داود فیرحی
8K subscribers
585 photos
104 videos
359 files
546 links
📚 (بازنشر) آثار و اندیشه ها 📚


ارتباط با ادمین:
@sadeqall
@Rezataran
Download Telegram
🍁 🍁 شما چرا برای آشتی بین دین و تجدد به سراغ فقه رفتید؟ یکسری از نقدها به شما این است که مسائلی که شما به دنبال آن هستید قبل از اینکه بخواهند در فقه تعیین ‌تکلیف شوند، باید در فلسفه و کلام ماهیت آنها بررسی شود، اما شما مستقیما به سراغ فقه می‌روید. دلیل اینکه به سراغ فقه رفتید را بفرمایید.

✔️ من در این حوزه دین و دولت کار کردم و بیشترین زمان عمرم صرف دانش سیاسی و علوم حوزوی شده است. تصور من این بود که به دو دلیل باید به فقه و رابطه آن با دولت جدید بیشتر فکر کرد؛
✔️یک اینکه فقه، تنها دانش عملی ما است که با عمل درگیر است. ما فلسفه می‌خوانیم، ولی هیچ‌گاه در دادگاه‌ها فیلسوف نمی‌بینید، یا در حکومت فیلسوف به معنی غربی نمی‌بینید. در مورد تحریم‌ کردن‌ها، واجب کردن‌ها، الزام کردن‌ها، مجازات‌ها مثل احکام دیه و قتل یا وجوب رأی دادن و موارد دیگر، این فتوای فقهی است که عمل می‌کند نه در واقع نظر و دیدگاه فیلسوفان. این یکی از دلایلی است که من احساس می‌کردم باید رابطه «فقه» و زندگی مدرن را بیشتر کاوش کرد، چون فقه مبنای قانون موضوعه در کشورهای اسلامی است. یا به استناد فقه، با برخی قوانین موضوعه مخالفت، یا با ارجاع به فقه قانون‌گذاری می‌کنند. اگر شما ملاحظه کنید در نظام قانونگذاری کشورهای اسلامی، هر کجا قانونی وجود نداشته باشد به فتواهای مشهور مجتهدین استناد می‌کنیم. این چیزی است که نمی‌توان از آن گذشت.

✔️دومین دلیل این بود که فقه یک دانش است. دانش جدید و قدیم دارد، ولی این چنین نیست که بگوییم همه یک دانش قدیمی است. فلسفه اساس زندگی جدید در غرب است. شما تاریخ فلسفه در غرب از افلاطون تا اندیشمندان جدید همانند راولز یا هابرماس و اینها را در نظر بگیرید. در واقع فلسفه، خود به دو دوره قدیم و جدید تقسیم می‌شده است. کسی نگفته است چون فلسفه قدیم هم بود، الان دیگر به درد نمی‌خورد، بلکه این فلسفه است که تبدیل به فلسفه سیاسی قدیم و جدید اروپا شده است. اگر این چنین نگاه کنیم، فقه یک دانش است و دانش همیشه پوست می‌اندازد و پابه‌پای زندگی حرکت می‌کند، بنابراین اگر بتوانیم توازن تحولات زندگی و دگرگونی ‌ها در دانش فقه را به نحوی تنظیم و دنبال کنیم، زندگی سیاسی از التهاب ویرانگر آن خارج می‌شود.

✔️بنابراین من این بحث را به این دو دلیل در ذهن داشتم؛ یکی اینکه فقه تنها دانش عملی ما است که پایه قانونگذاری، دولت، نهادهای سیاسی است و رفتار مردم را هم تعیین می‌کند و دوم اینکه فقه یک دانش است و ممکن است به قدیم و جدید تقسیم شود، پوست بیندازد و سرانجام هم با دنیای جدید خودش را تطبیق دهد و در عین حال برای آن حرف بزند و شرط بگذارد و قالبی که برای مسلمانان مناسب است را پیدا کند.

🍂گفتگو با ویژه نامه انقلاب مشروطه روزنامه فرهیختگان، 14 مرداد97.
@Feirahi
🍁 تقدم فقه بر فلسفه

🔹 شما هیچ‌گاه نمی‌بینید که در مباحث سیاسی و اجتماعی به فلسفه ارجاع دهند. دانش عملی ما همیشه فقه بوده است. از قدیم به فقها مراجعه می‌کردند. برای ازدواج، طلاق، فتوای جنگ، دفاع، قصاص، مشروع و نامشروع بودن حکومت، قیام علیه حکومت یا دفاع از حکومت، به فقه مراجعه می‌شده است. در نهضت تنباکو و تحریم امتیازها، در همه به فقه ارجاع می‌دهند. این به معنای نادیده گرفتن فلسفه نیست. فلسفه می‌تواند مفاهیم را روان کند و توضیح دهد، ولی آنچه نهایتا در جهان اسلام اهمیت دارد، این است که فقه با مفاهیم جدید و مفاهیم جدید با فقه بتوانند گفت‌وگو کنند و این بسیار مهم است و اهمیت دارد. کار من به این معنا نیست که فلسفه را نفی کنم.

🔹 ظاهرا فقه نسبت به فلسفه چابک‌تر و عملی‌تر است. در توان آدمی هم نیست که در همه حوزه‌ها فعالیت‌ کند. برداشت من این است که فقهای ما در تحلیل عمل مسلمانان به فقه، به صورت مستقل نگاه می‌کردند. یعنی این‌طور نبود که این را وابسته به فلسفه یا هر دانش دیگری بکنند. مستقل نگاه می‌کردند. کسان دیگری هم هستند که در حوزه فلسفه کار می‌کنند، ولی من وقتی نگاه می‌کردم و می‌سنجیدم که اگر چیزی را بخواهم در اولویت کاری و تحقیقاتی خود قرار دهم، کدام مهم‌تر است. برای من به این دلیل که فقه بیشتر مماس با زندگی است، مهم‌تر است. ارتجاع در حوزه فقه باعث ارتجاع در زندگی می‌شود و فتواهای فقهی ممکن است باعث تغییر یا عقب افتادن مسیر زندگی جامعه شود. برای من این مسائل مهم بود و احساس کردم در این رابطه بیشتر به صورت تخصصی کار کنم. دیگران هم درباره فلسفه و مفاهیم جدید کار می‌کنند، ولی توان من به‌عنوان انسانی که می‌تواند در یک حوزه کار کند، در این حد است.

🍂 ویژه نامه انقلاب مشروطه، روزنامه فرهیختگان، ۱۴ مرداد ۹۷.
@Feirahi
✔ داود فیرحی:🔻

🔹 باید به فقه و رابطه آن با دولت جدید بیشتر فکر کرد. فقه، تنها دانش عملی ما است که با عمل درگیر است. ما فلسفه می‌خوانیم، ولی هیچ‌گاه در دادگاه‌ها فیلسوف نمی‌بینید، یا در حکومت فیلسوف به معنی غربی نمی‌بینید. در مورد تحریم‌ کردن‌ها، واجب کردن‌ها، الزام کردن‌ها، مجازات‌ها مثل احکام دیه و قتل یا وجوب رأی دادن و موارد دیگر، این فتوای فقهی است که عمل می‌کند؛ نه در واقع نظر و دیدگاه فیلسوفان... ظاهرا فقه نسبت به فلسفه چابک‌تر و عملی‌تر است.
🔹 شما هیچ‌گاه نمی‌بینید که در مباحث سیاسی و اجتماعی به فلسفه ارجاع دهند. دانش عملی ما همیشه فقه بوده است. از قدیم به فقها مراجعه می‌کردند. آنچه نهایتا در جهان اسلام اهمیت دارد، این است که فقه با مفاهیم جدید و مفاهیم جدید با فقه بتوانند گفت‌وگو کنند و این بسیار مهم است و اهمیت دارد.
@Feirahi
Audio
درسگفتار "فقه سیاسی"
جلسه اول. دوشنبه 2/مهر/97
دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

#فقه_سیاسی
@Feirahi
🍁اخذ اصول نظم فرنگ نه تقلید از فروعات آن
🔸شصت سال است كه اولياي دولت ايران در صدد اخذ تنظيمات علي الخصوص در امور لشگر به اقسام مختلف نهايت اهتمام و كمال همت را مصروف داشته اند، از هر ملت و دولت معلمين متعدد آورده اند و به خرج هاي گزاف متحمل انواع امتحانات شده اند، سلاطين ما به جهت ترغيب ملت از هيچ قسم گذشت و هيچ قسم مشقت گريزان نبوده اند. با وصف اين همه كوشش و اهتمام و با وجود صرف اين همه همت و مخارج با كمال اطمينان مي توان قسم خورد كه اين زحمات و تدابير پنجاه ساله براي دولت ايران به قدر ذره در مراسم ترقيات پيشرفت حاصل نكرده بلكه قدرت دولت به مراتب در اين پنجاه سال تنزل كرده است. سبب اين نتيجه معكوس چيست و در كجاست؟ سببش اين است كه وقتي اولياي اين دولت در صدد اخذ تنظيمات فرنگ برآمدند اصول نظم را به هيچ وجه نديده و حواس خود را منحصر به تقليد فروعات كردند. هرچه در اخذ فروعات بيشتر اهتمام نمودند، از اصول نظم دور افتادند.
🔸ما يك خانه داريم كه بنيانش كلا معيوب و خراب است و بي آن كه در خيال استحكام و تعمير بنيان باشيم در بالاخانه هاي مخروبه از يك سمت متصل نقاشي مي كنيم و از سمت ديگر خراب مي شود. بعد وقتي كه به حاصل زحمات خود نگاه مي كنيم عوض اينكه سبب اصلي خرابي را ملتفت بشويم، رنگ هاي نقاشي را مورد بحث مي سازيم و از پي رنگ هاي ديگر مي گرديم. وزراي ما متصل در خرابه ايران نقاشي مي كنند و متصل فرياد مي كشند كه ايران نظم برنمي دارد. يكي از سبب هاي خبط بزرگ وزراي ما اين است كه خيال مي كنند، اخذ اصول نظم با اين حالت دولت ايران مشكل و مخالف طبع ملت خواهد بود، متصل مي گويند: اينجا ايران است بايد كم كم پيش رفت و بايد از جزئيات ابتدا كرد. هيچ شكي نيست كه بايد به تدريج حركت نمود اما ابتدا از جزئيات گرفتن كمال خبط است. اين را نفهميده اند كه اشكال اجراي فروعات هزار مرتبه بيشتر از اشكال اجراي اصول است. عمده اشكال اجراي اصول در معني فهميدن اصول است و مادامي كه اولياي اين دولت معني اصول نظم را نيافته اند جمع تدابير ايشان بي ثمر و عمر اين دولت در تقليد فروعات صنايع خواهد بود(صفحات٦٦،٦٧و٦٨)
🔸🔸مجموعه اثار ميرزا ملكم خان، رساله رفيق و وزير، تدوين محمد محيط طباطبايي
@Feirahi
🍁جریان روشنفکری ما با غفلت از تأثیر فقه باعث تأخیر در توسعه سیاسی کشور شده است.

🔸بحث روی مبانی کلامی شاید آثار عملی نزدیکی نداشته باشد. به‌عنوان مثال وقتی شما بحثی کلامی از نبوت را مطرح می‌کنید، شاید خیلی راحت رقیب شما نظر شما را به نوعی بدبینی بکشاند و آن وقت شما نمی‌توانید توضیح دهید و گفت‌وگو قطع می‌شود. همان کارهایی که آقای سروش کردند بسیار ارزشمند بود، اما تجربه نشان داد مناقشه در حوزه کلام خیلی نتوانست راهی باز کند.

🔸مناقشه در حوزه فقه و حقوق و عمل سیاسی شاید بتواند راه را باز کند و به تدریج بحث‌های کلامی و فلسفی هم پشتیبانی آن را خواهند کرد. جریان روشنفکری ما با تکیه بر فلسفه و کلام و غفلت از تاثیر فقه و امکانات فقه در حوزه زندگی سیاسی باعث تاخیر در توسعه سیاسی کشور شده است.

🍂 ویژه نامه انقلاب مشروطه، روزنامه فرهیختگان، 14 مرداد97.
@Feirahi
‍ #لیست مهمترین و پربازدیدترین سخنرانی های #شهریورماه 97 در کانال سخنرانی ها



🔊فایل صوتی
مناظره
واکاوی کودتای ۲۸مرداد
صادق زیباکلام و ابراهیم اصغرزاده👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/15998


🔊فایل صوتی
کتاب صوتی
کتاب " چرا ملت‌ها شکست می‌خورند؟👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/16020


🔊فایل صوتی
برنامه دیدگاه‌ها
توهین به مقدسات چیست و مرز آزادی بیان کجاست؟
باحضور
سروش دباغ
فرج سرکوهی👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/16051


🔊فایل صوتی
سخنرانی دکتر آرش نراقی
دین و نقش آن در مدیریت عاطفی انسان 👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/16060


🔊فایل صوتی
سخنرانی دکتر حاتم قادری
" از انقلاب تا جمهوری " پیرامون تحلیل ریشه های تاریخی چگونگی روی کارآمدن جمهوری اسلامی 👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/16105

🔊 فایل صوتی
سخنرانی دکتر محسن رنانی
موضوع «خوشبختی و توسعه»👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/16114

🔊 فایل صوتی
سخنرانی دکتر تقی آزاد ارمکی
“تحولات اجتماعی ایران با اتکا به مناسبات بین نسلی” 👇👇
.https://t.me/sokhanranihaa/16122


🔊فایل صوتی
سخنرانی که بیش از 5 میلیون بار دانلود شد
(تحلیل برگزیده سال از وضعیت امروز ایران)
افسانه پیل و پراید - محمد فاضلی👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/16247


🔊 صوتی
سخنرانی دکتر محمد فاضلی
مناقشات اجتماعی و چشم‌انداز آینده سیاسی ایران چیست؟ ما چه باید کنیم؟ 👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/16275


🔊صوتی
برنامه تابو - نوبت 90
آیا «تقیه» مجوزی شرعی برای دروغ و ریاکاری است؟
مهمانان :
سروش دباغ
عرفان ثابتی 👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/16287


🔊 فایل صوتی
سید مصطفی تاجزاده
ده خطا در دهه_اول انقلاب👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/16305


🔊فایل صوتی
دکتر سید مجتبی هاشمی رکاوندی
با عنوان : عاشورا و راز ناگفته
جلسه اول 👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/16353
جلسه دوم👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/16462


چرا دوران علم اصول و اجتهاد فقهی سپری شده است؟
محمد مجتهد شبستری👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/16357


🔊فایل صوتی
برنامه رو در رو
گفتگو با فائزه هاشمی 👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/16380


🔊 فایل صوتی
سخنرانی دکتر محسن رنانی
اقتصاد رفتاری👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/16476

🔊فایل صوتی
سخنرانی داود فیرحی
عاشورا و بحران خلافت👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/16493

🔊 فایل صوتی
این سخنرانی شایسته میلیون‌ها بار شنیده‌شدن است.
محمد فاضلی 👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/16521


🔊فایل صوتی
سخنرانی دکتر ناصر مهدوی
شکوه انسان در روز عاشورا👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/16531


🔊فایل صوتی
سخنان قابل تامل و متفاوت دکتر عماد افروغ
در همایش تاسوعایی اصلاح طلبان. 👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/16533


🔊فایل صوتی
عبدالعلی بازرگان
ازدواج موقت و اركان خانواده👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/16553


🔊فایل صوتی
عبدالکریم سروش
عرفان دلیرانه در امام حسین 👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/16586


🔊فایل صوتی
احمد عابدینی
بررسی حجاب در آیه 59 سوره احزاب.👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/16604


🔊فایل صوتی
سخنرانی دکتر عبدالکریم سروش
نقد و برسی کتاب توهم خدا اثر ریچارد داوکینز
با موضوع خداشناسی و انسان نوین
جلسه اول 👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/16625
جلسه دوم👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/16661


🔊فایل صوتی
گفتگو کامل با دکتر صادق زیباکلام در برنامه پشت صحنه 👇👇
https://t.me/sokhanranihaa/16649


🆑کانال سخنرانی ها👇
🆔 https://telegram.me/joinchat/CY-w0jvwyDYIn6eR5eAaAw
🌹
🌱دولت اسلامی و دو سنت حکمرانی در شبه جزیره عرب

دوست عزیزم جناب آقای رنجبر
با سلام
نکاتی را دربارۀ سخنان اینجانب با عنوان «عاشورا و بحران خلافت» طرح کرده اید. ضمن قدر شناسی از نگاه انتقادی شما چند نکته را که جنابعالی نیز مورد توجه قرار داده اید، اشاره می کنم؛
✅ 1. تفاوت های سنت حکمرانی در مکه و یثرب؛
اجماع وجود دارد که عربستان در آستانه اسلام، فاقد یک حکمرانی یک پارچه مثل ایران و روم و یا حتی شام و عراق بود. به تدریج نشانه هایی از ظهور الگویی از حکمرانی که شاید بتوان آن را مدلی از دولت- شهر نامید، دیده می شود. در عین حال، ملاحظات تاریخی نشان می دهد، مکه و مدینه، ساختار اجتماعی و سنت حکمرانی یکسانی ندارد؛
🌱مکه شهری تجاری در راه فرعی تجارت بین شام و هند است؛ راهی فرعی که به دلیل مناقشه ایران و روم-دو ابر قدرت زمانه- فعال شده و رونق یافته بود، و با بسته شدن راه ابریشم توسط ایران، نیازهای مصرفی روم را تأمین می کرد. واسطۀ تجاری روم و شرق آسیا بود. شهر اشراف پرور و حکمرانی مبتنی بر اشرافیت تجاری بود و که با شرایط دینی مکه نیز پیوند داشت. قرآن در توصیف این وضعیت به نظام ایلاف و نتایج آن در مکه اشاره می کند.
🌱بر عکس، مدینه شهری بیشتر کشاورزی و در حاشیه راه تجاری ایلاف قرار داشت، و مبتنی بر شبکه به هم تنیده «اُطم» و «ربعة» بود که زندگی مدنی را در قالب قراردادهای خاص دنبال می کرد. آن اشرافیت مکه و آثارش در حکمرانی مدینه دیده نمی شود. قرآن به این سبک زندگی با آیۀ « و امرهم شوری بینهم» اشاره دارد. توصیف واقعیت زندگی در مدینه.
✅ این دو سنت حکمرانی هر چند شباهت هایی هم داشت، اما خالی از تمایز نبود و این تمایز مورد توجه پیامبر بزرگ اسلام(ص) هم بود. در این سخنرانی با اقتباس از ادبیات قرآن و صورت بندی های رایج در دولت- شهرها، سنت حکمرانی مکه را اشرافی- اریستوکراتیک، و سنت حکمرانی مدینه را شورایی و با تسامح نزدیک به دموکراسی های عتیق چون آتن توصیف کرده ام. سنتی از حکمرانی که در عین حال که بردگان و بیگانه ها را دخیل در حکمرانی نمی داند، اما به هر حال نوعی شورایی- شبه دموکراتیک است. ادامه دارد.َ

#امام_حسین(ع)
@Feirahi
🍁 سنت، بخش اقتدارگرای آیات قرآن را برای ما مهم می‌کند.


🔸 من در کتاب «قدرت و دانش» مفصل درباره سنت صحبت کردم. اشاره کردم که سنت یک نوع دیدن جهان و تجدد هم نوع دیگری از دیدن جهان است. وقتی با عینک بطلمیوسی به جهان نگاه می‌کنید، آیات قرآنی در قسمت‌هایی که با آن می‌تواند نزدیک باشد را برجسته می‌کنید و آن قسمت‌هایی که دور است را کنار می‌گذارید و برای شما مهم نیستند، چون شما با نگاه بطلمیوسی جهان را می‌بینید. آن قسمت‌هایی که با این نگاه دیده می‌شود، مثل براده‌های آهن به این آهن‌ربا جذب می‌شوند و آنهایی که هم جنس خودش نیست را جذب نمی‌کند، بنابراین دیده نمی‌شود. تصور من این بود که قرآن و احادیث صحیح ائمه، شبیه زمین است؛ یعنی زمین را اگر با علم قدیم یا جدید نگاه کنید، امکانات آن متفاوت می‌شود.

🔸 در آیات قرآن و روایات صحیح ما بسیار ادبیات نزدیک به دموکراسی وجود دارد، ولی در تفکر کلاسیک مبتنی ‌بر فلسفه یونان به ‌خصوص افلاطون، که ایرانی‌ها پذیرفته بودند، چون دموکراسی مذموم بود، آن بخشی که قران هم از دموکراسی صحبت می‌کند دیده نمی‌شود و پنهان است. اما الان که شما نصوص دینی را می‌خوانید، می‌بینید که بسیاری از ادبیات یا متون دینی با دموکراسی همراه است یا حداقل نافی نیست. این نگاه جدیدی است. در واقع شما از زاویه دیگری یا طور دیگری نصوص را دیدید و به همین دلیل این جنبه‌ها به چشم شما بیشتر می‌آید.

🔸 سنت ما به نحوی بود که به ایرانی‌ها اجازه نمی‌داد از بین افلاطون و ارسطو، ارسطو را انتخاب کنند. یعنی سنت حتی افلاطون نیست، بلکه در واقع چیزی است که به متفکر ایرانی و جماعت ایرانی یعنی انسان ایرانی، این امکان را می‌دهد یا الزام می‌کند که در مواجهه با یونان، دنیای یونانی را تجزیه و به دو قسمت تقسیم کند. آنچه افلاطونی است را برای خود بردارد و آنچه ارسطویی است را کنار بگذارد. منظورم این است که سنت تنها افلاطون نیست، بلکه سنت چیزی است که حتی برای ما افلاطون را مهم‌تر از ارسطو می‌کند. همچنانکه این سنت، بخش اقتدارگرای آیات قرآن را برای ما مهم می‌کند و بخش دموکراتیک و عقل‌گرا را کم می‌کند.

🔸 فقه هم دانشی است که با تکیه بر آن سنت، غلظت سنتی پیدا کرده است. ولیکن خود دانش، سنت یا مدرن ندارد. فلسفه، فلسفه است، حال به اعتبار نوع نگاه جدید و قدیم می‌شود، ولی فلسفیدن یعنی مواجهه عقلی با جهان، حال مواجهه عقلی با جهان ممکن است جدید و ممکن است قدیم باشد. من خواستم بگویم فقه هم یک دانش است، یک بار در قالب سنت قرار می‌گیرد و یک بار ممکن است از این امر خلاص باشد. این امری است که من روی آن تحقیق می‌کردم.

🔸 یعنی همان‌طور که در مواجهه با فلسفه سیاسی یونان افلاطون به مذاق شما خوش آمد و ارسطو نه، ممکن است در فقه هم نظریه‌های فقهی اقتدارگرا به مذاق شما خوش‌ آید و نظریه‌های فقهی دموکراتیک به مذاق شما خوش نیاید. در واقع فقه، هم این و هم آن است، چون مجموعه نظریات است. همچنانکه فلسفه یونان، هم افلاطون و هم ارسطو است. شما می‌بینید که در دوره جمهوری اسلامی چطور نظریه‌هایی از ولایت فقیه که اقتدارگراست به مذاق حکومت و خیلی‌ از حوزوی‌ها و علمای ما خوش می‌آید، اما نظریه‌هایی که از درون همین حوزه‌ها و از درون همین فقه درآمدند، ولی دموکراتیک هستند به مذاق آنها خوش نمی‌آید. در واقع سنت همان ذائقه ما است؛ آن ذائقه‌ای که تاکنون با آن زندگی کرده‌ایم. با هر چه مواجه شدیم به اعتبار آن، همه چیز را مثبت و منفی کردیم، پذیرفتیم یا طرد کردیم.

🍂 ویژه نامه انقلاب مشروطه، روزنامه فرهیختگان، 14 مرداد97.
@Feirahi
هرمنوتیک، کتاب و سنت.pdf
5 MB
هرمنوتیک، کتاب و سنت -
استاد محمد مجتهد شبستری
متنی ارزشمند برای علاقمندان به حوزه تفسیر و سیاست
@RoshanfekriDini
@Feirahi
🔘شما از فلان پیشخدمت یا از فلان غلام چه فرقی دارید؟

🔹رفیق: در ساير دول هيچ وزيري نيست كه در علوم مملكت داري چند جلد كتاب مشهور ننوشته باشد و شما هنوز به پول كاغذي اعتقاد نداريد.
شما هنوز كفايت وزرا را در تعداد فراش مي دانيد و با وصف اين مي خواهيد اختيار بيست كرور خلق را به دست شما بدهند كه سالي يك كرور تومان مال ديوان را صرف تشخص خود بكنيد و هر ساعت بر اهالي ايران منت بگذاريد كه اگر من نباشم شما هم نخواهيد بود.آخر چه كرده ايد؟چه مي دانيد؟چه مي توانيد؟ چه حق داريد كه پادشاه شما را معبود ملت قرار دهد؟ فرضا پادشاه هم چنين كاري بخواهند بكند، شما را معبود ملت قرار دهد؟ فرضا پادشاه هم چنين كاري بخواهد بكند، شما چرا بايد قبول كنيد؟فرضا مردم آمدند و به شما سر فرود آوردند شما چرا نبايد خجالت بكشيد؟ شما از فلان محرر يا از فلان پيشخدمت يا از فلان غلام چه فرقي داريد؟شما خيال مي كنيد كه چون نوكر زياد داريد يا اينكه پدر شما اسب زياد داشته است يا يك وقتي با فلان خانم شام خورده ايد، حالا بايد شما مرد عاقل و مطاع ايران باشيد. به حق خدا اينطور نيست. اگر شما بيست يدك بكشيد و اگر هزار شاهد بياوريد كه كوچه هاي فرنگ را اندازه گرفته ايد و اگر هزار شاهد بياوريد كه موزون و موقر حركت مي كنيد و اگر ثابت كنيد كه جد شما با پنجاه نفر فراش راه مي رفت،باز در معني از پيشخدمت خود فرقي نخواهيد داشت. پادشاه هر وقت كه بخواهد محرر شما را مثل شما خواهد كرد.

🔹وزير: والله خوب مي گوييد.كاش اين حرف ها را قدري زودتر گفته بودي.حال مي فهمم كه وزراي فرنگ چرا كامل و عاقل و مدبر و معقول مي شوند.معلوم است وقتي كه از اطراف اين طور ايراد بگيرند،وزرا حكما متنبه مي شوند. اما چه كنم همين كه به يك مسند مي رسم مردم اينقدر تملق مي گويند كه آدم را ديوانه مي كنند. روزي صد نفر آدم به هزار زبان به من حالي مي كنند كه من اولين شخص ايران هستم و حكما بايد صدراعظم بشوم. هر كار بي معني كه مي كنم از اطراف مرا معتقد مي سازند كه بهتر از اين كار نمي شود. وقتي كه در اطاق تنها هستم مي بينم در حقيقت هيچ هنر ندارم. اما ميان مردم كه مي آيم از براي من صد هزار هنر پيدا مي كنند كه من از هيچ كدام خبر ندارم.نزديك بود كه اين مردم بي انصاف مرا از حالت انسانيت به كلي بيرون ببرند. امير نظام و وزراي فرنگ را قابل نوكري خود نمي دانستم و در اين اوقات خود را با پطر كبير و ناپلئون بزرگ به كلي مشتبه كرده بودم. حال هم متحير هستم كه اگر شاه مرا پيشكار خود نكنند پس اوضاع ايران چطور خواهد شد؟(صفحات ٦٠،٦١و ٦٢)

🔹🔹مجموعه آثار ميرزا ملكم خان ،رساله رفيق و وزير ؛تدوين محمد محيط طباطبايي

@Feirahi
Audio
درسگفتار "روش شناسی در اندیشه سیاسی"؛مبانی دولت جدید،جلسه اول،یکشنبه 8/مهر/97

#اندیشه_سیاسی
@Feirahi
🔘همیشه فهم نص موقت است

🔸نص عرفی نمی‌شود ولی همیشه فهم نص موقت است. ما این مبنا را در شیعه داریم که نص ثابت است. اما این فهم ما از نص است که متغیر می‌شود. تفکر شیعی می‌گوید ما مخطئه هستیم، یعنی نظر اجتهادی‌مان تا زمانی حجت شرعی است که نظر اجتهادی قوی‌تری برای ما فراهم نشود. هر زمانی فراهم شد موظف به تغییر نظریه هستیم. تغییر نظریه به معنای تغییر فهم از نص است، اما نه اینکه نص تغییر پیدا کند.


🔘نایینی اندیشمندی پل ساز

🔸خطایی در تاریخ‌نگاری ما وجود دارد که فکر می‌کنیم تجدد و فکر جدید از مشروطه شروع می‌شود و بعد می‌گوییم نائینی اینها را از کجا آورده است؟ آیا این واژه‌ها را درست فهمیده یا درست نفهمیده است؟ وقتی عمیق‌تر به تاریخ ایران نگاه می‌کنیم می‌بینیم ادبیات تجدد حداقل 60-50 سال قبل از نائینی شروع شده است و نائینی هم با این تحولات آشناست. در واقع آنچه اهمیت دارد این است که نائینی شروع‌کننده به معنای بدایت تفکر درباره تجدد در ایران و حتی در اسلام نیست، چون قبل از او خیلی‌ها کار کردند. نائینی آغازین نظریه‌پرداز جدی این مساله است. یعنی قبل از این کلی بحث شده، کتاب‌ها و مقالاتی نوشته شده و اینها را می‌بینید. مثلا در آثار افرادی همانند طالبوف و قبل از آن مثلا در آثار حاج‌سیاح یا مستشارالدوله، در کارهای سپهسالار و ایده‌های قبل از آن در آثار میرزا فرخ‌خان می‌بینید. اینها این واژه‌ها را در جامعه طرح کرده بودند و فقیهی همانند نائینی که آدم تیزهوشی هم هست توانسته این مفاهیم را جمع کند و در قالب یک تئوری فقهی مطرح کند.

🔸کتاب نائینی اولین کتاب متجدد فقه سیاسی است، اما او اولین نفر در طرح مفاهیم تجدد در ایران نیست. نائینی روی این دیوار بلند ایستاده و به همین دلیل قد او بلند شده است. یعنی روی شانه اشخاص دیگری نشسته و این بحث را بالا برده است.

🔹ویژه نامه روزنامه فرهیختگان، 14 مرداد97.
@Feirahi
✅آخوندزاده معلم" معلم انقلاب"

هادي خسروشاهين

🔸اغلب روايت هاي تاريخي ما پر از دروغ و دغل است
وهيچ يك به واقعيت نمي ماند.بي گمان معماي اخوندزاده يكي از همان تحريف هاست.در ادامه متن خواني ها از اثار روشنگران ايراني در قرن نوزدهم به رساله كمال الدوله ميرزا فتحعلي اخوندزاده رسيده ام.شواهد مبرهني در اين متن وجود دارد كه او را از دايره نخبگان ضد دين به بيرون مي كشد"پاتريوت عبارت از آن كسي است كه به جهت وطن پرستي و حب ملت از بذل مال و جان مضايقه نكرده و به جهت منافع و آزادي وطن و ملت خود ساعي و جفاكش باشد.اين حالت و خاصيت هميشه در مردان غيرتمند بروز مي كند،از آن جمله پيغمبر ما محمد است كه به جهت سعادت وطن خود عربستان و بالخصوص مكه كه عشيره او قريش در انجا ساكن بود،به امور عظيم و شاقه اقدام نمود."اخوند زاده در اين رساله در تلاش است نسبت خود را با اسلامي متمايز از انچه ميان خلايق رواج دارد،مشخص و تعريف كند؛در اينجاست كه به پروتستانتيسم مي رسد:"مذهبي كه در آن فقط حقوق الناس باقي مي ماند"او به اين سبب كدهايي از اسلام نوين اش ارائه مي كند كه البته سالها قبل از پروتستانتيسم كالون و لوتر در جريان اسماعيليه و امام آن علي ذكره السلام شكل گرفته است."در اواخر ايام از اهالي فرنگستان نيز فرقي چند پيرو اين مذهب شدند"او در تعريف مختصات اين رنسانس اسلامي به نقل از علي ذكره السلام چنين مي نويسد:"قيامت هر كس مرگ اوست،به هر عاقلي لازم است كه در باطن به اقتضاي بشريت و عقل شريف ،سليم النفس و نيكوكار باشد.به اين چنين شخص مرد راه حق خطاب مي شود و در ظاهر هرگونه روش كه به جهت معاش و امور دنيويه خود مفيد ببيند،همان روش را به خود شعار سازد.پس علم تحصيل كنيد،نيكوكار شويد و از نعمات دنيويه در حيات پنج روزه خود بهره يابيد.ثروت و مكنت حاصل كنيد.به خيالات فاسده و عقايد ابلهانه خود را مقيد مكنيد و سعي و تلاش نماييد كه با علوم و صنايع و اعمال حسنه و صالحه و فضل و هنر در ميان ملل عالم برگزيده و مرجح شويد."
🔸نكته قابل تامل تاثيرپذيري احتمالي مرحوم دكتر علي شريعتي از اين رساله و احتمالا آثار ديگر آخوند زاده است.كنايه ها و تعريض هاي تند و تيز او نسبت به علما و عوام الناس بدليل ترويخ خرافه گري و بدعت ها در دين بي شباهت به تشيع صفوي شريعتي نيست."از اين تعزيه داري كه از دوران صفوي بسيار رواج يافته است،اصلا نه براي تو فايده اي هست و نه به جهت امام"بي گمان شريعتي از اين رساله هم به جهت فرم و ساختار گزنده و تنداش و هم از حيث محتوا تاثير پذيرفته است،بي انكه نامي و اشاره اي به وي داشته باشد.
🔸شايد بنا به همه اين ملاحظات باشد كه دكتر فيرحي نيز بر اين امر پاي مي فشارد كه اخوندزاده در ميانه پروتستانتيسم و سيويلزاسيون در نوسان بوده است.حداقل در رساله كمال الدوله اين سرگرداني به وضوح ديده مي شود اگرچه در جايي از ان بويژه در جداسازي دين از نهاد ديني عناصري از قطعيت نيز بوضوح نمايان است.در چنين بستري است كه اخوندزاده تا پايان حيات اش نه توانست از دين كاملا دست بكشد و نه آن را در كليت اش بپذيرد.
🔸تامل در اين رساله نشاندهنده به خطا رفتن بيشتر انديشمندان ما در تفسير سكولار و فرا متني و آغشته با حب و بغض از افكار اخوندزاده بوده است.اگر او روشنگري ضد دين بود احتمالا معلم انقلاب نيز ياراي ان را نداشت كه از اين تاملات ميرزا فتحعلي خوانشي به سود دين و پروتستانتيسم اسلامي داشته باشد.
@Feirahi
"نسبت ایدئولوژی و سرفصل های رشته علوم سیاسی در ایران معاصر"
درحال دفاع. دانشگاه مفید.قم
@Feirahi
✔️ روشنفکران دینی و فقه : نقدی بر دیدگاه دکتر فیرحی

🔸مهدی کاظمی زمهریر

🔹1- دکتر فیرحی در مصاحبه اخیر خود با ویژه نامه « صد و دوازدهمین سالگرد انقلاب مشروطه در ایران » منتشره توسط روزنامه فرهیختگان، به نقادی روشنفکران دینی به خاطر بی توجهی به فقه سیاسی پرداخته است. وی در این مصاحبه می گوید: « در دوران دانشجویی و حتی الان، احساس می کنم جریان روشنفکری ما با تکیه بر فلسفه و کلام و غفلت از تاثیر فقه و امکانات فقه در حوزه زندگی سیاسی باعث تاخیر در توسعه سیاسی کشور شده است». ( ص45) با فرض اینکه این نقد ناظر به روشنفکران دینی مسلمان پس از انقلاب است به بررسی آن خواهم پرداخت. انشاء الله در فرصتی دیگر دیدگاه روشنفکران عصر قاجار و پهلوی اول را در مورد فقه مورد بررسی قرار خواهم داد.
@Feirahi

✔️ متن کامل مقاله در سایت دین آنلاین به آدرس زیر:
http://dinonline.com/doc/note/fa/7968/


kazemizamharir
http://www.kazemizamharir.ir
Audio
درسگفتار "فقه سیاسی"
جلسه اول. دوشنبه 2/مهر/97
دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

#فقه_سیاسی
@Feirahi
Audio
درسگفتار "فقه سیاسی"
جلسه دوم؛ کالبد شناسی فقه سیاسی
9/مهر/97

#فقه_سیاسی
@Feirahi
🔘چرا شب و روز در اخذ اموال و علو منصب خودکشی می نمایید؟

🔹با اين كه بيست دفعه به چشم خود ديده ايد كه طمع و حرص وزرا به كجا منجر شده است باز شب و روز در اخذ اموال و علو منصب خودكشي مي نماييد و در باطن وجد داريد كه مردم نمي فهمند چقدر مداخل مي كنيد و حال آنكه مي دانيد كه مداخل هيچ وزير در ايران مخفي نبوده است.

🔹شما خيال مي كنيد كه پول ها را از براي اولاد خود جمع مي كنيد و هيچ ملتفت نيستيد كه مثل متقدمين از براي دولت فعلگي مي كنيد. بي جهت سهو ننماييد اين نوع وزارتي كه مي خواهيد بكنيد حكماً همان نتيجه را خواهد داشت كه هميشه داشته است. اگر طالب ذلت ساير وزرا نيستيد سبك وزارت ايشان را فراموش كنيد وليكن خيال نكنيد لذت وزارت همان است كه ميرزا آقاخان مي برد. وزراي ايران از لذت وزارت همان گوشت شتر و ماديان سفيد را انتخاب كرده اند. واقعا آدم بايد چقدر وحشي و چقدر ناقابل و چقدر طفل باشد كه در حين وزارت ايران دل خود را خوش كند كه فلان پسرش پنج يدك مي كشد و شوهر فلان دخترش حمايل سرخ مي زند،

🔹از براي يك وزير ايران چه لذتي بالاتر از آن است كه ببيند كه دولت ايران صاحب يك كرور لشگر نظام شده است. هرگاه نصف آن تدابيري كه ميرزا آقاخان به جهت ازدياد مداخل نظام الملك به كار برد، صرف ازدياد و انتظام لشگر مي شد، الان هند مال ايران بود. اما وقتي كه به يك كالسكه مندرس سوار مي شويم و چند سوار گرسنه دور خود جمع مي كنيم، خيال مي نماييم كه جميع شئونات بزرگي و نهايت مراتب لذت استقلال را حاصل كرده ايم.

🔹لذت بزرگي را در ايران آن وزير خواهد برد كه بتواند بگويد: راه هاي آهن ايران را من ساختم، اماكن مشرفه را من گرفتم، افغانستان مال من است، عهدنامه تركمنچاي را من پاره كردم. ملل اسلام را از چنگ كفار من نجات دادم. ماليات ايران را من به پنجاه كرور رسانيدم، راه تسخير آسيا را من باز كردم، لذت وزارت ايران در اين آثارها است و من هنوز نتوانسته ام بفهمم چطور مي شود كه يك وزير ايران اين لذت هاي روح پرور را مي گذارد و عمر خود را در آرزوي بازيچه هاي تشخص بي معني تلف مي كند. چهل سال است لورو پالمرستون وزارت مي كند، هميشه مقروض بوده است، در عمرش نه يدك داشته است و نه فراش، الان از وزارت معزول شده است و اشخاصي كه كرورها دارند فخر مي كنند كه دو دقيقه با او حرف بزنند. اگر مستحق منصب وزارت باشيد همت خود را يك قدري صرف اين نوع وزارت نماييد(صفحات٦٢،٦٣و٦٤).

🔸مجموعه آثار ميرزا ملكم خان ،رساله رفيق و وزير ؛تدوين محمد محيط طباطبايي
@Feirahi
داود فیرحی
🍁 تقدم فقه بر فلسفه 🔹 شما هیچ‌گاه نمی‌بینید که در مباحث سیاسی و اجتماعی به فلسفه ارجاع دهند. دانش عملی ما همیشه فقه بوده است. از قدیم به فقها مراجعه می‌کردند. برای ازدواج، طلاق، فتوای جنگ، دفاع، قصاص، مشروع و نامشروع بودن حکومت، قیام علیه حکومت یا دفاع از…
🔘اولویت فقه بر فلسفه

🔹در جهان اسلام دانش فلسفی، دانشی است که در عمل دو ویژگی دارد. یکی نخبه گرا است و کاربست عمومی ندارد و دیگری این است که هر کجا خواسته به عمل برسد، آن را به فقه واگذار کرده است. به عنوان مثال فارابی اصل حکومت را توضیح می دهد اما می گوید شکل و جزئیات آن را باید از فقه پرسید.

🔹فلسفه فقط برای امر سیاسی مبنا درست می کند. مثلاً از ضرورت حکومت سخن می گوید اما چگونگی توضیح آن را به فقه واگذار می کند. محققان متأخر ما تحت تأثیر سنت اروپایی تصور می کنند این فلسفه است که قدرت توضیح دهندگی دارد. با آن که این امر در اروپا وجود دارد اما در ایران هرگز چنین نبوده است. فلسفه در ایران یک دانش تزیینی است و اساساً نمی توان آن را یک دانش بنیان گذار دانست. این فیلسوف نیست که فقیه را تکفیر می کند بلکه این فقیه است که فیلسوف را تکفیر می کند. در منازعه بین این دو همیشه فیلسوف فراری است. در جامعه ما همواره فقیهان رهبران قوم بوده اند. آن ها بودند که فرمان تکفیر، جهاد، قتل، تحریم و ... را دادند. بنابراین بخش تعیین کنندگی، مربوط به این دانش است.

🔸سیاست نامه، شماره ۹، مرداد ۹۷، ص۳۳

@Feirahi