داود فیرحی
8K subscribers
585 photos
104 videos
359 files
546 links
📚 (بازنشر) آثار و اندیشه ها 📚


ارتباط با ادمین:
@sadeqall
@Rezataran
Download Telegram
Forwarded from نشر نی
چاپ دوم منتشر شد
«فقه و حکمرانی حزبی»

داود فیرحی

goo.gl/qfm5r7

@neypub
Forwarded from Deleted Account
جهان اسلام و حقوق بشر.pdf
170.3 KB
گزارش روزنامه آسمان آبی از سمینار هفتادمین سال اعلامیه جهانی حقوق بشر
@Feirahi
Forwarded from داود فیرحی
🍁 گذر از فقه شدنی نیست

✅ به نظر می رسد پروژه استادم مجتهد شبستری اصلا شدنی نیست. مطالعات نشان می دهند حتی انقلاب تجدد و انقلاب علمی از درون سنت های کلیسایی در آمده است؛ یعنی این گونه نبوده است که سنت را کنار گذاشته باشند. از درون سنت، دگردیسی ها و به تدریج تغییرات آغاز شده است. از این جهت من با دکتر طباطبایی همراه هستم که وقتی صحبت از تجدد در تاریخ اندیشه اروپا می کند به آبای کلیسا برمی گردد. حتی در کشورهایی که سکولاریسم رادیکال را تجربه کردند بسیاری از سبک و سیاق سنت و قوانین، ریشه های کلیسایی دارند.

✅ همه جوامع سنت هایشان را دارند. ما باید کارویژه ی سنت ها را به تدریج تغییر دهیم. این پرسشی است که در ذهن من بوده. من از خوانندگان همیشگی آثار دکتر سروش هستم و همچنان درس گفتارهای ایشان را دنبال می کنم. ایشان ریزبینی های دقیقی دارند اما چون در حوزه نبودند با دنیای سنت آشنا نیستند؛ به خصوص با فقه. ایشان بیش تر با حوزه کلام و فلسفه و با چاشنی عرفان آن هم از نوع عرفان قونیه ای مأنوس هستند. زندگی کردن داخل دنیای فقه و متون فقهی، نکته اصلی است. سروش از بیرون به فقه نگاه می کند. از نتایج دانش فقه که خود را نشان می دهد، راجع به ماهیت فقه قضاوت می کند. شاید یک قیاس منطقی درست می کند که درخت را باید از میوه اش شناخت و میوه ی خراب، نشان از درخت مرده می دهد اما این گونه نیست. دانش فقه، دانشی که 1400 سال در تار و پود فرهنگ رفته، پتانسیل های عظیمی دارد؛ چه رهایی بخش و چه ویرانگر.

✅ مسأله ی من در آثارم، مسأله تاریخی است. با انقلاب های شدید و دگردیسی های بنیادین، همچون نسخه های استادم مجتهد شبستری، مشکلات حل نمی شود. صبوری می خواهد. اگر اندیشه تنظیمات در دوره ی ناصری موفق می شد، احتمالاً مشروطه ایران سرانجامی شبیه مالزی می داشت. اما چون تنظیمات ناکام بود و دولت به دنبال تصاحب منافعش رفت، تنها پناهگاه مردم نیروهای مذهبی شد. به این ترتیب هر نوع رهایی بخشی با رهبران مذهبی گره خورد. این مسأله جلو آمد تا به انقلاب اسلامی. این سنت تاریخی ما بوده است.

🍂گفت و گو با اندیشه پویا، شهریور1396، ص110.
@Davood_Feirahi
چرا از فقه اجتماعی عبور می‌کنیم؟
۲۲ آذر ۱۳۹۶
محمد مجتهد شبستری

بعضی از محققان ما چون دکتر داود فیرحی بر این باورند که عبور از اجتهاد فقهی اجتماعی (فقه سیاسی، اقتصادی، جزائی و …) که صاحب این قلم پیشنهاد می‌کند شدنی نیست و برای حکمرانی در کشوری چون ایران با سنّت دیرینه دینی اسلامی باید صبورانه و به‌تدریج گونه‌ای اجتهاد فقهی اجتماعی به وجود آوریم.
سخن من با این محققان این است که این چنین فقهی لاجرم باید بر گونه‌ای مبانی کلامی قابل دفاع و معقول استوار گردد. اما چنانچه در کتاب نقد بنیادهای فقه و کلام آورده‌ام، به نظر من در عصر حاضر از چنین مبناهایی نمی‌توان سخن گفت و آن‌ها را مدلل ساخت.
اگر محققان ما معتقدند چنین مبناهایی وجود دارد بر آن‌ها فرض است که آن مبانی را به صورت شفاف بیان کنند و مدلّل سازند تا کوشش‌های آنان درباب پردازش اجتهاد فقهی اجتماعی، استواری و استحکام خود را نشان دهد.
اصرار صاحب این قلم برای عبور از فقه اجتماعی از باب مصلحت‌اندیشی و یا باز کردن یک فضای انقلابی برای حکومت‌های دموکراتیک در کشورهای اسلامی نیست. این اصرار بیش از هر چیز به این سبب است که هرچه فکر می‌کنم در عصر حاضر، مبناهای معقول و مدلّل برای چنان فقهی پیدا نمی‌کنم و بنابراین آن فقه، خودبخود منتفی می‌گردد و از صحنه بیرون می‌رود.
اگر منظور این باشد که چون روحانیّت و مرجعیّت در ایران ریشه‌های بسیار قوی دارد و بدون موافقت فقهی آن‌ها امور سیاسی از پیش نمی‌رود، گونه‌ای اجازه گرفتن و مشروع دینی ساختن لازم است. در این صورت حقیقت را فدای مصلحت کرده‌ایم و چنین کاری عواقبی بس زیان‌بار و ندامت‌آور دارد.

@mojtahedshabestari
🌿الهیات برابری

🍂لاک علاوه بر دغدغه برابری جنسیتی بنی آدم، در باب برابری یا نابرابری انسان با بقیه جانداران نیز دغدغه دارد و به دنبال پاسخ به این سوال است که چرا انسان ها از بقیه جانداران متمایزند ؟ انواع موجودات در طبیعت ذاتا با بشر تمایز دارند یا بشر این تمایزگذاری را صورت داده است؟

🍂دو فرض برای لاک مطرح بوده است:
✔️فرض اول این است که تمایز انواع، ذاتی است.
✔️فرض دوم می گوید که تمایز انواع نه ذاتی بلکه قراردادی و نام گرایانه است؛
ما آن را ایجاد کرده ایم و از طریق معیارها و قرارداد به طور مثال محدوده پرندگان، خزندگان و دیگر حیوانات را مشخص نموده ایم. این تمایز انواع به نام است نه به ذات، و در واقع، نومینالیستی است.

🍂اگر تمایز انواع ذاتی طبیعت باشد، این تمایزگذاری البته سر از سلسله مراتب درمی آورد. اگر انسان در امتداد دیگر أنواع است و در عین حال بر بقیه موجودات برتری دارد، حتما برخی از انسان ها هم می توانند بر بعضی دیگر از انسان ها برتری داشته باشند. در این فرض که زنجیره مخلوقات نابرابر است ، این نابرابری به انسان ها هم سرایت می کند.

🍂اما در فرض تمایز مبتنی بر قرارداد که بر اساس آن، طبیعت در اصل زنجیره ای بدون تمایز است؛ این ضرورت ناشی از اصل بقا است که انسان نیز همانند برخی انواع می تواند گیاهان و حیوانات را بخورد. باز به اقتضای همین ضرورت هم می تواند انسانی را بکشد و در راه رسیدن به مقاصدش از انسان های دیگر استفاده کند.

🍂جان لاک با ارزیابی دو فرض فوق، به این نتیجه می رسد که نه از درون تحلیل های فلسفی و خردورزانه، و نه از درون تحلیل های زیست شناسانه ،نمی توان راهی به توجیه برابری انسان ها از یک سوی، و سوژگی و سلطه انسان بر طبیعت از سوی دیگر، پیدا کرد. اما از آنجا که خداوند فرموده همانا من انسان ها را ممتاز از طبیعت و برابر در نوع خود خلق کرده ام؛ الهیات تنها راه ورود به برابری است.

🔹روش شناسی در اندیشه سیاسی، جلسه پنجم، آبان96.

#اندیشه_سیاسی
@Feirahi
Forwarded from Deleted Account
مدرسه علمیه حضرت ولی عصر(زنجان) دهه60 ، از چپ به راست؛
1. آقای غورقانلو؛ قاضی
2.آقای سپهری؛ خیلی آرزو دارم ببینم.
3.آقای صالحی. بازنشسته ارتش.
4. این بنده خدا
5. آقای اصحابی. استاد حوزه
6.؟؟
@Feirahi
Forwarded from Deleted Account
دیدن_اسلام_آنگونه_که_دیگران_دیده.pdf
26.2 MB
پژوهشی مهم برای علاقمندان به موضوع و دیدگاهها در باره صدر اسلام.
@Feirahi
Audio
🍁«دولت-شهر پیامبر»، ویدئو کنفرانس: مرکز اسلامی مفید در تورنتو، 26 آذر96، جلسه سوم.
@Feirahi
Audio
🍁درس گفتار «فقه و سیاست»، آذر96، جلسه دهم.
@Feirahi
☂یکصد و هجدهمین سالگرد تأسیس مدرسه علوم سیاسی، سه شنبه28 آذرماه، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
@Feirahi
🍁چالش اسلام و حقوق بشر

🔹اعلاميه جهاني حقوق بشر كه در دهم دسامبر 1948م با چهل‌وهشت رأي موافق و هشت رأي ممتنع به تصويب رسيد،از همان ابتداي شكل‌گيريِ مقدمات آن، مناقشات مهمي را برانگيخت و تفاوت‌هاي بنيادي فراواني را در ارزش‌ها و فرهنگ¬هاي ملل آشكار ساخت. اين چالش ها از ابتدا در دو بخش؛ درون تمدن غرب، و بین غرب و غیر غرب، به ویژه اسلام و غرب شکل گرفتند.

الف) چالش های درون تمدن غرب؛
مکاتب عمده حقوق الهی، حقوق طبیعی، حقوق وضعی، و حقوق مارکسیستی.

ب) چالش های بین تمدنی؛ اسلام و غرب؛
سه حوزه چالشی جهان اسلام و اعلامیه جهانی حقوق بشر:

1- چالش الهیاتی- فلسفی؛

الف) کرامت ذاتی- طبیعی / مذهبی- اعتقادی انسان
ب) آزادی و برابری طبیعی/ مذهبی؛ دو حوزه برابری و نابرابری؛ جنسیت و مذهب

2- چالش فرهنگی- تاریخی؛

الف) دوگانه درون تمدنی؛ مؤمن و غیر مؤمن؛ فرقه های تکفیری
ب) دوگانه بین تمدنی؛ مسلمان و غیر مسلمان؛ اسلام و کفر؛ نابرابری مسلمان و کافر
ج) و امروزه؛ اسلام و غرب

3- چالش فقهی- حقوقی؛

الف) مذهب و آزادی در مذهب گزینی؛
ب) مذهب و آزادی در همسر گزینی؛
ج) مذهب و برابری حقوقی مسلمان و غیر مسلمان؛
د) مذهب و برابری حقوقی به اعتبار جنسیت؛

🍂سخنرانی "جهان اسلام و اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ مواجهه دوگانه"، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، به مناسبت "هفتادمین سالگرد اعلامیه جهانی حقوق بشر "،96.9.18.
@Feirahi
Audio
🍁«روش شناسی در اندیشه سیاسی»، آذر 96، جلسه دهم.

#اندیشه_سیاسی
@Feirahi
in court-30oct.gif
61.3 KB
راديكاليسم اسلامي در ايران معاصر
نويسنده: دكتر ابراهيم عباسي
قطع: رقعي
تعداد صفحه: 469
قيمت: 30000
انتشارات دانشگاه مفيد
@mofidupress
🍁اسلام و حقوق بشر، دوگانه های تعیین کننده

الف) دوگانه نظر و عمل
محمد طالبي، انديشمند معاصر تونسي، در توضيح اين وضعيت(نهيليستي) مي نويسد: "امروز اين مسئله به «مسئلة زمانه»، به‌ويژه نسبت به اسلام، بدل شده است؛ خصوصاً بعد از تحقق نوعي «شبه اجماع» كه در نيمه دوم قرن بيستم، پيرامون حقوق بشر حاصل شده است [...]. لكن گفتمان ديني همچنان بدون تغيير مانده است، در حالي‌كه هر روز بر فاصله ميان سلوك فعلي، و موضع اعتقادي سنّتي كه در حوزه هاي ديني، مسجدها و مدرسه ها تلقين مي‌شود، افزوده مي‌شود، «مسئله» در سطح اصولي همچنان مبهم و معلّق مانده است و تا زماني كه اين دوگانگي «مانوي» بين «ظلمت/ اضطرار» عملي رايج، از يك سوي، و «نور/ آرمان» آموزش هاي غالباً غيرمنطبق با زمانه در تمام يا اكثر جهان اسلام از سوي ديگر، وجود دارد، تعجب نيست كه هر روز شاهد طوفان هاي تكان‌دهنده در جوامع خود، و گسترش خشونتي باشيم كه تا مرز تهديد كيان ما پيش مي رود. به همين دليل، بايد اين «مسئله» را به گونه اي مناسب علاج نمود"(محمد الطالبي، اﻣة الوسط؛ الاسلام و تحديات المعاصر، تونس، سراس للنشر, 1996، صص 117-118).

ب) نفی و اثبات؛ مواجهه دوگانه با مفاد اعلامیه جهانی حقوق بشر
1- جریان های اسلامی رادیکال؛ بومی گرایی، نفی میراث غرب؛ تلقی حقوق بشر به مثابه تجربه بشر غربی

2- جریان های نو اندیشی اسلامی؛ تبیین و توضیح دینی مفاد و مبانی اعلامیه؛ تلقی حقوق بشر به مثابه حاصل خرد تاریخی بشریت

🍂سخنرانی جهان اسلام و اعلامیه جهانی حقوق بشر، 18 آذر 96، دانشگاه تهران
@Feirahi
🌱 برای استاد مجتهد شبستری(1)

💥چرا "گذر از فقه شدنی نیست"؟

🌾در مصاحبه کوتاهی اشاره داشتم که با توجه به وضعیت فکری- تمدّنی جوامع مسلمانی، و جایگاه دانش فقه در آن، گذر از فقه برای چنین جوامعی شدنی نیست. استاد اندیشمند جناب آقای مجتهد شبستری، در واکنش به این نکته، مطلبی با این عنوان در شبکه های اجتماعی گذاشتند؛ «چرا از فقه اجتماعی عبور می کنیم؟» همچنین، در ص315 از کتاب جدید الانتشار "نقد بنیادهای فقه و کلام»، هشدار دادند و نوشتند؛« هشدار! دموکراسی "فقهی" نمی شود».
استاد شبستری از این پژوهشگر کوچک خواسته اند ؛«گر محققان ما معتقدند چنین مبناهایی وجود دارد بر آن‌ها فرض است که آن مبانی را به صورت شفاف بیان کنند و مدلّل سازند تا کوشش‌های آنان درباب پردازش اجتهاد فقهی اجتماعی، استواری و استحکام خود را نشان دهد».
🍃به احترام در خواست استاد، نکاتی را عرض خواهم کرد. به اقتضای ماهیت شبکه های اجتماعی، این مطالب ناگزیر در پاره های متعدد و البته مسلسل خواهد بود. نخست به برخی پیش فرض های مهم اشاره می کنم؛
@Feirahi
🌱برای استاد مجتهد شبستری(2)

💥فقه یک دانش است؛ مثل هر دانش دیگر جدید و قدیم دارد، اما عبور از دانش بی معنی است؛

🌾چنین می نماید، فقه به عنوان «دستگاه دانش»، تفاوت آشکاری با چهار چیز دیگر دارد؛
الف)تاریخ فقه؛ ب)فتواها و نظریات فقهی؛ ج)ایدئولوژی های فقهی؛ د)سیرۀ عملی فقیهان.
☘️الف) اگر در همه دانش ها و نظام های دانایی، تفکیک بین دانش و تاریخ دانش اهمیت حیاتی دارد، چرا نباید چنین تفکیک در فقه پژوهی و پژوهش های فقهی نیز به رسمیت شناخته شود؟ به عنوان مثال؛ همواره دانش فلسفه و تاریخ فلسفه، تاریخ پزشکی و دانش پزشکی را از هم جدا می کنند؟ این جدا سازی از آن روی اهمیت دارد که فرایند جذب و دفع، و لاجرم نسبت کهنه و نو در هر دانشی، از جمله فقه، توضیح داده شود؟ بدین سان، آیا تقلیل دانش فقه به تاریخ فقه، نوعی از «خطای دید» نخواهد بود؟
@feirahi
🌱برای استاد مجتهد شبستری(3)؛

💥چرا « گذر از فقه شدنی نیست»؟

⚜️به عنوان پیش فرض نخست، چنین می اندیشم که فقه، گونه ای "دستگاه دانش" است، و به همین لحاظ هم، تفاوت آشکاری با چهار چیز دیگر دارد؛ الف)تاریخ فقه؛ ب) فتواها و نظریات فقهی؛ ج) ایدئولوژی های فقهی؛ د) سیرۀ عملی فقیهان. در یادداشت قبل، به اهمیت «جدا سازی» دانش فقه از تاریخ فقه اشاره کردم و اکنون دیگر تفاوت ها را به اختصار طرح می کنم. غرض از این نکات، چیزی جز آشکار نمودن دنیای ذهن این پژوهشگر نیست.

⚜️ب) به نظر، فتواها و نظریات فقهی، به رغم اهمیتی که دارند، منطقاً غیر از دانش فقه اند؛ آن ها در بهترین حالت شبیه توصیه-توصیف های عالمانه، و دکترین های رایج در دیگر رشته های علمی نظیر فلسفه و حقوق اند. دانش؛ مشاهده و تبیین و تفسیر می‌نماید، و نظریه فتوا می دهد، حکم می‌کند و به‌کار می بندد.

🔹اصولاً، نظریه و دانش ، در هیچ علمی، از جمله فقه، همپوشانی کامل ندارند؛ نظریه ها چونان لحاف کوچک بر اندام بزرگ دانش اند که هر قسمتی را بپوشانند لاجرم از احاطه بر بخش دیگر باز می مانند. به همین دلیل نیز، هیچ دانشی در بند و قفسِ حتی مشهور ترین نظریه ها و نظریه سازان نمی ماند.

🔸اکنون اگر تاریخ فلسفه و حقوق را بنگریم، انباری از نظریه های کهن ضد دموکراسی است، آیا به اعتبار این تاریخ طولانی آزادی ستیزی و برابری گریزی می توان حکم کرد که ذات فلسفه و حقوق، و دستگاه این دانش ها ضد دموکراسی است؟ به همین قیاس، آیا می توان از نظریه فقهی و خشونت داعش نتیجه گرفت که دانش فقه به عنوان دانش بر بنیاد خشونت ایستاده است؟
@Feirahi
🍃برای استاد مجتهد شبستری(4)

💥چرا «گذر از فقه شدنی نیست»؟

💎ج) فقه با ایدئولوژی های فقهی نیز تفاوت آشکاری دارد؛ فقه و الهیات هم بمانند دو دانش مهم دیگر؛ علم و فلسفه، همواره در مرز و معرض ایدئولوژی قرار دارند؛ این پرسشی قابل تأمل است که چند درصد از هر نظریه فقهی یا فلسفی، ممکن است از عیار فقه یا فلسفه برخوردار باشند؟ به عبارت دیگر؛ سهم دانش فقه به عنوان دانش، در نظریه های فقهی چقدر است؟

💎ابن رشد، فیلسوف مشهور اندلس، به درستی بر این باور بود که نظریه های فلسفی افلاطون، نه برهان ناب، بلکه ترکیبی از برهان و آن چیزهایی است که بر شرایط و فرهنگ یونان قابل ارجاع است؛ به تعبیر امروز، ترکیبی از برهان و غیر برهان، و لاجرم فلسفه و غیر فلسفه است. به همین دلیل هم «الضروری فی السیاسة» را نوشت تا سره و ناسره را در نظریه افلاطون تشخیص دهد.

💎آیا چنین فرایند تحلیلی در نظریه های فقهی امکان ندارد؟ بسیاری از نظریه های هر فقیه صاحب نظری، در مقام تحلیل، احتمالاً ترکیبی از ادله فقهی، بعلاوه روانشناسی شخصی و داده های برون فقهی زمانه آن فقیه اند؛ این ترکیب، همان چیزی است که ایدئولوژی های فقهی را می سازد و یا نظریه فقهی را تا مرز و معرض ایدئولوژیک شدن می لغزاند.

🔸د) فقه به عنوان دانش، با سیرۀ عملی فقیهان نیز تفاوت دارد؛ هیچ دانشمندی در دانش خود کاملاً ذوب نمی شود، و چنین چیزی شدنی نیست. فقیه، بسان هر دانشمند دیگر، انسانی با همه تمایلات، منافع و غرایز متضاد است؛ کنش و واکنش های بشری خود را دارد؛ به همین دلیل نیز، در سیرۀ تاریخی فقیهان هم نشانه هایی از خدمت و خیانت می توان دید؛ چیزی که به زیست فقیه در درون فرهنگ و تاریخ یک جامعه بر می گردد.

🔸 اکنون، آیا می توان از سیرۀ عملی فقیهان، حجتی برای قضاوت، مثبت یا منفی، در باره اصل دانش فقه تدارک نمود؟ چه حجتی می توان یافت که به استناد آن بتوان، عبور از دانشی چون فقه، و نه فتواها، نظریه ها و ایدئولوژی های فقهی را بر جامعه ای توصیه نمود؟

@Feirahi