داود فیرحی
8K subscribers
585 photos
104 videos
359 files
546 links
📚 (بازنشر) آثار و اندیشه ها 📚


ارتباط با ادمین:
@sadeqall
@Rezataran
Download Telegram
Forwarded from داود فیرحی
Audio
🍁«روش شناسی در اندیشه سیاسی»، آبان 96، جلسه سوم.
@Feirahi
Forwarded from داود فیرحی
Audio
🍁«روش شناسی در اندیشه سیاسی»، مهرماه96، جلسه دوم.
@Feirahi
Forwarded from داود فیرحی
روش شناسی1.amr
3.7 MB
🍁«روش شناسی در اندیشه سیاسی»، مهرماه96، جلسه نخست.
@Feirahi
دوستداران محمد مجتهد شبستری
عبور از اعتبار شرعی دانش فقه محمدمجتهد شبستری ۱۲ دی ۱۳۹۶ محقق ارجمند دکتر فیرحی نکات مهمی را در ۴ بخش با عنوان «چرا گذر از فقه شدنی نیست؟» بخش یادآور شده‌اند که مورد پذیرش اینجانب هم هست. اما آن مطالب به حل مسأله مورد بحث در یادداشت «چرا از فقه اجتماعی…
برای استاد مجتهد شبستری(5)
14/دی/96
نگارنده در کوته نگاشت های پیشین اشاره داشتم که برای سنجش دقیق تر از ماهیت و ارزش «دانش فقه» لازم است این دستگاه دانش را از چهار چیز دیگر تفکیک نمود؛ الف)تاریخ فقه؛ ب)فتواها و نظریات فقهی؛ ج)ایدئولوژی های فقهی؛ د)سیرۀ عملی فقیهان.
استاد اندیشمند جناب آقای مجتهد شبستری ذیل عنوان "عبور از اعتبار شرعی دانش فقه"، نوشته اند؛ «این نکات مهم ... مورد پذیرش اینجانب هم هست». سپس تأکید نموده اند؛« دانش فقه یک دانش عملی است که با سایر دانش‌ها یک تفاوت اساسی دارد و آن این است که در سراسر تاریخ اسلام، صاحبان این دانش (فقیهان) آراء و فتواهای خود را به مثابه «احکام الهی» اعلام کرده‌اند». این گزاره اهمیت زیادی دارد؛
الف) به درستی اشاره کرده اند که "فقه، دانشی از جنس دانش های عملی است»؛ علم عمل است و از این حیث، قرینه حکمت/ فلسفه عملی نزد یونانیان و...است. هر دانش عملی(از جمله فقه) در عین حال که روشمند است، اما تابعی از عمل است و به همین اعتبار به تناسب زمان و مکان مختصات ویژه-ای می یابد. هدف فقه توانمند سازی انسان مسلمان است در این که در هر شرایطی چرا و چگونه باید تصمیم و اقدام به عمل نماید.
ب) وظیفه سازمانی دانش فقه، «استنباط احکام شرعی از ادله تفصیلی»، و به تعبیر امروز؛ استخراج قوانین از منابع است و روش شناسی ویژه خود را دارد. درست است که کار فقیهان اجتهاد در استخراج احکام شرعی است، لیکن هر گز بدان معنی نیست که هر حکم و فتوایی «به مثابه حکم الهی» تلقی شود؛ بلکه رأی و فتوای هر مجتهدی، صرفاً فرضیه ای بین دیگر فرضیه های اجتهادی است که ممکن است مطابق یا نامطابق با حکم الله باشد. مثل هرفرضیه علمی دیگر قابلیت «ابطال پذیری»دارد و حجیت و اعتبارش تا اطلاع ثانوی بیش نیست.
ج) چنین می نماید که استاد شبستری، به رغم اذعان به ضرورت تمیز بین دانش فقه و آراء/ فتواهای فقیهان، هم چنان این تمایز را جدی نمی دانند، و از این که فقیهانی فتواهای خود را به مثابه «احکام الهی» اعلام کرده اند و آنان پیش فرض های خاصی هم داشته اند، به این نتیجه می رسند که آن پیش فرض های مورد بحث در «نقد بنیادهای فقه و کلام» را به خود دانش فقه نیز تعمیم و سرایت دهند.
د) آیا این همان تکرار« تله» امام محمد غزالی در جهت عکس آن نیست که جامعه مسلمانی را مدت ها وارد ستیز با فلسفه نمود؟ غزالی تسامح تحلیلی بزرگی داشت؛ نقد فیلسوفان را با نقد فلسفه خلط نمود و جامعه مسلمانی از تهافت الفلاسفه عملاً به تهافت الفلسفه کشیده شد و یوسف عقل مادام العمر به زندان رفت. اکنون نیز جای این هشدار وجود دارد که مرزهای نقد فقه و آراء/ فتواهای فقیهان چنان درهم آمیزد که «تله غزالی» دوباره تکرار شود و این بار از تهافت آراء فقیهان به تهافت فقه.
@Feirahi
01-139.pdf
284 KB
🍀زندگی چیزی جز تفسیر نیست.

🔹گزارشی از درس گفتار «روش شناسی در اندیشه سیاسی»، جلسه نخست، مجله صدا، ش139، ص28.
@Feirahi
02-140.pdf
161.8 KB
🍀مختصات فکر

🔹گزارشی از درس گفتار «روش شناسی در اندیشه سیاسی»، جلسه دوم، مجله صدا، ش140، ص26.
@Feirahi
داود فیرحی pinned «برای استاد مجتهد شبستری(5) 14/دی/96 نگارنده در کوته نگاشت های پیشین اشاره داشتم که برای سنجش دقیق تر از ماهیت و ارزش «دانش فقه» لازم است این دستگاه دانش را از چهار چیز دیگر تفکیک نمود؛ الف)تاریخ فقه؛ ب)فتواها و نظریات فقهی؛ ج)ایدئولوژی های فقهی؛ د)سیرۀ عملی…»
03-141.pdf
181.5 KB
🍀انسان ها برابرند یا نابرابر؟

🔹گزارشی از درس گفتار «روش شناسی در اندیشه سیاسی»، جلسه سوم، مجله صدا، ش141، ص30.
@Feirahi
آواز قوی هاشمی؛
«شورای عالی آزاد اندیشی دینی»
در آستانۀ نخستین سالگرد ارتحال آیت الله هاشمی رفسنجانی(19/دی/1395)، اشاره به آخرین برگ از کارنامۀ فکری- سیاسیِ این اندیشمند و سیاستمدار روحانی شاید اهمیت زیادی داشته باشد.
آیت الله هاشمی رفسنجانی، در تاریخ معاصر ایران جایگاه ویژه ای دارد. کمتر شخصیتی پیدا می شود که این چنین جامع اضداد و فضایل باشد و چنان جاذبه و دافعۀ گسترده ای بر انگیزد. شخصیتی پیچیده، منشوری و چند بُعدی که شناخت و داوری درباره اش، نیاز به گذر زمان و عبور از «حجاب معاصرت» دارد. نکته ای که خود او توجه زیادی بدان داشت و همیشه از «داوری تاریخ» در آیندۀ دور و نزدیک سخن می گفت.
هاشمی شخصیتی چند جانبه داشت؛ روحانی انقلابی که ارزش مبارزه و طعم زندان و شکنجه را چشیده بود. شاگرد، دستیار و معتمَد رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی، از مدیران و رهبران برجسته جنگ هشت ساله ایران و عراق، رئیس مجلس قانونگذاری، مؤسس دانشگاه آزاد اسلامی، رئیس جمهور، و رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام بود.
لیکن، آخرین دغدغه و اقدامِ، البته ناتمام او، «مسئلۀ آزاد اندیشیِ دینی» و تلاش در نهادینگی و توسعۀ این اندیشه و نهاد نوپا بود. وی بعد از عمری تجربۀ مبارزه، زندان، ادارۀ جنگ، قانون گذاری و مسئولیت های اجرایی در سطح ریاست جمهوری، به این نتیجه رسیده بود؛ «تنها منطق آزاد اندیشی است که مسلمانان را به یک تمدن عظیم در دنیا مبدل می سازد». وی می گفت؛ من از حاکمیت تحجّر نگران هستم. باید آزاد اندیشی حاکم باشد؛
« باید آزادی بیان و آزاداندیشی واقعی در چارچوب قانون در جوامع حاکم باشد و بگذارند صاحب‌نظران به ارائه نظرات و دیدگاه‌های خویش بپردازند، چرا که از بطن اندیشه آزاد و اظهارات آزادانه، توسعه و پیشرفت حاصل می‌شود. جمود فکری مشکل جدی در جامعه است و باید زمینه‌ای فراهم شود تا فضای بسته در دانشگاه‌ها باز شود. اگر بخواهیم نسل آینده معارف اسلام را بفهمد و دُگم و تنگ‌نظری‌هایی را که بر جامعه تحمیل شده است، بشکنیم باید از آزاداندیشی و آزادگفتن حمایت کنیم».
این اشارات، حاکی از آخرین تجربۀ زیستۀ هاشمی، اندیشه پایانی و لاجرم «حاصل عمر» آیت الله بود و سر انجام به تأسیس «شورای عالی آزاد اندیشی دینی» انجامید. چیزی که در زبان اصحاب دانش و تجربه، به «آواز قوی» یک انسان اهل اندیشه و عمل تعبیر می شود. در این مقاله به اختصار به این نکته می پردازیم؛ مسئلۀ آزاد اندیشی، و تلاش هاشمی رفسنجانی در این باره.

@Feirahi
04-142.pdf
172.8 KB
🍀مفهوم برابری

🔹گزارشی از درس گفتار «روش شناسی در اندیشه سیاسی»، جلسه چهارم، مجله صدا، ش142، ص24.
@Feirahi
✳️ فیرحی از آخرین دغدغه آیت الله هاشمی می گوید

دکتر داوود فیرحی، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران معتقد است که آخرین دغدغه و اقدامِ ناتمام آیت الله هاشمی، «مساله آزاد اندیشیِ دینی» و تلاش در نهادینگی و توسعه این اندیشه و نهاد نوپا بود.

http://www.ion.ir/News/313520.html
@Irannewspaper
05-143.pdf
421.2 KB
🍀چه نوع برابری مهم است؟

🔹گزارشی از درس گفتار «روش شناسی در اندیشه سیاسی»، جلسه پنجم، مجله صدا، ش143، ص22.
@Feirahi
🌾«مسئلۀ» اصلی، «دموکراسی» است، نه سکولاریسم؛
مدتی است که برخی رسانه ها و، نیز، شبکه های اجتماعی، از سکولاریسم برای جامعه ایران سخن می گویند. بحث از سکولاریسم، البته رویداد جدیدی نیست، اما طرح مجدد آن در این روزها، با بحران حکمرانی و تحولات اخیر در جامعه ایران همبسته است.
واقعیت این است که نه ایران و نه هیچ یک از جوامع مسلمان، مستعد سکولاریسم، آن گونه که در جهان مسیحیت تجربه شده، نیست. «مسئلۀ» امروز ما مسلمانان، نه سکولاریسم، بلکه «دموکراسی» است. جهان اسلام مدت ها است که بین دو «ستیزه گری» گیر افتاده است؛ « سکولاریسم ستیزه گر» یا «اسلام گرایی ستیزه جو».
تاریخ، قاضیِ صادق و بی طرفی است؛ سرنوشت جهان اسلام، در قرن بیستم و بیست و یکم، آشکار نموده است کهَ سکولاریسم در این منطقه از جهان ماهیت ستیزه جو دارد و همواره سر از دیکتاتوری و خشونت در آورده است. افراط گری مذهبی نیز همچنین. مهم است که مسئله اصلی گم نشود؛ نیاز ایران و جهان اسلام، دموکراسی است و نه سکولاریسم. ظاهراً، راهی جز تکیه و تأکید بر اندیشه اصلاح نیست. َ
@Feirahi
🌱« سه درس اخلاقی از اسوۀ اخلاق»🌱

👈استاد ارجمند مرحوم حاج آقای علوی(ره)، خصایل اخلاقی نیکویی داشتند و به همین دلیل هم حلقه دوستداران و علاقمندان او بسیار فراخ و بزرگ است . حق هم همین است و "آن که شکر می فروشد مشتری بر او بجوشد"؛ عالمی مؤمن و مؤمنی عالم بود؛ مردی فروتن، دلسوز، قانع، صبور و شکور بود و برای طلبه ای مثل بنده از بسیاری جهات الگو می نمود.
در مدت طولانی آشنایی و حضور در محضرش، خیلی چیزها از او آموختم. مدرسه مبارکۀ «حضرت ولی عصر (عج)» زنجان تنها یک مکان آموزشی نبود، بلکه واقعاً یک مکتب نسبتاً کامل تعلیم و تربیت بود. از جمله ویژگی های این مدرسه حضور همزمان بزرگانی چون آیات و حجج اسلام؛ شیخ بیوک خاتمی، شیخ تقی خاتمی، شیخ ابراهیم محمدی اصل، شیخ ابوالفضل مصطفوی و سید ابوطاهر علوی بود. هر یک از این بزرگان، به نحوی مکمل هم بودند و هر کدام نیز اثری خاص در طلاب مدرسه داشتند.
همیشه تأسف می خورم که حافظه لازم برای ثبت خاطرات ندارم، اما برخی تکه های زندگی چنان در ذهنم جای می گیرد که دیگر خاطره نیست، بلکه بخشی از تجربه زیسته می شود و تا ابد باقی می ماند. سه خاطره کوچکی که اینجا اشاره می کنم از این جنس اند؛
☘️ الف) اساس زندگی بر فروتنی است؛
همه می دانند که فروتنی و تواضع از ویژگی های بارز شخصیت استاد علوی بود. یکبار همراه استاد از مدرسه ولی عصر در آمدم و روانه کوچه باریک مدرسه شدم. شرق کوچه ولی عصر، باشگاه ورزشی سنتی بود، زورخانه ای که بالای آن شعری نوشته شده بود. تلاش کردم آن دو بیت را بخوانم و البته قادر به خوانش صحیح آن هم نبودم. استاد ضمن راهنمایی برای خواندن شعر، جمله مهمی گفت که هر گز از یادم نمی رود. گفت؛ علم تنها راه برای زندگی خوب نیست، فقط یکی از راههای خوب زیستن است، اساس زندگی بر فروتنی است و از هرکجا بدست آید فایده می دهد. شعر بالای درب زورخانه را به کمکش چنین خواندم؛
پوریای ولی گفت که صیدم به کمند است
از همت داود نبی بخت بلند است
افتادگی آموز اگر طالب فیضی
هرگز نخورد آب زمینی که بلند است.
این مصرع آخر بسیار به دلم نشست. اغلب از خانه تا مدرسه را پیاده می آمدم. هر چند که مسیر اندکی دور می شد، اما برای دیدن آن دو بیت می ارزید. هر بار دیدن آن تابلو و آن شعر، کلام استاد نیز در ذهنم تکرار می شد. بخصوص که خود مصداق فروتنی بود.
☘️ ب) نقد و ارزیابی خویشتن؛
از سلیقه خوب مرحوم استاد علوی، تلاش در فاصله گرفتن از کارهای خود و نقد خویشتن بود. یک دستگاه کاست و ضبط صوت کوچک تهیه کرده بود که اگر اشتباه نکنم از جنس سونی هم بود. مدت ها این دستگاه ضبط را با یک نوار و چند تا باطری قلمی همراه داشت.
چند بار این وسیله را به بنده تحویل دادند و خواستند برخی جاها سخنرانی ها و مباحث ایشان را ضبط کنم. آن موقع ارزش ضبط این جور چیزها را نمی دانستم. از استاد پرسیدم؛ این نوارها را برای چه هدفی پر می کنند؟ گفت؛ نوار را دوباره در خلوت خودم گوش می کنم تا قبل از دیگران خود بر نواقص خود پی ببرم. اضافه کردند؛ غیر از این هم فوایدی دارد. از جمله فواید ضبط کردن، آشنایی بیشتر در باره پرسش های مطرح شده و تأمل در یافتن توضیح است. همچنین تلاش برای اصلاح شیوه تدریس یا سخنرانی خودم.
☘️ ج) حق انتخاب درس؛
بر این باور بود که طلبه باید در انتخاب استاد آزاد و مختار باشد و در این باره همیشه از خودش شروع می کرد. هرگز یادم نمی رود که یکبار به درس استاد اعتراض داشتیم و تصمیم گرفتیم در جلسه درس حاضر نشویم. استاد تشریف آوردند و در محل درس که در قسمتی از مسجد ولی عصر که چند پله گودی داشت، نشستند، اما بچه ها حاضر نشدند. به قصد وضو، بیرون آمدند و پرسیدند چرا دوستان تأخیر دارند. عرض کردم نمی آیند، پرسید؛ چرا؟ گفتم ؛ از درس شما خوششان نمی آید. تبسمی کرد و گفت، این که اصلاً بد نیست، بلکه خیلی هم خوب است که طلبه ها اگر درس کسی را نمی پسندند در آن درس حضور نداشته باشند.
خود استاد پیگیری کرد و برنامه درس عوض شد. چند روز بعد که در حیاط مدرسه خدمتشان رسیدم، جویای نظر دوستان شد و با گشاده رویی گفت، کار خوبی کردید. با خنده و صمیمیت خاصی گفت؛ «من هم دارم تمرین می کنم تا خوب درس بدهم». این قسمت از سخن او که به جای نقد طلبه ها اولاً به نظر آنان احترام گذاشت و ثانیاً اظهار فرمود؛ من هم تمرین می کنم... همچنان راهنمای اینجانب در زندگی و تدریس است. خداوند روح بلندش را در جوار ائمه(ع) و اولیای الهی جای دهد/.
@Feirahi
Forwarded from جواد طباطبايي
📍امیدی برای آموزش عالی 📍

📥داود فیرحی: قطع نظر از اينكه علوم انساني چه اهميتي براي تمدن‌ها دارد و چقدر در جامعه ما مورد توجه قرار مي‌گيرد، امروز از دو جهت خوشحال بودم! يكي از اين جهت كه بالاخره در جامعه‌اي مثل ايران كه علوم انساني به‌شدت از طرف بسياري از مخالفان به عدم كارايي و غربي بودن متهم است، كسي در سطح رييس‌جمهور رسمي كشور با ديدگاهي مثبت به اين علوم توجه و اين مساله را اعلام مي‌كند؛ اين نكته بسيار مهمي است. هرچند به مشكلات نهادي در جامعه علمي كشور واقفم، اما آرزويم اين است و اميدوارم اين ديدگاه‌ها به سياست رسمي وزير علوم و به‌طور كلي به سياست رسمي آموزش عالي بدل شود و صرفا اهميت تبليغاتي نداشته باشد. بخش دوم از خوشحالي‌ام شنيدن اين خبر بود كه استاد ما آقاي دكتر سيدجواد طباطبايي در جلسه جشنواره فارابي حضور داشتند و به عنوان يك شخصيت برجسته علمي و فكري مورد تقدير رييس‌جمهور قرار گرف ند. اين بخش دوم براي من اهميت ويژه‌اي داشت؛ زيرا به اين ترتيب يك اميدي به آموزش عالي در حوزه علوم انساني پديد مي‌آيد و آن اين است كه خيلي چيزها به تدريج شايسته محور مي‌شود. اين شايستگي‌نگري يا شايسته‌سالاري در حوزه مديريت و حوزه‌هاي ديگر نيز مهم است، اما در حوزه دانش اهميت بسيار بالاتري دارد كه يك چنين انساني با وجود همه مشكلاتي كه تحمل كرده، در داخل كشور مانده است و قلم مي‌زند و فكر مي‌كند. حال آنكه عده‌اي موافق ديدگاه‌هاي او باشند يا نباشند؛ او بخش بزرگي از سرمايه فكري ما است و اين اتفاق مباركي است و در مجموع اين دوگانه خوشحال‌كننده‌اي است كه در جشنواره فارابي روز ٢٤ دي ماه اتفاق افتاد 📚

🔸یادداشت منتشر شده در صفحه 11 روزنامه اعتماد؛ دوشنبه 25 دی 1396

💡کانال اختصاصی نشر آثار و آراء جواد طباطبایی
@javadtabatabai
🌿دو شادمانی از دو اتفاق(پیرامون تجلیل رئیس جمهور از علوم انسانی و سیدجواد طباطبایی) متن کامل.

http://etemadnewspaper.ir/#

@Feirahi