داود فیرحی
7.99K subscribers
585 photos
104 videos
359 files
546 links
📚 (بازنشر) آثار و اندیشه ها 📚


ارتباط با ادمین:
@sadeqall
@Rezataran
Download Telegram
مصاحبه دنیای اقتصاد.pdf
249.5 KB
🔹اشتباه بزرگ سوته دلان سياست در ایران، دنیای اقتصاد، سوم اسفند97
@feirahi
@IRANPOLITICALSTUDIES
🔘گزیده گفت و گوی دنیای اقتصاد با داوود فیرحی (1)
🔹نوعی استقلال در عمل دولت وجود دارد که نه‌تنها از هیمنه‌ گفتمان‌ها فرار می‌کند، بلکه آنها را به‌گونه‌ای لوث و لوس هم می‌کند؛ یعنی هم به نوعی گفتمان را بالای سر خود می‌گذارد و در عین حال لوث هم می‌کند و اصلا از آن فرمان نمی‌برد و تنها به‌عنوان پوششی برای اقداماتش از آن سود می‌برد.
🔹دولت نتیجه‌ گفتمان‌ها نیست؛ بلکه دولت چیزی مستقل از گفتمان‌ها است و حتی از گفتمان‌ها برای نظام توجیهی‌اش استفاده می‌کند بنابراین تحلیل عمل دولت به اعتبار گفتمان‌ها بعضی مواقع‌ ما را از بحث اصلی منحرف می‌کند
🔹دولت در ایران نه نماینده‌ نیروهای اجتماعی است، نه نماینده‌ گفتمان‌ها و نه هویت مستقل و روشنی دارد. دولت جعبه سیاه است و در واقع یک حوزه‌ بسیار مبهم و ناشناخته است و هر زمان که تغییراتی در آن صورت گرفته، نه تنها ریشه‌های کهنش ریشه‌کن نشده بلکه پایدارتر نیز شده و فقط تحت لوای تغییرات چیزی به آن اضافه شده است.
🔹در مشروطه نیز نیروهای اجتماعی موسس دولت نیستند؛ بلکه نیروهای اجتماعی در مشروطه نافی استبداد هستند و این کار را به خوبی هم انجام می‌دهند. اما وقتی که نفی می‌کنند باید چیز اثباتی هم وجود داشته باشد. این حوزه اندیشیده‌شده نیست؛ آن گفتمانی که مشروطه را توضیح می‌دهد، صرفا پوشش یا توجیه سیاسی برای انقلاب مشروطه درست می‌کند.
🔹در مشروطه بعضی از متفکران توضیح می‌دهند و می‌گویند فردا اگر قانون هم بیاید، استبداد به نام قانون انجام می‌گیرد. یعنی چیزی فرق نکرده و در واقع شما شاهد آن خواهید بود، کاری که قبلا با فرمان پادشاه انجام می‌شد، این بار توسط قانون انجام می‌شود
🔹ما گاهی دولت در ایران را به نیروهای اجتماعی ارجاع دادیم و خطا کردیم؛ زمانی دیگر به گفتمان‌ها و ایدئولوژی‌های دولت ارجاع دادیم و خطا کردیم و گاهی هم به بعضی نهادها یا فقدان آنها ارجاع دادیم مثل مجلس یا نبود مجلس که دوباره مرتکب خطا شدیم. به‌عبارت دیگر دولت را رها کردیم و به سراغ نیروهای اجتماعی، گفتمان‌ها یا ایدئولوژی‌ها رفتیم و ایراد و اشکال را از آن زاویه دیدیم.
🔹فرض کنید همین الان ایدئولوژی دولت را از اسلام‌گرایی به ناسیونالیسم برگردد. آیا دولت دموکراتیک می‌شود؟! یا اینکه یک نوع استبدادی فقط با تعبیرهای ناسیونالیستی به‌وجود می‌آید!؟
🔹این دولت از یک طرف دولتی است که در امتداد سنت است، اما برخی از وجوه تجدد و نهادهای آن بر دولت سوار شده بدون آنکه سنتز و بازسازی دوباره‌ای صورت گرفته باشد. این دولت حتی از میراث گذشته‌ نیز تخلیه نشده است.
🔹هر پسوندی که به این دولت بدهیم، داستان ما تغییر نمی‌کند. این دولت به لحاظ تاریخی در دویست سال گذشته ساخته شده و بعد شکل گرفته است. ما شاهد یک نوع توسعه‌ کج یا تورم کج در این دولت هستیم و بنابراین اندام‌هایش اینطوری شکل گرفته است.
🔹درست است که این ایدئولوژی‌ها برای مدت زمانی به دولت می‌چسبند و برای آن پوشش درست می‌کنند اما این کار برای آن انجام می‌شود که دولت از حمله در امان بماند. سپس وقتی که ایدئولوژی‌ها با کار خراب دولت تخلیه شدند، دولت تقصیر را متوجه ایدئولوژی‌ها می‌کند و خودش را از نقد و بررسی مستقیم مصون می‌سازد.
🔹 @Feirahi

@IRANPOLITICALSTUDIES
http://s9.picofile.com/file/8353069600/IMG_6614_copy.jpg
🔘گزیده گفت و گوی دنیای اقتصاد با داوود فیرحی(2)

🔹اگر یک دولت کج به یک ایدئولوژی کج وصل بشود، آن وقت چه می‌شود! یعنی در واقع شما با یک نوع تنش دوگانه مواجه هستید.
🔹ایران جامعه‌ای است که گفتمان‌های متعددی در آن زاده شده و رشد کرده‌اند. اما هر یک از این گفتمان‌ها که به دولت می‌چسبد نه‌تنها دولت را هدایت نمی‌کند بلکه دولت ذخیره‌ آن گفتمان را تخلیه می‌کند. دولت مشروطه گفتمان مشروطه را تخلیه کرد دولت‌های دیگر هم گفتمان‌های خود را.
🔹دولت شبیه سیاه‌چاله است. در واقع به جای اینکه به دولت پرتوافکنی بکنند، خود دولت این گفتمان‌ها را تیره می‌کند.
🔹ایده هرچقدر هم شفاف باشد، دولت بازتاب آن ایده نیست یا حداقل بازتاب‌دهنده کامل ایده نیست. ایده وقتی که وارد دولت می‌شود، خودش دچار انحنا می‌شود و همچنان که شما وقتی چوب یا اهرم را وارد آب می‌کنید کج می‌شود، ایده هم کج می‌شود. این ایده‌ها آن‌قدر کج می‌شوند که دیگر از ایده بودن می‌افتند و تبدیل به توجیه‌گر صوری دولتی می‌شوند که حاصل ایده نیست
🔹سنتزی در حوزه دولت وجود ندارد و چون سنتزی نیست، وقتی دولت مشروطه شکل می‌گیرد، بقایای دولت قبلی سر جایش می‌ماند؛ چون آن‌چیزی که بالفعل توان اداره‌ دولت را دارد، همان سنت بازمانده است. در واقع دولت تغییر پیدا نکرده است. رأس دولت را صرفا زده‌اند و بدنه‌ دولت سر جای خود است و به این ترتیب گفتمان‌ها به اقتضای خودشان چیزی هم به بدنه آن اضافه می‌کنند.
🔹دولت در ایران مرکب است نه دولت پاتریمونیال، نه دولت مشروطه، نه دولت ایدئولوژیک و نه دولت ملی. بنابراین این دولت همیشه نمی‌تواند تصمیم نهادی بگیرد؛ چون نهادهایش متناقض هستند. فقط به اعتبار آتوریته‌ حاکمش می‌تواند مدیریت کند. تا زمانی‌که آدم‌های قوی مثل هاشمی یا رضاشاه حضور دارند، اوضاع به نحوی جمع می‌شود.
🔹گفتمان‌ها همیشه اختلال‌هایی را به دولت اضافه کردند و دولت هم به دلیل ماهیت مرکب خود هیچ گاه به‌طور کامل محصول بازنمایی‌شده‌ یا کریستال‌شده‌ گفتمان‌ها نیست. از همین رو دولت‌ها حکم سیاه‌چاله‌‌ای دارند که گفتمان‌ها را در درون خود می‌بلعند. این گفتمان‌ها تعارض‌هایی را به دولت اضافه می‌کنند و دولت هم مشروعیت آنها را از میان می‌برد.
🔹اندام دولت مرکب نامتوازن است، ممکن است به جای دو دست، سه دست داشته و به جای دو پا، چهار پا داشته باشد. دولت مرکب مرکز پیام‌دهی‌اش هم متعدد است؛ یعنی ممکن است این اندام با یکی از مراکز پیام اصلا همخوانی نداشته باشد. این مساله اختلال اندامی در دولت ایجاد می‌کند و دولت را غیرقابل‌پیش‌بینی هم می‌کند.
🔹باید از این پیش‌فرض عبور کنیم که دولت‌ها محصول گفتمان‌ها هستند. دولت و گفتمان‌ها در ایران از یکدیگر استقلال دارند. یعنی نه دولت نماینده‌ گفتمان است و نه گفتمان‌ها طراح دولت. اما گفتمان‌ها طرح‌هایی دارند که باعث اختلال بیشتر در دولت می‌شود. دولت از عناصری برخوردار است که از کمند گفتمان‌ها فرار می‌کند و بنابراین دولت را مهارناپذیر می‌کند.
🔹بی‌قوارگی دولت در عین حال که مشکلاتی را ایجاد می‌کند، اما خود مزیتی هم دارد و آن ماندگاری نسبی است. در واقع به‌دلیل این مختصات اعتراض‌ها از سطحی بیشتر نمی‌شود. اما وقتی که دولت نتواند در کل نیازهای اصلی اجتماعی را برآورده کند، کلیت آن زمین‌گیر می‌شود. وقتی که زمین‌گیر شد، ما آلترناتیو روشنی نداریم. به‌نظر می‌رسد که دولت به سمت این ناتوانی می‌رود. اما ناتوانی که در عین حال با فقدان آلترناتیو همراه است. این بدترین حالت ممکن است
🔹ما حداقل می‌توانیم دو استراتژی داشته باشیم؛ یکی اینکه پیشنهاد کنیم که راجع به مساله‌ یا مساله‌واره امر سیاسی در ایران یا دولت در ایران یک بازاندیشی‌ای انجام شود و از این زنجیره‌ باطل فرار از یک گفتمان به گفتمان دیگر با فرض اینکه دولت تابع گفتمان است، عبور کنیم. دوم گشودن باب گفت‌و‌گو در مورد ساده‌سازی دولت است.
🔹اصلاح ایده‌ای است که خاموش نمی‌شود. ولی ممکن است که مرجعیت نیروهای پیشران به تدریج عوض شود. چون تا زمانی‌که در جامعه دولت ناتوان هست، ایده‌ اصلاح هم وجود خواهد داشت و فقط مساله این است که پرچم اصلاح را چه کسی برمی‌دارد
🔹واقعیت این است که مرجعیت اصلاحات آسیب‌هایی دیده است. نکته مهم دیگر اینکه ماهیت دولت مرکب کارش همین است؛ یعنی هم جنبش‌های اصلاحی را فشل می‌کند و هم پوزیسیون و اپوزیسیون را.
🔹 @Feirahi

@IRANPOLITICALSTUDIES
http://s9.picofile.com/file/8353069600/IMG_6614_copy.jpg
Audio
🔸درسگفتار فقه سیاسی
جلسه اول؛ جایگاه فقه سیاسی در طبقه بندی علوم
یکشنبه 28 بهمن 97

#فقه_سیاسی
🔹@Feirahi
فقه سیاسی؛ج2، 5 اسفند97.mp3
103.6 MB
🔸درسگفتار فقه سیاسی
جلسه دوم؛
چیستی، موضوع و مبانی فقه سیاسی
یکشنبه 5 اسفند 97

#فقه_سیاسی
🔹@Feirahi
سیره سیاسی پیامبر ص و ائمه جلسه دوم دکتر داود فیرحی
<unknown>
سیره سیاسی پیامبر اعظم(ص)
جلسه دوم؛ حجیت و اعتبار سیره
یکشنبه 6 اسفند 97

#سیره_سیاسی_پیامبر(ص)
@Feirahi
🔰سه راه حل موجود برای تعریف مناسبات قوانین مدرن و احکام شریعت

👤 داود فیرحی:

🔹جامعه ایران از دیدگاه آشتی بین قوانین مدرن و احکام شریعت و تعریف مناسبات میان این دو، هنوز به پایان راه نرسیده است

1️⃣برای حل این معما سه راه حل وجود دارد. نخست، بازگشت به شریعت و محدودکردن حاکمیت ملی است؛

🔺یعنی بازگشت به صوری سازی و از کار انداختن احکام حاکمیت ملی و اصالت بخشیدن صددرصدی به احکام شرع

2️⃣دومین راه کار از 1295 پیدا شد و آن اینکه تا جایی که ممکن است ملاک را قوانین موضوعه قرار دهند و احکام شرعی را حذف کنند

3️⃣ راه سومی هم وجود دارد و آن بازگشت به ایده مدرس است که بر مبنای آن مجلس قانونگذار بوده و در تمام حوزه های حقوقی و قانونی اصل بر قوانین موضوعه است، اما این ها نباید مغایر با شرع باشند.

🔺خوشا آن قانونگذار و نهادی که روزی بتواند این راه را به درستی اجرا کند./ جماران

🌱@Feirahi

https://www.jamaran.ir/fa/tiny/news-1133528
بازگشت به مدرس
🔹@Feirahi
آخرین خبر | بازگشت به مدرس

yon.ir/MoGdB

🔹@Feirahi
فقه سیاسی 3. 97.2.m4a
91.9 MB
🔸درسگفتار فقه سیاسی
جلسه سوم؛
روش شناسی فقه سیاسی
یکشنبه 12 اسفند 97
#فقه_سیاسی
🔹@Feirahi
سیره سیاسی3.m4a
77.7 MB
درسگفتار "سیره سیاسی" پیامبر اعظم(ص)
جلسه سوم؛ رابطه سیره و نظریه سیاسی
یکشنبه 13 اسفند 97

#سیره_سیاسی_پیامبر(ص)
🔹@Feirahi
فقه سیاسی.چهارم 12.97.m4a
97.1 MB
🔸درسگفتار فقه سیاسی
جلسه چهارم؛
"ملت: واقعیتی برساخته"
یکشنبه 19 اسفند 97
#فقه_سیاسی
🔹@Feirahi
سیره سیاسی پیامبر اعظم4.97.m4a
68.1 MB
🔸درسگفتار "سیره سیاسی" پیامبر اعظم(ص)
جلسه چهارم؛ سنت و شبکه قراردادها در آستانه اسلام
1. قبیله و قرار داد
2. شبکه قرارداد در مکه
4.شبکه قرارداد در یثرب
یکشنبه 20 اسفند 97

#سیره_سیاسی_پیامبر(ص)
🔹@Feirahi
💥تأملات خودمانی (21)؛

🔹"سیل و سیاست"

سال 98 سال ویژه ای است؛ تقارن "سیل" و "تحریم" این سال را به گونه‌ای متمایز در حافظه تاریخی ایرانیان ثبت خواهد کرد و البته تاریخ، نوع رفتار نسل ما با این دو رخداد را نیز به آیندگان گزارش خواهد نمود.

نخستین روزهای سال جدید، همراه باران و برف است. پدیده ای طبیعی که مثل هر امر طبیعی دیگر، دو وجه درهم تنیده دارد؛ آمیخته به نعمت و نقمت است. می تواند به مهر یا قهر طبعیت بدل شود و این، البته به سیاست و دولت بسته است؛

سنت قدمایی مرز نسبتا" روشنی بین طبیعت و سیاست می دید، به گونه‌ای که طغیان یکی آشوب دیگری نمی‌شد. اما، خیلی وقت است که در تمام دنیا ، طبعیت به سیاست گره خورده و امر طبیعی، امر سیاسی شده است.

بدین سان،در افکار عمومی، این که بارانی، مهر آسمان یا قهر سیلاب شود، به عهده سیاست و حکومت دیده می‌شود . چنین انتظاری، البته می‌تواند به "سیاست سیلاب" و یا برعکس،" سیلاب سیاست" بدل شود.

ظریفی از قول استادش نوشته بود؛"بر مسیل، خانه مسازید که اگر خانه سیل خراب کنید ، خانه تان ویران کند".
این، سیلابی ترین‌جمله ای است که می‌تواند درس ها و عبرت های مهمی برای سیاست در شرایط تحریم داشته باشد. در تأمل آتی به این نکته‌ها و عبرت ها می‌پردازیم؛ سیلاب تحریم. . .

#تأملات_خودمانی
@Feirahi
اردیبهشت ۱۳۷۸
ایستاده: دکتر تاجیک، دکتر شاهنده، دکتر فیرحی، دکتر عالم.
نشسته: دکتر احمدی، دکتر بشیریه، دکتر رضوی، مرحوم آیت الله عمید زنجانی، دکتر نقیب زاده.
@Feirahi
💥"بعثت و مدنیّت"

از دیدگاه تفکر سیاسی،«قرآن کریم» و «دولتِ مدینه» دو معجزۀ بزرگ اسلام و پیامبر اعظم(ص) است. اگر یکی راهنمای مکتوب بشر است،دوّمی، البته الگوی عمل سیاسی است.
🔹آیۀ 21 سورۀ احزاب، رسول خدا را «اسوۀ عمل صالح» معرفی می کند؛"لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا؛ به یقین براى شما در [روش و عمل] رسول خدا سرمشقى نيكوست براى آن كس كه به خدا و روز بازپسين اميد دارد و خدا را فراوان ياد مى ‏كند".
🔸همو، در آیتی دیگر، مأمور می شود که جامعۀ مؤمنان را از هرگونه خیال باطل باز دارد و تأکید نماید؛ " قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحَى إِلَيَّ أَنَّمَا إِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَمَنْ كَانَ يَرْجُو لِقَاءَ رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا؛ بگو من هم مثل شما بشرى هستم و به من وحى مى ‏شود كه خداى شما خدايى يگانه است پس هر كس به لقاى پروردگار خود اميد دارد بايد به كار شايسته بپردازد و هيچ كس را در پرستش پروردگارش شريك نسازد ﴿کهف/۱۱۰﴾.
🔹نخستین اقدام چنین پیامبری، پس از پیام توحید،اعتماد به مردم و تأسیس دولتِ مدینه، بر أساس قرارداد و رضایت عموم است. تأسیس شهر، و دولت-شهری که در آن مسلمان و غیر مسلمان حقوق سیاسی برابر دارند. پیامبر خدا، نه تنها هجرت از مکه را در قالب شبکه ای از قراردادها فراهم نمود، بلکه با ورود به یثرب، «پیش نویس قراردادی» را تنظیم کرد که «صحيفة النبي»، «وثیقه» يا «قانون اساسي مدينه»معروف است. قراردادی در 47 اصل، بین مسلمانان مهاجر و مردم یثرب، اعم از مسلمان و غیرمسلمان( اهل کتاب و دیگر هم پیمانان).
🔸بند/ اصل دوم این صحیفه، همۀ طرف های قرارداد را، فارغ از باورهای مذهبی شان، "امت واحد" می خواند که حقوق و سهمی مشترک در سرنوشت مدینه دارند؛«انَّهمْ اُمَّةٌ واحدةٌ مِن دُونِ الناسِ».
🔹بدین سان، دولت- شهر پیامبر بر بنیاد رضایت و قرارداد شکل گرفت وبالید و ثمر داد. الگویی از عمل صالح که توسط پیامبری اسوه ساخته شد اما نه تنها پیروانش آن را بسط و توسعه ندادند، بلکه به سنّتی فراموش شده در غبار زمان، و رواج "عادت واره های اقتدارگرا" بدل شد.

@Feirahi
🍁 فقه المقاصد

🔹فقه المقاصد یکی از مهم ترین مکاتب فقهی اهل سنت است که در حاشیه روش شناسی رایج اهل سنت همواره جریان داشته است. مشهورترین اندیشمندان فقه المقاصد شاطبی، آمدی، ابن رشد، طوقی، و از معاصرین قرضاوی و حمداوی هستند.

🔹قرضاوی فقه معاصر اهل سنت را به اعتبار روش استنباط و نوع مواجهه با زندگی امروز، به سه دسته(مدارس ثلاث) تقسیم کرده است: فقه نص گرای جزءنگر/ظاهرگرایان جدید؛ مکتب تأویل/تعطیل؛ فقه مقاصد/ مکتب وسط.

🔹فقه نص گرای جزءنگر/ ظاهرگرایان جدید

این مکتب فقهی وارث ظاهریه ی قدیم است. ویژگی های ظاهرگرایان جدید(سلفیه): فهم و تفسیر حرفی نصوص دین/ میل به تشدید و سخت گیری در احکام/ تکیه و اعتماد غرورآمیز به رأی و دیدگاهشان/ انکار و طرد شدید مخالفان/ تکفیر مخالفان/ و بی مبالاتی در ایجاد فتنه.
نتیجه این روش شناسی، بی توجهی به مصالح جوامع، مسائل نوپیدا و احکام جدید است.

🔹مکتب تأویل/ تعطیل

این مکتب دقیقاً در مقابل ظاهرگرایان قرار دارد. از نظر این مکتب، دین گوهر و شکلی دارد و اصل و حقیقت دین همانا گوهر و باطن آن است نه صورت آن. از نظر قرضاوی پیروان این مکتب به اسم مصالح و مقاصد به تعطیل نصوص مبادرت می ورزند. ویژگی های این مکتب: جهل به شریعت/ جرأت و تجری به طرح اقوال غیرعلمی/ غرب گرایی.
ترجیح منطق عقل به منطق وحی از مختصات عمومی این مکتب است. اینان چنین می اندیشند که هر کجا مصلحتی هست، شریعت الهی تابعی از آن است. در حالی که مکتب مقاصد ترجیح مصلحت را بیشتر به حوزه «ما لا نصّ فیه» اختصاص می دهد.

🔹فقه مقاصد/ مکتب وسط

قرضاوی، فقه المقاصد را مکتب میانه می نامد که غرض آن «ربط بین نصوص جزئیه و مقاصد کلی» است. ویژگی های این مکتب عبارتند از: ایمان به حکمت شریعت و تضمین مصالح خلق به دست شریعت/ پیوند درونی نصوص شریعت و ربط احکام آن با یکدیگر/ نظر معتدل به هر یک از امور دین و دنیا/ پیوند نصوص با واقعیت زندگی و روح عصر/ ایستادن بر خطّ تیسیر(آسان زیستتی)/ گشودگی به جهان و گفت و گو و تسامح، بدون ذوب شدگی یا انزوا.

🌿فقه و سیاست در ایران معاصر، نشر نی، جلد نخست، ص67-70.

@feirahi