🍀در امتداد همین دیدگاه است که شهید بهشتی از «حق حاکمیت ملی» و اصل 56 قانون اساسی نیز دفاع می کند و حتی تصریح می کند « كه چون اين متن را من و آقاي باهنر پيشنهاد كرده بوديم و ايشان امروز ...اينجا نيستند، فرمودند كه در اين باره بنده توضيح بدهم».
🍀 متن پیشنهادی بهشتی و باهنر که در ابتدای جلسه بیستم خبرگان مطرح شده بود چنین است؛« حق حاكميت ملي كه همان حق تعيين سرنوشت اجتماعي است حقي است عمومي كه خداوند به همه آحاد ملت داده تا مستقيماً يا از راه تعيين و انتخاب افراد واجد الشرايط با رعايت كامل قوانين اعمال شود. هيچ فرد يا گروهي نميتواند اين حق الهي همگاني را به خود اختصاص بدهد يا در خدمت منافع اختصاصي خود يا گروهي معين قرار دهد».
🍀 بهشتی در دفاع از همین متن، و توضیح نسبت اصل 56 با اصل 5 قانون اساسی، چنین استدلال کرده است؛
«اين مسأله كه آيا اين اصل منافاتي با اصل پنجم دارد يا نه، عنايت بفرماييد اگر اصل پنجم به همان صورتي كه آقايان تصويب فرمودند، با تمام جزئياتش به همان صورت مطرح است و بين آن و اين هيچگونه منافاتي نيست چون در آنجا خودتان مقيد كرديد و گفتيد مقام ولايت و امامت امت از آن فقيه واجد الشرايط است و در اينجا گفته است كه از طرف اكثريت مردم پذيرفته شده باشد و به رهبري شناخته شده باشد، يعني آنجا هم حق مردم را در انتخاب و تعيين اين رهبر صحه گذاشته، نتيجه اين ميشود كه حتي اصل پنجم فارغ از نقش مردم نيست. وقتي كه اصل پنجم را به آن صورت قبول كرديد كه چه فرد باشد چه شورا باشد، اينها به هر حال با انتخاب مردم و با پذيرش مردم سروكار دارد تا او دنبالش نباشد تماميت ندارد و شأنيت هم ندارد و حتي آن را تا اين حد گفتيم. بنابراين تا اينجا منافاتي به نظر نميرسد».
@Davood_Feirahi
🍀 متن پیشنهادی بهشتی و باهنر که در ابتدای جلسه بیستم خبرگان مطرح شده بود چنین است؛« حق حاكميت ملي كه همان حق تعيين سرنوشت اجتماعي است حقي است عمومي كه خداوند به همه آحاد ملت داده تا مستقيماً يا از راه تعيين و انتخاب افراد واجد الشرايط با رعايت كامل قوانين اعمال شود. هيچ فرد يا گروهي نميتواند اين حق الهي همگاني را به خود اختصاص بدهد يا در خدمت منافع اختصاصي خود يا گروهي معين قرار دهد».
🍀 بهشتی در دفاع از همین متن، و توضیح نسبت اصل 56 با اصل 5 قانون اساسی، چنین استدلال کرده است؛
«اين مسأله كه آيا اين اصل منافاتي با اصل پنجم دارد يا نه، عنايت بفرماييد اگر اصل پنجم به همان صورتي كه آقايان تصويب فرمودند، با تمام جزئياتش به همان صورت مطرح است و بين آن و اين هيچگونه منافاتي نيست چون در آنجا خودتان مقيد كرديد و گفتيد مقام ولايت و امامت امت از آن فقيه واجد الشرايط است و در اينجا گفته است كه از طرف اكثريت مردم پذيرفته شده باشد و به رهبري شناخته شده باشد، يعني آنجا هم حق مردم را در انتخاب و تعيين اين رهبر صحه گذاشته، نتيجه اين ميشود كه حتي اصل پنجم فارغ از نقش مردم نيست. وقتي كه اصل پنجم را به آن صورت قبول كرديد كه چه فرد باشد چه شورا باشد، اينها به هر حال با انتخاب مردم و با پذيرش مردم سروكار دارد تا او دنبالش نباشد تماميت ندارد و شأنيت هم ندارد و حتي آن را تا اين حد گفتيم. بنابراين تا اينجا منافاتي به نظر نميرسد».
@Davood_Feirahi
☘️تحلیل و تبیین شهید بهشتی از اصل 56، حاکمیت ملی را بنیاد تمام اصول قانون اساسی تلقی کرده، نهاد ولایت فقیه و اصل پنجم را نیز در امتداد همین اصل می بیند و برمبنای حق حاکمیت ملی تفسیر می کند.
☘️ این تصریحات، بویژه، از آن روی اهمیت دارد که در تقابل با برخی اندیشه های دیگر در مجلس خبرگان قانون اساسی طرح شده است. بعضی از خبرگان از طرح «حاکمیت دوگانۀ ملت و فقهاء» سخن می گفتند. برخی چنین می پنداشتند این اصل«مستقيماً با ولايت فقيه مخالفت دارد» و طراحان آن را متهم می کردند .
رهبری و حکومت در اندیشه شهید بهشتی «نظریه امت و امامت»، فصلنامه سیاست دانشگاه تهران، بهار 1391
@Davood_Feirahi
☘️ این تصریحات، بویژه، از آن روی اهمیت دارد که در تقابل با برخی اندیشه های دیگر در مجلس خبرگان قانون اساسی طرح شده است. بعضی از خبرگان از طرح «حاکمیت دوگانۀ ملت و فقهاء» سخن می گفتند. برخی چنین می پنداشتند این اصل«مستقيماً با ولايت فقيه مخالفت دارد» و طراحان آن را متهم می کردند .
رهبری و حکومت در اندیشه شهید بهشتی «نظریه امت و امامت»، فصلنامه سیاست دانشگاه تهران، بهار 1391
@Davood_Feirahi
🍀بهشتی و ماجرای اصل 56
🌱شهید بهشتی در تنظیم و دفاع از اصل 56، و اندیشه خود درباب حق حاکمیت ملت، تا آنجا که در توان داشت، کوشیده و به تک تک نقدها پاسخ می داد. اما ملاحظه صورت مذاکرات جلسه بیستم نشان می دهد که مناقشه زیادی هم در خصوص کلیات و هم برخی پاره های اصل پیشنهادی 56 به عنوان حق حاکمیت ملی وجود دارد .
🌱آیت الله بهشتی جلسه 21 مجلس خبرگان را با قرائت متن جدیدی در خصوص اصل 56 شروع می کند که تغییرات مهمی نسبت به متن پیشین داشته و به رغم مناقشات جلسه گذشته، محتوای مردمسالارانه آن بسیار تقویت و تصریح شده است. متن این اصل پیشنهادی چنین است؛
« حاكميت ملت: حاكميت مطلق بر جهان و انسان از آن خدا است و هم او انسان را بر سرنوشت اجتماعي خويش حاكم ساخته است. انسان اين حق خداداد را در شناخت و انتخاب شرع و قانون الهي و رهبر و ادارة امور كشور از راه قوايي كه در اصول بعد ميآيد اعمال ميكند و هيچ كس نميتواند اين حق را از او بگيرد يا در خدمت منافع فرد يا گروهي خاص قرار دهد».
🌱روشن است که این پیشنهاد توسعه ای، یا حداقل تصریح بیشتری، در مفهوم حاکمیت ملت و اختیار انسان، در مقایسه با متن مصوب داشت. طبق این اصل پیشنهادی، نه تنها بر حق انسان در شناخت و انتخاب رهبر تصریح شده بود، بلکه علاوه بر نهاد رهبری، شناخت و انتخاب شرع و قانون الهی نیز از جمله حقوق انسان و بنا براین، تابعی از حق حاکمیت ملی تعریف شده بود.
رهبری و حکومت در اندیشه شهید بهشتی «نظریه امت و امامت»، فصلنامه سیاست دانشگاه تهران، بهار 1391
@Davood_Feirahi
🌱شهید بهشتی در تنظیم و دفاع از اصل 56، و اندیشه خود درباب حق حاکمیت ملت، تا آنجا که در توان داشت، کوشیده و به تک تک نقدها پاسخ می داد. اما ملاحظه صورت مذاکرات جلسه بیستم نشان می دهد که مناقشه زیادی هم در خصوص کلیات و هم برخی پاره های اصل پیشنهادی 56 به عنوان حق حاکمیت ملی وجود دارد .
🌱آیت الله بهشتی جلسه 21 مجلس خبرگان را با قرائت متن جدیدی در خصوص اصل 56 شروع می کند که تغییرات مهمی نسبت به متن پیشین داشته و به رغم مناقشات جلسه گذشته، محتوای مردمسالارانه آن بسیار تقویت و تصریح شده است. متن این اصل پیشنهادی چنین است؛
« حاكميت ملت: حاكميت مطلق بر جهان و انسان از آن خدا است و هم او انسان را بر سرنوشت اجتماعي خويش حاكم ساخته است. انسان اين حق خداداد را در شناخت و انتخاب شرع و قانون الهي و رهبر و ادارة امور كشور از راه قوايي كه در اصول بعد ميآيد اعمال ميكند و هيچ كس نميتواند اين حق را از او بگيرد يا در خدمت منافع فرد يا گروهي خاص قرار دهد».
🌱روشن است که این پیشنهاد توسعه ای، یا حداقل تصریح بیشتری، در مفهوم حاکمیت ملت و اختیار انسان، در مقایسه با متن مصوب داشت. طبق این اصل پیشنهادی، نه تنها بر حق انسان در شناخت و انتخاب رهبر تصریح شده بود، بلکه علاوه بر نهاد رهبری، شناخت و انتخاب شرع و قانون الهی نیز از جمله حقوق انسان و بنا براین، تابعی از حق حاکمیت ملی تعریف شده بود.
رهبری و حکومت در اندیشه شهید بهشتی «نظریه امت و امامت»، فصلنامه سیاست دانشگاه تهران، بهار 1391
@Davood_Feirahi
احمدی بیگدلی:
دکتر فیرحی تشریح کرد؛
✅ چرا نظریۀ امام صدر در باب وحدت پذیرفتنی است؟
✅ مفهوم وحدت در جهان اسلام به بازاندیشی نیاز دارد
🔗 http://imam-sadr.com/اخبار/نمایش-اخبار/tabid/99/ArticleId/14854/چرا-نظریۀ-امام-صدر-در-باب-وحدت-پذیرفتنی-است؟.aspx
✅ استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران گفت: نگاهی به تلاشهای فکری سیاسی در جهان اسلام ما را به این گزینه می رساند که احتمالا مشکلی در فهم مفهوم وحدت در جهان اسلام پدیدار شده و آنچه تحت عنوان وحدت مطرح می شود خود عامل تفرقه گردیده است مگر این که تعریف اصلاح شده ای از مفهوم وحدت را بتوان رواج داد.
✅ وی گفت: اگر دو نفر به دنبال دفینه ای باشند و یکی معتقد باشد که دفینه در شمال شرق ایران و دیگری معتقد باشد که در جنوب غرب ایران است نمی توانند برای نزدیک شدن اعتقادشان بر روی نقطه ای در کویر مرکزی ایران توافق کنند و آنجا به دنبال دفینه بگردند و داستان مذهب هم همین است.
✅ دکتر داود فیرحی گفت: امام موسی صدر ایده خیلی مهمی را مطرح کرد و آن این است که به جای اینکه مذاهب از اعتقادات خود کوتاه بیایند و دست بردارند یا به جای این که به عرصه رد و قبول اعتقادات یکدیگر بیفتند بهتر است وارد یک مسابقه مثبت شوند که ببینیم کدام مذهب چه قدر به انسان، آزادی، رفاه، رفع بیماری و کاهش آلام و دردهایش پاسخ می دهد و کمک می کند.
🔻🔻🔻
Telegram.me/imamsadr
@Davood_Feirahi
دکتر فیرحی تشریح کرد؛
✅ چرا نظریۀ امام صدر در باب وحدت پذیرفتنی است؟
✅ مفهوم وحدت در جهان اسلام به بازاندیشی نیاز دارد
🔗 http://imam-sadr.com/اخبار/نمایش-اخبار/tabid/99/ArticleId/14854/چرا-نظریۀ-امام-صدر-در-باب-وحدت-پذیرفتنی-است؟.aspx
✅ استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران گفت: نگاهی به تلاشهای فکری سیاسی در جهان اسلام ما را به این گزینه می رساند که احتمالا مشکلی در فهم مفهوم وحدت در جهان اسلام پدیدار شده و آنچه تحت عنوان وحدت مطرح می شود خود عامل تفرقه گردیده است مگر این که تعریف اصلاح شده ای از مفهوم وحدت را بتوان رواج داد.
✅ وی گفت: اگر دو نفر به دنبال دفینه ای باشند و یکی معتقد باشد که دفینه در شمال شرق ایران و دیگری معتقد باشد که در جنوب غرب ایران است نمی توانند برای نزدیک شدن اعتقادشان بر روی نقطه ای در کویر مرکزی ایران توافق کنند و آنجا به دنبال دفینه بگردند و داستان مذهب هم همین است.
✅ دکتر داود فیرحی گفت: امام موسی صدر ایده خیلی مهمی را مطرح کرد و آن این است که به جای اینکه مذاهب از اعتقادات خود کوتاه بیایند و دست بردارند یا به جای این که به عرصه رد و قبول اعتقادات یکدیگر بیفتند بهتر است وارد یک مسابقه مثبت شوند که ببینیم کدام مذهب چه قدر به انسان، آزادی، رفاه، رفع بیماری و کاهش آلام و دردهایش پاسخ می دهد و کمک می کند.
🔻🔻🔻
Telegram.me/imamsadr
@Davood_Feirahi
Imam-Sadr
چرا نظریۀ امام صدر در باب وحدت پذیرفتنی است؟
دکتر داود فیرحی گفت: امام موسی صدر ایده خیلی مهمی را مطرح کرد و آن این است که به جای اینکه مذاهب از اعتقادات خود کوتاه بیایند و دست بردارند یا به جای این که به عرصه رد و قبول اعتقادات یکدیگر بیفتند بهتر است وارد یک مسابقه مثبت شوند که ببینیم کدام مذ
🍀 دیدگاه های مردمسالارانه شهید بهشتی علاوه بر مجموعه مذاکرات، در دیگر آثار و گفتار او نیز منعکس شده است. بهشتی در مباحثه با مارکسیست ها اصرار داشت که« از دیدگاه اسلام،... انسان آگاهِ آزاد است. آزادِ آگاه است. او انتخابگرى است كه آزادانه آگاهانه انتخاب مى كند. به همين جهت، ما بايد روى اين ويژگى انسان تكيه كنيم».
🍀وی یک جا می گوید؛ «نقش خدا به عنوان مبدأ هستى و آفريدگارِ فعّال لِما یريد ؛ نقش پيامبران به عنوان رهبران و راهنمايان امت؛ نقش امام به عنوان زمامدار و مسئول امت و مدير جامعه؛ همه اينها نقشى است كه بايد به آزادى انسان لطمه وارد نياورد. اگر اين نقشها بخواهد به آزادى انسان لطمه وارد بياورد بر خلاف مشيت خدا عمل شده است».
🍀به نظر او، اما بسیار اتفاق افتاده است که «مدیران جامعه و رهبران امت ها ...ناتوانی های خویش را در ساختن و راه بردن انسان های دیگر با خشونت می پوشانند».
مقاله رهبری و حکومت در اندیشه شهید بهشتی. فصلنامه سیاست. سال91
@Davood_Feirahi
🍀وی یک جا می گوید؛ «نقش خدا به عنوان مبدأ هستى و آفريدگارِ فعّال لِما یريد ؛ نقش پيامبران به عنوان رهبران و راهنمايان امت؛ نقش امام به عنوان زمامدار و مسئول امت و مدير جامعه؛ همه اينها نقشى است كه بايد به آزادى انسان لطمه وارد نياورد. اگر اين نقشها بخواهد به آزادى انسان لطمه وارد بياورد بر خلاف مشيت خدا عمل شده است».
🍀به نظر او، اما بسیار اتفاق افتاده است که «مدیران جامعه و رهبران امت ها ...ناتوانی های خویش را در ساختن و راه بردن انسان های دیگر با خشونت می پوشانند».
مقاله رهبری و حکومت در اندیشه شهید بهشتی. فصلنامه سیاست. سال91
@Davood_Feirahi
بهشتی به سه الگوی استقرار حکومت در «نظام اجتماعی اسلام»، عقیده داشت.
🍀 این الگوهای سه گانه عباتند از؛
1- نبوت یا انتصاب از جانب خدا که به دلیل ویژگی هایی که پیامبر دارد، خود به خود با قبول خلق همراه است.
2- امامت معصوم یا انتصاب از جانب پیامبر که باز هم به دلیل ویژگی هایی که امام دارد، خود به خود با قبول خلق همراه است.
3- انتخاب از طرف خود مردم.
🍀بهشتی در توضیح همین الگوی سوم از حکومت می نویسد؛«اين نوع حكومت از طرف همة فرق اسلامي پذيرفته شده است، با اين تفاوت كه شيعه آن را در زمان غيبت كامل امام زمان (ع) موجه مي شناسد و در زمان امامان (ع)، نص و انتصاب پيغمبر و امام را مقدم مي شمارد، اما اهل سنت اين نوع حكومت را بلافاصله پس از مرگ پيغمبر تجويز مي كنند.
مقاله رهبری و حکومت در اندیشه شهید بهشتی. فصلنامه سیاست. سال91
@Davood_Feirahi
🍀 این الگوهای سه گانه عباتند از؛
1- نبوت یا انتصاب از جانب خدا که به دلیل ویژگی هایی که پیامبر دارد، خود به خود با قبول خلق همراه است.
2- امامت معصوم یا انتصاب از جانب پیامبر که باز هم به دلیل ویژگی هایی که امام دارد، خود به خود با قبول خلق همراه است.
3- انتخاب از طرف خود مردم.
🍀بهشتی در توضیح همین الگوی سوم از حکومت می نویسد؛«اين نوع حكومت از طرف همة فرق اسلامي پذيرفته شده است، با اين تفاوت كه شيعه آن را در زمان غيبت كامل امام زمان (ع) موجه مي شناسد و در زمان امامان (ع)، نص و انتصاب پيغمبر و امام را مقدم مي شمارد، اما اهل سنت اين نوع حكومت را بلافاصله پس از مرگ پيغمبر تجويز مي كنند.
مقاله رهبری و حکومت در اندیشه شهید بهشتی. فصلنامه سیاست. سال91
@Davood_Feirahi
حزب در اندیشه شهید بهشتی
🍀بهشتی ارزیابی جالبی از نسبت حزب و رهبری دارد؛ از یک سوی بر ضرورت همسویی حزب با نهاد رهبری تکیه دارد و چنین می اندیشد که؛ حزب در طول رهبری باشد و نه در عرض آن. وی در توضیح مواضع حزب جمهوری اسلامی تصریح دارد ؛«این تشکیلات باید تحقق بخشنده نظام امت و امامت باشد، چون نظام اسلامی ما نظام امامت و امت است؛ نه این که معارض امامت باشد». از سوی دیگر، در توضیح برنامه های حزب اشاره می کند که؛ «تبدیل شدن امامت فردی به امامت جمعی، و زمینۀ شرکت دادن هر چه بیشتر امت در امامت» از اهداف و برنامه های عمده حزب است. به نظر او، وحدت برخاسته از امامت حزب، پردوامتر و مؤثرتر و كامل تر از وحدت برخاسته از امامت فرد خواهد بود . بهشتی چنین می اندیشید که؛ اصل فردیت رهبری واحد و نقش خلاق آن در جامعه انکار ناپذیر است. اما از نکات زیر نیز نباید غفلت نمود؛
1☘️- پيدايش يك رهبر مورد قبول همه يا اكثريت جامعه امري نيست كه دفعتاً صورت گيرد. معمولاً طي يك دورۀ طولاني يا نيمه طولاني، يك چهره مورد شناسا يي و قبول چنين اكثريتي قرار مي گيرد. گاه هم دو، سه، يا چند چهره مزایا و جاذبه ها يي دارند كه جامعه موفق نمي شود از ميان آ نها يكي را برگزيند و بر ديگران ترجيح قطعي دهد و هر گروه از جامعه پيرو يكي از آنها مي شود. به اين ترتيب، جامعه غالباً از رهبري وحدت آفرین یک فرد برجسته برخوردار نیست و باید برای این فکری شود و نمی توان حل مشکل را صرفاً در رهبری واحد یک فرد جست.
☘️2- رهبري اشخاص براي هدايت كل جامعه لازم و مفيد است، ولي براي ادارۀ امور جامعه كافي نيست و در اين زمينه هرگز كارايي تشكيلات را ندارد. تجربۀ جمعی مكرر نشان داده است كه پيرامون رهبر يا رهبراني كه منفردند و تشكيلاتي ندارند، افراد يا گروهها و باندها به وجود می آيند كه هر يك جريان امور را به سويي كه خود تشخيص می دهند يا با خواسته ها و منافع خود سازگار مييابند، مي برند و چه بسا كه بر سر این ادعای خود كشمكشها دارند و كارهاي يكديگر را خنثي مي كنند. به اين ترتيب، وقتي پاي ادارۀ مملكت به ميان مي آيد، مي بينيم پیرامون يك رهبر واحد گرو هها و قطب هاي قدرت به وجود مي آید و اين وضع عملاً به ميان جامعه كشانده مي شود. و باز اين گروه بندي ها عملاً همان معایب احزاب متعدد و رقیب را دارد، آن هم بی سامان تر و مهارناپذیرتر، بي آ نكه محاسن تشكيلات را داشته باشد.
🌱-منبع؛ فصلنامه سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، دوره 42، شماره1، بهار1391.
@Davood_Feirahi
🍀بهشتی ارزیابی جالبی از نسبت حزب و رهبری دارد؛ از یک سوی بر ضرورت همسویی حزب با نهاد رهبری تکیه دارد و چنین می اندیشد که؛ حزب در طول رهبری باشد و نه در عرض آن. وی در توضیح مواضع حزب جمهوری اسلامی تصریح دارد ؛«این تشکیلات باید تحقق بخشنده نظام امت و امامت باشد، چون نظام اسلامی ما نظام امامت و امت است؛ نه این که معارض امامت باشد». از سوی دیگر، در توضیح برنامه های حزب اشاره می کند که؛ «تبدیل شدن امامت فردی به امامت جمعی، و زمینۀ شرکت دادن هر چه بیشتر امت در امامت» از اهداف و برنامه های عمده حزب است. به نظر او، وحدت برخاسته از امامت حزب، پردوامتر و مؤثرتر و كامل تر از وحدت برخاسته از امامت فرد خواهد بود . بهشتی چنین می اندیشید که؛ اصل فردیت رهبری واحد و نقش خلاق آن در جامعه انکار ناپذیر است. اما از نکات زیر نیز نباید غفلت نمود؛
1☘️- پيدايش يك رهبر مورد قبول همه يا اكثريت جامعه امري نيست كه دفعتاً صورت گيرد. معمولاً طي يك دورۀ طولاني يا نيمه طولاني، يك چهره مورد شناسا يي و قبول چنين اكثريتي قرار مي گيرد. گاه هم دو، سه، يا چند چهره مزایا و جاذبه ها يي دارند كه جامعه موفق نمي شود از ميان آ نها يكي را برگزيند و بر ديگران ترجيح قطعي دهد و هر گروه از جامعه پيرو يكي از آنها مي شود. به اين ترتيب، جامعه غالباً از رهبري وحدت آفرین یک فرد برجسته برخوردار نیست و باید برای این فکری شود و نمی توان حل مشکل را صرفاً در رهبری واحد یک فرد جست.
☘️2- رهبري اشخاص براي هدايت كل جامعه لازم و مفيد است، ولي براي ادارۀ امور جامعه كافي نيست و در اين زمينه هرگز كارايي تشكيلات را ندارد. تجربۀ جمعی مكرر نشان داده است كه پيرامون رهبر يا رهبراني كه منفردند و تشكيلاتي ندارند، افراد يا گروهها و باندها به وجود می آيند كه هر يك جريان امور را به سويي كه خود تشخيص می دهند يا با خواسته ها و منافع خود سازگار مييابند، مي برند و چه بسا كه بر سر این ادعای خود كشمكشها دارند و كارهاي يكديگر را خنثي مي كنند. به اين ترتيب، وقتي پاي ادارۀ مملكت به ميان مي آيد، مي بينيم پیرامون يك رهبر واحد گرو هها و قطب هاي قدرت به وجود مي آید و اين وضع عملاً به ميان جامعه كشانده مي شود. و باز اين گروه بندي ها عملاً همان معایب احزاب متعدد و رقیب را دارد، آن هم بی سامان تر و مهارناپذیرتر، بي آ نكه محاسن تشكيلات را داشته باشد.
🌱-منبع؛ فصلنامه سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، دوره 42، شماره1، بهار1391.
@Davood_Feirahi
☘️ دربارۀ صلح؛
بیرون و درون جامعه ما بد جوری در شیب نا امنی و بی ثباتی قرار دارد؛
🌱 الف) چشم انداز منطقه چندان امیدوار کننده نیست؛ سوریه و عراق در آتش جنگ می سوزد؛ تنورۀ تنش در خلیج فارس، داغ و داغ تر می شود.
🌱 ب) نظم جهانی بیش از هر زمان دیگری در تلاطم و ناشکیبایی فرو می رود.
🌱 ج) احتلافات جناحی در داخل کشور هم ظاهراً پایانی ندارد؛ تب دو قطبی سازی نه تنها فروکش نکرده بلکه میل به تعمیق دارد و بعید نیست که برخی گسل های تاریخی و خاموش را تحریک و فعال نماید.
🌱 در این وضعیت، هیچ امری به اندازۀ « تأمل در بارۀ صلح» اهمیت ندارد؛ اما نه تکرار مبحث قدیمی که صلح اصالت دارد یا جنگ؟! کدام اصل و دیگری استثناست؟! بلکه مسئلۀ امروز ما تأمل در "تکنولوژی ساخت و نگهداری صلح" است؛ صلح با خویشتن، با همسایگان و دوردستان. این تکنولوژی چه نوع مهارتی است؟ و چگونه قابل تولید است؟ مسئله امروز ما همین است.
#صلح
@feirahi
☘️☘️
بیرون و درون جامعه ما بد جوری در شیب نا امنی و بی ثباتی قرار دارد؛
🌱 الف) چشم انداز منطقه چندان امیدوار کننده نیست؛ سوریه و عراق در آتش جنگ می سوزد؛ تنورۀ تنش در خلیج فارس، داغ و داغ تر می شود.
🌱 ب) نظم جهانی بیش از هر زمان دیگری در تلاطم و ناشکیبایی فرو می رود.
🌱 ج) احتلافات جناحی در داخل کشور هم ظاهراً پایانی ندارد؛ تب دو قطبی سازی نه تنها فروکش نکرده بلکه میل به تعمیق دارد و بعید نیست که برخی گسل های تاریخی و خاموش را تحریک و فعال نماید.
🌱 در این وضعیت، هیچ امری به اندازۀ « تأمل در بارۀ صلح» اهمیت ندارد؛ اما نه تکرار مبحث قدیمی که صلح اصالت دارد یا جنگ؟! کدام اصل و دیگری استثناست؟! بلکه مسئلۀ امروز ما تأمل در "تکنولوژی ساخت و نگهداری صلح" است؛ صلح با خویشتن، با همسایگان و دوردستان. این تکنولوژی چه نوع مهارتی است؟ و چگونه قابل تولید است؟ مسئله امروز ما همین است.
#صلح
@feirahi
☘️☘️
🍀 صنعت صلح
🌱 سرشت بشر به صلح یا جنگ گره نخورده است؛ جنگ و صلح همانند بلایای طبیعی چون سیل و زلزله هم نیست که خارج از اراده فرد و جامعه بر سر او فرود آید و ویرانی بیاورد.
🌱 از جنس بخت هم نیستند.جنگ و صلح نمی آیند بلکه ساخته می شوند؛ این دو پدیده از جنس صنایع اند؛ تارو پود جنگ یا صلح به دست خود انسان ساخته و بافته می شوند.
🌱 این دو، شگفت انگیزترین برساخته بشر است که در عین حال بیشترین تأثیر را در سرنوشت او دارد.
@Davood_Feirahi
🌱 سرشت بشر به صلح یا جنگ گره نخورده است؛ جنگ و صلح همانند بلایای طبیعی چون سیل و زلزله هم نیست که خارج از اراده فرد و جامعه بر سر او فرود آید و ویرانی بیاورد.
🌱 از جنس بخت هم نیستند.جنگ و صلح نمی آیند بلکه ساخته می شوند؛ این دو پدیده از جنس صنایع اند؛ تارو پود جنگ یا صلح به دست خود انسان ساخته و بافته می شوند.
🌱 این دو، شگفت انگیزترین برساخته بشر است که در عین حال بیشترین تأثیر را در سرنوشت او دارد.
@Davood_Feirahi
قلمرو صلح
صلح و صلح جویی، سه قلمرو متفاوت و مرتبط دارد؛ صلح با خویشتن، صلح ملت، صلح جهانی.
فرهنگ دهخدا صلح را به سه واژۀ؛ آرامش، آشتی و رضایت ار جاع می دهد. این سه واژه ارتباط معنایی شگفت انگیزی دارند؛ آرامش درون، آشتی و رضایت اجتماع را می آفریند و جامعه آرام نیز بر آرامش روان فرد می افزاید؛ عکس قضیه نیز صادق است؛
یعنی اضطراب درونی افراد، نابسامانی جامعه را در پی دارد و ملت بی سامان، بعید است که سامانی برای فرد بیاورد. رابطه یک ملت با جامعه جهانی نیز چنین است.
بدین سان، این پرسش اساسی قابل طرح است که اراده و فرایند صلح از کجا می روید و به حرکت درمی آید؛ از خویشتن به جامعه ملی و سپس جهانی یا به عکس؟
@Davood_Feirahi
صلح و صلح جویی، سه قلمرو متفاوت و مرتبط دارد؛ صلح با خویشتن، صلح ملت، صلح جهانی.
فرهنگ دهخدا صلح را به سه واژۀ؛ آرامش، آشتی و رضایت ار جاع می دهد. این سه واژه ارتباط معنایی شگفت انگیزی دارند؛ آرامش درون، آشتی و رضایت اجتماع را می آفریند و جامعه آرام نیز بر آرامش روان فرد می افزاید؛ عکس قضیه نیز صادق است؛
یعنی اضطراب درونی افراد، نابسامانی جامعه را در پی دارد و ملت بی سامان، بعید است که سامانی برای فرد بیاورد. رابطه یک ملت با جامعه جهانی نیز چنین است.
بدین سان، این پرسش اساسی قابل طرح است که اراده و فرایند صلح از کجا می روید و به حرکت درمی آید؛ از خویشتن به جامعه ملی و سپس جهانی یا به عکس؟
@Davood_Feirahi
⭕️برائت عقلی
🔹مفاد برائت عقلی عدم تعهد انسان ها به هیچ تکلیف پیشین، جز در شرایط ابلاغ و اثبات حکم از شارع است. این قاعده که گفته می شود معرکه ی نزاع اخباری و اصولی، به ویژه در زمانه ی وحید بهبهانی بوده هنوز هم کم و بیش، جریان دارد و به ویژه با طرح نظریه ی "حق الطاعة" از طرف شهید صدر، وارد دور تازه ای شده است.
🔹وحید بهبهانی تأکید دارد که مجتهدان در "ما لا نص فیه" و "شبهه ی موضوعی" حکم به برائت کرده اند و دلیل مجتهدان حکم عقل به قبح تکلیف و مؤاخذه ی بدون بیان است. به طور خلاصه، هرگاه نصی نباشد، حکمی نیست و عقاب قبیح است.
🔹شیخ مرتضی انصاری قاعده برائت عقلی را از قضایای بدیهی و مسلم بین عقلا تلقی کرده و با نظر به بداهتش از هر گونه استدلال بی نیاز دانسته است. محقق نائینی ملازمه ی بین حکم واقعی و تکلیف مکلف را قطع می کند و می افزاید: بیان، مادام که به مکلف نرسیده باشد، محرک او نخواهد بود و وجود بیان واقعی همانند عدم آن، اگر به مکلف ابلاغ نشده باشد، صلاحیت تحریک مکلف را ندارد.
🔹تقریر محقق اصفهانی از برائت عقلی:احکام عقل عملی به ضرورت به حسن عدل و قبح ظلم تأویل می شوند. هرگاه حسن و قبحی در بین نباشد و حجتی هم دایر بر ابلاغ حکم شارع تدارک نشده باشد، آدمی تکلیفی بر عهده نخواهد داشت.
🔹نتیجه اندیشه اصحاب برائت عقلی چنین است: از نظر عقلا تردیدی نیست که حق الطاعة مشروط به وصول تکلیف به مکلف است و مادام که چنین تکلیفی به طور قطع به مکلف نرسیده باشد مولی حق اطاعتی بر مکلف ندارد. این قاعده نسبت به رابطه انسان-انسان یا انسان- خدا سیاق واحدی دارد.
☘فقه و سیاست در ایران معاصر، نشر نی، جلد 1، ص 132 و 133.
#فقه_و_سیاست
@feirahi
🔹مفاد برائت عقلی عدم تعهد انسان ها به هیچ تکلیف پیشین، جز در شرایط ابلاغ و اثبات حکم از شارع است. این قاعده که گفته می شود معرکه ی نزاع اخباری و اصولی، به ویژه در زمانه ی وحید بهبهانی بوده هنوز هم کم و بیش، جریان دارد و به ویژه با طرح نظریه ی "حق الطاعة" از طرف شهید صدر، وارد دور تازه ای شده است.
🔹وحید بهبهانی تأکید دارد که مجتهدان در "ما لا نص فیه" و "شبهه ی موضوعی" حکم به برائت کرده اند و دلیل مجتهدان حکم عقل به قبح تکلیف و مؤاخذه ی بدون بیان است. به طور خلاصه، هرگاه نصی نباشد، حکمی نیست و عقاب قبیح است.
🔹شیخ مرتضی انصاری قاعده برائت عقلی را از قضایای بدیهی و مسلم بین عقلا تلقی کرده و با نظر به بداهتش از هر گونه استدلال بی نیاز دانسته است. محقق نائینی ملازمه ی بین حکم واقعی و تکلیف مکلف را قطع می کند و می افزاید: بیان، مادام که به مکلف نرسیده باشد، محرک او نخواهد بود و وجود بیان واقعی همانند عدم آن، اگر به مکلف ابلاغ نشده باشد، صلاحیت تحریک مکلف را ندارد.
🔹تقریر محقق اصفهانی از برائت عقلی:احکام عقل عملی به ضرورت به حسن عدل و قبح ظلم تأویل می شوند. هرگاه حسن و قبحی در بین نباشد و حجتی هم دایر بر ابلاغ حکم شارع تدارک نشده باشد، آدمی تکلیفی بر عهده نخواهد داشت.
🔹نتیجه اندیشه اصحاب برائت عقلی چنین است: از نظر عقلا تردیدی نیست که حق الطاعة مشروط به وصول تکلیف به مکلف است و مادام که چنین تکلیفی به طور قطع به مکلف نرسیده باشد مولی حق اطاعتی بر مکلف ندارد. این قاعده نسبت به رابطه انسان-انسان یا انسان- خدا سیاق واحدی دارد.
☘فقه و سیاست در ایران معاصر، نشر نی، جلد 1، ص 132 و 133.
#فقه_و_سیاست
@feirahi
⭕️مجاری شرعی تولید حق
🔹نظریه ی برائت عقلی و نیز دیگر اصول عقلی هم خانواده، نظیر اصل اباحه، اصل طهارت، و اصالت صحت، از این حیث اهمیت دارند که مجاری عقلی عمده برای تولید حق در فقه و فقه سیاسی شیعه محسوب می شوند. لازمه این اصول جواز عقلی تصرف و استفاده از اشیا و امور اعتباری فرهنگ ها و جوامع، جز در موارد منع صریح شرعی است. چنین جواز تصرفی تعبیر دیگری است از مفهوم حق به معنای عام آن. ☘️فقه و سیاست در ایران معاصر، نشر نی، جلد 1، ص 134.
@Davood_Feirahi
🔹نظریه ی برائت عقلی و نیز دیگر اصول عقلی هم خانواده، نظیر اصل اباحه، اصل طهارت، و اصالت صحت، از این حیث اهمیت دارند که مجاری عقلی عمده برای تولید حق در فقه و فقه سیاسی شیعه محسوب می شوند. لازمه این اصول جواز عقلی تصرف و استفاده از اشیا و امور اعتباری فرهنگ ها و جوامع، جز در موارد منع صریح شرعی است. چنین جواز تصرفی تعبیر دیگری است از مفهوم حق به معنای عام آن. ☘️فقه و سیاست در ایران معاصر، نشر نی، جلد 1، ص 134.
@Davood_Feirahi
⭕️حد و مرز آزادی بیان
🔹به طور کلی در جوامع برای مفهوم آزادی و آزادی بیان دو مرز بیشتر نمی شناسند. اولین مرز: آزادی فرد، نباید آزادی دیگران را تحدید کند. مرز دوم: آزادی نباید ارزش های بنیادین یک جامعه را تهدید کند. ارزش هایی مثل صداقت، اخلاق، نظم و مفاهیم بنیادین دینی یک جامعه(مانند توحید) نیز نباید تهدید شوند. مرز آن هم علی القاعده در بیرون و در حوزه عمومی تعریف می شود. چون حوزه خصوصی بنا به تعریف ماهیتاً آزاد است.
هفته نامه صدا، شنبه 17 تیر96.
@Davood_Feirahi
🔹به طور کلی در جوامع برای مفهوم آزادی و آزادی بیان دو مرز بیشتر نمی شناسند. اولین مرز: آزادی فرد، نباید آزادی دیگران را تحدید کند. مرز دوم: آزادی نباید ارزش های بنیادین یک جامعه را تهدید کند. ارزش هایی مثل صداقت، اخلاق، نظم و مفاهیم بنیادین دینی یک جامعه(مانند توحید) نیز نباید تهدید شوند. مرز آن هم علی القاعده در بیرون و در حوزه عمومی تعریف می شود. چون حوزه خصوصی بنا به تعریف ماهیتاً آزاد است.
هفته نامه صدا، شنبه 17 تیر96.
@Davood_Feirahi
☘️دولت ها در نسبت با مخالفانشان دقیقاً در چه نقطه ای باید بایستند تا بتوان گفت آزادی مخالفین محقق شده است؟
🔹واژه آزادی بین دو واژه کلیدی اقتدار یا استبداد دولت از یک سو، و آنارشیسم از سوی دیگر قرار می گیرد. آزادی در هیچ کجای دنیا به معنی شکستن نظم های مورد توافق نیست. از آن جایی که دولت ها بیشتر آزادی را محدود می کنند؛ بیشتر متفکران سعی می کنند از شهروند دفاع کنند. هر چند که بعضی مواقع هم باید از دولت دفاع کرد. هنگامی که فضای جامعه به سمت آنارشی می رود معمولاً متفکران از دولت دفاع می کنند و زمانی که فضای جامعه به سمت اقتدار و یا استبداد می رود متفکران از شهروند دفاع می کنند.
هفته نامه صدا، شنبه 17 تیر96.
@Davood_Feirahi
🔹واژه آزادی بین دو واژه کلیدی اقتدار یا استبداد دولت از یک سو، و آنارشیسم از سوی دیگر قرار می گیرد. آزادی در هیچ کجای دنیا به معنی شکستن نظم های مورد توافق نیست. از آن جایی که دولت ها بیشتر آزادی را محدود می کنند؛ بیشتر متفکران سعی می کنند از شهروند دفاع کنند. هر چند که بعضی مواقع هم باید از دولت دفاع کرد. هنگامی که فضای جامعه به سمت آنارشی می رود معمولاً متفکران از دولت دفاع می کنند و زمانی که فضای جامعه به سمت اقتدار و یا استبداد می رود متفکران از شهروند دفاع می کنند.
هفته نامه صدا، شنبه 17 تیر96.
@Davood_Feirahi
Murawiec-The Mind of Jihad.pdf
2 MB
ذهن جهاد؛ کتابی درباره نسبت جهاد و تروریسم در اندیشه مسلمانان.
@Davood_Feirahi
@Davood_Feirahi
دربارۀ صلح | پایگاه خبری جماران - امام خمینی - انقلاب اسلامی
@Davood_Feirahi
http://www.jamaran.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84-182/697396-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B5%D9%84%D8%AD
@Davood_Feirahi
http://www.jamaran.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84-182/697396-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B5%D9%84%D8%AD
پایگاه خبری جماران - امام خمینی - انقلاب اسلامی
دربارۀ صلح
داود فیرحی استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران در یادداشتی تلگرامی با اشاره به وضعیت نابسامان منطقه، تلاطم های جهانی و اختلافات جناحی در داخل کشور بر اهمیت تأمل درباره «صلح» در مقطع فعلی پرداخته و مخاطب را به اندیشیدن درباره خاستگاه صلح دعوت کرده است.
🍀ماهیت صلح
💦 گفتهاند : صلح، "سید العقود" است؛ یعنی، اشرف قراردادها است. این نکته از دیدگاه تحلیلی، اهمیت به سزایی دارد ؛
🍀الف) صلح، از جنس قرارداد است؛ یعنی طبیعی نیست و در طبیعت بشر سرشته نشده است. بنابراین، امری اعتباری و بر ساخته ای عقلانی/ عقلایی است. اصولاً، قرارداد چیزی جز ساختن، التیام دادن، و رویاندن یک "اعتبار"، یک "تعهد"، بین من و دیگری نیست.
💦 قرارداد، اغلب به وجود و پذیرش دیگری استوار است. دیگری که البته واجد اراده، آزادی و حقوق است.
🍀ب) صلح اشرف قراردادها است؛ در این سرآمدی، لابد، معنی و حکمتی نهفته است. قرار داد با مفهوم عدالت نسبتی دارد . عدالت ناظر به نوعی توازن در حقوق و وضعیت طرفین قرارداد از حیث آزادی و قدرت است. حقی که یکی به دیگری باید پس بدهد و او نیز می تواند بستاند.
💦 اما صلح، فراتر از عدالت، بر "بخشش" استوار است؛ در عین حال که طرف یا طرفین قرارداد حقوق مسلمی دارند، اما از بخشی از حقوق، به منظور ساختن و حراست از بسیاری حقوق دیگر، آگاهانه چشم می پوشند و میگذرند.
💦در واژه ی صلح، نوعی" ایثار" هدفمند خفته است. و به همین دلیل هم اشرف قراردادها است.
💦 تأکید بیش از حد بر عدالت در قرار دادها، نه تنها اصل قرار داد و لاجرم صلح را تهدید می کند، بلکه مقدمات خشونت و جنگ را در ناخودآگاه افراد و جوامع فراهم میکند.
@Davood_Feirahi
💦 گفتهاند : صلح، "سید العقود" است؛ یعنی، اشرف قراردادها است. این نکته از دیدگاه تحلیلی، اهمیت به سزایی دارد ؛
🍀الف) صلح، از جنس قرارداد است؛ یعنی طبیعی نیست و در طبیعت بشر سرشته نشده است. بنابراین، امری اعتباری و بر ساخته ای عقلانی/ عقلایی است. اصولاً، قرارداد چیزی جز ساختن، التیام دادن، و رویاندن یک "اعتبار"، یک "تعهد"، بین من و دیگری نیست.
💦 قرارداد، اغلب به وجود و پذیرش دیگری استوار است. دیگری که البته واجد اراده، آزادی و حقوق است.
🍀ب) صلح اشرف قراردادها است؛ در این سرآمدی، لابد، معنی و حکمتی نهفته است. قرار داد با مفهوم عدالت نسبتی دارد . عدالت ناظر به نوعی توازن در حقوق و وضعیت طرفین قرارداد از حیث آزادی و قدرت است. حقی که یکی به دیگری باید پس بدهد و او نیز می تواند بستاند.
💦 اما صلح، فراتر از عدالت، بر "بخشش" استوار است؛ در عین حال که طرف یا طرفین قرارداد حقوق مسلمی دارند، اما از بخشی از حقوق، به منظور ساختن و حراست از بسیاری حقوق دیگر، آگاهانه چشم می پوشند و میگذرند.
💦در واژه ی صلح، نوعی" ایثار" هدفمند خفته است. و به همین دلیل هم اشرف قراردادها است.
💦 تأکید بیش از حد بر عدالت در قرار دادها، نه تنها اصل قرار داد و لاجرم صلح را تهدید می کند، بلکه مقدمات خشونت و جنگ را در ناخودآگاه افراد و جوامع فراهم میکند.
@Davood_Feirahi