Forwarded from وبسایت فرهنگی صدانت
🍁 درسگفتار تاریخ اندیشه سیاسی در ایران معاصر از #داود_فیرحی
صوت | 6 جلسه | اسفند 95
✨ → goo.gl/PfcZGD
@sedanet | @Davood_Feirahi
صوت | 6 جلسه | اسفند 95
✨ → goo.gl/PfcZGD
@sedanet | @Davood_Feirahi
☘️خاطره یک حضور
بحث من بیشتر از جنس خاطرۀ علمی است. بعضی اوقات آدمی شانس میآورد که در محضر استاد بزرگی قرار بگیرد و چند سالی از خرمن دانشش بیاموزد. من عنوان بحثم را خاطرۀ یک حضور گذاشتم و کوشش کردم آنچه که در حافظهام بود دربارۀ حضور محدود استاد طباطبایی در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران به قلم بیاورم.
آنطور که ذهنم یاری میکند، آقای دکتر در سالهای ۶۹ تا اواخر ۷۳ در دانشکده حضور داشتند، موقع ارزشمندی بود، ما دانشجوی لیسانس بودیم و آوازۀ دکتر طباطبایی بهتدریج در دانشکدهها و حتی حوزه میپیچید، به خصوص که کتاب مهم تألیفی درآمدی فلسفی بر تاریخ اندیشه سیاسی در ایران منتشر شد.
این کتاب نشان از تولد یک اندیشۀ بزرگ داشت و معلوم بود که دنبالهدار است و بهتدریج به تکامل خود ادامه خواهد داد. این کتاب بعد از کتابهای بعدی یعنی سهگانۀ اول استاد طباطبایی به بازار پژوهش عرضه شد، بهتدریج کتابهای دیگر آمدند.
آنچه استاد در کلاسهای درس خود میگفتند، بعدها سهگانۀ دوم را نوید میداد. بحثها دربارۀ رابطۀ سنت و تجدد، ماهیت تجدد ایرانی مطرح شد. حضور ایشان در دانشگاه باعث شد من که یک طلبه بودم به تحصیل در این رشته ادامه بدهم.
حضور ایشان در دانشکده نعمت بزرگی بود. بودن ایشان در دانشکده یک نعمت بود، اما خود ایشان آرزوی نوشتن هم داشتند و این هم یک نعمت دیگری بود؛ در واقع در هر دو حالت برای جامعۀ پژوهشی ما ارزشمند بود.
وقتی ایشان به دانشگاه تهران آمدند در گروه علوم سیاسی یک گرایش تاریخی بود که تحت تأثیر مرحوم شیخالاسلامی بودند و یک گرایش جامعهشناسی بود که در دو شاخه مسلط بود، یکی شاخۀ مارکسیستی بود که در ادبیات استاد ارجمند ما -که دعا میکنیم همیشه سلامت باشند و سالم به وطن برگردند- جناب آقای دکتر حسین بشیریه دیده میشد و در مقابل آن گرایش دیگری بود که دکتر نقیبزاده قرار داشتند و
گرایشهای غیرمارکسیستی از جامعهشناسی را دنبال میکردند.
در این دوره شاخۀ اندیشه یک شاخۀ یتیم بود و شاید بشود گفت علاوه بر یتیمی گیجوواج هم بود، جهت خاصی نداشت؛ به همین دلیل گرایش اندیشۀ سیاسی چندان مورد استقبال قرار نمیگرفت.
اما با آمدن آقای دکتر به دانشکده بهتدریج این حوزه به یک دانش قوی تبدیل شد و جالب این است که هنوز سایۀ دکتر بر سر این گرایش وجود دارد. بودن ایشان از چند جهت مهم بود، یکی اینکه اولین بار بود که بحثی بسیار مهم در درون یک مثلث مطرح میشد و آن عبارت بود از ایران، اسلام و تجدد. دکتر طباطبایی توانستند مسائل امروز را به پرسشهای فلسفی تبدیل کنند، در واقع ذهن دانشجو را متوجه کنند که به این بحث بپردازند، اصلاً مسئله از حالت ایدئولوژیک خارج شده بود، یعنی ایرانپرستی فانتزی به ایرانشناسی فلسفی تبدیل شده بود و این گامی بسیار ارزشمند بود.
در آن زمان ایدئولوژیهای چپ و راست حاکم بود یا سنتی بودند، ولی ایشان این بحث را به یک مسئلۀ فلسفی مهم تبدیل کردند؛ یعنی ایران و مسائل ایران و در امتداد آن مفهوم وطن و حکومت ملی و دولت مدرن و موانع آن و بسیار مهمتر از اینها ایماژ و تصویر دولت مدرن و زمینۀ گذار یا راههای گذار از سنت به تجدد بحثهایی بودند که در قالب پرسشهای فلسفی خود را طرح کرد و خود استاد چون ادبیات شفافی داشت، نتایج جالبی هم به دست داد.
@Davood_Feirahi
ادامه 👇👇👇
بحث من بیشتر از جنس خاطرۀ علمی است. بعضی اوقات آدمی شانس میآورد که در محضر استاد بزرگی قرار بگیرد و چند سالی از خرمن دانشش بیاموزد. من عنوان بحثم را خاطرۀ یک حضور گذاشتم و کوشش کردم آنچه که در حافظهام بود دربارۀ حضور محدود استاد طباطبایی در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران به قلم بیاورم.
آنطور که ذهنم یاری میکند، آقای دکتر در سالهای ۶۹ تا اواخر ۷۳ در دانشکده حضور داشتند، موقع ارزشمندی بود، ما دانشجوی لیسانس بودیم و آوازۀ دکتر طباطبایی بهتدریج در دانشکدهها و حتی حوزه میپیچید، به خصوص که کتاب مهم تألیفی درآمدی فلسفی بر تاریخ اندیشه سیاسی در ایران منتشر شد.
این کتاب نشان از تولد یک اندیشۀ بزرگ داشت و معلوم بود که دنبالهدار است و بهتدریج به تکامل خود ادامه خواهد داد. این کتاب بعد از کتابهای بعدی یعنی سهگانۀ اول استاد طباطبایی به بازار پژوهش عرضه شد، بهتدریج کتابهای دیگر آمدند.
آنچه استاد در کلاسهای درس خود میگفتند، بعدها سهگانۀ دوم را نوید میداد. بحثها دربارۀ رابطۀ سنت و تجدد، ماهیت تجدد ایرانی مطرح شد. حضور ایشان در دانشگاه باعث شد من که یک طلبه بودم به تحصیل در این رشته ادامه بدهم.
حضور ایشان در دانشکده نعمت بزرگی بود. بودن ایشان در دانشکده یک نعمت بود، اما خود ایشان آرزوی نوشتن هم داشتند و این هم یک نعمت دیگری بود؛ در واقع در هر دو حالت برای جامعۀ پژوهشی ما ارزشمند بود.
وقتی ایشان به دانشگاه تهران آمدند در گروه علوم سیاسی یک گرایش تاریخی بود که تحت تأثیر مرحوم شیخالاسلامی بودند و یک گرایش جامعهشناسی بود که در دو شاخه مسلط بود، یکی شاخۀ مارکسیستی بود که در ادبیات استاد ارجمند ما -که دعا میکنیم همیشه سلامت باشند و سالم به وطن برگردند- جناب آقای دکتر حسین بشیریه دیده میشد و در مقابل آن گرایش دیگری بود که دکتر نقیبزاده قرار داشتند و
گرایشهای غیرمارکسیستی از جامعهشناسی را دنبال میکردند.
در این دوره شاخۀ اندیشه یک شاخۀ یتیم بود و شاید بشود گفت علاوه بر یتیمی گیجوواج هم بود، جهت خاصی نداشت؛ به همین دلیل گرایش اندیشۀ سیاسی چندان مورد استقبال قرار نمیگرفت.
اما با آمدن آقای دکتر به دانشکده بهتدریج این حوزه به یک دانش قوی تبدیل شد و جالب این است که هنوز سایۀ دکتر بر سر این گرایش وجود دارد. بودن ایشان از چند جهت مهم بود، یکی اینکه اولین بار بود که بحثی بسیار مهم در درون یک مثلث مطرح میشد و آن عبارت بود از ایران، اسلام و تجدد. دکتر طباطبایی توانستند مسائل امروز را به پرسشهای فلسفی تبدیل کنند، در واقع ذهن دانشجو را متوجه کنند که به این بحث بپردازند، اصلاً مسئله از حالت ایدئولوژیک خارج شده بود، یعنی ایرانپرستی فانتزی به ایرانشناسی فلسفی تبدیل شده بود و این گامی بسیار ارزشمند بود.
در آن زمان ایدئولوژیهای چپ و راست حاکم بود یا سنتی بودند، ولی ایشان این بحث را به یک مسئلۀ فلسفی مهم تبدیل کردند؛ یعنی ایران و مسائل ایران و در امتداد آن مفهوم وطن و حکومت ملی و دولت مدرن و موانع آن و بسیار مهمتر از اینها ایماژ و تصویر دولت مدرن و زمینۀ گذار یا راههای گذار از سنت به تجدد بحثهایی بودند که در قالب پرسشهای فلسفی خود را طرح کرد و خود استاد چون ادبیات شفافی داشت، نتایج جالبی هم به دست داد.
@Davood_Feirahi
ادامه 👇👇👇
👆👆👆یکی از مهمترین نتایج این بود که کسانی که ادبیات استاد را میشنیدند به دو گروه تقسیم شدند؛ یعنی هیجان مطالعه در تاریخ فکر در جامعۀ ما چه در درون یا بیرون حکومت چه در درون یا بیرون دانشگاه پیدا شد، حتی در درون حوزه هم موضوع گفتوگو شده بود.
اما این دو گروه: عدهای بودند که طرفدار تفسیرها و برداشتهای دکتر بودند، این ادبیات را بیشتر مستند کردند و در قالب پایاننامه تلاش کردند آن را بسط دهند؛ و عدهای که بهتدریج در مخالفت با دیدگاه دکتر قرار گرفتند، موجی از تولیدات را داشتند؛ درست است که بخشی از این تولیدات به آن حد از پایۀ علمی نرسیده باشد، اما بالاخره اندیشهپژوهی جریانی شد که وجود داشت و این از نعمت وجود استاد بود.
دومین چیزی که در ادبیات ایشان جالب بود ادبیات تندوتیز و بدون تعارف ایشان بود. این شاید به ذهن تعارفآمیز جامعه ما بعید بیاید، اما باید توجه داشت که بحث یک مسئلۀ علمی بود. شما چه واژهای میخواهید به کار ببرید که بیان کند فلانی دیدگاهش خطاست؟ این ادبیات خیلی شفاف بود و جنبوجوشی را در خود دانشگاه ایجاد کرد. تا زمانی که ایشان در دانشگاه بودند تحرک زیادی هم در دانشگاه به وجود آمد. ایشان مدتی هم در فرانسه بودند و نوشتههایشان به طور موقت کم شد، جالب این بود که این بحثها هم در دانشگاه کم شد.
این نعمت بزرگی است که یک اندیشمند جریانهای مخالف و موافق را برانگیزاند و درعینحال خود به دیدگاههایی که اساساً برای جامعۀ ما ضرورت دارد، بپردازد، به خصوص تأمل فلسفی در مورد مسئلۀ ایران؛ ایران دیروز تا ایران امروز و به خصوص ایران آینده بحث جدی بود. به نظر میآید که اندیشههای بزرگ درعینحال که انرژی را در جامعه ایجاد میکنند با مشکلاتی هم مواجه میشوند، یکی از آن اندیشهها این است که تفکر یک متفکر را گروهی این قسمت را بگیرند و گروهی آن قسمت را؛ در واقع به تعبیر حوزوی نؤمن ببعض و نکفر ببعض باشد.
جالب این است که این اتفاق در همۀ اندیشههای بزرگ رخ داده است. حرف من این است که این اتفاق دارد در مورد ادبیات دکتر هم رخ میدهد؛ یعنی بخشی از علاقهمندان جوان دکتر ایرانی گری غلیظ را میگیرند و برخی قسمتهای دیگر. اما باید توجه داشت که این اندیشه یک پکیج است؛ یعنی این کتابها حلقههای بههمپیوسته هستند، تلفیق اینها نه تنها به ادبیات دکتر کمک نخواهد کرد، بلکه آن را با چالشهای احساسی هم مواجه خواهد کرد. از همین جا از آقای دکتر تقاضا میکنم بعضی مواقع به این پیوستگیها بیشتر تأکید کنند، شاید برای شاگردان جوانی مثل ما راهنماییهای خوبی باشد.
من یک طلبه هستم و آخر سخنرانیها همیشه دعا میکنم: خدا را دعاگوییم و سپاسگزاریم که در این مرحله از تاریخ ما این اندیشمند بزرگ و نقاد و زمانشناس را به ما عطا کردند، آرزو میکنیم که همیشه سالم باشند و اندیشههایشان همچنان روان و جاری باشد.
🌱سخنرانی دکتر فیرحی در نشست «ایران همین جاست که ایستادهایم»؛ تجلیل از سیدجواد طباطبایی، ۱۵ دی ماه 1395، خانه اندیشمندان علوم انسانی(متن پیاده شده سخنرانی به نقل از فرهنگ امروز).
@Davood_Feirahi
اما این دو گروه: عدهای بودند که طرفدار تفسیرها و برداشتهای دکتر بودند، این ادبیات را بیشتر مستند کردند و در قالب پایاننامه تلاش کردند آن را بسط دهند؛ و عدهای که بهتدریج در مخالفت با دیدگاه دکتر قرار گرفتند، موجی از تولیدات را داشتند؛ درست است که بخشی از این تولیدات به آن حد از پایۀ علمی نرسیده باشد، اما بالاخره اندیشهپژوهی جریانی شد که وجود داشت و این از نعمت وجود استاد بود.
دومین چیزی که در ادبیات ایشان جالب بود ادبیات تندوتیز و بدون تعارف ایشان بود. این شاید به ذهن تعارفآمیز جامعه ما بعید بیاید، اما باید توجه داشت که بحث یک مسئلۀ علمی بود. شما چه واژهای میخواهید به کار ببرید که بیان کند فلانی دیدگاهش خطاست؟ این ادبیات خیلی شفاف بود و جنبوجوشی را در خود دانشگاه ایجاد کرد. تا زمانی که ایشان در دانشگاه بودند تحرک زیادی هم در دانشگاه به وجود آمد. ایشان مدتی هم در فرانسه بودند و نوشتههایشان به طور موقت کم شد، جالب این بود که این بحثها هم در دانشگاه کم شد.
این نعمت بزرگی است که یک اندیشمند جریانهای مخالف و موافق را برانگیزاند و درعینحال خود به دیدگاههایی که اساساً برای جامعۀ ما ضرورت دارد، بپردازد، به خصوص تأمل فلسفی در مورد مسئلۀ ایران؛ ایران دیروز تا ایران امروز و به خصوص ایران آینده بحث جدی بود. به نظر میآید که اندیشههای بزرگ درعینحال که انرژی را در جامعه ایجاد میکنند با مشکلاتی هم مواجه میشوند، یکی از آن اندیشهها این است که تفکر یک متفکر را گروهی این قسمت را بگیرند و گروهی آن قسمت را؛ در واقع به تعبیر حوزوی نؤمن ببعض و نکفر ببعض باشد.
جالب این است که این اتفاق در همۀ اندیشههای بزرگ رخ داده است. حرف من این است که این اتفاق دارد در مورد ادبیات دکتر هم رخ میدهد؛ یعنی بخشی از علاقهمندان جوان دکتر ایرانی گری غلیظ را میگیرند و برخی قسمتهای دیگر. اما باید توجه داشت که این اندیشه یک پکیج است؛ یعنی این کتابها حلقههای بههمپیوسته هستند، تلفیق اینها نه تنها به ادبیات دکتر کمک نخواهد کرد، بلکه آن را با چالشهای احساسی هم مواجه خواهد کرد. از همین جا از آقای دکتر تقاضا میکنم بعضی مواقع به این پیوستگیها بیشتر تأکید کنند، شاید برای شاگردان جوانی مثل ما راهنماییهای خوبی باشد.
من یک طلبه هستم و آخر سخنرانیها همیشه دعا میکنم: خدا را دعاگوییم و سپاسگزاریم که در این مرحله از تاریخ ما این اندیشمند بزرگ و نقاد و زمانشناس را به ما عطا کردند، آرزو میکنیم که همیشه سالم باشند و اندیشههایشان همچنان روان و جاری باشد.
🌱سخنرانی دکتر فیرحی در نشست «ایران همین جاست که ایستادهایم»؛ تجلیل از سیدجواد طباطبایی، ۱۵ دی ماه 1395، خانه اندیشمندان علوم انسانی(متن پیاده شده سخنرانی به نقل از فرهنگ امروز).
@Davood_Feirahi
جستاری_در_تاریخ_و_ادوار_فقه_سیاسی.pdf
460.7 KB
🔹نوشتاری بسیار مفید از محقق اندیشمند جناب آقای سیدجواد ورعی؛
"جستاری در تاریخ و ادوار فقه سیاسی شیعه"، فصلنامه «شیعه پژوهی»، ش ۷، تابستان ۹۵
@Davood_Feirahi
@seyyedjavadvaraei
"جستاری در تاریخ و ادوار فقه سیاسی شیعه"، فصلنامه «شیعه پژوهی»، ش ۷، تابستان ۹۵
@Davood_Feirahi
@seyyedjavadvaraei
🔹روزنامه خاطرات اعتماد السلطنه:
ناصر الدين شاه و مرگ سپهسالار؛ قهرمان اصلاحات در عصر تنظیمات
@Davood_Feirahi
ناصر الدين شاه و مرگ سپهسالار؛ قهرمان اصلاحات در عصر تنظیمات
@Davood_Feirahi
🔹روزنامه خاطرات اعتماد السلطنه:
ناصر الدين شاه و مرگ سپهسالار؛ قهرمان اصلاحات در عصر تنظیمات
@Davood_Feirahi
ناصر الدين شاه و مرگ سپهسالار؛ قهرمان اصلاحات در عصر تنظیمات
@Davood_Feirahi
☘ چند برگ بسیار مهم از خاطرات اعتماد السلطنه؛
بحران تنباکو و رابطه دین و دولت در عصر ناصری
👇👇👇
@Davood_Feirahi
بحران تنباکو و رابطه دین و دولت در عصر ناصری
👇👇👇
@Davood_Feirahi