مفهوم فقهی و اخلاقی آزادی
دو مفهوم اخلاقی و فقهی از آزادی، هر چند دیوار به دیوار یکدیگرند، دست کم در فقه رایج، مثل هم نیستند. اولا امر اخلاقی بر خلاف امر فقهی، فاقد الزام بیرونی و قانونی است. ثانیا بین آزادی اخلاقی و فقهی به تعبیر اهل منطق، نسبت عموم و خصوص من وجه برقرار است. ممکن است انسانی فاقد آزادگی اخلاقی باشد اما به اعتبار معیارهای فقهی آزاد تلقی شود و برعکس.
در ادبیات فقه شیعه از مفهوم فقهی آزادی، دو معنا لحاظ شده است: نخست، آزادی به مثابه "اماره" که از عمومات حریت در منابع شیعه تولید می شود و دوم، آزادی به مثابه "اصل" که در شرایط فقدان دلیل بر آزادی یا عدم آزادی جاری می شود.
برخی از فقها مانند آیت الله گلپایگانی اصالت آزادی را به مثابه "اماره" و قاعده ای منبعث از عمومات شرع تلقی می کنند. بدین سان، هر انسانی آزاد است و خداوند کسی را غیر آزاد خلق نکرده است مگر آن که چیزی عارض شده و موجب سلب آزادی او شده باشد.
عده ای دیگر از فقیهان شیعه نیز آزادی را به مثابه "اصل" و مرجع عقل عملی تفسیر کرده اند که در حالت شک جاری می شود. به تعبیری، اصل در انسان این است که آزاد بوده باشد و هرگاه شک و تردیدی وجود داشته باشد که شخصی آزاد است یا بنده، و بندگی اش اثبات نشده باشد، اصل بر آزادی او است.
فقه و سیاست در ایران معاصر، نشر نی، ج ۱، ص ۱۳۸-۱۴۰.
#فقه_و_سیاست
@Feirahi
دو مفهوم اخلاقی و فقهی از آزادی، هر چند دیوار به دیوار یکدیگرند، دست کم در فقه رایج، مثل هم نیستند. اولا امر اخلاقی بر خلاف امر فقهی، فاقد الزام بیرونی و قانونی است. ثانیا بین آزادی اخلاقی و فقهی به تعبیر اهل منطق، نسبت عموم و خصوص من وجه برقرار است. ممکن است انسانی فاقد آزادگی اخلاقی باشد اما به اعتبار معیارهای فقهی آزاد تلقی شود و برعکس.
در ادبیات فقه شیعه از مفهوم فقهی آزادی، دو معنا لحاظ شده است: نخست، آزادی به مثابه "اماره" که از عمومات حریت در منابع شیعه تولید می شود و دوم، آزادی به مثابه "اصل" که در شرایط فقدان دلیل بر آزادی یا عدم آزادی جاری می شود.
برخی از فقها مانند آیت الله گلپایگانی اصالت آزادی را به مثابه "اماره" و قاعده ای منبعث از عمومات شرع تلقی می کنند. بدین سان، هر انسانی آزاد است و خداوند کسی را غیر آزاد خلق نکرده است مگر آن که چیزی عارض شده و موجب سلب آزادی او شده باشد.
عده ای دیگر از فقیهان شیعه نیز آزادی را به مثابه "اصل" و مرجع عقل عملی تفسیر کرده اند که در حالت شک جاری می شود. به تعبیری، اصل در انسان این است که آزاد بوده باشد و هرگاه شک و تردیدی وجود داشته باشد که شخصی آزاد است یا بنده، و بندگی اش اثبات نشده باشد، اصل بر آزادی او است.
فقه و سیاست در ایران معاصر، نشر نی، ج ۱، ص ۱۳۸-۱۴۰.
#فقه_و_سیاست
@Feirahi
مفهوم فقهی آزادی
تفاوت ظریفی بین دو فرضیه "اماره" و "اصل" در باب آزادی وجود دارد. در فرض آزادی به مثابه اصل، اصالت حریت امری عقلی و بنابراین پیشادینی است. طبق این فرضیه، مبنا در انسان اصالت حریت است.
اما فرضیه اماره، اعطای حریت به نوع بشر را ناشی از حکمی می داند که از عمومات شرع مستفاد می شود. بنابراین، اصالت حریت وجهی شرعی دارد نه پیشا شرعی. مستند مشهور فرضیه اماره این روایت از علی علیه السلام است که فرمود:" هان ای مردم هیچ کس از بنی آدم برده و کنیز زاده نشده و به راستی که تمام مردمان آزادند".
قوت فرضیه اماره تمسک به دلیل و تدارک حکم شرعی در خصوص آزادی است، برخلاف آزادی به مثابه اصل که حکمی به لحاظ شک و در وضعیت فقدان حکم شرعی مثبت است. روشن است که با وجود اماره نوبت به اصل نمی رسد. نتیجه این تحلیل حجیت اصالت آزادی به مثابه حکمی از احکام شرعی است که از عمومات ادله ی آزادی در منابع شیعه حاصل می شود.
فقه و سیاست، نشر نی، جلد۱، ص ۱۴۰ تا ۱۴۲.
#فقه_و_سیاست
@Feirahi
تفاوت ظریفی بین دو فرضیه "اماره" و "اصل" در باب آزادی وجود دارد. در فرض آزادی به مثابه اصل، اصالت حریت امری عقلی و بنابراین پیشادینی است. طبق این فرضیه، مبنا در انسان اصالت حریت است.
اما فرضیه اماره، اعطای حریت به نوع بشر را ناشی از حکمی می داند که از عمومات شرع مستفاد می شود. بنابراین، اصالت حریت وجهی شرعی دارد نه پیشا شرعی. مستند مشهور فرضیه اماره این روایت از علی علیه السلام است که فرمود:" هان ای مردم هیچ کس از بنی آدم برده و کنیز زاده نشده و به راستی که تمام مردمان آزادند".
قوت فرضیه اماره تمسک به دلیل و تدارک حکم شرعی در خصوص آزادی است، برخلاف آزادی به مثابه اصل که حکمی به لحاظ شک و در وضعیت فقدان حکم شرعی مثبت است. روشن است که با وجود اماره نوبت به اصل نمی رسد. نتیجه این تحلیل حجیت اصالت آزادی به مثابه حکمی از احکام شرعی است که از عمومات ادله ی آزادی در منابع شیعه حاصل می شود.
فقه و سیاست، نشر نی، جلد۱، ص ۱۴۰ تا ۱۴۲.
#فقه_و_سیاست
@Feirahi
☘️ 6. انواع صلح؛
🌱 صلح همواره ضد خود، منازعه و خصومت را تداعی می کند. گفته اند؛«لفظ "صلح" إشعاری به مدخلیت "نزاع" در آن دارد». به همین اعتبار هم ، قرارداد صلح را به دو نوع عمده تقسیم می کنند؛ صلح دعوا یا حقوق، و صلح ابتدایی یا بدوی. ظاهراً میرزای قمی(1151-1232ق) صاحب «جامع الشتات» نخستین فقیه شیعه است که چنین تقسیم و اصطلاحی را دارد.
🍀 الف) صلح دعوا؛
صلح دعوا، صلح در مورد تنازع و برای رفع نزاع و خصومت است. این نوع از صلح ماهیت ترمیمی یا پیشگیرانه دارد؛ صلح دعوا خود به دو قسم فرعی قابل تفکیک است؛
- صلح برای قطع نزاعی که رخ داده است
- صلح برای پیشگیری از نزاعی که احتمال دارد رخ بدهد.
در هر دو فرض، هر یک از طرفین ادعای حقی دارند که بنا به تعریف نقض شده است و یا ممکن است نقض شود.
🍀ب) صلح ابتدایی؛
صلح ابتدايى، اما معطوف به نزاعی واقع یا محتمل نیست. عبارت از صلحى است كه در مورد آن نه نزاعى محقق بين طرفين وجود دارد و نه فعلاً احتمال نزاعى در ميان خود دارند. صلح ابتدايى قراردادی مبتنى بر صِرف تسالم است.
🍀نتیجه؛
سه نوع صلح را باید از یکدیگر تفکیک نمود؛ 1) صلح ترمیمی؛2) صلح پیشگیرانه؛ 3) صلح ابتدایی، پیش رَوانه و آینده نگر. در تأملات آتی به ارزش و اهمیت هر یک از این سه گانه، در جوامع امروز اشاره می کنیم.
#صلح
@Feirahi
🌱 صلح همواره ضد خود، منازعه و خصومت را تداعی می کند. گفته اند؛«لفظ "صلح" إشعاری به مدخلیت "نزاع" در آن دارد». به همین اعتبار هم ، قرارداد صلح را به دو نوع عمده تقسیم می کنند؛ صلح دعوا یا حقوق، و صلح ابتدایی یا بدوی. ظاهراً میرزای قمی(1151-1232ق) صاحب «جامع الشتات» نخستین فقیه شیعه است که چنین تقسیم و اصطلاحی را دارد.
🍀 الف) صلح دعوا؛
صلح دعوا، صلح در مورد تنازع و برای رفع نزاع و خصومت است. این نوع از صلح ماهیت ترمیمی یا پیشگیرانه دارد؛ صلح دعوا خود به دو قسم فرعی قابل تفکیک است؛
- صلح برای قطع نزاعی که رخ داده است
- صلح برای پیشگیری از نزاعی که احتمال دارد رخ بدهد.
در هر دو فرض، هر یک از طرفین ادعای حقی دارند که بنا به تعریف نقض شده است و یا ممکن است نقض شود.
🍀ب) صلح ابتدایی؛
صلح ابتدايى، اما معطوف به نزاعی واقع یا محتمل نیست. عبارت از صلحى است كه در مورد آن نه نزاعى محقق بين طرفين وجود دارد و نه فعلاً احتمال نزاعى در ميان خود دارند. صلح ابتدايى قراردادی مبتنى بر صِرف تسالم است.
🍀نتیجه؛
سه نوع صلح را باید از یکدیگر تفکیک نمود؛ 1) صلح ترمیمی؛2) صلح پیشگیرانه؛ 3) صلح ابتدایی، پیش رَوانه و آینده نگر. در تأملات آتی به ارزش و اهمیت هر یک از این سه گانه، در جوامع امروز اشاره می کنیم.
#صلح
@Feirahi
🔷7. صلح ترمیمی؛
🔸این نوع از قرارداد صلح، که رایج ترین برداشت از مفهوم صلح است، تلاش در ترمیم زندگی جمعی پس از وقوع نزاع و مخاصمه است.
🔸به کوک زدن قوری شکسته می ماند؛ کوک زدن هرچند قوری را ترمیم و حتیالامکان قابل استفاده میکند، اما خاطره و آثار ترک خوردگی را همواره با خود دارد.
🔸رابطه بین دو نفر ، دو جناح سیاسی، و دو کشور نیز چنین است؛ صلح ترمیمی ممکن است نزاع رخ داده را به نحوی رفع و آتش خصومت را لجام زند، لیکن، اعتماد فرو پاشیده بعید است به این زودی ها التیام یابد و ترمیم شود.
🔸تجربه خصومت ، آتش زیر خاکستر می ماند و خاطره آن به اندک تلنگری شعله میکشد.
🔘صلح ترمیمی بیشتر به آتش بس و هدنه میماند؛ ظاهرش صلح است و فقط حقوقدانان و اهل ظاهر بدان دلخوش اند. دلها و عواطف را که موتور تولید اعتماد و نفرت است، آرام نمی کند، حداکثر بر کینه ها -تا اطلاع ثانوی-قفل موقت میزند.
🔸صلح ترمیمی هیچ چیزی را به وضع قبل از نزاع بر نمیگرداند، از بدتر شدن اوضاع جلوگیری می کند.
🔹صلح ترمیمی حداقل انتظار از اراده صلح است؛ به تعبیر استراتژیستها ، صلح مسلح است.
@Davood_Feirahi
🔸این نوع از قرارداد صلح، که رایج ترین برداشت از مفهوم صلح است، تلاش در ترمیم زندگی جمعی پس از وقوع نزاع و مخاصمه است.
🔸به کوک زدن قوری شکسته می ماند؛ کوک زدن هرچند قوری را ترمیم و حتیالامکان قابل استفاده میکند، اما خاطره و آثار ترک خوردگی را همواره با خود دارد.
🔸رابطه بین دو نفر ، دو جناح سیاسی، و دو کشور نیز چنین است؛ صلح ترمیمی ممکن است نزاع رخ داده را به نحوی رفع و آتش خصومت را لجام زند، لیکن، اعتماد فرو پاشیده بعید است به این زودی ها التیام یابد و ترمیم شود.
🔸تجربه خصومت ، آتش زیر خاکستر می ماند و خاطره آن به اندک تلنگری شعله میکشد.
🔘صلح ترمیمی بیشتر به آتش بس و هدنه میماند؛ ظاهرش صلح است و فقط حقوقدانان و اهل ظاهر بدان دلخوش اند. دلها و عواطف را که موتور تولید اعتماد و نفرت است، آرام نمی کند، حداکثر بر کینه ها -تا اطلاع ثانوی-قفل موقت میزند.
🔸صلح ترمیمی هیچ چیزی را به وضع قبل از نزاع بر نمیگرداند، از بدتر شدن اوضاع جلوگیری می کند.
🔹صلح ترمیمی حداقل انتظار از اراده صلح است؛ به تعبیر استراتژیستها ، صلح مسلح است.
@Davood_Feirahi
🛑نظریه خلافت
نظریه خلافت بر بنیاد عدم هر گونه نص از پیامبر در خصوص تعیین خلیفه استوار است. مطابق نظر اهل سنت حضرت رسول امر خلافت و شیوه های تعیین خلیفه را بر عهده صحابه و سپس مردم هر زمانه نهاده است .
📌راه های تعیین خلیفه:
۱. انتخاب اهل حل و عقد : در نظام سیاسی اهل سنت جمعی هستند چونان مجلس شورای امروز در بعضی کشورها که وظیفه تعیین و انتخاب خلیفه را بر عهده داشته اند .
۲. استخلاف : به معنی عهد و نصب از جانب خلیفه پیشین است .
۳. زور و غلبه : " هر گاه امامی فوت نماید و شخص دیگری بدون بیعت یا استخلاف و صرفا با تکیه بر زور و شوکت خود منصب امامت را به دست گیرد ، خلافت برای او منعقد شده ، و مشروع است .
✅نظام سیاسی و دولت در اسلام، صفحات ۳۷ الی ۳۹.
@Nedaye_siyasat
@Davood_Feirahi
نظریه خلافت بر بنیاد عدم هر گونه نص از پیامبر در خصوص تعیین خلیفه استوار است. مطابق نظر اهل سنت حضرت رسول امر خلافت و شیوه های تعیین خلیفه را بر عهده صحابه و سپس مردم هر زمانه نهاده است .
📌راه های تعیین خلیفه:
۱. انتخاب اهل حل و عقد : در نظام سیاسی اهل سنت جمعی هستند چونان مجلس شورای امروز در بعضی کشورها که وظیفه تعیین و انتخاب خلیفه را بر عهده داشته اند .
۲. استخلاف : به معنی عهد و نصب از جانب خلیفه پیشین است .
۳. زور و غلبه : " هر گاه امامی فوت نماید و شخص دیگری بدون بیعت یا استخلاف و صرفا با تکیه بر زور و شوکت خود منصب امامت را به دست گیرد ، خلافت برای او منعقد شده ، و مشروع است .
✅نظام سیاسی و دولت در اسلام، صفحات ۳۷ الی ۳۹.
@Nedaye_siyasat
@Davood_Feirahi
🍀کتاب فقه و حکمرانی حزبی منتشر شد
🔹«حکمرانی حزبی» صرفاً یکی از انواع حکمرانیهاست؛ نوعی از مُلکداری، مهارت و صناعتِ کشورداری که در دورهی معاصر و در دولت مدرن اهمیت یافته است. ماهیت این نوع از حکمرانی چیست؟ چگونه مهارتی است و چه نسبت و تمایزی با حکمرانیهای بدیل و سنتی دارد؟ معیار / معیارهای صحیح و نادرست در حکمرانی حزبی چیست؟ و، سرانجام، چه نسبتی میان صنعت حزب و دانش فقه، بهمثابهی مهمترین میراث مسلمانی در حوزهی حکمت عملی، وجود دارد؟ این پژوهش با هدف تأمل در این مسائل صورت گرفته است.
🔹طرح «مسئلهی حزب» در فقه سیاسی امتداد منطقی مواجههی فقه با دولت مدرن است. واقعیت این است که دولت مدرن در ایران و برای فقه شیعه هنوز هم جزء مسائل مستحدثه است. در این میان، حزب سیاسی و الگوی حکمرانی حزبی البته از تازگی، شکنندگی و ابهام بیشتری برخوردار است. بهجرئت میتوان گفت هنوز دانشی به نام «فقه تحزب» در ایران و مذهب شیعه وجود ندارد. این در حالی است که بسیاری از فقیهان در عملْ احزاب بزرگی را ایجاد کردهاند، دربارهی ضرورت آن سخن گفتهاند و حتی دربارهی احزاب سیاسی به قانونگذاری نیز پرداختهاند. فاصلهی عمل و نظر در حزب و حکمرانی حزبی شاید یکی از مهمترین مشکلات حکومتداری در ایران معاصر است.
🔹حزبپژوهی موجود نشان میدهد که حزب با اصل دموکراسی ملازمه دارد و نه با پسوند دینی یا سکولاربودن آن. این نکته بدان معنی است که فکَ ملازمه بین اصل حزب و اصل دموکراسی و تقلیل آن به یکی از خصایص دموکراسی سکولار خطای فاحشی است که خسارات جبرانناپذیری به حیات سیاسی و، لاجرم، سرنوشت جامعهی ما وارد کرده است. این نوشته ناظر به این نکات و تأملات است.
🌿نشر نی.
@Davood_Feirahi
🔹«حکمرانی حزبی» صرفاً یکی از انواع حکمرانیهاست؛ نوعی از مُلکداری، مهارت و صناعتِ کشورداری که در دورهی معاصر و در دولت مدرن اهمیت یافته است. ماهیت این نوع از حکمرانی چیست؟ چگونه مهارتی است و چه نسبت و تمایزی با حکمرانیهای بدیل و سنتی دارد؟ معیار / معیارهای صحیح و نادرست در حکمرانی حزبی چیست؟ و، سرانجام، چه نسبتی میان صنعت حزب و دانش فقه، بهمثابهی مهمترین میراث مسلمانی در حوزهی حکمت عملی، وجود دارد؟ این پژوهش با هدف تأمل در این مسائل صورت گرفته است.
🔹طرح «مسئلهی حزب» در فقه سیاسی امتداد منطقی مواجههی فقه با دولت مدرن است. واقعیت این است که دولت مدرن در ایران و برای فقه شیعه هنوز هم جزء مسائل مستحدثه است. در این میان، حزب سیاسی و الگوی حکمرانی حزبی البته از تازگی، شکنندگی و ابهام بیشتری برخوردار است. بهجرئت میتوان گفت هنوز دانشی به نام «فقه تحزب» در ایران و مذهب شیعه وجود ندارد. این در حالی است که بسیاری از فقیهان در عملْ احزاب بزرگی را ایجاد کردهاند، دربارهی ضرورت آن سخن گفتهاند و حتی دربارهی احزاب سیاسی به قانونگذاری نیز پرداختهاند. فاصلهی عمل و نظر در حزب و حکمرانی حزبی شاید یکی از مهمترین مشکلات حکومتداری در ایران معاصر است.
🔹حزبپژوهی موجود نشان میدهد که حزب با اصل دموکراسی ملازمه دارد و نه با پسوند دینی یا سکولاربودن آن. این نکته بدان معنی است که فکَ ملازمه بین اصل حزب و اصل دموکراسی و تقلیل آن به یکی از خصایص دموکراسی سکولار خطای فاحشی است که خسارات جبرانناپذیری به حیات سیاسی و، لاجرم، سرنوشت جامعهی ما وارد کرده است. این نوشته ناظر به این نکات و تأملات است.
🌿نشر نی.
@Davood_Feirahi
داود فیرحی
🔷7. صلح ترمیمی؛ 🔸این نوع از قرارداد صلح، که رایج ترین برداشت از مفهوم صلح است، تلاش در ترمیم زندگی جمعی پس از وقوع نزاع و مخاصمه است. 🔸به کوک زدن قوری شکسته می ماند؛ کوک زدن هرچند قوری را ترمیم و حتیالامکان قابل استفاده میکند، اما خاطره و آثار ترک خوردگی…
🔵8 . صلح پیشگیرانه،
صلح در شرایط "احتمال منازعه" است.
نسبت به صلح ترمیمی، ارجمندتر است؛ صلح پس از منازعه نیست، بلکه قبل از نزاع و برای پیشگیری از نزاع و خصومت است.
🔘صلح پیشگیرانه، انسان شناسی و عقلانیت خاص خود را دارد. هر چند نسبتی با مبانی "جنگ پیشگیرانه" دارد و با رئالیسم انتقادی نزدیک تر است، اما استراتژی و تکنیک متمایزی دارد.
🔘بر این مبنی است که انسانها منافع و تفسیرهای متفاوت از منابع کمیاب زندگی دارند و همین امر احتمال نزاع و خصومت را فراهم میکند.
اما بر خلاف جنگ پیشگیرانه، در تدارک سلاح برای سرکوب رقیب و دشمن خود نیست، بلکه با تکیه بر گفتگو و تفاهم و مصالحه ، مقدمات نزاع را می خشکاند.
🔹به جای توسعه در جنگ افزارها، فناوری صلح و صلح افزارها را توسعه می دهد؛ صلح واقعگرایانه است.
@Davood_Feirahi
صلح در شرایط "احتمال منازعه" است.
نسبت به صلح ترمیمی، ارجمندتر است؛ صلح پس از منازعه نیست، بلکه قبل از نزاع و برای پیشگیری از نزاع و خصومت است.
🔘صلح پیشگیرانه، انسان شناسی و عقلانیت خاص خود را دارد. هر چند نسبتی با مبانی "جنگ پیشگیرانه" دارد و با رئالیسم انتقادی نزدیک تر است، اما استراتژی و تکنیک متمایزی دارد.
🔘بر این مبنی است که انسانها منافع و تفسیرهای متفاوت از منابع کمیاب زندگی دارند و همین امر احتمال نزاع و خصومت را فراهم میکند.
اما بر خلاف جنگ پیشگیرانه، در تدارک سلاح برای سرکوب رقیب و دشمن خود نیست، بلکه با تکیه بر گفتگو و تفاهم و مصالحه ، مقدمات نزاع را می خشکاند.
🔹به جای توسعه در جنگ افزارها، فناوری صلح و صلح افزارها را توسعه می دهد؛ صلح واقعگرایانه است.
@Davood_Feirahi
Forwarded from نشر نی
🌿فهرست مطالب کتاب "فقه و حکمرانی حزبی"
🔹مقدمه: فقه سیاسی و مسأله ی حزب
🔹بخش اول: موضوع شناسی حزب
- فصل اول. فقه و موضوع شناسی حزب
- فصل دوم. فرآیند پیدایی حزب
- فصل سوم. تحول در موضوع حزب ...... تبارشناسی حزب در ایران معاصر
- فصل چهارم. دو حزب متأخر و مهم: حزب توده ی ایران/ حزب جمهوری اسلامی
- فصل پنجم. حزب و استعاره ی بازی
- فصل ششم. فقه، منطق بازی و مسأله ی حزب
- فصل هفتم. منطق بازی و حزب صحیح
🔹بخش دوم: حکم شناسی حزب
- فصل هشتم. حزب و نظریه ی عمومی قرارداد
- فصل نهم. حزب و خطابات عمومی شرع
- فصل دهم. قانون گذاری و حزب
🍀نشر نی
@Davood_Feirahi
🔹مقدمه: فقه سیاسی و مسأله ی حزب
🔹بخش اول: موضوع شناسی حزب
- فصل اول. فقه و موضوع شناسی حزب
- فصل دوم. فرآیند پیدایی حزب
- فصل سوم. تحول در موضوع حزب ...... تبارشناسی حزب در ایران معاصر
- فصل چهارم. دو حزب متأخر و مهم: حزب توده ی ایران/ حزب جمهوری اسلامی
- فصل پنجم. حزب و استعاره ی بازی
- فصل ششم. فقه، منطق بازی و مسأله ی حزب
- فصل هفتم. منطق بازی و حزب صحیح
🔹بخش دوم: حکم شناسی حزب
- فصل هشتم. حزب و نظریه ی عمومی قرارداد
- فصل نهم. حزب و خطابات عمومی شرع
- فصل دهم. قانون گذاری و حزب
🍀نشر نی
@Davood_Feirahi
🌿فقه سیاسی و مسأله ی حزب
🔹طرح «مسئلهی حزب» در فقه سیاسی امتداد منطقی مواجههی فقه با دولت مدرن و ظهور پارلمان و «مفهوم قانون» در دوره ی معاصر است. پژوهش های گذشته، که با عنوان عمومی «فقه و سیاست در ایران معاصر» منتشر شد، دو نکته ی مهم را نشان می دهد: نخست، ظهور دولت جدید در روزگار اخیر که لاجرم به مواجهه ی فقه و دولت مدرن انجامید و دوم، نسبت دولت مدرن با مجلس و «قانون موضوعه».
🔹روشن است که قانون موضوعه و حزب ملازمه ی مفهومی دارند و حزب مقدمه ی آن است. بدین سان، جای خالی دو مفهوم مهم را به خوبی می توان مشاهده و ضرورت تحقیق در این باره را درک کرد؛ «مسأله ی حزب» و «مفهوم قانون»:
- اهمیت حزب در نشان دادن سازوکار تدوین قانون در دولت مدرن است؛ و
- مفهوم قانون نیز ناظر به مرزهای «بازی»، حقوق مردم، حدود اختیارات دولت و کیفیت تقنین و اجرا در حکمرانی مبتنی بر قوانین موضوعه است.
🍀 فقه و حکمرانی حزبی، نشر نی
@Davood_Feirahi
🔹طرح «مسئلهی حزب» در فقه سیاسی امتداد منطقی مواجههی فقه با دولت مدرن و ظهور پارلمان و «مفهوم قانون» در دوره ی معاصر است. پژوهش های گذشته، که با عنوان عمومی «فقه و سیاست در ایران معاصر» منتشر شد، دو نکته ی مهم را نشان می دهد: نخست، ظهور دولت جدید در روزگار اخیر که لاجرم به مواجهه ی فقه و دولت مدرن انجامید و دوم، نسبت دولت مدرن با مجلس و «قانون موضوعه».
🔹روشن است که قانون موضوعه و حزب ملازمه ی مفهومی دارند و حزب مقدمه ی آن است. بدین سان، جای خالی دو مفهوم مهم را به خوبی می توان مشاهده و ضرورت تحقیق در این باره را درک کرد؛ «مسأله ی حزب» و «مفهوم قانون»:
- اهمیت حزب در نشان دادن سازوکار تدوین قانون در دولت مدرن است؛ و
- مفهوم قانون نیز ناظر به مرزهای «بازی»، حقوق مردم، حدود اختیارات دولت و کیفیت تقنین و اجرا در حکمرانی مبتنی بر قوانین موضوعه است.
🍀 فقه و حکمرانی حزبی، نشر نی
@Davood_Feirahi
Forwarded from 📚✏️ندای سیاست
تفاوت های دو دولت دینی و ایدئولوژیک با یکدیگر :
۱. «دولت دینی برخلاف دولت ایدئولوژیک تنها یک روایت ندارد» «دولت دینی بنا به التزام ذاتی اجتهاد، نظام از درون متغیر است و هر گز نمی تواند به یک روایت واحد و رسمی محدود شود.»
۲. »دولت های ایدئوٖلوژیک...همواره تمایل دارند که فهم خود از دین یا اجتماع را فهم نهایی دانسته،تمام ابزارها و نهادهای رسمی و غیر رسمی دولت را برای تحقق و دفاع از آن به کار ببندند .»
۳. ایدئولوژی نظریه رقیب را به چشم توطئه و رقیب می بیند.دولت ایدئولوژیک دولتی مستدل نیست .
۴. دولت دینی بر پیش فرض خطا پذیر بودن هر گونه آرا استوار است.اما دولت های ایدئولوژیک دچار توهم استغنا و گرفتار پندار کمال هستند .
۵. دولت دینی بر بنیاد نقد و اجتهاد استوار است و در نظریه حداقل چیزی به نام کیش شخصیت در آن وجود ندارد اما در دولت ایدئولوژیک «اعتبار نظریه ها به شخصیت هاست .»
ن.ک به : صفحات ۳۰ تا ۳۳ کتاب
@Nedaye_siyasat
۱. «دولت دینی برخلاف دولت ایدئولوژیک تنها یک روایت ندارد» «دولت دینی بنا به التزام ذاتی اجتهاد، نظام از درون متغیر است و هر گز نمی تواند به یک روایت واحد و رسمی محدود شود.»
۲. »دولت های ایدئوٖلوژیک...همواره تمایل دارند که فهم خود از دین یا اجتماع را فهم نهایی دانسته،تمام ابزارها و نهادهای رسمی و غیر رسمی دولت را برای تحقق و دفاع از آن به کار ببندند .»
۳. ایدئولوژی نظریه رقیب را به چشم توطئه و رقیب می بیند.دولت ایدئولوژیک دولتی مستدل نیست .
۴. دولت دینی بر پیش فرض خطا پذیر بودن هر گونه آرا استوار است.اما دولت های ایدئولوژیک دچار توهم استغنا و گرفتار پندار کمال هستند .
۵. دولت دینی بر بنیاد نقد و اجتهاد استوار است و در نظریه حداقل چیزی به نام کیش شخصیت در آن وجود ندارد اما در دولت ایدئولوژیک «اعتبار نظریه ها به شخصیت هاست .»
ن.ک به : صفحات ۳۰ تا ۳۳ کتاب
@Nedaye_siyasat
Forwarded from 📚✏️ندای سیاست
فصل سوم : تحولات نظریه های نظام سیاسی در اسلام / قسمت اول / ویژگی های عمومی نظریه های سنتی درباره نظام سیاسی اسلام :
@Nedaye_siyasat
@Nedaye_siyasat
Forwarded from 📚✏️ندای سیاست
نظام سیاسی سنتی دارای این ویژگی هاست :
۱ . اقتدار گرایی :
«نظریه های سیاسی قدیم بنا به ماهیت خاصی که دارند ، به ضرورت بخشی از نصوص دین را مورد استناد قرار می دهند که چهره ی عومی آن توصیه به اقتدار است.» «دیگر نصوص اسلامی ... که بر جنبه های فردی و مسئولیت مدنی انسان مسلمان تاکید می کنند به حاشیه رانده می شوند . »
۲.شخص محوری
۳. وحدت قوا (ولایت عام) : به معنای «عدم تفکیک و تمایز بین امر دینی و امر سیاسی . »
۴. الگوی امپراتوری : «نظریه های قدیم نظام سیاسی در جهان اسلام ، به کلی با مفهوم سرزمین و مرزهای سرزمینی بیگانه بود . » «... هر چند نظریه های قدیم نظام سیاسی در جهان اسلام نیز سرانجام مرزبندی های سیاسی را می پذیرفتند اما این مرزبندی ها ... بر اساس تمایزات اعتقادی اسلام و غیر اسلام استوار بود . »
ن.ک به :صفحات ۵۱ الی ۶۰
@Nedaye_siyasat
۱ . اقتدار گرایی :
«نظریه های سیاسی قدیم بنا به ماهیت خاصی که دارند ، به ضرورت بخشی از نصوص دین را مورد استناد قرار می دهند که چهره ی عومی آن توصیه به اقتدار است.» «دیگر نصوص اسلامی ... که بر جنبه های فردی و مسئولیت مدنی انسان مسلمان تاکید می کنند به حاشیه رانده می شوند . »
۲.شخص محوری
۳. وحدت قوا (ولایت عام) : به معنای «عدم تفکیک و تمایز بین امر دینی و امر سیاسی . »
۴. الگوی امپراتوری : «نظریه های قدیم نظام سیاسی در جهان اسلام ، به کلی با مفهوم سرزمین و مرزهای سرزمینی بیگانه بود . » «... هر چند نظریه های قدیم نظام سیاسی در جهان اسلام نیز سرانجام مرزبندی های سیاسی را می پذیرفتند اما این مرزبندی ها ... بر اساس تمایزات اعتقادی اسلام و غیر اسلام استوار بود . »
ن.ک به :صفحات ۵۱ الی ۶۰
@Nedaye_siyasat
Audio
🔹فرهنگ سیاسی در ایران معاصر، جلسه اول، 13 بهمن ماه 95، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی
#فرهنگ_سیاسی
@Feirahi
#فرهنگ_سیاسی
@Feirahi
Audio
🔹فرهنگ سیاسی در ایران معاصر، جلسه دوم، 27 بهمن ماه 95، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی
#فرهنگ_سیاسی
@Feirahi
#فرهنگ_سیاسی
@Feirahi