⚠️عبور از فقه به اخلاق، ظاهر زیبایی دارد اما باطنش تلخ است.
اخلاق که نمی تواند نظام زندگی درست کند. اخلاق درونی است.
شما مجبورید قانون درست کنید.
قانون که نمی تواند از درون اخلاق سر به بیرون بیاورد. قانون از درون اراده می آید.
در واقع برای اداره جامعه همیشه به قوانین موضوعه احتیاج داریم .
🛑اثر بعدی من بررسی مفهوم قانون در ایران معاصر است.
در واقع ادامه فقه و حکمرانی حزبی است؛
درباره این است که وقتی ما قانون را مینویسیم، آن قانون چه نسبتی با فرهنگ و جامعه و قانون گذار دارد.
#مفهوم_قانون
🍁گفتگوی داود فیرحی با اندیشه پویا، شهریور۹۶.
@feirahi
اخلاق که نمی تواند نظام زندگی درست کند. اخلاق درونی است.
شما مجبورید قانون درست کنید.
قانون که نمی تواند از درون اخلاق سر به بیرون بیاورد. قانون از درون اراده می آید.
در واقع برای اداره جامعه همیشه به قوانین موضوعه احتیاج داریم .
🛑اثر بعدی من بررسی مفهوم قانون در ایران معاصر است.
در واقع ادامه فقه و حکمرانی حزبی است؛
درباره این است که وقتی ما قانون را مینویسیم، آن قانون چه نسبتی با فرهنگ و جامعه و قانون گذار دارد.
#مفهوم_قانون
🍁گفتگوی داود فیرحی با اندیشه پویا، شهریور۹۶.
@feirahi
#مصاحبه
گفتگوی کوتاه تلفنی با داود فیرحی در مورد نظریه اصلاح امام حسین (ع)
@feirahi
https://t.me/Isf_law_school/1949
گفتگوی کوتاه تلفنی با داود فیرحی در مورد نظریه اصلاح امام حسین (ع)
@feirahi
https://t.me/Isf_law_school/1949
Telegram
پل چوبي
📌☎️ آخرین مکالمه تلفنی خود (دکتر محمد علی کرباسیون) با حضرت استاد دکتر داود فیرحی در موضوع نظریه ی اصلاح قیام حضرت اباعبدالله را تقدیم علاقمندان آن استاد بزرگوار می کنم.
تاریخ گفتگو شهریور ۱۳۹۹
@Isf_law_school
تاریخ گفتگو شهریور ۱۳۹۹
@Isf_law_school
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🔸چهاردهمین همایش سالانه انجمن علوم سیاسی ایران
🔺کلیپ یادبود استاد فقید، مرحوم دکتر داود فیرحی
🗓 تاریخ برگزاری: ۱۴ اسفند ماه ۱۳۹۹
@IPS_A
@feirahi
🔺کلیپ یادبود استاد فقید، مرحوم دکتر داود فیرحی
🗓 تاریخ برگزاری: ۱۴ اسفند ماه ۱۳۹۹
@IPS_A
@feirahi
🍁استبداد و پرسش ناپذیری، ملازم با ادعای مالکیت مطلق بر انسان ها و طبیعت است؛ و چون مالکیت مطلق و پرسش ناپذیری ناشی از آن، منحصرا از آن خداوند است، لاجرم حاکمان و به طور کلی بشر مستبد سر از ادعای الوهیت و البته شرک در می آورد. روشن است که خودستایی، مطلق بینی و تقدیس از عوارض بدخیم چنین دگردیسی روانی در عوالم ذهنی مستبدان و نظام استبداد است. چیزی که به تعبیر نایینی، یاران و اعوانش در دوام و انتشارش در جامعه و نسل ها، مساعدتش کنند.
🍃 آستانه ی تجدد، نشر نی، ۱۳۹۵، چاپ دوم، ص۱۱۳.
@feirahi
🍃 آستانه ی تجدد، نشر نی، ۱۳۹۵، چاپ دوم، ص۱۱۳.
@feirahi
وداع با دانشگاه
#دلنوشته
بعد از ماه ها که از رفتنت میگذرد به خود جرأت داده و راهی جایی میشوم که بهترین سال های عمرت را در آنجا سپری کرده بودی.
برایم تعریف کرده بودی اولین بار که از جلوی دانشگاه تهران می گذشتی، بر آستانه ی آن ایستاده و گفتی ”باید در این دانشگاه تحصیل کنم”
در نبود پدر و سرپرستی مادر پیرت روزها کار کردی و شب ها درس خواندی تا در رشته ی علوم سیاسی آنجا قبول شدی.
آن روزها ساکن قم بودیم و تو بین قم تهران و دانشگاه و حوزه در تردد بودی، این دو بال که به تو شوق پرواز میداد گاها تبدیل به دو لبه ی قیچی برای حذف و مخالفت هایی میشد که در ادامه ی راهت بی تاثیر بود.
چند بار همراهت به دانشگاه آمدم، زمانی که برای دفاع از رساله ی دکترایت بود و بعد از دفاعیه برای مشورت اساتید از جلسه بیرون آمدیم، بلندگوی جلسه روشن مانده بود و داوران بی توجه به آن درباره ی نمره گفتگو میکردند و سالن پر شده بود از شوق و خنده ی حضار!
مسیر اندیشه ات آرام آرام از کلاس ها و سخنرانی ها به کتاب ها و خط سیر روشنی از ایده های شفافی منتهی میشد که علاقمندان خاص خود را داشت.
این شانس را داشتم که تو را برای پاسخ به سوال هایم همیشه در کنارم داشته باشم
روزی پرسیدم جمهوری اسلامی چقدر تحت تاثیر انقلاب مشروطه است؟
نگاهی به بزرگراه شیخ فضل الله نوری کردی و گفتی
هر وقت بزرگراهی به نام نائینی دیدی
میتوانی به تاثیر مشروطه امیدار باشی
کرونا که آمد امیدوار بودیم از حجم کارهایت کاسته شود ولی تو کمتر استراحت میکردی و نگران پروژه های نیمه تمامت بودی
وحال تو رفته ای
از میان خیابان های سرد و خاموش و راهروهای خالی از هیاهوی دانشجویان وارد اتاقت میشوم
گل هایی که به یادت کنار در گذاشته اند اکنون خشکیده اند، اتاق ساکت و مغموم با پنجره ای بسته و کتاب هایی که روی هم تلمبار شده اند، چند صندلی چوبی در انتظار دانشجویانی که به دیدنت می آمدند
دسته گلی به یادت روی میز میگذارم
میدانم که آن نیز چند روزی دیگر خشک خواهد شد ولی اندیشه ات هرگز...
زهرا حمیدی منفرد
همسر استاد فیرحی
@feirahi
#دلنوشته
بعد از ماه ها که از رفتنت میگذرد به خود جرأت داده و راهی جایی میشوم که بهترین سال های عمرت را در آنجا سپری کرده بودی.
برایم تعریف کرده بودی اولین بار که از جلوی دانشگاه تهران می گذشتی، بر آستانه ی آن ایستاده و گفتی ”باید در این دانشگاه تحصیل کنم”
در نبود پدر و سرپرستی مادر پیرت روزها کار کردی و شب ها درس خواندی تا در رشته ی علوم سیاسی آنجا قبول شدی.
آن روزها ساکن قم بودیم و تو بین قم تهران و دانشگاه و حوزه در تردد بودی، این دو بال که به تو شوق پرواز میداد گاها تبدیل به دو لبه ی قیچی برای حذف و مخالفت هایی میشد که در ادامه ی راهت بی تاثیر بود.
چند بار همراهت به دانشگاه آمدم، زمانی که برای دفاع از رساله ی دکترایت بود و بعد از دفاعیه برای مشورت اساتید از جلسه بیرون آمدیم، بلندگوی جلسه روشن مانده بود و داوران بی توجه به آن درباره ی نمره گفتگو میکردند و سالن پر شده بود از شوق و خنده ی حضار!
مسیر اندیشه ات آرام آرام از کلاس ها و سخنرانی ها به کتاب ها و خط سیر روشنی از ایده های شفافی منتهی میشد که علاقمندان خاص خود را داشت.
این شانس را داشتم که تو را برای پاسخ به سوال هایم همیشه در کنارم داشته باشم
روزی پرسیدم جمهوری اسلامی چقدر تحت تاثیر انقلاب مشروطه است؟
نگاهی به بزرگراه شیخ فضل الله نوری کردی و گفتی
هر وقت بزرگراهی به نام نائینی دیدی
میتوانی به تاثیر مشروطه امیدار باشی
کرونا که آمد امیدوار بودیم از حجم کارهایت کاسته شود ولی تو کمتر استراحت میکردی و نگران پروژه های نیمه تمامت بودی
وحال تو رفته ای
از میان خیابان های سرد و خاموش و راهروهای خالی از هیاهوی دانشجویان وارد اتاقت میشوم
گل هایی که به یادت کنار در گذاشته اند اکنون خشکیده اند، اتاق ساکت و مغموم با پنجره ای بسته و کتاب هایی که روی هم تلمبار شده اند، چند صندلی چوبی در انتظار دانشجویانی که به دیدنت می آمدند
دسته گلی به یادت روی میز میگذارم
میدانم که آن نیز چند روزی دیگر خشک خواهد شد ولی اندیشه ات هرگز...
زهرا حمیدی منفرد
همسر استاد فیرحی
@feirahi
🌲
کاشت نهال به یاد دکتر داود فیرحی
🪴 تهیه ی نهال درخت توسط همسر داود فیرحی و کاشت نهال با همکاری جمعی از کارمندان دانشگاه تهران (جناب آقای هدایتی، قربعلی و دولتیار )
امروز در محوطه ی داخلی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
۱۹ اسفند ۹۹
@feirahi
کاشت نهال به یاد دکتر داود فیرحی
🪴 تهیه ی نهال درخت توسط همسر داود فیرحی و کاشت نهال با همکاری جمعی از کارمندان دانشگاه تهران (جناب آقای هدایتی، قربعلی و دولتیار )
امروز در محوطه ی داخلی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
۱۹ اسفند ۹۹
@feirahi
🍁"فرعون گفت: بگذارید موسی را بکشم او هم پروردگارش را بخواند (و از او کمک جوید) زیرا من می ترسم که دین شما را تغییر دهد و یا در زمین فساد پدید آورد" (غافر آیه ۲۶).
🔹نایینی با استناد به این آیه نکته ی مهمی را مورد توجه قرار می دهد. حاکمان مستبد همیشه سعی می کنند استبداد خود را پوشش و توجیه دینی دهند...
فرعون مصر هر نوع اصلاح فرهنگی اجتماعی را نوعی بد دینی می نامد و با ابزار دین و به بهانه ی دفاع از دین مردم به جنگ پیامبر خدا می رود.
به نظر نایینی، ممکن است زمان و مکان تغییر کند اما این سنت و سرشت استبداد هرگز دگرگون نمی شود. سنت هماره جاری و مذموم که در مشروطیت ایران نیز به کار افتاد و به استناد حمایت از دین اسلام مجلس نوپای مشروطه را به توپ بستند.
🍃 آستانه ی تجدد، نشر نی، چاپ دوم، ۱۳۹۵، ص۷۶.
@feirahi
🔹نایینی با استناد به این آیه نکته ی مهمی را مورد توجه قرار می دهد. حاکمان مستبد همیشه سعی می کنند استبداد خود را پوشش و توجیه دینی دهند...
فرعون مصر هر نوع اصلاح فرهنگی اجتماعی را نوعی بد دینی می نامد و با ابزار دین و به بهانه ی دفاع از دین مردم به جنگ پیامبر خدا می رود.
به نظر نایینی، ممکن است زمان و مکان تغییر کند اما این سنت و سرشت استبداد هرگز دگرگون نمی شود. سنت هماره جاری و مذموم که در مشروطیت ایران نیز به کار افتاد و به استناد حمایت از دین اسلام مجلس نوپای مشروطه را به توپ بستند.
🍃 آستانه ی تجدد، نشر نی، چاپ دوم، ۱۳۹۵، ص۷۶.
@feirahi
🏷 مجموعه #درسگفتار های #فرهنگ_سیاسی در ایران معاصر/ داود فیرحی/ پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی
➖ جلسه اول
➖ جلسه دوم
➖ جلسه سوم
➖ جلسه چهارم
➖ جلسه پنجم
➖ جلسه ششم
➖ جلسه هفتم
➖ جلسه هشتم
➖ جلسه نهم
➖ جلسه دهم
➖ جلسه یازدهم
🎧 لطفا برای شنیدن هر کلاس بر روی جلسه مورد نظر کلیک نمایید.
@feirahi
➖ جلسه اول
➖ جلسه دوم
➖ جلسه سوم
➖ جلسه چهارم
➖ جلسه پنجم
➖ جلسه ششم
➖ جلسه هفتم
➖ جلسه هشتم
➖ جلسه نهم
➖ جلسه دهم
➖ جلسه یازدهم
🎧 لطفا برای شنیدن هر کلاس بر روی جلسه مورد نظر کلیک نمایید.
@feirahi
Forwarded from 📚✏️ندای سیاست
از دکتر داود فیرحی استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران پرسیدیم در سالی که گذشت بیشتر در چه زمینه ای مطالعه داشته اند؟ ایشان نوشتند:
@Nedaye_siyasat
@Nedaye_siyasat
Forwarded from 📚✏️ندای سیاست
1- به ملاحظه حوزه کاری که داشتم. سال 96 از کتاب های خارجی بیشتر آثار دو نفر را خواندم؛
الف) کارهای جرمی والدرون
Jeremy waldron
ب) برایان تیرنی
Brian Tierney
هر دو نویسنده بر الهیات و دموکراسی تمرکز دارند.
2- از کتاب های فارسی هم آثار مربوط به دوره قاجاریه و عصر مشروطه را بیشتر تمرکز داشتم.
2002. God, Locke and Equality. ISBN 0-521-89057-8
2016.
Political Political Theory, Harvard University Press. ISBN 978-0-674-7438
مربوط به والدرون
Religion, Law and the Growth of Constitutional Thought, 1150-1650 (Cambridge, 1982) (Japanese translation, 1986, French translation, 1993, Persian translation, 2015)
The Crisis of Church and State, 1050-1300 (New York, 1964)
Great Issues in Western Civilization, 2 vols. (New York, 1967) (with Donald Kagan and L. Pearce Williams
سه کتاب از تیرنی
#اختصاصی
@Nedaye_siyasat
الف) کارهای جرمی والدرون
Jeremy waldron
ب) برایان تیرنی
Brian Tierney
هر دو نویسنده بر الهیات و دموکراسی تمرکز دارند.
2- از کتاب های فارسی هم آثار مربوط به دوره قاجاریه و عصر مشروطه را بیشتر تمرکز داشتم.
2002. God, Locke and Equality. ISBN 0-521-89057-8
2016.
Political Political Theory, Harvard University Press. ISBN 978-0-674-7438
مربوط به والدرون
Religion, Law and the Growth of Constitutional Thought, 1150-1650 (Cambridge, 1982) (Japanese translation, 1986, French translation, 1993, Persian translation, 2015)
The Crisis of Church and State, 1050-1300 (New York, 1964)
Great Issues in Western Civilization, 2 vols. (New York, 1967) (with Donald Kagan and L. Pearce Williams
سه کتاب از تیرنی
#اختصاصی
@Nedaye_siyasat
Forwarded from 📚✏️ندای سیاست
فهرست کتاب های منتخب سال ۱۳۹۶ با شرکت اساتید علوم سیاسی در آن سال
اولین پاسخ دهنده به نظر سنجی ما در آن سال شادروان دکتر فیرحی بودند. روحشان شاد
#آرشیو
#جشنواره_کتاب_سال
@Nedaye_siyasat
اولین پاسخ دهنده به نظر سنجی ما در آن سال شادروان دکتر فیرحی بودند. روحشان شاد
#آرشیو
#جشنواره_کتاب_سال
@Nedaye_siyasat
🍁تحولات تاریخی نشان می دهد که جنبش مشروطه خواهی بیشتر با اولویت مبارزه با استبداد شکل یافته و سویه گرفته است. اما به تدریج که مسأله ی استعمار برجسته می شود، ادبیات فقهی سیاسی کشور نیز به تبع روند افکار عمومی از اولویت آزادی به سمت استقلال می چرخد و لاجرم استکبارستیزی بر استبداد ستیزی تقدم می یابد. روشن است که نظریه ها و استراتژی های تغییر و اصلاح نیز، به تبع این چرخش و انتقال مفهومی دچار دگرگونی می شوند. مقایسه قانون اساسی مشروطه و متمم آن، با قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، به وضوح این دگرگونی و هجرت مفاهیم را نشان می دهد.
🍃آستانه ی تجدد، نشر نی، ۱۳۹۵، چاپ دوم، ص۵۹
@feirahi
🍃آستانه ی تجدد، نشر نی، ۱۳۹۵، چاپ دوم، ص۵۹
@feirahi
🍁 سیاست؛ رابط نصّ و مصلحت
🔹فقه المقاصد یکی از مهم ترین مکاتب فقهی اهل سنت است که در حاشیه روش شناسی رایج اهل سنت همواره جریان داشته است. مشهورترین اندیشمندان فقه المقاصد شاطبی، آمدی، ابن رشد، طوقی، و از معاصرین قرضاوی و حمداوی هستند.
🔹قرضاوی فقه معاصر اهل سنت را به اعتبار روش استنباط و نوع مواجهه با زندگی امروز، به سه دسته(مدارس ثلاث) تقسیم کرده است:
▪️فقه نص گرای جزءنگر/ظاهرگرایان جدید
▪️مکتب تأویل/تعطیل
▪️فقه مقاصد/ مکتب وسط.
🔹فقه مقاصد سیاست را حد واسط بین نصوص دینی و مصالح زندگی می داند. برخلاف دیدگاه هایی که ماهیت دین و سیاست را مستقل از یکدیگر و ناهمساز می دانند؛ فقه مقاصد برداشت متفاوتی از ماهیت و نقش سیاست در اجرای احکام دین دارد.
🔹به نظر قرضاوی، در غیاب فهم مقاصدی از دین(توجه به مقاصد کلی دین و نه نصوص جزئی آن)، دین در قالب های قدیمی یا تقلیدی آن باقی مانده است. در فهم مقاصدی، دین مناره ی رهایی است و نه اسباب عقب ماندگی. و شریعت سراسر عدل، رحمت، مصلحت و حکمت است.
🔹پیروان فقه المقاصد شکل مدون این نوع از استنباط را به ابوحامد غزالی و کتاب «المستصفی» او در اصول فقه نسبت می دهند. غزالی می نویسد: «مصلحت در اصل عبارت از جلب منفعت و دفع ضرر است... منظور ما از مصلحت محافظت بر مقصود شرع است و مقصود شرع در میان خلق پنج چیز است: این که دین، عقل، نسل، جان و مال مردم را حفظ کند. پس هر چیزی که متضمن حفظ این اصول خمسه باشد، همان مصلحت است».
🌿فقه و سیاست در ایران معاصر، نشر نی، جلد نخست، ص ۶۷ تا ۷۵.
#فقه_و_سیاست
@Feirahi
🔹فقه المقاصد یکی از مهم ترین مکاتب فقهی اهل سنت است که در حاشیه روش شناسی رایج اهل سنت همواره جریان داشته است. مشهورترین اندیشمندان فقه المقاصد شاطبی، آمدی، ابن رشد، طوقی، و از معاصرین قرضاوی و حمداوی هستند.
🔹قرضاوی فقه معاصر اهل سنت را به اعتبار روش استنباط و نوع مواجهه با زندگی امروز، به سه دسته(مدارس ثلاث) تقسیم کرده است:
▪️فقه نص گرای جزءنگر/ظاهرگرایان جدید
▪️مکتب تأویل/تعطیل
▪️فقه مقاصد/ مکتب وسط.
🔹فقه مقاصد سیاست را حد واسط بین نصوص دینی و مصالح زندگی می داند. برخلاف دیدگاه هایی که ماهیت دین و سیاست را مستقل از یکدیگر و ناهمساز می دانند؛ فقه مقاصد برداشت متفاوتی از ماهیت و نقش سیاست در اجرای احکام دین دارد.
🔹به نظر قرضاوی، در غیاب فهم مقاصدی از دین(توجه به مقاصد کلی دین و نه نصوص جزئی آن)، دین در قالب های قدیمی یا تقلیدی آن باقی مانده است. در فهم مقاصدی، دین مناره ی رهایی است و نه اسباب عقب ماندگی. و شریعت سراسر عدل، رحمت، مصلحت و حکمت است.
🔹پیروان فقه المقاصد شکل مدون این نوع از استنباط را به ابوحامد غزالی و کتاب «المستصفی» او در اصول فقه نسبت می دهند. غزالی می نویسد: «مصلحت در اصل عبارت از جلب منفعت و دفع ضرر است... منظور ما از مصلحت محافظت بر مقصود شرع است و مقصود شرع در میان خلق پنج چیز است: این که دین، عقل، نسل، جان و مال مردم را حفظ کند. پس هر چیزی که متضمن حفظ این اصول خمسه باشد، همان مصلحت است».
🌿فقه و سیاست در ایران معاصر، نشر نی، جلد نخست، ص ۶۷ تا ۷۵.
#فقه_و_سیاست
@Feirahi
🔘 نیم سال دوم سال ۹۵
🏷مجموعه #درسگفتار های #فقه_و_سیاست در ایران معاصر/ دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران
➖ جلسه اول
➖ جلسه دوم
➖ جلسه سوم
➖ جلسه چهارم
➖ جلسه پنجم
➖ جلسه ششم
➖ جلسه هفتم
➖ جلسه هشتم
➖ جلسه نهم
➖ جلسه دهم
➖ جلسه یازدهم
➖ جلسه دوازدهم
🎧 لطفا برای شنیدن هر کلاس بر روی جلسه ی مورد نظر کلیک کنید.
@feirahi
🏷مجموعه #درسگفتار های #فقه_و_سیاست در ایران معاصر/ دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران
➖ جلسه اول
➖ جلسه دوم
➖ جلسه سوم
➖ جلسه چهارم
➖ جلسه پنجم
➖ جلسه ششم
➖ جلسه هفتم
➖ جلسه هشتم
➖ جلسه نهم
➖ جلسه دهم
➖ جلسه یازدهم
➖ جلسه دوازدهم
🎧 لطفا برای شنیدن هر کلاس بر روی جلسه ی مورد نظر کلیک کنید.
@feirahi
Forwarded from داود فیرحی
مفهوم فقهی و اخلاقی آزادی
دو مفهوم اخلاقی و فقهی از آزادی، هر چند دیوار به دیوار یکدیگرند، دست کم در فقه رایج، مثل هم نیستند. اولا امر اخلاقی بر خلاف امر فقهی، فاقد الزام بیرونی و قانونی است. ثانیا بین آزادی اخلاقی و فقهی به تعبیر اهل منطق، نسبت عموم و خصوص من وجه برقرار است. ممکن است انسانی فاقد آزادگی اخلاقی باشد اما به اعتبار معیارهای فقهی آزاد تلقی شود و برعکس.
در ادبیات فقه شیعه از مفهوم فقهی آزادی، دو معنا لحاظ شده است: نخست، آزادی به مثابه "اماره" که از عمومات حریت در منابع شیعه تولید می شود و دوم، آزادی به مثابه "اصل" که در شرایط فقدان دلیل بر آزادی یا عدم آزادی جاری می شود.
برخی از فقها مانند آیت الله گلپایگانی اصالت آزادی را به مثابه "اماره" و قاعده ای منبعث از عمومات شرع تلقی می کنند. بدین سان، هر انسانی آزاد است و خداوند کسی را غیر آزاد خلق نکرده است مگر آن که چیزی عارض شده و موجب سلب آزادی او شده باشد.
عده ای دیگر از فقیهان شیعه نیز آزادی را به مثابه "اصل" و مرجع عقل عملی تفسیر کرده اند که در حالت شک جاری می شود. به تعبیری، اصل در انسان این است که آزاد بوده باشد و هرگاه شک و تردیدی وجود داشته باشد که شخصی آزاد است یا بنده، و بندگی اش اثبات نشده باشد، اصل بر آزادی او است.
فقه و سیاست در ایران معاصر، نشر نی، ج ۱، ص ۱۳۸-۱۴۰.
#فقه_و_سیاست
@Feirahi
دو مفهوم اخلاقی و فقهی از آزادی، هر چند دیوار به دیوار یکدیگرند، دست کم در فقه رایج، مثل هم نیستند. اولا امر اخلاقی بر خلاف امر فقهی، فاقد الزام بیرونی و قانونی است. ثانیا بین آزادی اخلاقی و فقهی به تعبیر اهل منطق، نسبت عموم و خصوص من وجه برقرار است. ممکن است انسانی فاقد آزادگی اخلاقی باشد اما به اعتبار معیارهای فقهی آزاد تلقی شود و برعکس.
در ادبیات فقه شیعه از مفهوم فقهی آزادی، دو معنا لحاظ شده است: نخست، آزادی به مثابه "اماره" که از عمومات حریت در منابع شیعه تولید می شود و دوم، آزادی به مثابه "اصل" که در شرایط فقدان دلیل بر آزادی یا عدم آزادی جاری می شود.
برخی از فقها مانند آیت الله گلپایگانی اصالت آزادی را به مثابه "اماره" و قاعده ای منبعث از عمومات شرع تلقی می کنند. بدین سان، هر انسانی آزاد است و خداوند کسی را غیر آزاد خلق نکرده است مگر آن که چیزی عارض شده و موجب سلب آزادی او شده باشد.
عده ای دیگر از فقیهان شیعه نیز آزادی را به مثابه "اصل" و مرجع عقل عملی تفسیر کرده اند که در حالت شک جاری می شود. به تعبیری، اصل در انسان این است که آزاد بوده باشد و هرگاه شک و تردیدی وجود داشته باشد که شخصی آزاد است یا بنده، و بندگی اش اثبات نشده باشد، اصل بر آزادی او است.
فقه و سیاست در ایران معاصر، نشر نی، ج ۱، ص ۱۳۸-۱۴۰.
#فقه_و_سیاست
@Feirahi
Forwarded from داود فیرحی
مفهوم فقهی آزادی
تفاوت ظریفی بین دو فرضیه "اماره" و "اصل" در باب آزادی وجود دارد. در فرض آزادی به مثابه اصل، اصالت حریت امری عقلی و بنابراین پیشادینی است. طبق این فرضیه، مبنا در انسان اصالت حریت است.
اما فرضیه اماره، اعطای حریت به نوع بشر را ناشی از حکمی می داند که از عمومات شرع مستفاد می شود. بنابراین، اصالت حریت وجهی شرعی دارد نه پیشا شرعی. مستند مشهور فرضیه اماره این روایت از علی علیه السلام است که فرمود:" هان ای مردم هیچ کس از بنی آدم برده و کنیز زاده نشده و به راستی که تمام مردمان آزادند".
قوت فرضیه اماره تمسک به دلیل و تدارک حکم شرعی در خصوص آزادی است، برخلاف آزادی به مثابه اصل که حکمی به لحاظ شک و در وضعیت فقدان حکم شرعی مثبت است. روشن است که با وجود اماره نوبت به اصل نمی رسد. نتیجه این تحلیل حجیت اصالت آزادی به مثابه حکمی از احکام شرعی است که از عمومات ادله ی آزادی در منابع شیعه حاصل می شود.
فقه و سیاست، نشر نی، جلد۱، ص ۱۴۰ تا ۱۴۲.
#فقه_و_سیاست
@Feirahi
تفاوت ظریفی بین دو فرضیه "اماره" و "اصل" در باب آزادی وجود دارد. در فرض آزادی به مثابه اصل، اصالت حریت امری عقلی و بنابراین پیشادینی است. طبق این فرضیه، مبنا در انسان اصالت حریت است.
اما فرضیه اماره، اعطای حریت به نوع بشر را ناشی از حکمی می داند که از عمومات شرع مستفاد می شود. بنابراین، اصالت حریت وجهی شرعی دارد نه پیشا شرعی. مستند مشهور فرضیه اماره این روایت از علی علیه السلام است که فرمود:" هان ای مردم هیچ کس از بنی آدم برده و کنیز زاده نشده و به راستی که تمام مردمان آزادند".
قوت فرضیه اماره تمسک به دلیل و تدارک حکم شرعی در خصوص آزادی است، برخلاف آزادی به مثابه اصل که حکمی به لحاظ شک و در وضعیت فقدان حکم شرعی مثبت است. روشن است که با وجود اماره نوبت به اصل نمی رسد. نتیجه این تحلیل حجیت اصالت آزادی به مثابه حکمی از احکام شرعی است که از عمومات ادله ی آزادی در منابع شیعه حاصل می شود.
فقه و سیاست، نشر نی، جلد۱، ص ۱۴۰ تا ۱۴۲.
#فقه_و_سیاست
@Feirahi
🔘 نیم سال اول سال ۹۶
🏷مجموعه #درسگفتار روش شناسی در #اندیشه_سیاسی/ دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران
➖ جلسه اول
➖ جلسه دوم
➖ جلسه سوم
➖ جلسه چهارم
➖ جلسه پنجم
➖ جلسه ششم
➖ جلسه هفتم
➖ جلسه هشتم
➖ جلسه نهم
➖ جلسه دهم
➖ جلسه یازدهم
➖ جلسه دوازدهم
🎧 لطفا برای شنیدن هر کلاس بر روی جلسه ی مورد نظر کلیک کنید.
@feirahi
🏷مجموعه #درسگفتار روش شناسی در #اندیشه_سیاسی/ دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران
➖ جلسه اول
➖ جلسه دوم
➖ جلسه سوم
➖ جلسه چهارم
➖ جلسه پنجم
➖ جلسه ششم
➖ جلسه هفتم
➖ جلسه هشتم
➖ جلسه نهم
➖ جلسه دهم
➖ جلسه یازدهم
➖ جلسه دوازدهم
🎧 لطفا برای شنیدن هر کلاس بر روی جلسه ی مورد نظر کلیک کنید.
@feirahi
Forwarded from داود فیرحی
🍁برابری
⁉️ آیا انسان ها از نظر جنسیت، نژاد، زبان، و قومیت برابر بوده و حقوق برابر دارند؟
❇️ متفکران مهم غربی که در این باره بحث کرده اند عبارتند از:
▪️هابز که آغازگر فکر نمایندگی و برابری است
▪️سر رابرت فیلمر که معتقد به نابرابری است با دو کتاب "پدرسالار" در حوزه سنت کلیسایی، و کتاب "ملاحظاتی بر لویاتان هابز" در نقد هابز
▪️و جان لاک که در دفاع از ایده ی برابری در جانب هابز قرار دارد البته با یک سری از تفاوت های آشکار.
❇️ در ایران عصر مشروطه نیز چنین بحث هایی پیرامون برابری و حقوق جدید شده است:
▪️میرزا یوسف مستشارالدوله در "یک کلمه" کوشش می کرد تا حقوق جدید فرانسه را با شریعت اسلامی پیوند بزند اما او نتوانست توضیح روشنی در این رابطه بدهد چرا که بیشتر یک سیاستمدار بود تا یک متفکر سیاسی.
▪️شیخ فضل الله نوری هم مانند فیلمر مدافع اندیشه نابرابری بود. رساله "حرمت مشروطه" و این جمله ی او که "محال است با اسلام مساوات" نشان دهنده دفاع او از نابرابری است.
▪️نایینی نیز تا حدودی به جان لاک نزدیک است بدون آن که تفکر لاک را بشناسد.
✅ در ادبیات فقهی شیعه تا پیش از نایینی برابری سلبی وجود دارد نه برابری ایجابی. با تکیه بر سخن کاشف الغطاء که "ان الاصل ان لایلی احد علی احد لتساویهم فی العبودیة" اصل بر این است که هیچ کس بر دیگری ولایت ندارد چرا که همه در عبودیت برابرند مگر آن که استثنایی در کار باشد که نیاز به دلیل دارد مثل نبوت، امامت، و یا اجتهاد. در این حالت نظم سیاسی از اختیار انسان خارج می شود و پادشاهی یک رویه می شود. در همین جاست که نظام فکری ما تفاوت بنیادینی با غرب پیدا می کند.
✅ توضیح این که در این جا برابری سلبی می شود یعنی هیچ کس هیچ حقی ندارد و همه در نداشتن حق برابرند مگر استثنایی وجود داشته باشد. در این حالت خود برابری تولید نابرابری می کند اما در غرب مدرن، انسان ها برابر هستند نه در نداشتن حق بلکه در داشتن حق. حال چون همه برابرند و دارای امتیازات برابر هستند؛ چاره ای نیست جز آن که برای اداره امور و امر حکومت داری همه به توافق و قرارداد برسند. در این فرض، حکومت پادشاهی یک انحراف است نه یک رویه.
✅ نایینی می کوشد تا برای این انسان های برابر از درون تفکر دینی، حقوقی لحاظ کند و حقوق و برابری سلبی را به حقوق و برابری ایجابی تبدیل کند. نایینی با توجه به بودن و قرار داشتن انسان در قطعه ای از زمین، داشتن کار و حرفه، حقی که آدمی بر بدنش دارد، و استفاده از مفهوم حیازت و غیره می کوشد تا برابری در میان انسان ها را در عصر غیبت، و بهره گیری از دو مفهوم رخص و "امور مشترک نوعیه" نهادینه کند، به این صورت که او معتقد است که در شرایط غیبت ، ما باید امور مشترک نوعیه را مشترکا اداره نماییم.
🔸درس گفتار "روش شناسی در اندیشه سیاسی"، جلسه دوم، مهر ۹۶.
#اندیشه_سیاسی
@Feirahi
⁉️ آیا انسان ها از نظر جنسیت، نژاد، زبان، و قومیت برابر بوده و حقوق برابر دارند؟
❇️ متفکران مهم غربی که در این باره بحث کرده اند عبارتند از:
▪️هابز که آغازگر فکر نمایندگی و برابری است
▪️سر رابرت فیلمر که معتقد به نابرابری است با دو کتاب "پدرسالار" در حوزه سنت کلیسایی، و کتاب "ملاحظاتی بر لویاتان هابز" در نقد هابز
▪️و جان لاک که در دفاع از ایده ی برابری در جانب هابز قرار دارد البته با یک سری از تفاوت های آشکار.
❇️ در ایران عصر مشروطه نیز چنین بحث هایی پیرامون برابری و حقوق جدید شده است:
▪️میرزا یوسف مستشارالدوله در "یک کلمه" کوشش می کرد تا حقوق جدید فرانسه را با شریعت اسلامی پیوند بزند اما او نتوانست توضیح روشنی در این رابطه بدهد چرا که بیشتر یک سیاستمدار بود تا یک متفکر سیاسی.
▪️شیخ فضل الله نوری هم مانند فیلمر مدافع اندیشه نابرابری بود. رساله "حرمت مشروطه" و این جمله ی او که "محال است با اسلام مساوات" نشان دهنده دفاع او از نابرابری است.
▪️نایینی نیز تا حدودی به جان لاک نزدیک است بدون آن که تفکر لاک را بشناسد.
✅ در ادبیات فقهی شیعه تا پیش از نایینی برابری سلبی وجود دارد نه برابری ایجابی. با تکیه بر سخن کاشف الغطاء که "ان الاصل ان لایلی احد علی احد لتساویهم فی العبودیة" اصل بر این است که هیچ کس بر دیگری ولایت ندارد چرا که همه در عبودیت برابرند مگر آن که استثنایی در کار باشد که نیاز به دلیل دارد مثل نبوت، امامت، و یا اجتهاد. در این حالت نظم سیاسی از اختیار انسان خارج می شود و پادشاهی یک رویه می شود. در همین جاست که نظام فکری ما تفاوت بنیادینی با غرب پیدا می کند.
✅ توضیح این که در این جا برابری سلبی می شود یعنی هیچ کس هیچ حقی ندارد و همه در نداشتن حق برابرند مگر استثنایی وجود داشته باشد. در این حالت خود برابری تولید نابرابری می کند اما در غرب مدرن، انسان ها برابر هستند نه در نداشتن حق بلکه در داشتن حق. حال چون همه برابرند و دارای امتیازات برابر هستند؛ چاره ای نیست جز آن که برای اداره امور و امر حکومت داری همه به توافق و قرارداد برسند. در این فرض، حکومت پادشاهی یک انحراف است نه یک رویه.
✅ نایینی می کوشد تا برای این انسان های برابر از درون تفکر دینی، حقوقی لحاظ کند و حقوق و برابری سلبی را به حقوق و برابری ایجابی تبدیل کند. نایینی با توجه به بودن و قرار داشتن انسان در قطعه ای از زمین، داشتن کار و حرفه، حقی که آدمی بر بدنش دارد، و استفاده از مفهوم حیازت و غیره می کوشد تا برابری در میان انسان ها را در عصر غیبت، و بهره گیری از دو مفهوم رخص و "امور مشترک نوعیه" نهادینه کند، به این صورت که او معتقد است که در شرایط غیبت ، ما باید امور مشترک نوعیه را مشترکا اداره نماییم.
🔸درس گفتار "روش شناسی در اندیشه سیاسی"، جلسه دوم، مهر ۹۶.
#اندیشه_سیاسی
@Feirahi
🔘 نیم سال اول سال ۹۷
🏷مجموعه #درسگفتار روش شناسی در #اندیشه_سیاسی/ دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران
➖ جلسه اول
➖ جلسه دوم
➖ جلسه سوم
➖ جلسه چهارم
➖ جلسه پنجم
➖ جلسه ششم
➖ جلسه هفتم
➖ جلسه هشتم
➖ جلسه نهم
➖ جلسه دهم
➖ جلسه یازدهم
➖ جلسه دوازدهم
➖ جلسه سیزدهم
🎧 لطفا برای شنیدن هر کلاس بر روی جلسه ی مورد نظر کلیک کنید.
@feirahi
🏷مجموعه #درسگفتار روش شناسی در #اندیشه_سیاسی/ دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران
➖ جلسه اول
➖ جلسه دوم
➖ جلسه سوم
➖ جلسه چهارم
➖ جلسه پنجم
➖ جلسه ششم
➖ جلسه هفتم
➖ جلسه هشتم
➖ جلسه نهم
➖ جلسه دهم
➖ جلسه یازدهم
➖ جلسه دوازدهم
➖ جلسه سیزدهم
🎧 لطفا برای شنیدن هر کلاس بر روی جلسه ی مورد نظر کلیک کنید.
@feirahi
Forwarded from داود فیرحی
☂برابری و جنسیت
🔹از نظر لاک انجیل انسان را مخلوقی خدا گونه معرفی کرده که در این خداگونگی جنسیت مطرح نیست. و برابری به عقل انسان ارجاع داده شده. چون هم مرد و هم زن عاقل هستند برابر نیز هستند.
🔹تفاوت در بین زن و مرد پذیرفته شده اما این تفاوت نمی تواند مبنابی برای نابرابری باشد. شباهت، برابری نیست و تفاوت، هم نابرابری نیست. لاک با فرض تفاوت زن و مرد از برابری آن ها سخن می گوید.
تفاوت(difference) و نابرابری(Inequality)
✅روش شناسی در اندیشه سیاسی، جلسه پنجم، آبان۹۶
#اندیشه_سیاسی
@Feirahi
🔹از نظر لاک انجیل انسان را مخلوقی خدا گونه معرفی کرده که در این خداگونگی جنسیت مطرح نیست. و برابری به عقل انسان ارجاع داده شده. چون هم مرد و هم زن عاقل هستند برابر نیز هستند.
🔹تفاوت در بین زن و مرد پذیرفته شده اما این تفاوت نمی تواند مبنابی برای نابرابری باشد. شباهت، برابری نیست و تفاوت، هم نابرابری نیست. لاک با فرض تفاوت زن و مرد از برابری آن ها سخن می گوید.
تفاوت(difference) و نابرابری(Inequality)
✅روش شناسی در اندیشه سیاسی، جلسه پنجم، آبان۹۶
#اندیشه_سیاسی
@Feirahi