داود فیرحی
7.99K subscribers
585 photos
104 videos
359 files
546 links
📚 (بازنشر) آثار و اندیشه ها 📚


ارتباط با ادمین:
@sadeqall
@Rezataran
Download Telegram
Audio
☘️نشست قرآنی در باشگاه اندیشه، تهران، 4 خرداد 96
@Davood_Feirahi
💥دوگانگی های نوسلفیه: تزکیه و جهاد

✅رادیکالیسم نوسلفی هرچند الزامات سیاسی هم دارد، اندیشه جهادی آنان بنیادی غیرسیاسی دارد. نوسلفیه، اگرچه با تمایل به سازمان هایی نظیر «التکفیر و الهجره» در دهه 1980 میلادی، نوعی رادیکالیسم اسلامی را شکل داد و برای جهاد علیه وضع موجود در شمال آفریقا اعلام موضع کرد، حرکت سلفیه، به ویژه قبل از دهه 1990 میلادی، اساساً یک جنبش تزکیه طلب و غیر سیاسی بود که هیچ گونه تهدیدی علیه هیچ یک از رژیم های متفاوت عربی- اسلامی تلقی نمی شد. این عنصر از تزکیه طلبی، هنوز هم به عنوان یکی از ارکان نوسلفیه باقی مانده است.

✅روش نوسلفی، اصولاً حامی تغییر جامعه از راه اصلاح رفتار فردی بوده است. برای اصلاح جامعه و بازتنظیم آن برمبنای ایمان درست، افراد بشر باید آگاهانه «متقاعد» به پذیرش یا بازگشت به اسلام باشند. چنین تغییری از طریق «تربیت» و نیز تعلیم نصوص دینی(قرآن و حدیث) ممکن است.

✅این آموزه نتیجه ی سیاسی هم دارد. آنان تصدیق می کنند که حاکمیت تنها از آن خدای یگانه است. بنابراین، مفاهیمی نظیر دولت- ملت را مورد تردید قرار داده و بر مفهوم سیاسی امت و اجتماع دینی – سیاسی فراگیر پافشاری می کنند. با این حال، نوسلفیه تاکنون، به استثنای طالبان در افغانستان (و بعداً جریان تکفیری داعش)، هرگز خودشان را به مثابه جماعت «انقلابی» که در پی تغییر رژیم های قدیم و تأسیس نظام سیاسی جدید در جهان اسلام هستند، معرفی نکرده اند.

✅آنان نه مسلمانان انقلابی خواهان تغییر سیاسی، بلکه بیشتر خود را محافظان ایمان مردم و مجاهدان توحید و تزکیه می دانند. درست به همین دلیل است که با دولت های موجود و عمدتاً سنتی در جهان اسلام نه تنها تعارضی ندارند بلکه شاید همکاری هم می کنند. نوسلفیه بدین سان به معجونی از اصول متفاوت و بعضاً ناهمساز تبدیل شده است. برخی از این ناسازه ها عبارتند از: خلط و توسعه در مفهوم بدعت؛ و موضع دوگانه در باب حاکمان جوامع.

✅خلط و توسعه در مفهوم بدعت: سلفیه جدید با توسعه در دایره بدعت بسیاری از مسائل علمی – مذهبی اختلافی را مشمول بدعت می دانند و مخالفان خود را با عنوان اهل بدعت طرد و تکفیر می کنند. این اندیشه میل دارد که مخالف مذهبی خود را اهل بدعت و بنابراین دشمن پندارد.

✅موضع دوگانه در باب حاکمان جوامع: نوسلفیه در عین حال که به اطاعت بی سابقه از حکومت های جهان اسلام حکم کرده و هرگونه انکار آنان را به عنوان اولوالامر تحریم می کنند، در بسیاری موارد تن به قوانین مدنی ناشی از حکومت این جوامع نمی دهند. همین وضعیت، خصوصاً بعد از حمله صدام حسین به کویت و حضور نظامی آمریکا در منطقه به دعوت حاکمان عربستان، نوسلفیه را در معرض تعارضات و انشعابات متعدد قرار داد. پیدایی دو گروه نوسلفیه اصلاحی/علمی و نوسلفیه جهادی، و شفاف شدن مرزبندی های این دو از نتایج این دوگانگی ها در شبه جزیره عربستان بود.

☘️فقه و سیاست در ایران معاصر، ج1، نشر نی، ص83-85

#فقه_و_سیاست
@Feirahi
🍁امر سیاسی و مسأله ی حق و حکم

✅فرهنگ عمومی وبستر سیاست را داشتن هوشمندی، تدبیر و عقل عملی تعریف کرده است. همین مجموعه، بلافاصله بین عقل عملی و حکومت یا دولت پیوند برقرار کرده و «امر سیاسی» را به یک سازمان حکومتی مشخص نسبت داده است. بدین سان، سیاست چونان دستگاهی تلقی می شود که ابزار تحقق عقل عملی برای افراد یک جامعه است. دستگاه سیاست که مفهومی مدرن است، عبارت است از فعالیت سازمان یافته و منظمی که به منظور نظارت بر مقامات و تشکیلات دولتی و مزایای حاصل از آن طراحی شده است.

✅تشبیه سیاست به دستگاهی ماشینی، تلویحاً بیان گر انتظار کارآیی، هماهنگی، انتظام و وجوه قطعات قابل جایگزینی است. در عین حال، به معنای فناوری عمل سیاسی بوده و دشواری هایش برای کسانی است که با آن آشنا نیستند یا مطابق با قواعد آن عمل نمی کنند.

✅دو عامل از مهم ترین عوامل تسهیل کننده ی پیدایش دستگاه سیاست مدرن عبارتند از: حق رأی همگانی؛ و شمار وسیع مناصب عمومی انتخابی، که هر دوی این عوامل در پیوند با مفهوم مدرن قانون و قانون گذاری برای اداره ی زندگی جمعی و تأمین نیازمندی ها و مصالح عمومی است.

✅بدین سان، «امر سیاسی» در دولت جدید در جهان اسلام، برخلاف دولت های سنتی اسلامی، ماهیتی دو وجهی پیدا کرده است؛ ترکیبی از «حکم شرعی» و «حقوق عمومی» یا تلفیقی از حکم و حق. دولت های اسلامی در اندیشه سنتی مسلمانان، عموماً بر مدار مفهوم حکم و ولایت شرعی حاکمان استوار بودند. امام یا خلیفه ولایت عام در ایجاد نظم عمومی، دفاع، امنیت و اجرای شریعت داشته است. در این حالت، تمامی نهادهای حکومت از مناصب شرعی تلقی می شدند.

✅اما در دولت جدید تحولات مهمی رخ داده که مهم ترین آن ها گسترش خارق العاده ی دولت و ورود دولت به حوزه رفاه، آموزش، اقتصاد و صنعت و ... است که بسیار فراتر از وظایف سنتی در دولت قدیم برای اجرای احکام شرعی است. این وظایف جدید بیش از آن که در حوزه احکام شرعی باشد، در قلمرو حقوق شهروندی است و ناگزیر، نیازمند مکانیسم های نظارتی مؤثر شهروندان است. همین امر موجب خروج دولت از بساطت گذشته شده و ساختار عمومی دولت های مدرن در جهان اسلام را با دوگانگی تعیین کننده «حکم» و «حق» مواجه کرده است.

☘️فقه و سیاست در ایران معاصر، ج1، نشر نی، ص94-96

#فقه_و_سیاست
@Feirahi
☘️حزب از سازمان زندگی ما حذف شدنی نیست

http://www.mardomsalari.net/4319/page/7

🍃روزنامه مردم سالاری، 96/2/28، ص7
@Davood_Feirahi
⭕️تمایز احکام شرعی با حقوق شهروندی


✅این تمایز در غرب به گونه دیگری رخ داده است. تلاقی سنت پادشاهی با دولت دموکراتیک موجب پیدایی چیزی در غرب شد که به ویژه در انگلستان و دیگر کشورهای پادشاهی اروپا رخ داد. والتر بجت کوشش می کرد این پدیده را در غرب با تعبیر "تمایز موجود بین عناصر «محترمانه/تشریفاتی» و «کارآمد/عملی» دولت" شناسایی و مکانیسم همبستگی آن ها با یکدیگر را نیز تحلیل کند.

✅اما تأمل در ماهیت دولت جدید در جامعه اسلامی نشان می دهد که این دوگانگی و تمایز در جهان اسلام، نه در بین عناصر نمایشی سنت سلطنت و هیأت وزیران، بلکه بین احکام شرعی و حقوق شهروندی است. درست به همین دلیل است که وظیفه تحلیل گر امروز، شناخت وجوه تمایز حکم و حق در قانون اساسی و کاوش در مکانیسم همبستگی کارآمد بین این دو نوع از عناصر است.

✅تئوری بجت برگرفته از نگرانی بسیاری از مردم طبقه متوسط در دوران ویکتوریا و موضوع اعطای حق رأی همگانی بود. او در عین حال، به کارآیی دموکراسی نیز وقوف داشت. تحلیل وی از قانون اساسی 1867 انگلستان بر تمایز نهادهای اشرافی و پادشاه با مجلس عوام استوار است. به هر حال، "قانون اصلاح" که در همان سال 1867 تصویب شد، راه را برای یک نظام حزبی منظم و مردمی باز کرد و با مرکزیت دادن به «مجلس عوام»، به عنوان مظهر هر دو نقش «محترمانه» و «کارآمد» دولت، «ظاهر نمایشی» سلطنت را بیش از پیش به حاشیه راند و تحلیل بجت را که بر دوکانونی بودن قدرت استوار بود، آشکارا از اعتبار انداخت.

✅اما معمای کنونی جامعه ما از جنس دیگری است. از یک سو نگرانی از ظهور یک دموکراسی سکولار و از سوی دیگر، خطر پیدایی و پایایی استبداد دینی. راز کارآیی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در «مجلس شورای اسلامی» نهفته است، نهادی انتخابی که برای ایجاد اتصال بین دو عنصر حق و حکم و در عین حال، جایگاهی برای «برساختن و فروریختن مدیران دولت» است اما همین نهاد مجلس و دولت برآمده از آن، تمایز آشکار با آن دسته از نهادهای منبعث از الزامات شرع دارند که در نهادهایی چون ولایت فقیه و شورای نگهبان سازمان یافته اند.

✅ظاهر معمایی جامعه اسلامی این است که از یک سو، به اهمیت نهادهای دموکراتیک به تدریج افزوده می شود و از سوی دیگر، این رونق و تأکید هرگز به معنای پذیرش حاشیه گزینی شریعت و تبدیل احکام شرعی به "ظواهر نمایشی و تشریفاتی" در جامعه نیست.

✅در عین حال، حتی قدیمی ترین تحلیل ها از ماهیت امر سیاسی در جهان اسلام نیز به انحصار امر سیاسی بر توافق با شریعت متمایل نیستند.
به طور مثال مجتهدان عصر مشروطه اصل دوم متمم قانون اساسی مشروطه را به نحوی تصویب کردند که در آن مشروعیت قوانین نه بر مبنای موافقت با شریعت که بر معیار عدم مغایرت با احکام شریعت سنجیده می شد.

☘️فقه و سیاست در ایران معاصر، ج1، نشر نی، ص96-98

#فقه_و_سیاست
@Feirahi
👈👈چکیده سخنرانی دکتر #فیرحی با موضوع " قران و حکومت"

در نشست دوفصلی قران پویان ،مورخ 4 خرداد 96

بسم الله الرحمن الرحیم

قرآن و حکومت

- قرآن تصویر روشن و کاملی از یک نظام سیاسی ارائه نداده است؛

- قران ،آیاتی دارد که ناظر به مسئلۀ حکمرانی و البته مبانی مشروعیت است.

- همچنین برخی اصول و ارزش های کلی که فراتر از حکومت اند و البته برحکومت نیز اثر دارند؛ مثل نظم، عدالت، وفای به عهد و ... .

- تصویر حکومت بیشتر از احادیث ، اخبار، عقل متشرعه /استدلال از ماهیت و فلسفه احکام شرعی به ضرورت حکومت شرعی، و بویژه نظام استدلال کلامی- فقهی مذاهب زاده و تولید شده است.

مفسران و فقها تاکنون دو رویکرد اصلی (اقتدارگرایانه و مردم سالار) به حکومت داشته اند که هر کدام به دو آیه قران استناد کرده اند.

1-دو آیه مهم در رویکرد نخست ؛

آیه اطاعت؛ سوره نساء

- إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلى‏ أَهْلِها وَ إِذا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ إِنَّ اللَّهَ نِعِمَّا يَعِظُكُمْ بِهِ إِنَّ اللَّهَ كانَ سَميعاً بَصيراً (58) آیه امانت

- يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا أَطيعُوا اللَّهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنازَعْتُمْ في‏ شَيْ‏ءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ ذلِكَ خَيْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْويلاً (59) آیه اولی الامر

2- دو ایه مهم در رویکرد دوم

آیه شوری؛
- وَ الَّذينَ اسْتَجابُوا لِرَبِّهِمْ وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ أَمْرُهُمْ شُورى‏ بَيْنَهُمْ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ (38/شوری)؛ نظریه عمومی شورا


- فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَليظَ الْقَلْبِ لاَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَ شاوِرْهُمْ‏ فِي الْأَمْرِ

فَإِذا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلينَ (159/آل عمران)؛


ادرس کانال استاد فیرحی در تلگرام:
@Davood_Feirahi

https://t.me/quranpuyan
⭕️تمایز حکم و حق

✅نگاه اجمالی به اندیشه ها و عمل سیاسی در اسلام معاصر حاکی از آن است که سیاست امری است که در میانه ی احکام شرعی و حقوق مردم قرار دارد.

✅تعاریف حکم: تعریف نخست: اراده ی برتر یا گزاره الزام آور ناشی از اراده برتر/ تعریف دوم: اعتبار و خطاب شرعی متعلق به افعال بندگان به طور مباشر یا غیر مباشر/ تعریف سیدمحمد باقر صدر از حکم: حکم شرعی قانون صادره از جانب خداوند برای تنظیم زندگی انسان است و خطاب های شرعی در کتاب و سنت آشکارکننده و کاشف این قانون الهی است و نه حکم شرعی(نقد تعریف دوم).

✅تعریف حق: حق سلطه ای اعتباری است که زمامش در دست صاحب حق است و هم او قادر به اعمال یا اسقاط آن است. برعکس، زمام حکم نه در عهده ی انسان بلکه دست شارع است و هم اوست که آن را اعمال یا اسقاط می کند. به طور کلی معیاری که اکثر فقهای شیعه در تمایز بین حق و حکم لحاظ کرده اند، «امکان و عدم امکان اسقاط به دست انسان» است.

✅علامه بحرالعلوم: حکم با اسقاط ساقط نمی شود. زیرا حکم از طرف شارع مقدس بر موضوعش جعل شده و زمامش به دست او و امر وضع و رفعش با اوست، بر خلاف حق که قوامش بر قابلیت اسقاط از جانب کسی است که حق برای او جعل شده است. حق هر چند همانند حکم از جانب شارع جعل شده، لیکن نوع جعل متفاوت است. حق جعل از طرف شارع برای صاحب حق است به گونه ای که زمامش به دست صاحب حق است اما حکم چنین نیست.

☘️فقه و سیاست در ایران معاصر، ج1، نشر نی، ص106-103

#فقه_و_سیاست
@Feirahi
Audio
☘️«درآمدی روش شناختی بر اندیشه سیاسی»، دانشگاه شهید بهشتی، زمستان95.
@Davood_Feirahi
🌱درس‌گفتار های به‌روز شده صدانت


💫درس‌گفتار سلوک دیندارانه از عبدالکریم سروش
صوت و فیلم - 20 جلسه تا کنون 👇
✨ → goo.gl/9iWnV7

💫 درس‌گفتار «قاعده عدم اکراه در دین» از محمد سروش محلاتی
صوت - 8 جلسه تا کنون - رمضان 96 👇
✨ → goo.gl/BCfs8D

💫 درس‌گفتار «باب هویت، ملیت، قومیت و ایرانیت» از سیدجواد میری
صوت - 4 جلسه تا کنون - شروع از بهمن 95 👇
✨→ goo.gl/5FALzh

💫 درس‌گفتار تاریخ اندیشه سیاسی در ایران معاصر از داود فیرحی
صوت - 13 جلسه تا کنون - شروع از اسفند 95👇
✨ → goo.gl/PfcZGD
⭕️تأمّلی درباره وحدت؛ ضرورت بازاندیشی

🔹طرفداران وحدت در جهان اسلام علت عقب افتادگی جامعه مسلمانان را این می دانند که متفرق هستند، پس وحدت از دیدگاه آنان به معنای غلبه بر عقب افتادگی است. این استدلال در عمل با دشواری هایی مواجه شده و گزارش های تاریخی نشان می دهد بسیاری از خشونت طلبان در جهان اسلام خشونت را با تکیه بر ضرورت وحدت آغاز کرده اند.وحدت حول چه چیزی و بر چه مبنایی و با پذیرش چه مرجعیتی باید صورت گیرد. تاکنون در پاسخ به این پرسش چند راه حل پیشنهاد شده که به نظر می رسد اکثر آنها ناموفق بوده است.

🔹نخستین پاسخی که به این پرسش داده شد توجه به علم گرایی بود. عده ای چنین استدلال کردند که برای حل اختلاف میان مذاهب اسلامی باید به عقل و دانش رجوع کرد و چون عاقلان یکدیگر را بیشتر می فهمند باید اختلاف نظرهای مذهبی را به ملاک عقل حل کرد. این اندیشه نخستین بار توسط سید احمدخان در هند طرح شد و نتایج نامطلوبی در پی داشت و آن این بود که برای حل اختلاف مذهبی، خود مذهب حذف و نوعی ماتریالیسم علمی گرایانه از دل این اندیشه متولد شد.

🔹در اعتراض به این رویکرد عده ای بازگشت به اندیشه های سلف صالح را مطرح کردند و ادعایشان این بود که برای حل اختلافات فقهی و کلامی باید به گذشته ای که همه مسلمانان با هم متحد بودند یعنی 40 سال اولیه ظهور اسلام بازگشت. احمد بن حنبل و ابن تیمیه از مبدعان این تفکر بودند. ایراد چنین تفکری این بود که یک نوع گذشته گرایی ضدعلم را ترویج و انسان مسلمان را کهنه گرا می کرد و در نهایت مسلمانانی تولید کرد که نمی توانستند با مدرنیسم آشتی کنند.

🔹قرآن گرایی راه حل بخش دیگری از مسلمانان برای رسیدن به وحدت بود که در عمل به سطحی کردن قرآن و حذف نهادهای مرجعیت تفسیری قرآن منجر شد و محصولش تولید نوعی روشنفکری رادیکال نظیر سازمان مجاهدین خلق ایران، فدائیان اسلام و بخشی از اخوان المسلمین بود.

🔹اندیشه احیا خلافت و امامت و اتحاد جهان اسلام حول یک حکومت واحد اندیشه دیگری بود که بعد از فروپاشی عثمانی در سال های 1926 تا 1929 میلادی ظهور کرد که از درون آن سازمان ها و تشکیلاتی نظیر هیأت اتحاد اسلام و مرکز غیبی تبریز بیرون آمد که این مرکز به افراط گری و ترور نیز دست زد. نظریه خلافت اسلامی دولت داعش که می گوید همه یا باید به ما بپیوندند یا کافر هستند نیز به این نظریه شباهت دارد.

🔹تقریب بین مذاهب رویکرد دیگری است که توسط مرحوم شیخ محمود شلتوت رئیس اسبق الازهر مصر و مرحوم آیت الله العظمی بروجردی مرجع تقلید وقت شیعیان برای رسیدن به وحدت اسلامی پیگیری می شد. طبق این نظریه فقه های متفاوت در کشورهای اسلامی به رسمیت شناخته می شود. به طور مثال در ایران پیروان مذاهب چهارگانه اهل سنت یعنی حنبلی، شافعی، حنفی و مالکی و در مصر شیعیان زیدی و امامی می توانند طبق مذهب خود آزادانه عمل کنند. این نظریه ضمن آن که از دوران تولد خود حتی یک گام هم جلو نرفته بلکه تلفاتی نیز داده است که آخرین آن شهادت مرحوم شحاته روحانی شیعه مصری در آن کشور به دست افراطیون اهل سنت بود.

🔹ایده رهبری فرهنگی یا ایدئولوژیک جهان اسلام، ایده دیگری بود که در این خصوص مطرح و در بدو امر با این مشکل مواجه شد که این رهبری بر عهده چه کشوری باشد. تمامی مدعیان این رهبری از ایران، ترکیه، عربستان و مصر خود را لایق رهبری می دانستند و می دانند و بر این اساس درگیری هایی نیز بین قطب های رهبری جهان اسلام پدیدار شد.

🔹عده ای نیز با طرح ایده کنفرانس سران کشورهای اسلامی به سراغ مدل پیمان های مشترک همچون اتحادیه اروپا و یا حتی مدل سازمان ملل اسلامی گرایش پیدا کردند به این معنا که جهان اسلام با حفظ دولت های متفاوت به وحدت پولی، حذف گذرنامه و یا شناسنامه واحد برای شهروندان این کشورها برسد. این امر نیز با دشواری مواجه شد زیرا دولت هایی که دچار اختلاف های عمیق ایدئولوژیک هستند؛ نمی توانند به چنین ساز و کارهای همگرایی تن دهند.

🔹نگاهی به این تلاش های فکری سیاسی در جهان اسلام ما را به این گزینه می رساند که احتمالا مشکلی در فهم مفهوم وحدت در جهان اسلام پدیدار شده و آنچه تحت عنوان وحدت مطرح می شود خود عامل تفرقه گردیده است مگر این که تعریف اصلاح شده ای از مفهوم وحدت را بتوان رواج داد. مرحوم آیت الله سید احمد شبیری پدر آیت الله شبیری زنجانی مرجع تقلید کنونی، در کتاب «الکلام یجر الکلام» در خصوص وحدت گرایان اسلامی جمله ای بیان کرده که کلید این بحث است: «مذهب همانند دفینه باستانی است که واقع محفوظ دارد». اگر دو نفر به دنبال دفینه ای باشند و یکی معتقد باشد که دفینه در شمال شرق ایران و دیگری معتقد باشد که در جنوب غرب ایران است نمی توانند برای نزدیک شدن اعتقادشان بر روی نقطه ای در کویر مرکزی ایران توافق کنند و آنجا به دنبال دفینه بگردند و داستان مذهب هم همین است.
(ادامه)👇👇👇
🆔@feirahi
(ادامه)👇👇👇

🔹واقع مطلب این است که شیعه باورهایی دارد و اهل سنت نیز عقایدی و پیروان این مذاهب نمی توانند عقاید خود را کنار بگذارند و همین که کمی از عقاید خود کوتاه بیایند از طرف هم مسلکان خود متهم به تغییر مذهب می شوند. در این میان امام موسی صدر ایده خیلی مهمی را مطرح کرد و آن این است که می گوید به جای این که مذاهب از اعتقادات خود کوتاه بیایند و دست بردارند یا به جای این که به عرصه رد و قبول اعتقادات یکدیگر بیفتند بهتر است وارد یک مسابقه مثبت شوند. و آن این است که ببینیم کدام مذهب چه قدر به انسان، آزادی، رفاه، رفع بیماری و کاهش آلام و دردهایش پاسخ می دهد و کمک می کند. در اندیشه امام موسی صدر اگر به جای سنی یا شیعه ی فقیر، سنی یا شیعه ثروتمند، سالم، بانشاط و قوی ایجاد شود دیگر به خشونت نیز متوسل نخواهد شد و این نوعی فرقه گرایی مثبت است.

🌿سمینار همگرایی و واگرایی در جهان اسلام، مشهد، دی ماه1394
@feirahi
Audio
☘️«درآمدی روش شناختی بر اندیشه سیاسی»، دانشگاه شهید بهشتی، زمستان95، جلسه دوم
@Davood_Feirahi
جمرات الارض.docx
29.9 KB
«داعش: ارعاب و آتش پاره‌های زمین»، گفت و گو با ماه نامه اندیشه پویا، شماره 17، تیرماه1393.
@Davood_Feirahi
💥جمرات الارض

سروکله پیکار جویان رادیکال سلفی از کجا در عراق و سوریه پیدا شده است؟ داعشی ها، این آدم های تحصیل کرده اما شبه بدوی که القاعده هم از آن ها تبری جسته، این ثروتمندترین گروه تروریستی منطقه چه می گویند و چه می خواهند؟ به منظور تبارشناسی این گروه پرسش هایی را با داوود فیرحی – استاد اندیشه های سیاسی اسلام – که مطالعات متمرکزی روی جریان های سلفی جهان اسلام انجام داده، در میان گذاشتیم. پاسخ های فیرحی در درک بهتر اهداف بنیادگرایان و ترسیم چشم اندازی از آینده حرکت جریان های رادیکال در منطقه خاورمیانه کمک می کند و از خلال این پاسخ هاست که در می یابیم در باور داعش، گروهی که خود را دولت اسلامی عراق و شام می خواند، خشونت حرف اول را می زند و نمایش عریان خشونت اصلی ترین ابزار ادامه فعالیت های شان است.

💥«داعش: ارعاب و آتش پاره‌های زمین»، گفت و گو با ماه نامه اندیشه پویا، شماره 17، تیرماه1393.
@Davood_Feirahi
💥داعش، از خصم عربستان تا خصم شیعه

🔹وقتی از داعش و تفاوت داعش با جنبش های سابق صحبت می شود، آشکارا چهار سوال مطرح می شود، اول: ما همیشه می گوییم که داعش یک جریان تکفیری معطوف به خصم نزدیک است. دوم: آیا در درون فهم خصم نزدیک دگردیسی صورت گرفته و داعش دچار تحول شده است یا نه؟ یعنی آیا داعش ضد شیعه است یا ضد شیعه شده است؟ سوم: اصلاً این دگردیسی در مفهوم خصم نزدیک چگونه صورت گرفته است؟ چهارم: الآن وضعیت از لحاظ فکری چگونه است؟ این چهار سوال را از این جهت می گویم که سیاست عملی ما نسبت به این مسأله بستگی به دو مورد دارد یکی تبیین سیاست داعش به آن چه تبدیل شده است و دوم استراتژی عمل معکوس. یعنی داعش از مسیری که به این حال افتاده است باید برگردد که این به هنر جهانی بستگی دارد.


🔹منظور از خصم نزدیک چیست؟ خصم نزدیک در ادبیات داعش و القاعده با مکان گره خورده است نه مذهب؛ یعنی حل مسأله با به چالش کشیدن آن چه در خاورمیانه است. عده ای این خصم نزدیک را به اسراییل و بعضی به عربستان و عده ای هم به سمت تشیع می برند. پس خصم نزدیک اعم از مفهوم تشیع است. این بحث، در مقابل خصم دور یعنی بیرون از خاورمیانه قرار دارد چون اینها خود را مرکز خاورمیانه می بینند پس این قسمت را خصم نزدیک می دانند. به لحاظ تاریخی این خصم نزدیک شیعه نبوده، بلکه خصم نزدیک به لحاظ تاریخی خود دولت عربستان بود یعنی به دلیل دعوای حضور آمریکا در منطقه. داستان از این قرار است که عربستان کشور معمایی است و ما هستیم که آن را ساده می کنیم حتی نخبگان ما هم توجه جدی به عربستان ندارند. باید روی عربستان توجه جدی داشت چون با ما کار دارد و ما هم با آن کار داریم.


🔹در تحولات سال ۱۹۹۹ خصم نزدیکی که نیروهای جهادی به آن توجه می کردند دولت عربستان بود. از جمله حمله ای که به آل سعود داشتند و درگیری هایی که در مکه و جده صورت گرفت و بحران امنیتی که برای عربستان بوجود آمد؛ حتی در اولین دعواهای بهار عربی، مشکلات ما در سوریه بحث شیعه و سنی نبود بلکه سر همین نیروهایی بود که نزدیک به عربستان بودند. اما از سال ۲۰۱۲ یک اتفاقی رخ داد که جالب است. نامه ای را زرقاوی به شورای دوازده نفره مجاهدین نوشت که در آن موقع دولت اسلامی عراق را می خواستند تاسیس کنند. در این نامه اختلافات داخلی آنها را می شمارد و می گوید شما در حال متلاشی شدن هستید. یعنی اختلاف زیاد بود و داعش نمی توانست شکل بگیرد و در آن جا یک استراتژی مهمی را مطرح می کند و می گوید جنبش ما بعد القاعده موفق نمی شود مگر این که تشیع را برجسته کند و از آن جا به بعد متوجه می شوند که به یک ذخیره بزرگ تاریخی دسترسی پیدا کرده اند.


🔹دگردیسی از خصم نزدیک عربستان به خصم نزدیک شیعه سه سود به دنبال داشت؛ اولین سود این بود که اختلافات داخلی مجاهدین را تا حد زیادی جمع می کند و دوم انتظاری که داشتند که هنوز هم اتفاق نیفتاده این بود که آنها به دلیل اختلافاتی که داشتند بتوانند اهل سنت اکثریت ساکت را پشت سر این خصم سازی تشیع برجسته کنند و پیش ببرند که البته کم اتفاق افتاد. سومین سود هم این بود که به صورت موقت از پتانسیل مادی، معنوی و نظامی عربستان سعودی برای این بحث ها استفاده کنند.


🔹این موارد نهایتا ضد عربستان است چون ماهیتاً این جنبش ها ضدعربستان هستند. اما درباره چگونگی دگردیسی از عربستان به مثابه خصم به تشیع باید گفت، این مسأله به هنر دیپلماسی عربستان برمی گردد. ما در تاریخ دیپلماسی دو نوع دیپلماسی داریم یکی دیپلماسی مدرن است که از سوی نهادهای رسمی به وجود می آید (دیپلماسی رسمی نهاد محور) و دوم دیپلماسی سنتی است که عربستان در آن مهارت دارد، یعنی ارتباط غیرمستقیم با رؤسای قبایل و تغییر اولویت های آن. این قسمت که عربستان چگونه وارد درونیات داعش شد و این اولویت را تغییر داد، بسیار مهم است. به نظر می آید عربستان همیشه در رابطه با داعش که قضیه روزی علیه او از طریق تاثیر تشیع یا دیپلماسی مذهبی ایران برخواهد گشت؛ اضطراب دارد. وضع کنونی این طور است که تشیع ستیزی در اقدامات داعش مانند سال ۲۰۱۵ نیست. آنها هم متوجه هستند که باید گفتمان را کمی بازتر کنند. چون داخل داعش از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۶ ، ۳۲ سازمان بزرگ جهانی جذب شدند که ضدتشیع نیستند؛ پس داعش مجبور است که کمی فتیله این مسایل را پایین بیاورد تا بتواند یک توازنی در ایدئولوژی خود ایجاد کند و به مسأله جهانی بیشتر بپردازد. پیشنهاد من این است که به دو چیز باید توجه کنید اول این که به هر تبیین از داعش کمی شک کنیم، چون داعش در حال "شدن" است و دگرگونی دارد و یک تیم یا گروهی مدام آن را رصد کنند چون در تحلیل های سیاسی داریم که بهترین تبیین بهترین توانمندی را به آدم می دهد و دوم رصد کردن ردپای دایمی عربستان در این جریان است.
👆👆👆* سخنرانی در نشست" مقایسه اصول اعتقادی داعش با القاعده " ، دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه، شهریور 1395

@Davood_Feirahi
💥دگردیسی از خصم نزدیک عربستان به خصم نزدیک شیعه

🔹به نظر داعش ، دگردیسی از خصم نزدیک عربستان به خصم نزدیک شیعه سه سود به دنبال دارد؛ اولین سود این است که اختلافات داخلی مجاهدین را تا حد زیادی جمع می کند و دوم انتظاری که داشتند که هنوز هم اتفاق نیفتاده این بود که آنها به دلیل اختلافاتی که داشتند بتوانند اهل سنت اکثریت ساکت را پشت سر این خصم سازی تشیع برجسته کنند و پیش ببرند که البته کم اتفاق افتاد. سومین سود هم این است که به صورت موقت از پتانسیل مادی، معنوی و نظامی عربستان سعودی برای اهداف داعش استفاده کنند. این ها نهایتا ضد عربستان هستند چون ماهیتاً ضدعربستان هستند. اما درباره چگونگی دگردیسی از عربستان به مثابه خصم به خصم پنداری تشیع باید گفت، این مسأله به هنر دیپلماسی عربستان برمی گردد.

* سخنرانی در نشست" مقایسه اصول اعتقادی داعش با القاعده " ، دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه، شهریور 1395

@Davood_Feirahi