مجموع 12 جلسه درسگفتار "فقه سیاسی" در ترم دوم سال تحصیلی 97-98 دانشگاه تهران 👆👆👆
🆔@Feirahi
🆔@Feirahi
حزب در اندیشه شهید بهشتی
🍀بهشتی ارزیابی جالبی از نسبت حزب و رهبری دارد؛ از یک سوی بر ضرورت همسویی حزب با نهاد رهبری تکیه دارد و چنین می اندیشد که؛ حزب در طول رهبری باشد و نه در عرض آن. وی در توضیح مواضع حزب جمهوری اسلامی تصریح دارد ؛«این تشکیلات باید تحقق بخشنده نظام امت و امامت باشد، چون نظام اسلامی ما نظام امامت و امت است؛ نه این که معارض امامت باشد». از سوی دیگر، در توضیح برنامه های حزب اشاره می کند که؛ «تبدیل شدن امامت فردی به امامت جمعی، و زمینۀ شرکت دادن هر چه بیشتر امت در امامت» از اهداف و برنامه های عمده حزب است. به نظر او، وحدت برخاسته از امامت حزب، پردوامتر و مؤثرتر و كامل تر از وحدت برخاسته از امامت فرد خواهد بود . بهشتی چنین می اندیشید که؛ اصل فردیت رهبری واحد و نقش خلاق آن در جامعه انکار ناپذیر است. اما از نکات زیر نیز نباید غفلت نمود؛
1☘️- پيدايش يك رهبر مورد قبول همه يا اكثريت جامعه امري نيست كه دفعتاً صورت گيرد. معمولاً طي يك دورۀ طولاني يا نيمه طولاني، يك چهره مورد شناسا يي و قبول چنين اكثريتي قرار مي گيرد. گاه هم دو، سه، يا چند چهره مزایا و جاذبه ها يي دارند كه جامعه موفق نمي شود از ميان آ نها يكي را برگزيند و بر ديگران ترجيح قطعي دهد و هر گروه از جامعه پيرو يكي از آنها مي شود. به اين ترتيب، جامعه غالباً از رهبري وحدت آفرین یک فرد برجسته برخوردار نیست و باید برای این فکری شود و نمی توان حل مشکل را صرفاً در رهبری واحد یک فرد جست.
☘️2- رهبري اشخاص براي هدايت كل جامعه لازم و مفيد است، ولي براي ادارۀ امور جامعه كافي نيست و در اين زمينه هرگز كارايي تشكيلات را ندارد. تجربۀ جمعی مكرر نشان داده است كه پيرامون رهبر يا رهبراني كه منفردند و تشكيلاتي ندارند، افراد يا گروهها و باندها به وجود می آيند كه هر يك جريان امور را به سويي كه خود تشخيص می دهند يا با خواسته ها و منافع خود سازگار مييابند، مي برند و چه بسا كه بر سر این ادعای خود كشمكشها دارند و كارهاي يكديگر را خنثي مي كنند. به اين ترتيب، وقتي پاي ادارۀ مملكت به ميان مي آيد، مي بينيم پیرامون يك رهبر واحد گرو هها و قطب هاي قدرت به وجود مي آید و اين وضع عملاً به ميان جامعه كشانده مي شود. و باز اين گروه بندي ها عملاً همان معایب احزاب متعدد و رقیب را دارد، آن هم بی سامان تر و مهارناپذیرتر، بي آ نكه محاسن تشكيلات را داشته باشد.
🌱-منبع؛ فصلنامه سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، دوره 42، شماره1، بهار1391.
@Feirahi
🍀بهشتی ارزیابی جالبی از نسبت حزب و رهبری دارد؛ از یک سوی بر ضرورت همسویی حزب با نهاد رهبری تکیه دارد و چنین می اندیشد که؛ حزب در طول رهبری باشد و نه در عرض آن. وی در توضیح مواضع حزب جمهوری اسلامی تصریح دارد ؛«این تشکیلات باید تحقق بخشنده نظام امت و امامت باشد، چون نظام اسلامی ما نظام امامت و امت است؛ نه این که معارض امامت باشد». از سوی دیگر، در توضیح برنامه های حزب اشاره می کند که؛ «تبدیل شدن امامت فردی به امامت جمعی، و زمینۀ شرکت دادن هر چه بیشتر امت در امامت» از اهداف و برنامه های عمده حزب است. به نظر او، وحدت برخاسته از امامت حزب، پردوامتر و مؤثرتر و كامل تر از وحدت برخاسته از امامت فرد خواهد بود . بهشتی چنین می اندیشید که؛ اصل فردیت رهبری واحد و نقش خلاق آن در جامعه انکار ناپذیر است. اما از نکات زیر نیز نباید غفلت نمود؛
1☘️- پيدايش يك رهبر مورد قبول همه يا اكثريت جامعه امري نيست كه دفعتاً صورت گيرد. معمولاً طي يك دورۀ طولاني يا نيمه طولاني، يك چهره مورد شناسا يي و قبول چنين اكثريتي قرار مي گيرد. گاه هم دو، سه، يا چند چهره مزایا و جاذبه ها يي دارند كه جامعه موفق نمي شود از ميان آ نها يكي را برگزيند و بر ديگران ترجيح قطعي دهد و هر گروه از جامعه پيرو يكي از آنها مي شود. به اين ترتيب، جامعه غالباً از رهبري وحدت آفرین یک فرد برجسته برخوردار نیست و باید برای این فکری شود و نمی توان حل مشکل را صرفاً در رهبری واحد یک فرد جست.
☘️2- رهبري اشخاص براي هدايت كل جامعه لازم و مفيد است، ولي براي ادارۀ امور جامعه كافي نيست و در اين زمينه هرگز كارايي تشكيلات را ندارد. تجربۀ جمعی مكرر نشان داده است كه پيرامون رهبر يا رهبراني كه منفردند و تشكيلاتي ندارند، افراد يا گروهها و باندها به وجود می آيند كه هر يك جريان امور را به سويي كه خود تشخيص می دهند يا با خواسته ها و منافع خود سازگار مييابند، مي برند و چه بسا كه بر سر این ادعای خود كشمكشها دارند و كارهاي يكديگر را خنثي مي كنند. به اين ترتيب، وقتي پاي ادارۀ مملكت به ميان مي آيد، مي بينيم پیرامون يك رهبر واحد گرو هها و قطب هاي قدرت به وجود مي آید و اين وضع عملاً به ميان جامعه كشانده مي شود. و باز اين گروه بندي ها عملاً همان معایب احزاب متعدد و رقیب را دارد، آن هم بی سامان تر و مهارناپذیرتر، بي آ نكه محاسن تشكيلات را داشته باشد.
🌱-منبع؛ فصلنامه سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، دوره 42، شماره1، بهار1391.
@Feirahi
Forwarded from داود فیرحی
حکمرانی حزبی.mp3
13.6 MB
حزب و حکمرانی در اندیشه آیت الله شهید بهشتی
تهران. 4 بهمن 97 . موزه سرای شهید بهشتی
🔸🔸🔸نسخه کم حجم
@Feirahi
تهران. 4 بهمن 97 . موزه سرای شهید بهشتی
🔸🔸🔸نسخه کم حجم
@Feirahi
نظریه امت و امامت.pdf
304.3 KB
🍁 رهبری و حکومت در اندیشه شهید بهشتی «نظریه امت و امامت»، فصلنامه سیاست دانشگاه تهران، بهار 1391.
🆔 @Feirahi
🆔 @Feirahi
Forwarded from امتداد آزادی
✅ دایره اطلاعرسانی منطقه تهران بزرگ حزب اتحاد ملت ایران اسلامی با همکاری حوزه آزادی برگزار میکند:
جلسه سوم از نشست سهگانه با حضور دکتر #فیرحی و #سعیدشریعتی
زمان: ۹ تیر/ ساعت ۱۸:۳۰
مکان: دفتر مرکزی حزب اتحاد
#امتدادآزادی
@etehad9_10
جلسه سوم از نشست سهگانه با حضور دکتر #فیرحی و #سعیدشریعتی
زمان: ۹ تیر/ ساعت ۱۸:۳۰
مکان: دفتر مرکزی حزب اتحاد
#امتدادآزادی
@etehad9_10
مجموعه 12 جلسه درسگفتار
سیره سیاسی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله؛
🌱 پیامبری و قرارداد
ترم دوم سال تحصیلی 1397-1398
👇👇👇
🆔 @Feirahi
سیره سیاسی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله؛
🌱 پیامبری و قرارداد
ترم دوم سال تحصیلی 1397-1398
👇👇👇
🆔 @Feirahi
Forwarded from داود فیرحی
سیره سیاسی (1) 97.11.29.m4a
66.2 MB
Forwarded from داود فیرحی
سیره سیاسی3.m4a
77.7 MB
Forwarded from داود فیرحی
سیره سیاسی پیامبر اعظم4.97.m4a
68.1 MB
🔸درسگفتار "سیره سیاسی" پیامبر اعظم(ص)
جلسه چهارم؛ سنت و شبکه قراردادها در آستانه اسلام
1. قبیله و قرار داد
2. شبکه قرارداد در مکه
4.شبکه قرارداد در یثرب
یکشنبه 20 اسفند 97
🔹@Feirahi
جلسه چهارم؛ سنت و شبکه قراردادها در آستانه اسلام
1. قبیله و قرار داد
2. شبکه قرارداد در مکه
4.شبکه قرارداد در یثرب
یکشنبه 20 اسفند 97
🔹@Feirahi
Forwarded from داود فیرحی
سیره سیاسی پیامبر اعظم 5.98.m4a
87.5 MB
🔸درسگفتار "سیره سیاسی" پیامبر اعظم(ص)
جلسه پنجم؛ "پیامبر(ص) و پیش نویس قرارداد مدینه"
دوشنبه19 فروردین 98
🔹@Feirahi
جلسه پنجم؛ "پیامبر(ص) و پیش نویس قرارداد مدینه"
دوشنبه19 فروردین 98
🔹@Feirahi
Forwarded from داود فیرحی
سیره سیاسی پیامبر(ص) 6.98.m4a
73.3 MB
🔸درسگفتار "سیره سیاسی" پیامبر اعظم(ص)
جلسه ششم؛
تصریح رسول خدا بر "حضور و مشارکت یهودی ها در قرارداد مدینه"
دوشنبه 26 فروردین 98
🔹@Feirahi
جلسه ششم؛
تصریح رسول خدا بر "حضور و مشارکت یهودی ها در قرارداد مدینه"
دوشنبه 26 فروردین 98
🔹@Feirahi
Forwarded from داود فیرحی
سیره سیاسی پیامبر 7.98.m4a
73 MB
🔸درسگفتار "سیره سیاسی" پیامبر اعظم(ص)
جلسه هفتم؛
برخی نکات مهم در قرارداد مدینه:"حرم، پناهندگی،صلح و داوری"
دوشنبه 2 اردیبهشت 98
🔹@Feirahi
جلسه هفتم؛
برخی نکات مهم در قرارداد مدینه:"حرم، پناهندگی،صلح و داوری"
دوشنبه 2 اردیبهشت 98
🔹@Feirahi
Forwarded from داود فیرحی
سیره پیامبر 8.98.m4a
80.9 MB
🔸درسگفتار "سیره سیاسی" پیامبر اعظم(ص)
جلسه هشتم؛
پیامدها و نتایج قرارداد مدینه؛
"ظهور دولت-شهر پیامبر"
دوشنبه 9 اردیبهشت 98
🔹@Feirahi
جلسه هشتم؛
پیامدها و نتایج قرارداد مدینه؛
"ظهور دولت-شهر پیامبر"
دوشنبه 9 اردیبهشت 98
🔹@Feirahi
Forwarded from داود فیرحی
سیره سیاسی پیامبر اعظم9.98.m4a
74.8 MB
🔸درسگفتار "سیره سیاسی" پیامبر اعظم(ص)
جلسه نهم:
از قانون اساسی مدینه تا صلح حدیبیه(اول تا پنجم هجرت)؛
" تحلیلی بر مواد دهگانه قرارداد حدیبیه"
دوشنبه 16 اردیبهشت 98
🔹@Feirahi
جلسه نهم:
از قانون اساسی مدینه تا صلح حدیبیه(اول تا پنجم هجرت)؛
" تحلیلی بر مواد دهگانه قرارداد حدیبیه"
دوشنبه 16 اردیبهشت 98
🔹@Feirahi
Forwarded from داود فیرحی
سیره سیاسی پیامبر 10.98.m4a
73.1 MB
🔸درسگفتار "سیره سیاسی" پیامبر اعظم(ص)
جلسه دهم:
ماهیت و تیپ قراردادها پس از پیمان صلح حدیبیه؛ الگوی قرارداد یمن.
دوشنبه 23 اردیبهشت 98
🔹@Feirahi
جلسه دهم:
ماهیت و تیپ قراردادها پس از پیمان صلح حدیبیه؛ الگوی قرارداد یمن.
دوشنبه 23 اردیبهشت 98
🔹@Feirahi
Forwarded from داود فیرحی
سیره سیاسی پیامبر 11.98.m4a
67.4 MB
📜 درسگفتار سیره سیاسی پیامبر اکرم (ص)
جلسه یازدهم؛
قراردادهای بعد از فتح مکه و بین سال های 8 تا 10 هجرت.
تیپ قراردادهای این دوره و بررسی موردی؛
📝" قرارداد صلح طائف و بنی ثقیف"
دوشنبه 30 اردیبهشت 98
🔹 @Feirahi
جلسه یازدهم؛
قراردادهای بعد از فتح مکه و بین سال های 8 تا 10 هجرت.
تیپ قراردادهای این دوره و بررسی موردی؛
📝" قرارداد صلح طائف و بنی ثقیف"
دوشنبه 30 اردیبهشت 98
🔹 @Feirahi
Forwarded from داود فیرحی
سیره سیاسی پیامبر(ص) 12.98.m4a
90.5 MB
📜 درسگفتار سیره سیاسی پیامبر اکرم(ص)
جلسه دوازدهم؛
📝 از قرارداد طائف تا هیأت نمایندگی هزار و صد نفری یمامه ؛
تحولات عام الوفود و گسترش صلح آمیز دولت پیامبر به شرق جزيرة العرب
سه شنبه 7 خرداد 98
🔹 @Feirahi
جلسه دوازدهم؛
📝 از قرارداد طائف تا هیأت نمایندگی هزار و صد نفری یمامه ؛
تحولات عام الوفود و گسترش صلح آمیز دولت پیامبر به شرق جزيرة العرب
سه شنبه 7 خرداد 98
🔹 @Feirahi
✔ داود فیرحی:🔻
1⃣ فقه شيعه مفهوم «ترور» و «خودکشى» را تحريم کرده است اما عمليات شهادت طلبانه را ذيل مفهوم عمومى «جهاد دفاعى» قرار داده و آنگاه حدود و شرايط اقدمات دفاع مشروع را توضيح داده است. شيعيان درباره جهاد دو ديدگاه را مطرح کرده اند: عده اى اندک از فقيهان شيعه جهاد را مطلقا دفاعى دانسته و از تقسيم جهاد به «ابتدايى» و «دفاعى» انتقاد کرده اند اما اغلب فقيهان شيعه تقسيم رايج مسلمانان از جهاد به «جهاد اوليه» و «دفاعى» را پذيرفته اند؛ با اين قيد تعيين کننده که جهاد ابتدايى مشروط به حضور امام مبسوط اليد معصوم است. چنين قيدى استراتژى جهادى شيعه در دوره غيبت را محصور در جهاد دفاعى و دفاع مشروع کرده است. بنابراين، از فقه شيعه به هيچ وجه نمى توان براى توجيه هيچ اقدام تروريستى و خشونت طلبانه بين المللى استفاده کرد.
2⃣ همچنين فقه شيعه در استراتژى دفاعى خود، دو قيد ممنوع دارد: تحريم فتک و غَدْر، منع ترور و حرمت نقض عهد و ميثاق. بدين سان، استناد تروريست ها و ادبيات تروريستى در حمايت شيعيان از تروريسم، يک خطاى حقوقى آشکار است. فقه شيعه ترور و نقض عهد و پيمان را مطلقا تحريم مى کند.
منابع فقه شيعه علاوه بر مواضع بنيادى مزبور، ملاحظات مهم ديگرى را در استراتژى دفاعى خود لحاظ کرده اند:
اولاً، وقتى دفاع واجب است که مهاجمان هجوم مسلّحانه به درون خانه / مرزهاى جامعه اسلامى داشته و قصد جان و ناموس و حريم مسلمانان را دارند، هرچند در خصوص وجوب دفاع از مال تأمّل و اختلاف است.
ثانيا، قصد تعطيل شريعت و نمادهاى اسلامى را داشته باشند.
ثالثا، فقط مهاجمان مسلّح و حاميان مستقيم آنان هدف اقدامات دفاعى قرار مى گيرند. در چنين شرايطى، دفاع به هر طريق ممکن، حتى در صورت علم به کشته شدن مدافعان مسلمان، واجب است.
3⃣ برخى گزارش ها و فتاواى معاصر دفاع انتحارى يا عمليات شهادت طلبانه را با تکيه بر چنين زمينه اى از فرهنگ دفاعى و با قيد «عدم تعرّض به غير نظاميان» تجويز کرده اند. با اين حال، ادبيات بحث هنوز در تحقيقات شيعى معاصر از غناى لازم براى داورى و درک قطعى برخوردار نيست و به لحاظ تفاوت با اهل سنّت، نمى توان ادبيات موجود در فقه معاصر اهل سنّت را به جوامع شيعى تعميم داد. اما به نظر مى رسد تحوّلات اخير در فلسطين اشغالى و به ويژه حوادث اخير عراق، زمينه لازم براى گسترش اين مباحث را آماده مى کنند. ظهور موج استفتائات از مراجع شيعه، به ويژه آية الله العظمى سيستانى در عراق و نيز تأمّلات و اظهارات همراه با احتياط ايشان و خوددارى از خونريزى بيشتر در عراق تا مرحله اى که ناگزير بايد شيعيان از اقدامات بازدارنده ترى سخن بگويند، اين مباحث را در افکار عمومى شيعه زنده تر کرده است.
🆔@Feirahi
1⃣ فقه شيعه مفهوم «ترور» و «خودکشى» را تحريم کرده است اما عمليات شهادت طلبانه را ذيل مفهوم عمومى «جهاد دفاعى» قرار داده و آنگاه حدود و شرايط اقدمات دفاع مشروع را توضيح داده است. شيعيان درباره جهاد دو ديدگاه را مطرح کرده اند: عده اى اندک از فقيهان شيعه جهاد را مطلقا دفاعى دانسته و از تقسيم جهاد به «ابتدايى» و «دفاعى» انتقاد کرده اند اما اغلب فقيهان شيعه تقسيم رايج مسلمانان از جهاد به «جهاد اوليه» و «دفاعى» را پذيرفته اند؛ با اين قيد تعيين کننده که جهاد ابتدايى مشروط به حضور امام مبسوط اليد معصوم است. چنين قيدى استراتژى جهادى شيعه در دوره غيبت را محصور در جهاد دفاعى و دفاع مشروع کرده است. بنابراين، از فقه شيعه به هيچ وجه نمى توان براى توجيه هيچ اقدام تروريستى و خشونت طلبانه بين المللى استفاده کرد.
2⃣ همچنين فقه شيعه در استراتژى دفاعى خود، دو قيد ممنوع دارد: تحريم فتک و غَدْر، منع ترور و حرمت نقض عهد و ميثاق. بدين سان، استناد تروريست ها و ادبيات تروريستى در حمايت شيعيان از تروريسم، يک خطاى حقوقى آشکار است. فقه شيعه ترور و نقض عهد و پيمان را مطلقا تحريم مى کند.
منابع فقه شيعه علاوه بر مواضع بنيادى مزبور، ملاحظات مهم ديگرى را در استراتژى دفاعى خود لحاظ کرده اند:
اولاً، وقتى دفاع واجب است که مهاجمان هجوم مسلّحانه به درون خانه / مرزهاى جامعه اسلامى داشته و قصد جان و ناموس و حريم مسلمانان را دارند، هرچند در خصوص وجوب دفاع از مال تأمّل و اختلاف است.
ثانيا، قصد تعطيل شريعت و نمادهاى اسلامى را داشته باشند.
ثالثا، فقط مهاجمان مسلّح و حاميان مستقيم آنان هدف اقدامات دفاعى قرار مى گيرند. در چنين شرايطى، دفاع به هر طريق ممکن، حتى در صورت علم به کشته شدن مدافعان مسلمان، واجب است.
3⃣ برخى گزارش ها و فتاواى معاصر دفاع انتحارى يا عمليات شهادت طلبانه را با تکيه بر چنين زمينه اى از فرهنگ دفاعى و با قيد «عدم تعرّض به غير نظاميان» تجويز کرده اند. با اين حال، ادبيات بحث هنوز در تحقيقات شيعى معاصر از غناى لازم براى داورى و درک قطعى برخوردار نيست و به لحاظ تفاوت با اهل سنّت، نمى توان ادبيات موجود در فقه معاصر اهل سنّت را به جوامع شيعى تعميم داد. اما به نظر مى رسد تحوّلات اخير در فلسطين اشغالى و به ويژه حوادث اخير عراق، زمينه لازم براى گسترش اين مباحث را آماده مى کنند. ظهور موج استفتائات از مراجع شيعه، به ويژه آية الله العظمى سيستانى در عراق و نيز تأمّلات و اظهارات همراه با احتياط ايشان و خوددارى از خونريزى بيشتر در عراق تا مرحله اى که ناگزير بايد شيعيان از اقدامات بازدارنده ترى سخن بگويند، اين مباحث را در افکار عمومى شيعه زنده تر کرده است.
🆔@Feirahi
🔹چرا احزاب در ایران کارایی لازم را ندارند؟
✅ در دوره مشروطه در جامعه ایران این تردید وجود داشت که حکومت باید بهصورت فدرالی اداره شود یا ملی؟ و سرانجام به سمت «دولت ملی» حرکت کرد. در این فضا، اولین موتوری که میتوانست دموکراسی ملی را پیش برد، انجمنهای ایالتی و ولایتی بودند.
بنابراین این انجمنها نسل اول تشکلهای سازنده دموکراسی در ایران هستند.
✅ تفاوت حزب با انجمن
تفاوت حزب با انجمن در این است که حزب، در پایتخت کشور، یک دفتر مرکزی دارد و در استان ها و شهرهای دیگر دفاتر منطقهای ایجاد میکند. اما انجمنها در هر استان و حتی شهر به صورتی مستقل عمل میکردند؛ یعنی، انجمن مشهد، تبریز، رشت و اصفهان هر یک مستقل بوده و فعالیت منطقهای خاص خود را انجام میدادند. بنابراین، انجمن تهران فقط برای تهران فعالیت میکرد. درسال 1360 بعد از انقلاب، که اولین قانون احزاب تصویب شد و احزاب در کنار انجمنهای معلمان و مهندسان قرار داده شدند.
نخستین نسل فعالیتهای سیاسی ما را انجمنها انجام دادند تا آنجا که مرحوم آیتالله نائینی در کتاب «تنبیهالامه و تنزیهالمله» گفتند بدون انجمنهای صحیح، دموکراسی شکل نخواهد گرفت. به این ترتیب اولین و دومین انتخابات مشروطه ما را انجمنهای ایالتی برعهده گرفتند و نمایندگان محلی را به تهران فرستادند و در واقع از درون نمایندگان این انجمنها بود که احزاب سیاسی ظاهر شدند و کوشش کردند به جای اینکه سیستم انجمنی را پیش برند، سیستم حزبی را راه بیندازند. این اقدامات، تحولات بسیار بزرگی در ایران بود. با این حال، نه انجمنها و نه احزاب هیچ یک موفق نشدند؛ اما چرا؟
❓چرا در جامعه ما، احزاب کارکرد موفقی نداشتند؟
در بحث احزاب، در ایران دو مناقشه جدی وجود دارد. چون در دوره مشروطه درک روشنی از دولت مدرن وجود نداشت برخی همچون مرحوم نائینی معتقد بودند که دولت قدیم «دولت مالکانه» بود؛ یعنی، مردم، سرزمین و دارایی های سرزمین، ملک پادشاه بود. اما دولت جدید «دولت امانتیه» است؛ یعنی دولت، امانتدار ملک مردم است؛ بنابراین، دولت وکیل مردم است. رهبران مذهبی همیشه در اصطلاحات فقهیشان از دو نوع امانت سخن میگویند؛ یک عده امانت را امانت ملی میگویند به این معنا که افراد کسانی را وکیل میگیرند تا در آنجاهایی که نیستند به جای آنان تصمیم بگیرند و عمل کنند. اما تعدادی از علما معتقد بودند حکومت امانت شرعی است نه امانت ملی. از این رو، کسانی که صاحب صلاحیتهای شرعی هستند باید آن را به عهد بگیرند. افرادی مثل شیخ فضلالله نوری از جمله این عالمان بودند که معتقد بودند حکومت یک چنین امانتی است و به همین دلیل به همه تعلق ندارد بلکه تصدی آن برعهده کسانی است که شرایط شرعی دارند مثل دانستن فقه، عدالت و...
🔹حزب در ایران از جهت مسائل تئوریک رنج میبرد
«آیا دولت امانت ملی از طرف ملت به حاکم است یا حکومت امانت شرعی از طرف شارع به حاکم است؟» این مناقشهاست که تا به امروز ادامه پیدا کرده است. این دو دیدگاه، اهمیت حزب در ایران را هم متأثر کردهاند و به همین دلیل است که حزب در ایران از جهت مسائل تئوریک رنج میبرد.
در خصوص این مناقشه، سه فرض مترتب است؛
1. فرض نخست این است که همه حکومت امانت شرعی است؛ یعنی، مردم نقشی ندارند. بهعنوان مثال، مرحوم آیتالله مؤمن معتقد بود که همه حکومت امانت شرعی است و نمایندگان مجلس قبل از اینکه وکیل مردم باشند، دست قانونگذار فقیهاند. به این دلیل است که شورای نگهبان حق دارد که برای انتخاب نمایندگان شرط بگذارد.
2. فرض دوم که امثال آیتالله نائینی آن را دنبال میکردند این بود که حکومت اساساً «امانتی ملی» است. به این معنا که دولت را میتوان به هر کسی بهعنوان وکیل واگذار کرد. وکیل صلاحیت ویژهای نمیخواهد، فقط باید امانتدار و درستکار باشد و اطلاعاتی را در خصوص حوزه نمایندگیاش داشته باشد. به این ترتیب برای وکیل شرط مذهب هم قائل نبودند.
3. فرض سوم، برخی بر این باور بودند که بخشی از حکومت امانت شرعیه است و برخی امانت ملی است.
آنچه بسیار اهمیت دارد این است که این مناقشه همچنان ادامه دارد و به طور کامل در ایران حل نشده است، به همین خاطر وقتی فعالیتهای حزبی شروع میشود نیروهای مذهبی و نیروهای سیاسی گروهبندی میشوند و مثلاً حزب الف و حزب ب اتوماتیک به طرفداری از تئوری «حاکمیت مردم» و «حاکمیت شرعی» میپردازند. به نظر میرسد، حل نشدن این مناقشه و این پرسش که «آیا دولت امانت ملی از طرف ملت به حاکم است یا حکومت امانت شرعی از طرف شارع به حاکم است؟» زمینهساز شکلگیری یک تقابل تئوریک در ایران شده است. این از ویژگیهای جامعه ایران است و حل آن به گفتوگوهای تئوریک در جامعه نیازمند است.
🆔 @Feirahi
✔ روزنامه ایران | شماره :7101 | تاریخ 1398/4/17
http://www.iran-newspaper.com/Newspaper/Page/7101/Thought/9/0#pagedetails
✅ در دوره مشروطه در جامعه ایران این تردید وجود داشت که حکومت باید بهصورت فدرالی اداره شود یا ملی؟ و سرانجام به سمت «دولت ملی» حرکت کرد. در این فضا، اولین موتوری که میتوانست دموکراسی ملی را پیش برد، انجمنهای ایالتی و ولایتی بودند.
بنابراین این انجمنها نسل اول تشکلهای سازنده دموکراسی در ایران هستند.
✅ تفاوت حزب با انجمن
تفاوت حزب با انجمن در این است که حزب، در پایتخت کشور، یک دفتر مرکزی دارد و در استان ها و شهرهای دیگر دفاتر منطقهای ایجاد میکند. اما انجمنها در هر استان و حتی شهر به صورتی مستقل عمل میکردند؛ یعنی، انجمن مشهد، تبریز، رشت و اصفهان هر یک مستقل بوده و فعالیت منطقهای خاص خود را انجام میدادند. بنابراین، انجمن تهران فقط برای تهران فعالیت میکرد. درسال 1360 بعد از انقلاب، که اولین قانون احزاب تصویب شد و احزاب در کنار انجمنهای معلمان و مهندسان قرار داده شدند.
نخستین نسل فعالیتهای سیاسی ما را انجمنها انجام دادند تا آنجا که مرحوم آیتالله نائینی در کتاب «تنبیهالامه و تنزیهالمله» گفتند بدون انجمنهای صحیح، دموکراسی شکل نخواهد گرفت. به این ترتیب اولین و دومین انتخابات مشروطه ما را انجمنهای ایالتی برعهده گرفتند و نمایندگان محلی را به تهران فرستادند و در واقع از درون نمایندگان این انجمنها بود که احزاب سیاسی ظاهر شدند و کوشش کردند به جای اینکه سیستم انجمنی را پیش برند، سیستم حزبی را راه بیندازند. این اقدامات، تحولات بسیار بزرگی در ایران بود. با این حال، نه انجمنها و نه احزاب هیچ یک موفق نشدند؛ اما چرا؟
❓چرا در جامعه ما، احزاب کارکرد موفقی نداشتند؟
در بحث احزاب، در ایران دو مناقشه جدی وجود دارد. چون در دوره مشروطه درک روشنی از دولت مدرن وجود نداشت برخی همچون مرحوم نائینی معتقد بودند که دولت قدیم «دولت مالکانه» بود؛ یعنی، مردم، سرزمین و دارایی های سرزمین، ملک پادشاه بود. اما دولت جدید «دولت امانتیه» است؛ یعنی دولت، امانتدار ملک مردم است؛ بنابراین، دولت وکیل مردم است. رهبران مذهبی همیشه در اصطلاحات فقهیشان از دو نوع امانت سخن میگویند؛ یک عده امانت را امانت ملی میگویند به این معنا که افراد کسانی را وکیل میگیرند تا در آنجاهایی که نیستند به جای آنان تصمیم بگیرند و عمل کنند. اما تعدادی از علما معتقد بودند حکومت امانت شرعی است نه امانت ملی. از این رو، کسانی که صاحب صلاحیتهای شرعی هستند باید آن را به عهد بگیرند. افرادی مثل شیخ فضلالله نوری از جمله این عالمان بودند که معتقد بودند حکومت یک چنین امانتی است و به همین دلیل به همه تعلق ندارد بلکه تصدی آن برعهده کسانی است که شرایط شرعی دارند مثل دانستن فقه، عدالت و...
🔹حزب در ایران از جهت مسائل تئوریک رنج میبرد
«آیا دولت امانت ملی از طرف ملت به حاکم است یا حکومت امانت شرعی از طرف شارع به حاکم است؟» این مناقشهاست که تا به امروز ادامه پیدا کرده است. این دو دیدگاه، اهمیت حزب در ایران را هم متأثر کردهاند و به همین دلیل است که حزب در ایران از جهت مسائل تئوریک رنج میبرد.
در خصوص این مناقشه، سه فرض مترتب است؛
1. فرض نخست این است که همه حکومت امانت شرعی است؛ یعنی، مردم نقشی ندارند. بهعنوان مثال، مرحوم آیتالله مؤمن معتقد بود که همه حکومت امانت شرعی است و نمایندگان مجلس قبل از اینکه وکیل مردم باشند، دست قانونگذار فقیهاند. به این دلیل است که شورای نگهبان حق دارد که برای انتخاب نمایندگان شرط بگذارد.
2. فرض دوم که امثال آیتالله نائینی آن را دنبال میکردند این بود که حکومت اساساً «امانتی ملی» است. به این معنا که دولت را میتوان به هر کسی بهعنوان وکیل واگذار کرد. وکیل صلاحیت ویژهای نمیخواهد، فقط باید امانتدار و درستکار باشد و اطلاعاتی را در خصوص حوزه نمایندگیاش داشته باشد. به این ترتیب برای وکیل شرط مذهب هم قائل نبودند.
3. فرض سوم، برخی بر این باور بودند که بخشی از حکومت امانت شرعیه است و برخی امانت ملی است.
آنچه بسیار اهمیت دارد این است که این مناقشه همچنان ادامه دارد و به طور کامل در ایران حل نشده است، به همین خاطر وقتی فعالیتهای حزبی شروع میشود نیروهای مذهبی و نیروهای سیاسی گروهبندی میشوند و مثلاً حزب الف و حزب ب اتوماتیک به طرفداری از تئوری «حاکمیت مردم» و «حاکمیت شرعی» میپردازند. به نظر میرسد، حل نشدن این مناقشه و این پرسش که «آیا دولت امانت ملی از طرف ملت به حاکم است یا حکومت امانت شرعی از طرف شارع به حاکم است؟» زمینهساز شکلگیری یک تقابل تئوریک در ایران شده است. این از ویژگیهای جامعه ایران است و حل آن به گفتوگوهای تئوریک در جامعه نیازمند است.
🆔 @Feirahi
✔ روزنامه ایران | شماره :7101 | تاریخ 1398/4/17
http://www.iran-newspaper.com/Newspaper/Page/7101/Thought/9/0#pagedetails