریات خود را دنبال میکردند، ایشان از یک منظر «برون دینی گفتمانی» بر تأثیر مکانیسمهای قدرت و «ارادهی معطوف به قدرت اقتدارگرا» در خوانش نصوص دینی تأکید داشتند. اینکه چگونه قدرتهای اقتدارگرا که در طول تاریخ در جهان اسلام حاکمیت داشتهاند، بر مکانیسم خوانش اقتدارگرایانه متون دینی تأثیر گذاشتهاند.
📌 از منظر فیرحی نصوص دینی بههیچوجه اقتدارگرا نبودند؛ البته این به این معنا نیست که نشانههای اقتداری نداشتهاند، بلکه نصوص دینی چون نصوص بزرگی هستند، معمولاً تفکر سنتی ما آنها را در تأیید اقتدارگرایی دینی تفسیر و خوانش کرده است. این «اقتدارگرایی سیاسی» سعی کرده است که خودش را به نص نزدیک کند و از «نص» تأیید بگیرد.
📌 فیرحی با یک بحث روشمند گفتمانی به دنبال این نکته پراهمیت بود که قرائتهای جدید فقهی از حاکمیت قانون، آزادی، تحزب، انتخابات و ... از اسلام با متون مقدس در تضاد نیستند و ما میتوانیم با حفظ چارچوبهای اجتهاد فقهی از متون دینی خوانشهای جدید داشته باشیم.
☑️ متن کامل این یادداشت را در شمارهی نخست پنداشت بخوانید👇
📍نسخه الکترونیکی پنداشت را با تخفیف ویژه از کیوسک جار و کتابخوان طاقچه دریافت کنید:
❇️ https://taaghche.com/book/95164
📌 به کانال تلگرامی پنداشت بپیوندید👇
🆔 https://t.me/Pendasht_Quarterly
Telegram
attach 📎
Forwarded from اندیشه دینی معاصر (S .A)
✔️مقایسه نظریه همروی و پروژه دکتر فیرحی🔻
#استاد_سید_صادق_حقیقت
🔹نقاط اشتراک نظریه همروی و پروژه دکتر فیرحی:
✔️1- اعتبار فقه سیاسی و سکولار نبودن (گفتمان نواندیشی دینی)، برخلاف گفتمان روشنفکری دینی؛
✔️2- قرائت مردم سالار، حقوق بشری و صلح طلبانه از دین.
🔹تفاوتهای نظریه همروی و پروژه دکتر فیرحی:
📌1- یک نظریه مجموعه گزاره های به هم پیوسته برای تأیید یک مدعا است، در حالی که یک پروژه هدفی از پیش تعیین شده با زمان مشخص دارد.
📌2- پروژه ایشان قرائت دموکراتیک از فقه بود، در حالی که در نظریه همروی فقه سیاسی اعتبار محدودی دارد.
📌3- روش برای ایشان شکل ابزاری داشت، و به راحتی تبارشناسی فوکو با هرمنوتیک گادامر جمع شده، یا حکومت مندی فوکو مقدمه کتاب «فقه و سیاست» قرار گرفته است. در نظریه همروی، مبنا همروی روش شناختی و کثرت گرایی روش شناختی است.
📌4- برخی برداشتهای فقهی ایشان در چارچوب صناعت فقه و قواعد آن نیست. از آن جمله می توان به استفاده از تفاوت حق و حکم یا خطابات قانونیه برای برداشت دموکراتیک از فقه، و استعاره قضا در اندیشه سیاسی امام خمینی اشاره نمود.
📌5- در پروژه ایشان نسبت فقه سیاسی و فلسفه سیاسی مشخص نشده است؛ در حالی که سطح سوم نظریه همروی به این بحث اختصاص دارد. ایشان همواره اعتبار فقه سیاسی را مفروض گرفته اند. مدعای نظریه همروی آن است که مسائل سیاسی «باید» ابتدا به دو دانش هنجاری فلسفه سیاسی و فقه سیاسی ارائه شوند، و در درجه دوم نتایج آنها با هم مقایسه گردد. برخی مسائل همچون ماهیت دولت در صلاحیت فقه سیاسی نیست، و الزاماً باید در فلسفه سیاسی مطرح شود.
🔹نتیجه:
پروژه دکتر فیرحی به دو دلیل ناتمام مانده و خواهد ماند: اولاً به دلیل بزرگ بودن این شخصیت (به شکلی که بدیلی برای وی در چند دهه آینده متصور نیست)، و ثانیاً به دلیل مشکلات علمی که به آن وارد است.
🔸مکان : اندیشکده سازمان اسناد و کتابخانه ملی ،( 19 /4/1400)
🔸با حضور : دکتر صادق حقیت، دکتر منصور میراحمدی ، دکتر سیدباقری
🔸📎پیوند به فایل صوتی نشست علمی
@andishedinimoaser
#استاد_سید_صادق_حقیقت
🔹نقاط اشتراک نظریه همروی و پروژه دکتر فیرحی:
✔️1- اعتبار فقه سیاسی و سکولار نبودن (گفتمان نواندیشی دینی)، برخلاف گفتمان روشنفکری دینی؛
✔️2- قرائت مردم سالار، حقوق بشری و صلح طلبانه از دین.
🔹تفاوتهای نظریه همروی و پروژه دکتر فیرحی:
📌1- یک نظریه مجموعه گزاره های به هم پیوسته برای تأیید یک مدعا است، در حالی که یک پروژه هدفی از پیش تعیین شده با زمان مشخص دارد.
📌2- پروژه ایشان قرائت دموکراتیک از فقه بود، در حالی که در نظریه همروی فقه سیاسی اعتبار محدودی دارد.
📌3- روش برای ایشان شکل ابزاری داشت، و به راحتی تبارشناسی فوکو با هرمنوتیک گادامر جمع شده، یا حکومت مندی فوکو مقدمه کتاب «فقه و سیاست» قرار گرفته است. در نظریه همروی، مبنا همروی روش شناختی و کثرت گرایی روش شناختی است.
📌4- برخی برداشتهای فقهی ایشان در چارچوب صناعت فقه و قواعد آن نیست. از آن جمله می توان به استفاده از تفاوت حق و حکم یا خطابات قانونیه برای برداشت دموکراتیک از فقه، و استعاره قضا در اندیشه سیاسی امام خمینی اشاره نمود.
📌5- در پروژه ایشان نسبت فقه سیاسی و فلسفه سیاسی مشخص نشده است؛ در حالی که سطح سوم نظریه همروی به این بحث اختصاص دارد. ایشان همواره اعتبار فقه سیاسی را مفروض گرفته اند. مدعای نظریه همروی آن است که مسائل سیاسی «باید» ابتدا به دو دانش هنجاری فلسفه سیاسی و فقه سیاسی ارائه شوند، و در درجه دوم نتایج آنها با هم مقایسه گردد. برخی مسائل همچون ماهیت دولت در صلاحیت فقه سیاسی نیست، و الزاماً باید در فلسفه سیاسی مطرح شود.
🔹نتیجه:
پروژه دکتر فیرحی به دو دلیل ناتمام مانده و خواهد ماند: اولاً به دلیل بزرگ بودن این شخصیت (به شکلی که بدیلی برای وی در چند دهه آینده متصور نیست)، و ثانیاً به دلیل مشکلات علمی که به آن وارد است.
🔸مکان : اندیشکده سازمان اسناد و کتابخانه ملی ،( 19 /4/1400)
🔸با حضور : دکتر صادق حقیت، دکتر منصور میراحمدی ، دکتر سیدباقری
🔸📎پیوند به فایل صوتی نشست علمی
@andishedinimoaser
🔰 سیدحسن خمینی: دکتر فیرحی از پیشگامان تطبیق دین و دنیای معاصر است/ او برای کاستن مشکلات مفهومی و مصداقی «جمهوری اسلامی» تلاش کرد
🔻یادگار امام در دیدار اعضای نکوداشت مرحوم دکتر فیرحی:
🔸آقای فیرحی می دانست که آنسوی «استبداد دینی» الزاما «بی دینی» نیست؛ بلکه «جمهوری اسلامی» است.
🚨در عرصه نظر همگان جمهوریت را پذیرفته اند اما در عمل این رکن مهم تضعیف شده است.
🔸گاهی یک نفر درد دین دارد اما شناحتی از دین و نیز دنیای جدید ندارد که طالبان و داعش از نمونه های آن هستند.
🔸عده ای هم هستند که دین را می شناسند اما درد آن را ندارند و به این فکر نمی کنند که باید در دنیای امروز برای دین کاری کرد.
🔸گروهی هم دنیا را نمی شناسند و شناختی از مسائل و روابط و علوم و اقتضائات جدید ندارند.
👈اما مرحوم آقای فیرحی دنیای جدید را به صورت علمی شناخته بود و همزمان علم دین و درد دین را داشت./ جماران
https://www.jamaran.news/fa/tiny/news-1517167
🕌 @jamarannews
🔻یادگار امام در دیدار اعضای نکوداشت مرحوم دکتر فیرحی:
🔸آقای فیرحی می دانست که آنسوی «استبداد دینی» الزاما «بی دینی» نیست؛ بلکه «جمهوری اسلامی» است.
🚨در عرصه نظر همگان جمهوریت را پذیرفته اند اما در عمل این رکن مهم تضعیف شده است.
🔸گاهی یک نفر درد دین دارد اما شناحتی از دین و نیز دنیای جدید ندارد که طالبان و داعش از نمونه های آن هستند.
🔸عده ای هم هستند که دین را می شناسند اما درد آن را ندارند و به این فکر نمی کنند که باید در دنیای امروز برای دین کاری کرد.
🔸گروهی هم دنیا را نمی شناسند و شناختی از مسائل و روابط و علوم و اقتضائات جدید ندارند.
👈اما مرحوم آقای فیرحی دنیای جدید را به صورت علمی شناخته بود و همزمان علم دین و درد دین را داشت./ جماران
https://www.jamaran.news/fa/tiny/news-1517167
🕌 @jamarannews