داود فیرحی
7.99K subscribers
585 photos
104 videos
359 files
546 links
📚 (بازنشر) آثار و اندیشه ها 📚


ارتباط با ادمین:
@sadeqall
@Rezataran
Download Telegram
کتابی مفید برای علاقمندان به مطالعه در باره سنت حکمرانی در ایران عصر صفوی☝☝☝
🍁برابری

⁉️ آیا انسان ها از نظر جنسیت، نژاد، زبان، و قومیت برابر بوده و حقوق برابر دارند؟

❇️ متفکران مهم غربی که در این باره بحث کرده اند عبارتند از:

▪️هابز که آغازگر فکر نمایندگی و برابری است

▪️سر رابرت فیلمر که معتقد به نابرابری است با دو کتاب "پدرسالار" در حوزه سنت کلیسایی، و کتاب "ملاحظاتی بر لویاتان هابز" در نقد هابز

▪️و جان لاک که در دفاع از ایده ی برابری در جانب هابز قرار دارد البته با یک سری از تفاوت های آشکار.

❇️ در ایران عصر مشروطه نیز چنین بحث هایی پیرامون برابری و حقوق جدید شده است:

▪️میرزا یوسف مستشارالدوله در "یک کلمه" کوشش می کرد تا حقوق جدید فرانسه را با شریعت اسلامی پیوند بزند اما او نتوانست توضیح روشنی در این رابطه بدهد چرا که بیشتر یک سیاستمدار بود تا یک متفکر سیاسی.

▪️شیخ فضل الله نوری هم مانند فیلمر مدافع اندیشه نابرابری بود. رساله "حرمت مشروطه" و این جمله ی او که "محال است با اسلام مساوات" نشان دهنده دفاع او از نابرابری است.

▪️نایینی نیز تا حدودی به جان لاک نزدیک است بدون آن که تفکر لاک را بشناسد.


✅ در ادبیات فقهی شیعه تا پیش از نایینی برابری سلبی وجود دارد نه برابری ایجابی. با تکیه بر سخن کاشف الغطاء که "ان الاصل ان لایلی احد علی احد لتساویهم فی العبودیة" اصل بر این است که هیچ کس بر دیگری ولایت ندارد چرا که همه در عبودیت برابرند مگر آن که استثنایی در کار باشد که نیاز به دلیل دارد مثل نبوت، امامت، و یا اجتهاد. در این حالت نظم سیاسی از اختیار انسان خارج می شود و پادشاهی یک رویه می شود. در همین جاست که نظام فکری ما تفاوت بنیادینی با غرب پیدا می کند.

✅ توضیح این که در این جا برابری سلبی می شود یعنی هیچ کس هیچ حقی ندارد و همه در نداشتن حق برابرند مگر استثنایی وجود داشته باشد. در این حالت خود برابری تولید نابرابری می کند اما در غرب مدرن، انسان ها برابر هستند نه در نداشتن حق بلکه در داشتن حق. حال چون همه برابرند و دارای امتیازات برابر هستند؛ چاره ای نیست جز آن که برای اداره امور و امر حکومت داری همه به توافق و قرارداد برسند. در این فرض، حکومت پادشاهی یک انحراف است نه یک رویه.

✅ نایینی می کوشد تا برای این انسان های برابر از درون تفکر دینی، حقوقی لحاظ کند و حقوق و برابری سلبی را به حقوق و برابری ایجابی تبدیل کند. نایینی با توجه به بودن و قرار داشتن انسان در قطعه ای از زمین، داشتن کار و حرفه، حقی که آدمی بر بدنش دارد، و استفاده از مفهوم حیازت و غیره می کوشد تا برابری در میان انسان ها را در عصر غیبت، و بهره گیری از دو مفهوم رخص و  "امور مشترک نوعیه" نهادینه کند، به این صورت که او معتقد است که در شرایط غیبت ، ما باید امور مشترک نوعیه را مشترکا اداره نماییم.


🔸درس گفتار "روش شناسی در اندیشه سیاسی"، جلسه دوم، مهر ۹۶.

#اندیشه_سیاسی
@Feirahi
Audio
🍁درس گفتار «فقه و سیاست»، آبان96، جلسه ششم.

#فقه_سیاسی
@Feirahi
Audio
🍁«روش شناسی در اندیشه سیاسی»، آبان 96، جلسه پنجم.

#اندیشه_سیاسی
@Feirahi
سه متن قابل توجه در حوزه اندیشه و سیاست👇👇👇
پرسش و پاسخی کوتاه در باره جلسه پنجم از درس گفتار روش شناسی در اندیشه سیاسی👇👇👇

#اندیشه_سیاسی
@Feirahi
Forwarded from مرادی
با سلام خدمت استاد فیرحی
در جلسۀ پنجم روش شناسی در تفسیر آرای لاک اشارۀ جالبی به آیۀ 13 حجرات(انا خلقناکم من ذکر و انثی) [البته به اشتباه شما فرمودید 24 بقره] داشتید(دقایق 52تا 55 ویس مربوطه).تفسیر شما که در این آیه «تفاوت فرع بر برابری است» بسیار جالب بود و کاملاً هماهنگ با رویکرد لاک در تمسک به متن مقدس برای گشودن فضایی به سوی امر جدید یا تاسیس حوزه‌ای نوآیین در اندیشۀ سیاسی که الزاماً بایستی از سنت الهیاتی بارگیری کند.
امّا در کلیّت پروژۀ فکری شما ،این اشاره پرسش برانگیز می نماید. فیرحی در قدرت دانش مشروعیت و در دو جلد دولت مدرن بر این باور بود که متن بر روی هر دو خوانش دموکراتیک یا اقتدارگرا گشوده بوده است،اما آن چه که اقتدارگرایی را بدل به سنت غالب ما کرده الزاماً نه وجوهات دموکرات ستیز خود متن بلکه انتخابهای «قدرت» بوده است.قدرت بخشی از متن را به حاشیه رانده، تا با برجسته سازی بخشی دیگر، قرائتی استبدادی را بر جامعه، و فراتر از آن تمدن ،حاکم کند.
اما برگردیم به آیۀ فوق،همان گونه که می دانید این آیه،آیه شعوبیه است.یعنی آن که این آیه نمونۀ بارز بخشی از متن است که در مجادلات فکری-اجتماعی سده های میانه نقشی جدی بازی کرده است. فی الواقع مصداقی عینی از پتانسیلهای پنهان متن برای ورود به مناقشاتِ « معاصر» زمانه اش بوده است. حال پرسش اینجاست که چرا این پتانسیل که به خوبی مورد استفادۀ جنبشی اجتماعی واقع شده و توانسته پادگفتمانی قدرتمند برای عرب گرایی مسلط ایجاد کند:اوّلاً چرا بعد از قرن ششم توان خود را از دست داده،و ثانیاً چرا نتوانسته بازتابی مفهومی-تئوریک پیدا کند؟ که اگر این گونه بود شاید می توانست مبانی نظری تاسیس مفاهیمی همچون « فرد » و « کثرت» در میراث گردد.
به نظر می رسد که فروکاستن تمام این موارد به مناسبات سلطه و قدرت، که توانسته متن را در راستای اهداف خود کژدیسه کند و از آن شاکله ای اقتدارگرا استخراج کند،از همان ابتدا بن بستی روش شناختی ایجاد می کند که در نهایت ناتوان از پاسخگویی به چرایی پیچاپیچهای تاریخ اندیشه در سده های میانه است.
مساله اینجاست که در تاریخ اروپا نیز قدرت دست به کار گزینش و برجسته سازی متن بود.اما شاید تفاوت دو تمدن در تفاوت دو نوع متفاوت از شبکه های قدرت باشد.قدرت در اروپا دوپاره بود.یک سوی آن تحت لوای کلیسا و پاپ متن را برای پادشاهی مسیح قرائت می کرد و یک سوی آن متن را در راستای سلطنت قیصر(از این ساده سازی ساده لوحانه عذر خواهم،فقط در راستای تصویر سازی ارائه شد).اما در تمدن اسلامی قدرت یکپارچه بود؟ یا ما تصوری یکپارچه از آن داریم؟ اگر بخواهیم روزی تاریخ اندیشۀ سده های میانه را بر مبنای متغییر مستقل قدرت قرائت کنیم ( با فرض برخی بن بستهای روشی کتاب قدرت دانش ) آیا بهتر نیست که پیش فرض گسست را به خود مفهوم قدرت نیز بسط دهیم و تاریخ را در پاره پاره‌گی‌اش در حوزه‌های متفرقی از قدرت تحلیل کنیم؟ در چنین حالتی کدامین نخ تسبیح ماهیت یکپارچۀ تمدن اسلامی را متعیّن می کند؟ و آیا اساساً تمدن اسلامی ماهیتی یکپارچه دارد؟ اگر ندارد پس فرض معرفت شناختی کتاب قدرت دانش چه بوده است که تمام تاریخ سده های میانه را چنین واحد تحلیل کرده است؟
[اگر در این گیر و دار گرفتارهایتان خواستید پاسخی محبت کنید،ویس بدهید که حداقل زحمت نوشتن نداشته باشید].
ارادتمندم
Forwarded from Deleted Account
سلام دوست عزیز
تلاشم در این درس گفتارها برجسته سازی امکانات دموکراتیک متون دینی است.
اما در کتاب قدرت بیشتر دنبال نشان دادن رد پای قدرت در تفسیر / های سنتی بودم.
چنین می فهمم که این دو بی آنکه تعارض یا تضادی داشته باشند، دو روی یک سکه‌اند و البته مکمل هم.
از دقت و توجهتان سپاسگذارم و منتظر نقدهای همچنان ارزشمند تان،
🌺🍀🌺
🍁هبوط آدم و امر سیاسی

🔹درباره هبوط حضرت آدم(ع) به زمین دو تفسیر وجود دارد.

الف) تفسیر سنتی: در این تفسیر، هبوط معنایی منفی دارد؛ انسان با هبوط دچار خسران شده و سایه ی گناه نخستین تا ابد بر سر انسان سنگینی می کند. فلذا باید با دعا، عبادت و توبه به بهشت برگشت.

ب) تفسیر متجدد: طبق این تفسیر، هبوط به معنای منفی نیست بلکه با این امر، خداوند فرموده که طبیعت و عقل برای شما انسان ها است و بروید بر روی زمین و بهشتتان را خودتان با صلح و بدون جنگ بسازید(حق مشترک بر زمین). در این نگاه خسران نیست بلکه تجربه ی ساختن بهشت است. این دوره، دوره ی امتحان بزرگ است که در آن نباید هم نوع را کشت و یا طبیعت را خراب کرد. در این صورت انسان ها خودشان نهادهای مختلف حقوقی و سیاسی را می سازند. کار انسان فقط توبه و تضرع نیست بلکه کار انسان ساختن است. و هر آبادانی و خوب ساختنی یک «شکر و شادی» است. خوب ساختن و بد ساختن یک آزمون است. در این تفسیر زمین زندان نیست بلکه محل تجربه و خلاقیت است.

🔹در امتداد این تفسیر، که خطاب خداوند به نوع انسان بود یک نوع اومانیسم الهیاتی نهفته است. خداوند مسؤولیت نظم جامعه و حراست ازطبیعت را به همه انسان ها و تک تک نوع بشر داده است.

🔸درس گفتار "روش شناسی در اندیشه سیاسی"، جلسه دوم، مهر 96.
@Feirahi
✅«فقه، حکمرانی حزبی و نظام انتخابات در ایران امروز»

(با حضور محمدمهدی مجاهدی، مهدی براتعلی پور، و داود فیرحی)

🔹یکشنبه، 21 آبان ماه96، ساعت 17تا19، مرکز مطالعات خاورمیانه.
@Feirahi
🔴 چند نکته از یک جلسه میزگرد 🔴

💠 جمهوری اسلامی؛ ریاستی یا پارلمانی؟

✅ روز سه‌شنبه دوم آبان‌ماه 96 نشستی با همت «انجمن اندیشه و قلم» با همکاری خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد که مدیریت پنل آن با بنده بود. در این جلسه مناظره آقایان داود فیرحی، سیدمحمود کاشانی و سیدمرتضی نبوی شرکت داشتند. چند نکته از این جلسه را خدمت دوستان عرض می‌کنم. در این جلسه سه نظر نسبتا متفاوت از سوی این سه شرکت‌کننده ارائه شد.

🔹فیرحی: اشکال از قانون اساسی است

✅ دکتر فیرحی به اقتضای تخصص‌اش در حوزه اندیشه سیاسی و فقه سیاسی به بررسی محتوای قانون اساسی و ابعاد نظری آن پرداخت. وی معتقد بود که مشکل اساسی از درون قانون اساسی برخاسته است و تا تکلیف خودمان را نسبت به قانون اساسی روشن نکنیم مشکل کشور حل نخواهد شد. او معتقد بود که قانون اساسی هم اصول مربوط به حقوق ملت دارد و هم اصول مرتبط با ولایت فقیه و این دو در تعارض با یکدیگر قرار می‌گیرند. به نظر او اگر نوع نگاه ما به رابطه این دو موضوع این باشد که ولایت فقیه را در ذیل حقوق ملت تفسیر کنیم، نتایجی به بار خواهد آمد و اگر اصل را ولایت فقیه بگیریم و حقوق همه نهادها از جمله مردم را در ذیل آن قرار دهیم، نتایج متفاوت خواهد بود.

✅ فیرحی معتقد بود که اگر بخواهیم نظام پارلمانی داشته باشیم باید حزب قدرتمند و نظام حزبی انتخاباتی داشته باشیم اما این قانون اساسی، حزب‌کش است زیرا در نظام حزبی باید نامزدهای مورد حمایت احزاب را دارای صلاحیت فرض کنیم ولی در قانون اساسی ما شورای نگهبان مرجع تشخیص صلاحیت است و در نهایت کاری به حمایت احزاب از نامزد خاص ندارد.

✅ او با اشاره با نظام انتخاباتی آمریکا تاکید کرد که در این کشور از حدود یک سال و نیم قبل از انتخابات تکلیف نامزد احزاب روشن است و رقابت شروع می‌شود. اگر در ایران بخواهیم این روند را در نظر بگیریم هیچ اطمینانی به آن نیست زیرا ممکن است یک نامزد مورد حمایت احزاب سیاسی از یک سال قبل شروع به فعالیت کند اما در آستانه انتخابات یعنی در حدود 15 روز مانده به انتخابات از سوی شورای نگهبان ردصلاحیت شود.

🔹کاشانی: قانون انتخابات متعلق به 106 سال قبل است

✅ سیدمحمود کاشانی از همه شرکت کنندگان بیشتر با نظام زاویه دارد و مواضع خود را هم به صراحت بیان می‌کند اما محافظه‌کاری زیادی از خود نشان می‌دهد و معتقد است که همین قانون اساسی را باید بپذیریم و برای شکل دادن به نظام پارلمانی باید قانون انتخابات موجود را اصلاح کنیم زیرا این قانون در واقع متعلق به 106 سال قبل است. او نیز معتقد بود که باید در قانون انتخابات جایگاه احزاب سیاسی را تقویت کنیم و مجلس حزبی داشته باشیم.

✅ سیدمحمود کاشانی اساسا اصلاح قانون اساسی در سال 68 را مشروع نمی‌داند زیرا به دست کسانی انجام شد که انتصابی بودند و نه منتخب مردم. او معتقد بود الان هم اگر بخواهیم قانون اساسی را اصلاح کنیم باید مطابق اصل 177 قانون اساسی عمل کنیم که آن هم نهادی انتصابی است. بنابراین از نظر او باید همین قانون اساسی را حفظ کنیم و از خیر اصلاح آن بگذریم و به جای آن قانون انتخابات را اصلاح کنیم تا نظام پارلمانی شکل بگیرد. به نظر او ما تاکنون نه اجرای درست نظام ریاستی را شاهد بودیم و نه اجرای درست نظام پارلمانی را.

🔹 نبوی: نخبگان باید با هم گفتگو کنند

✅ سیدمرتضی نبوی کاملا به قانون اساسی وفادار است و هیچ ضرورتی را برای اصلاح قانون اساسی احساس نمی‌کند. او معتقد است که رهبری هم اصراری به تغییر قانون اساسی و ایجاد نظام پارلمانی نداشت و سخنانش در کرمانشاه صرفا برای مثال بوده است. نبوی هم معتقد است که برای ایجاد نظام پارلمانی باید هم حزب قدرتمند داشته باشیم و هم نظام حزبی انتخاباتی. او هم قبول دارد که الان از این دو محرومیم و باید نخبگان در کنار هم بنشینند و با گفتگو و انتقال تجارب و تحمل یکدیگر زمینه را برای پویایی فضای سیاسی هموار کنند.

◀️ ادامه در پيام بعدي

https://t.me/naghdezamane/774
✅ فکر می‌کنم تکلیف سیدمرتضی نبوی با خودش روشن بود. فیرحی هم معترضی بود که از نظر او تا نوع فهم ما از قانون اساسی یکسان نشود و همه به قانون اساسی با تفسیر تدوین کنندگان آن برنگردیم، مشکل کشور حل نمی‌شود و بنابراین او هم تکلیف خود را تعیین کرده است. اما سیدمحمود کاشانی به گمان من خیلی دچار تناقض است. او از طرفی اشکالات اساسی به ساختار قانون اساسی دارد و عملکرد نظام را از دوران امام تا کنون قبول ندارد اما در عین حال بسیار محافظه‌کارانه عمل می‌کند و کاری به قانون اساسی ندارد و ترجیح می‌دهد همه مشکلات را در قانون انتخابات خلاصه کند. او می‌داند که با توجه به جایگاه شورای نگهبان در قانون اساسی ما قادر نخواهیم بود به نظام پارلمانی مورد قبول او برسیم اما حاضر به نقد این نهاد نیست و اصلاح قانون اساسی را مطرح نمی‌کند. آيا اين روش در تداوم نگاهي نيست كه مرحوم كاشاني به رژيم شاه داشت و عليرغم حاكميت يك نظام استبدادي بر ضرورت وجود يك نظام پارلماني قوي و مستقل تاكيد مي‌كرد؟

✅ در این جلسه بنا بود که بنده خیلی وارد بحث نشوم و دیدگاه خودم را مطرح نکنم ولی با خودم قرار گذاشتم اگر جناب فیرحی در مظلومیت قرار بگیرد به کمک او بروم که چنین نشد. او به تنهایی حرفهای خودش را زد و دیگران را هم به نوعی از جمله با طرح سئوالاتی نقد کرد و کسی هم نتوانست به سخنانش ایرادی وارد کند. در عین حال در جمع‌بندی بحث باید بگویم که مواضع دکتر فیرحی خیلی اساسی و درست است و تا زمانی که شورای نگهبان با توسل به تفسیر قانون اساسی اقدام به تعطیلی بسیاری از اصول آن کرده است، انتظار این که مشکلات ما حل شود وجود ندارد. بنده هم تاکید می کنم در شرایط کنونی نباید به سمت نظام پارلمانی برویم چون به آن نمی‌رسیم و حذف ریاست جمهوری منتخب مردم منجر به ضعف بیشتر مردم‌سالاری در جمهوری اسلامی خواهد شد.

◀️ فایل صوتی این نشست را در زیر قرار می‌دهم تا اگر دوستان خواستند به اصل مباحث دسترسی پیدا کنند.

https://t.me/naghdezamane/776
🌿 فایل های صوتی جلسه «فقه، حکمرانی حزبی و نظام انتخابات در ایران امروز» (با حضور محمدمهدی مجاهدی، مهدی براتعلی پور، و داود فیرحی) در مرکز مطالعات خاورمیانه، مورخ 21 آبان96 تقدیم می شود👇👇👇
@Feirahi