Forwarded from 📚✏️ندای سیاست
گزارش ماهنامه اندیشه پویا از مباحثه اخیر تلگرامی دکتر داود فیرحی و استاد مجتهد شبستری
@Nedaye_siyasat
@Nedaye_siyasat
✅ضرورت حزب
🔹دولت مدرن دو عنصر استوار دارد. یکی حزب و دیگری قانون گذاری. حزب، ابزار این قانون گذاری است. تقریباً هیچ کشوری نیست که از دموکراسی صحبت کند ولی از حزب نتواند صحبت کند. با این همه ما شاهد هستیم که متفکران مسلمان از دموکراسی صحبت کردند و کمتر به حزب پرداختند.
🔹از لحاظ تاریخی، {در ایران} حزب همیشه با دولت، چالش داشته یعنی حزب نتوانست تبدیل به موتور دولت شود. بلکه همیشه حزب با دولت درگیر بوده است. یا دولت حزب را تصرف می کرد و احزاب دولتی می شدند(حزب رستاخیز)، یا دولت حزب را سرکوب می کرد و به حاشیه می راند و احزاب، اپوزیسیون های دولت می شدند(حزب توده).
🔹دانش فقه ما، اساس حقوق اساسی ماست. این دانش چه موضعی نسبت به حزب دارد. فقه، دانش مسلط جهان اسلام است. چه در مبارزه با رژیم قبل، فقه مهم بود، چه الان در جمهوری اسلامی، چه در مخالفت ها و چه در موافقت ها می بینید که همیشه پای فقه در میان است. حالا که پای فقه در میان است، این شاه دانش و سلطان العلوم جهان اسلام، مهم است که چه موضعی نسبت به حزب دارد.
🔹حزب در ایران همیشه در مسیر مهار استبداد بوده و بنابراین با آن مخالفت های زیادی شده است. حزب چیزی نیست که از بین رفتنی باشد. چیزی که با همه مخالفت ها می ماند، پس ضرورت دارد. و چیزی که ضرورت دارد، شناسایی آن مهم است. چه حکومت دینی باشد، که آن وقت بحث حزب خیلی جدی است، و چه حکومت غیردینی باشد که باز هم از آن جا که در جامعه ما، مسلمانان بخش بزرگی از جامعه هستند؛ شناسایی حزب مهم است. دانش فقه به عنوان مهم ترین دانش مسلمانی، چه حکومت اسلامی باشد چه نباشد، مجبور است به پیروان خودش توضیح دهد که موضعش نسبت به حزب چیست.
🌿مجله صدا، شماره146، 30دی96، ص26 تا28.
@Feirahi
🔹دولت مدرن دو عنصر استوار دارد. یکی حزب و دیگری قانون گذاری. حزب، ابزار این قانون گذاری است. تقریباً هیچ کشوری نیست که از دموکراسی صحبت کند ولی از حزب نتواند صحبت کند. با این همه ما شاهد هستیم که متفکران مسلمان از دموکراسی صحبت کردند و کمتر به حزب پرداختند.
🔹از لحاظ تاریخی، {در ایران} حزب همیشه با دولت، چالش داشته یعنی حزب نتوانست تبدیل به موتور دولت شود. بلکه همیشه حزب با دولت درگیر بوده است. یا دولت حزب را تصرف می کرد و احزاب دولتی می شدند(حزب رستاخیز)، یا دولت حزب را سرکوب می کرد و به حاشیه می راند و احزاب، اپوزیسیون های دولت می شدند(حزب توده).
🔹دانش فقه ما، اساس حقوق اساسی ماست. این دانش چه موضعی نسبت به حزب دارد. فقه، دانش مسلط جهان اسلام است. چه در مبارزه با رژیم قبل، فقه مهم بود، چه الان در جمهوری اسلامی، چه در مخالفت ها و چه در موافقت ها می بینید که همیشه پای فقه در میان است. حالا که پای فقه در میان است، این شاه دانش و سلطان العلوم جهان اسلام، مهم است که چه موضعی نسبت به حزب دارد.
🔹حزب در ایران همیشه در مسیر مهار استبداد بوده و بنابراین با آن مخالفت های زیادی شده است. حزب چیزی نیست که از بین رفتنی باشد. چیزی که با همه مخالفت ها می ماند، پس ضرورت دارد. و چیزی که ضرورت دارد، شناسایی آن مهم است. چه حکومت دینی باشد، که آن وقت بحث حزب خیلی جدی است، و چه حکومت غیردینی باشد که باز هم از آن جا که در جامعه ما، مسلمانان بخش بزرگی از جامعه هستند؛ شناسایی حزب مهم است. دانش فقه به عنوان مهم ترین دانش مسلمانی، چه حکومت اسلامی باشد چه نباشد، مجبور است به پیروان خودش توضیح دهد که موضعش نسبت به حزب چیست.
🌿مجله صدا، شماره146، 30دی96، ص26 تا28.
@Feirahi
🌱 تأملات خودمانی(5)؛
💥"گسل های قدیمی که تشدید شدهاند"
چنانکه گذشت، شکاف های جامعه ما به سه گونه اند:
1) ذاتی و شبه طبیعی؛
2) برساخته و قدیمی ؛
3) برساخته و جدید.
اکنون به "نوع دوم" از سهگانۀ فوق اشاره می کنیم؛
⚡️2) گسل های دولت ملی که ارث رسیده اند؛
برخی از مهم ترین گسل های فعال جامعه ما، چیزهایی هستند که نیاکان ما، از مشروطه به بعد، ساختند و به ارث گذاشتند. چونان ریل گذاری های اجتماعی معیوب که هنوز هم باز اندیشی و اصلاح نشده است
انقلاب مشروطه نقطه عطف مهمی است؛ بصیرت ها و دستاوردهای بسیار مثبتی به ارمغان آورد و در عین حال، تناقض های جدید هم ساخت که اقتضای چنین دگرگونی عظیم بود؛ اشباحِ سرگردانی که سال هاست دورِ سرمان می چرخند؛ نه رهایمان می کنند و نه تاکنون قادر به حلشان هستیم؛
دوگانه هایی چون: ملت -امت، ایران-اسلام، حق-تکلیف، آزادی-امنیت، دین-دموکراسی، وکالت-ولایت، قانون-شریعت، خصوصی_عمومی، عدالت- توسعه،سنت- تجدد،و ...
برخی از این تضادها اصلی و برخی تابع اند؛ برخی "نا اندیشیده" و تعدادی نیز متأسفانه «اندیشه ناپذیر» شده و حوزه تقدس رفته اند.
رهبران مشروطه، به رغم تلاش های اولیه، در حل این تضادها چندان توفیق نیافتند؛ به تدریج گسل مهمی ساخته شد؛ اسلام گرایانِ سنت اندیش، آزادی را «کلمه قبیحه» دانسته، کنار استبداد محمد علی شاهی ایستادند و با «استخاره»، مجلس شورای ملی را توپ بستند؛ روشنفکران نیز،عقب ماندگی را به پای دین نوشته و با استبداد رضا شاهی به جنگ مظاهر دین و مذهب رفتند. گسل عجیبی شکل گرفت؛ دین، استبداد و عقب ماندگی در یک طرف؛ نوگرایی، بی بند و باری و زندقه طرف دیگر. برچسب های منفی و متقابل که شکاف بین مردم را بیشتر و بیشتر می کرد.
نتیجه این تحولات عبرت انگیز بود؛ جامعه ما بی آنکه چشم انداز روشنی داشته باشد،هر از چندی از یک سویِ گسل، به طرفِ دیگر پرید و بر عکس؛ گریز از استبداد سنتی به استبداد مدرن؛ از استبداد سکولار به استبداد دینی؛ از اجبار های ضد مذهبی به اجبارهای مذهبی.
سر انجامِ این گریزها و جابجایی های قطبی شده چیست؟ آیا نهادهای حکمرانی ما ظرفیت تعدیل، و اراده ترمیم این گسل ها را خواهد داشت؟ آیا تجربه مشروطه در حال تکرار است؟ جامعه و روشنفکران به کدام آینده می اندیشند؟ آیا نیم قرنِ دیگری در راه است که طرد و نفرت از نمادهای مذهبی، هندسۀ آن را می سازد؟ وضعیت خاصی است؛ در عین حال که افق آینده روشن نیست، اما نشانه های تغییر دیده می شود.
#تأملات_خودمانی
@Feirahi
💥"گسل های قدیمی که تشدید شدهاند"
چنانکه گذشت، شکاف های جامعه ما به سه گونه اند:
1) ذاتی و شبه طبیعی؛
2) برساخته و قدیمی ؛
3) برساخته و جدید.
اکنون به "نوع دوم" از سهگانۀ فوق اشاره می کنیم؛
⚡️2) گسل های دولت ملی که ارث رسیده اند؛
برخی از مهم ترین گسل های فعال جامعه ما، چیزهایی هستند که نیاکان ما، از مشروطه به بعد، ساختند و به ارث گذاشتند. چونان ریل گذاری های اجتماعی معیوب که هنوز هم باز اندیشی و اصلاح نشده است
انقلاب مشروطه نقطه عطف مهمی است؛ بصیرت ها و دستاوردهای بسیار مثبتی به ارمغان آورد و در عین حال، تناقض های جدید هم ساخت که اقتضای چنین دگرگونی عظیم بود؛ اشباحِ سرگردانی که سال هاست دورِ سرمان می چرخند؛ نه رهایمان می کنند و نه تاکنون قادر به حلشان هستیم؛
دوگانه هایی چون: ملت -امت، ایران-اسلام، حق-تکلیف، آزادی-امنیت، دین-دموکراسی، وکالت-ولایت، قانون-شریعت، خصوصی_عمومی، عدالت- توسعه،سنت- تجدد،و ...
برخی از این تضادها اصلی و برخی تابع اند؛ برخی "نا اندیشیده" و تعدادی نیز متأسفانه «اندیشه ناپذیر» شده و حوزه تقدس رفته اند.
رهبران مشروطه، به رغم تلاش های اولیه، در حل این تضادها چندان توفیق نیافتند؛ به تدریج گسل مهمی ساخته شد؛ اسلام گرایانِ سنت اندیش، آزادی را «کلمه قبیحه» دانسته، کنار استبداد محمد علی شاهی ایستادند و با «استخاره»، مجلس شورای ملی را توپ بستند؛ روشنفکران نیز،عقب ماندگی را به پای دین نوشته و با استبداد رضا شاهی به جنگ مظاهر دین و مذهب رفتند. گسل عجیبی شکل گرفت؛ دین، استبداد و عقب ماندگی در یک طرف؛ نوگرایی، بی بند و باری و زندقه طرف دیگر. برچسب های منفی و متقابل که شکاف بین مردم را بیشتر و بیشتر می کرد.
نتیجه این تحولات عبرت انگیز بود؛ جامعه ما بی آنکه چشم انداز روشنی داشته باشد،هر از چندی از یک سویِ گسل، به طرفِ دیگر پرید و بر عکس؛ گریز از استبداد سنتی به استبداد مدرن؛ از استبداد سکولار به استبداد دینی؛ از اجبار های ضد مذهبی به اجبارهای مذهبی.
سر انجامِ این گریزها و جابجایی های قطبی شده چیست؟ آیا نهادهای حکمرانی ما ظرفیت تعدیل، و اراده ترمیم این گسل ها را خواهد داشت؟ آیا تجربه مشروطه در حال تکرار است؟ جامعه و روشنفکران به کدام آینده می اندیشند؟ آیا نیم قرنِ دیگری در راه است که طرد و نفرت از نمادهای مذهبی، هندسۀ آن را می سازد؟ وضعیت خاصی است؛ در عین حال که افق آینده روشن نیست، اما نشانه های تغییر دیده می شود.
#تأملات_خودمانی
@Feirahi
✅تنبیه الامه و تنزیه المله
🔹و بعد از اعلان حکومت مشروطه در ایران به سال 1324 هجری قمری، نائینی از بزرگ ترین حامیان و دعوت کنندگان به آن بود و در این باره کتابی به فارسی نوشت که آن را «تَنبیهُ الْاُمَّة و تَنْزیهُ المِلَّة فی لُزومِ مَشروطِیـةِ الدُولَةِ الْمُنتَخَبَةِ لِتَقْلیلِ الظُّلْمِ عَلَی اَفرادِ الاُمَّةِ و تَرْقِیـَةِ الْمُجْتَمَع» نامید.
🔹این کتاب همراه با ستایش و تحسین آخوند خراسانی و شیخ عبدالله مازندرانی چاپ و منتشر شد. پس از مدتی و بعد از فوت خراسانی، تا جایی که امکان داشت، به جمع آوری نسخه های موجود در بازار اقدام نمود و برخی را به قیمت گزاف خرید و به دستور او از بین برده شد. تنها نسخه های معدودی باقی ماند که از بین بردن آن ها ممکن نشد(به نقل از اعیان الشیعه).
🔹تنبیه الامه هم زمان با استبداد صغیر(سال 1287 خورشیدی)، و در دفاع از اساس مشروطیت نگارش و انتشار یافته است.
✔️آستانه تجدد، نشر نی،1394، ص17.
@Feirahi
🔹و بعد از اعلان حکومت مشروطه در ایران به سال 1324 هجری قمری، نائینی از بزرگ ترین حامیان و دعوت کنندگان به آن بود و در این باره کتابی به فارسی نوشت که آن را «تَنبیهُ الْاُمَّة و تَنْزیهُ المِلَّة فی لُزومِ مَشروطِیـةِ الدُولَةِ الْمُنتَخَبَةِ لِتَقْلیلِ الظُّلْمِ عَلَی اَفرادِ الاُمَّةِ و تَرْقِیـَةِ الْمُجْتَمَع» نامید.
🔹این کتاب همراه با ستایش و تحسین آخوند خراسانی و شیخ عبدالله مازندرانی چاپ و منتشر شد. پس از مدتی و بعد از فوت خراسانی، تا جایی که امکان داشت، به جمع آوری نسخه های موجود در بازار اقدام نمود و برخی را به قیمت گزاف خرید و به دستور او از بین برده شد. تنها نسخه های معدودی باقی ماند که از بین بردن آن ها ممکن نشد(به نقل از اعیان الشیعه).
🔹تنبیه الامه هم زمان با استبداد صغیر(سال 1287 خورشیدی)، و در دفاع از اساس مشروطیت نگارش و انتشار یافته است.
✔️آستانه تجدد، نشر نی،1394، ص17.
@Feirahi
Forwarded from عقلانیت و صداقت
سه دوست 37 ساله:
چه زود 37 ساله شدم، البته نه عمر تقویمی که بیشتر است، بلکه عمر طلبگی.
دیروز 16 بهمن 96 وقتی تلگرام را باز کردم برحسبتصادف با سه خبر از سه دوست قدیمی مواجه شدم. در کانال دکتر سید زینالعابدین صفوی پست «قرار ما چه بود؟» را خواندم. در کانال راوی، خبر محبوبیت فیرحی در میان دانشجویان حقوق و علوم سیاسی را دیدم. در کانال آمدنیوز خبری از واکنش رئیس دادگستری خراسان، حجتالاسلاموالمسلمین مظفری، به قطع دست دزدی گوسفند را مشاهده نمودم. تلاقی سه خبر از سه شاگرد مکتب ولیعصر زنجان، خیال را کاملاً شکوفا نموده و چندساعتی را در سال شصت متوقف نمود.
سال 1360 بنا بود در اول راهنمایی مشغول بشوم که مدرسه به دستور عصفوری حذف شد. لامصب چه سخت بود به یاد داشتن معنای واژه «حذف»، اما کمکم فهمیدم یعنی کاملاً تعطیل. زمستان برفی راهی حوزه زنجان شده و با رحمان، پسر آراسته، هم حجره شدم. در میان حدود 40 طلبه ولیعصر (عج) ابن عصفور (طلبه خرد جثه کمی فضول) محسوب میشدم. از میان طلاب، به سه نفر به دیده تعظیم نگاه میکردم و احساس میکردم آنها بچه شهری هستند.
الف: سید زینالعابدین به دو دلیل شخصیت متمایز بود. اول اینکه وی آن زمان دیپلم داشت و خط زیبایی نیز داشت. فکر میکنم، اگر رنگ نزده باشند روی در مسجد کوچک «مدرس یک» هنوز موجود باشد. دوم اینکه وی با افراد جورواجور به حجره آمدوشد داشت، هر از چندگاهی دوستان قدیمی را در جبهه جا میگذاشت و با رفقای جدید میآمد. از میان آنها چهره معصومانه شهید گوزلیان را هرگز فراموش نمیکنم. البته آن موقع داشتن دیپلم و ارتباط با شهدا تقریباً ناهنجار محسوب میشد و شخصیت انسان را در پرده ابهام فرومیبرد. فکر میکنم اکنون نیز چنین است. بهطورکلی دم زدن از شهدا و طرح آنها بهعنوان تعظیم شعایر و زینت¬المجالس خوب، اما سخن از دغدغه واقعی آنها، از منظر انقلابیون بعد از انقلاب، مطرود است.
ب: داود فیرحی بسیار ظریف و نازکنارنجی سخن میگفت. فکر میکردم او حتماً بچه شهری پولدار است. محبوبیت بسیار عجیبی در میان طلاب و حتی اساتید داشت. استعداد سرشارِ توأم با تواضع و حسن خلق، وی را به شخصیت محبوب عام و خاص تبدیل کرده بود. گاهی این محبوبیت حسادت دوستان را برمیانگیخت. گاهی نیز علی صالحی به شوخی حرفهایی میگفت که متناسب محفل دوستانه است. وقتی خبر نظرسنجی اخیر شورای صنفی دانشکده حقوق و محبوبیت فیرحی و کولایی را دیدم ناخودآگاه به ابتدای دهه شصت برگشتم و اینکه چرا برخی در هر دو دوران شاگردی و استادی محبوب میشوند؟ بعدها فهمیدم فیرحی نه شهری است و نه بچه پولدار بلکه با مادر پیرش زندگی میکند و محبوبیت شاید مزد حرمان است.
ج: علی مظفری با من فاصله سنی زیادی نداشت. طلبه خرد جثهای که میگفتم این دیگر حتماً بچه شهری سوسول است. پس از مدت کمی فهمیدم او نیز روستایی است و بسیار خوشحال شدم. فهمیدم مادرش تازه فوت کرده است. دلم ریشریش میشد و اینکه چگونه میشود بیمادری را تحمل نمود. بعدها هم حجره شدیم. روزی با آیتالله یکتایی امامجمعه خلخال که مقیم زنجان شده بود ملاقات داشتیم ایشان فرمودند: طرحشده است یک طلبه جوانی را رئیس دادگستری زنجان بکنند ولی خیلی جوان است، اصلاً ریش درست حسابی ندارد، کسی وی را میشناسد. گفتم: بلی حاجآقا هم حجره ما بود. عدالت و مدیریت وی محرز است. گفت: چگونه؟ گفتم: اما مدیریت، اینکه ما چهار نفر بودیم، ایشان ریاست میکرد و ما بهتساوی و بهنوبت غذا میپختیم و ظرفها را میشستیم و همگی، یعنی؛ حکمت، ابراهیم و بنده، مطیع ایشان بودیم؛ اما عدالت اینکه ایشان به جبهه رفته بود و من با خواهرزادهاش دعوا نموده و حسابی از شرمندگی درآمدم. هنگام بازگشت من از ترس مخفی شده بودم اما وی به لطافت داوری نموده و هیچگونه تفاوتی بین من و خواهرزادهاش قائل نشد. آیتالله یکتایی خنده ملیحی نموده و فرمود. البته همان اولی به عدالت نیز دلالت میکرد. همینکه کارها را بین شما بالسویه تقسیم نموده عدالت است. هنوز هم معتقدم اگر به مظفری قدرت کافی داده شود، مشروط به اختیار تام به خروج از چنبره فقه متصلب سنتی، ایشان می توانند قوه قضاییه را متحول نموده و آمار وحشتناک پروندههای قضایی را کاهش دهند؛ اما بعید میدانم چنین عزمی باشد و چنین اراده بنیادی به این زودی تحققپذیر باشد هرچند گذر زمان آن آرمان را تحمیل خواهد نمود.
@aghlaniyatt
چه زود 37 ساله شدم، البته نه عمر تقویمی که بیشتر است، بلکه عمر طلبگی.
دیروز 16 بهمن 96 وقتی تلگرام را باز کردم برحسبتصادف با سه خبر از سه دوست قدیمی مواجه شدم. در کانال دکتر سید زینالعابدین صفوی پست «قرار ما چه بود؟» را خواندم. در کانال راوی، خبر محبوبیت فیرحی در میان دانشجویان حقوق و علوم سیاسی را دیدم. در کانال آمدنیوز خبری از واکنش رئیس دادگستری خراسان، حجتالاسلاموالمسلمین مظفری، به قطع دست دزدی گوسفند را مشاهده نمودم. تلاقی سه خبر از سه شاگرد مکتب ولیعصر زنجان، خیال را کاملاً شکوفا نموده و چندساعتی را در سال شصت متوقف نمود.
سال 1360 بنا بود در اول راهنمایی مشغول بشوم که مدرسه به دستور عصفوری حذف شد. لامصب چه سخت بود به یاد داشتن معنای واژه «حذف»، اما کمکم فهمیدم یعنی کاملاً تعطیل. زمستان برفی راهی حوزه زنجان شده و با رحمان، پسر آراسته، هم حجره شدم. در میان حدود 40 طلبه ولیعصر (عج) ابن عصفور (طلبه خرد جثه کمی فضول) محسوب میشدم. از میان طلاب، به سه نفر به دیده تعظیم نگاه میکردم و احساس میکردم آنها بچه شهری هستند.
الف: سید زینالعابدین به دو دلیل شخصیت متمایز بود. اول اینکه وی آن زمان دیپلم داشت و خط زیبایی نیز داشت. فکر میکنم، اگر رنگ نزده باشند روی در مسجد کوچک «مدرس یک» هنوز موجود باشد. دوم اینکه وی با افراد جورواجور به حجره آمدوشد داشت، هر از چندگاهی دوستان قدیمی را در جبهه جا میگذاشت و با رفقای جدید میآمد. از میان آنها چهره معصومانه شهید گوزلیان را هرگز فراموش نمیکنم. البته آن موقع داشتن دیپلم و ارتباط با شهدا تقریباً ناهنجار محسوب میشد و شخصیت انسان را در پرده ابهام فرومیبرد. فکر میکنم اکنون نیز چنین است. بهطورکلی دم زدن از شهدا و طرح آنها بهعنوان تعظیم شعایر و زینت¬المجالس خوب، اما سخن از دغدغه واقعی آنها، از منظر انقلابیون بعد از انقلاب، مطرود است.
ب: داود فیرحی بسیار ظریف و نازکنارنجی سخن میگفت. فکر میکردم او حتماً بچه شهری پولدار است. محبوبیت بسیار عجیبی در میان طلاب و حتی اساتید داشت. استعداد سرشارِ توأم با تواضع و حسن خلق، وی را به شخصیت محبوب عام و خاص تبدیل کرده بود. گاهی این محبوبیت حسادت دوستان را برمیانگیخت. گاهی نیز علی صالحی به شوخی حرفهایی میگفت که متناسب محفل دوستانه است. وقتی خبر نظرسنجی اخیر شورای صنفی دانشکده حقوق و محبوبیت فیرحی و کولایی را دیدم ناخودآگاه به ابتدای دهه شصت برگشتم و اینکه چرا برخی در هر دو دوران شاگردی و استادی محبوب میشوند؟ بعدها فهمیدم فیرحی نه شهری است و نه بچه پولدار بلکه با مادر پیرش زندگی میکند و محبوبیت شاید مزد حرمان است.
ج: علی مظفری با من فاصله سنی زیادی نداشت. طلبه خرد جثهای که میگفتم این دیگر حتماً بچه شهری سوسول است. پس از مدت کمی فهمیدم او نیز روستایی است و بسیار خوشحال شدم. فهمیدم مادرش تازه فوت کرده است. دلم ریشریش میشد و اینکه چگونه میشود بیمادری را تحمل نمود. بعدها هم حجره شدیم. روزی با آیتالله یکتایی امامجمعه خلخال که مقیم زنجان شده بود ملاقات داشتیم ایشان فرمودند: طرحشده است یک طلبه جوانی را رئیس دادگستری زنجان بکنند ولی خیلی جوان است، اصلاً ریش درست حسابی ندارد، کسی وی را میشناسد. گفتم: بلی حاجآقا هم حجره ما بود. عدالت و مدیریت وی محرز است. گفت: چگونه؟ گفتم: اما مدیریت، اینکه ما چهار نفر بودیم، ایشان ریاست میکرد و ما بهتساوی و بهنوبت غذا میپختیم و ظرفها را میشستیم و همگی، یعنی؛ حکمت، ابراهیم و بنده، مطیع ایشان بودیم؛ اما عدالت اینکه ایشان به جبهه رفته بود و من با خواهرزادهاش دعوا نموده و حسابی از شرمندگی درآمدم. هنگام بازگشت من از ترس مخفی شده بودم اما وی به لطافت داوری نموده و هیچگونه تفاوتی بین من و خواهرزادهاش قائل نشد. آیتالله یکتایی خنده ملیحی نموده و فرمود. البته همان اولی به عدالت نیز دلالت میکرد. همینکه کارها را بین شما بالسویه تقسیم نموده عدالت است. هنوز هم معتقدم اگر به مظفری قدرت کافی داده شود، مشروط به اختیار تام به خروج از چنبره فقه متصلب سنتی، ایشان می توانند قوه قضاییه را متحول نموده و آمار وحشتناک پروندههای قضایی را کاهش دهند؛ اما بعید میدانم چنین عزمی باشد و چنین اراده بنیادی به این زودی تحققپذیر باشد هرچند گذر زمان آن آرمان را تحمیل خواهد نمود.
@aghlaniyatt
🌾تأملات خودمانی(6)؛
💥جمهوری اسلامی و گسل های امروز
بهمن، ماه انقلاب است، «انقلاب اسلامی ایران1357» که اکنون «چهل» ساله شده است. عدد چهل/چهلم/اربعین، در فرهنگ ما معنای خاصی دارد؛ حاکی از بلوغ در انسان و تثبیت هویت، یا دورۀ لازم برای دگردیسی چیزها است که غشّ و ثمین، خالصی و ناخالصی اش عیان و آشکار شود. حافظ بر مبنای این دریافت از «چهل» می سراید؛
سحرگه ره روی در سرزمینی
همیگفت این معما با قرینی
که ای صوفی شراب آن گه شود صاف
که در شیشه برآرد (بماند) اربعینی
[حافظ]
انقلاب اسلامی ایران نیز چنین است؛ اکنون که چهل ساله است، به تدریج بسیاری از ممکنات خود را آشکار کرده است؛ مجموعه ای از آرمان های تحقق یافته و نیافته، توانایی ها و ناتوانی ها، و لاجرم، پارادوکس ها؛ امیدها و ترس های جدید.
واقعیت این است که ذهن ما ایرانی ها، غالباً، پس زمینه مانوی دارد؛ مطلق گرا است و بر دوگانه های حق و باطل، سیاه و سفید، نور و ظلمت ایستاده است. به همین دلیل نیز در مقام داوری، پدیده ای چون انقلاب اسلامی 57 را یا مطلقاً «انفجار نور» می دانند و یا «بازگشت به عقب». لیکن نه این است و نه آن، هم این است و هم آن.
انقلاب اسلامی پدیده ای انضمامی است؛ در عین حال که محصول گسل های تاریخی جامعه ماست، خود گسل های جدیدی را نیز آفریده یا فعال کرده است. بذرهایی داشت و یا کاشت که هرگز نروئیدند، برخی روئیدند و نتایجی تلخ و شیرین دادند و برخی نیز ابتدا روئیدند و لیکن در سوانح زمانه افتادند و گرفتار باد و باران شدند.
بدین سان پارادوکس های جدیدی ساخته یا فعال شدند که سرنوشت جامعه ما را تعیین می کنند؛ گسل های مهمی مثل، استقلال و آزادی، جمهوری و اسلامی، علم دینی و علم سکولار، جنسیت و غیره. در تأملات آتی برخی از این موارد را بر جسته می کنیم.
#تأملات_خودمانی
@Feirahi
💥جمهوری اسلامی و گسل های امروز
بهمن، ماه انقلاب است، «انقلاب اسلامی ایران1357» که اکنون «چهل» ساله شده است. عدد چهل/چهلم/اربعین، در فرهنگ ما معنای خاصی دارد؛ حاکی از بلوغ در انسان و تثبیت هویت، یا دورۀ لازم برای دگردیسی چیزها است که غشّ و ثمین، خالصی و ناخالصی اش عیان و آشکار شود. حافظ بر مبنای این دریافت از «چهل» می سراید؛
سحرگه ره روی در سرزمینی
همیگفت این معما با قرینی
که ای صوفی شراب آن گه شود صاف
که در شیشه برآرد (بماند) اربعینی
[حافظ]
انقلاب اسلامی ایران نیز چنین است؛ اکنون که چهل ساله است، به تدریج بسیاری از ممکنات خود را آشکار کرده است؛ مجموعه ای از آرمان های تحقق یافته و نیافته، توانایی ها و ناتوانی ها، و لاجرم، پارادوکس ها؛ امیدها و ترس های جدید.
واقعیت این است که ذهن ما ایرانی ها، غالباً، پس زمینه مانوی دارد؛ مطلق گرا است و بر دوگانه های حق و باطل، سیاه و سفید، نور و ظلمت ایستاده است. به همین دلیل نیز در مقام داوری، پدیده ای چون انقلاب اسلامی 57 را یا مطلقاً «انفجار نور» می دانند و یا «بازگشت به عقب». لیکن نه این است و نه آن، هم این است و هم آن.
انقلاب اسلامی پدیده ای انضمامی است؛ در عین حال که محصول گسل های تاریخی جامعه ماست، خود گسل های جدیدی را نیز آفریده یا فعال کرده است. بذرهایی داشت و یا کاشت که هرگز نروئیدند، برخی روئیدند و نتایجی تلخ و شیرین دادند و برخی نیز ابتدا روئیدند و لیکن در سوانح زمانه افتادند و گرفتار باد و باران شدند.
بدین سان پارادوکس های جدیدی ساخته یا فعال شدند که سرنوشت جامعه ما را تعیین می کنند؛ گسل های مهمی مثل، استقلال و آزادی، جمهوری و اسلامی، علم دینی و علم سکولار، جنسیت و غیره. در تأملات آتی برخی از این موارد را بر جسته می کنیم.
#تأملات_خودمانی
@Feirahi
Forwarded from موسسه پرسش
🌿الهیات برابری
داوود فیرحی
🍂لاک علاوه بر دغدغه برابری جنسیتی بنی آدم، در باب برابری یا نابرابری انسان با بقیه جانداران نیز دغدغه دارد و به دنبال پاسخ به این سوال است که چرا انسان ها از بقیه جانداران متمایزند ؟ انواع موجودات در طبیعت ذاتا با بشر تمایز دارند یا بشر این تمایزگذاری را صورت داده است؟
🍂دو فرض برای لاک مطرح بوده است:
✔️فرض اول این است که تمایز انواع، ذاتی است.
✔️فرض دوم می گوید که تمایز انواع نه ذاتی بلکه قراردادی و نام گرایانه است؛
ما آن را ایجاد کرده ایم و از طریق معیارها و قرارداد به طور مثال محدوده پرندگان، خزندگان و دیگر حیوانات را مشخص نموده ایم. این تمایز انواع به نام است نه به ذات، و در واقع، نومینالیستی است.
@porseshiha
🍂اگر تمایز انواع ذاتی طبیعت باشد، این تمایزگذاری البته سر از سلسله مراتب درمی آورد. اگر انسان در امتداد دیگر أنواع است و در عین حال بر بقیه موجودات برتری دارد، حتما برخی از انسان ها هم می توانند بر بعضی دیگر از انسان ها برتری داشته باشند. در این فرض که زنجیره مخلوقات نابرابر است ، این نابرابری به انسان ها هم سرایت می کند.
🍂اما در فرض تمایز مبتنی بر قرارداد که بر اساس آن، طبیعت در اصل زنجیره ای بدون تمایز است؛ این ضرورت ناشی از اصل بقا است که انسان نیز همانند برخی انواع می تواند گیاهان و حیوانات را بخورد. باز به اقتضای همین ضرورت هم می تواند انسانی را بکشد و در راه رسیدن به مقاصدش از انسان های دیگر استفاده کند.
🍂جان لاک با ارزیابی دو فرض فوق، به این نتیجه می رسد که نه از درون تحلیل های فلسفی و خردورزانه، و نه از درون تحلیل های زیست شناسانه ،نمی توان راهی به توجیه برابری انسان ها از یک سوی، و سوژگی و سلطه انسان بر طبیعت از سوی دیگر، پیدا کرد. اما از آنجا که خداوند فرموده همانا من انسان ها را ممتاز از طبیعت و برابر در نوع خود خلق کرده ام؛ الهیات تنها راه ورود به برابری است.
🔹روش شناسی در اندیشه سیاسی، جلسه پنجم، آبان96.
@porseshiha
@Feirahi
داوود فیرحی
🍂لاک علاوه بر دغدغه برابری جنسیتی بنی آدم، در باب برابری یا نابرابری انسان با بقیه جانداران نیز دغدغه دارد و به دنبال پاسخ به این سوال است که چرا انسان ها از بقیه جانداران متمایزند ؟ انواع موجودات در طبیعت ذاتا با بشر تمایز دارند یا بشر این تمایزگذاری را صورت داده است؟
🍂دو فرض برای لاک مطرح بوده است:
✔️فرض اول این است که تمایز انواع، ذاتی است.
✔️فرض دوم می گوید که تمایز انواع نه ذاتی بلکه قراردادی و نام گرایانه است؛
ما آن را ایجاد کرده ایم و از طریق معیارها و قرارداد به طور مثال محدوده پرندگان، خزندگان و دیگر حیوانات را مشخص نموده ایم. این تمایز انواع به نام است نه به ذات، و در واقع، نومینالیستی است.
@porseshiha
🍂اگر تمایز انواع ذاتی طبیعت باشد، این تمایزگذاری البته سر از سلسله مراتب درمی آورد. اگر انسان در امتداد دیگر أنواع است و در عین حال بر بقیه موجودات برتری دارد، حتما برخی از انسان ها هم می توانند بر بعضی دیگر از انسان ها برتری داشته باشند. در این فرض که زنجیره مخلوقات نابرابر است ، این نابرابری به انسان ها هم سرایت می کند.
🍂اما در فرض تمایز مبتنی بر قرارداد که بر اساس آن، طبیعت در اصل زنجیره ای بدون تمایز است؛ این ضرورت ناشی از اصل بقا است که انسان نیز همانند برخی انواع می تواند گیاهان و حیوانات را بخورد. باز به اقتضای همین ضرورت هم می تواند انسانی را بکشد و در راه رسیدن به مقاصدش از انسان های دیگر استفاده کند.
🍂جان لاک با ارزیابی دو فرض فوق، به این نتیجه می رسد که نه از درون تحلیل های فلسفی و خردورزانه، و نه از درون تحلیل های زیست شناسانه ،نمی توان راهی به توجیه برابری انسان ها از یک سوی، و سوژگی و سلطه انسان بر طبیعت از سوی دیگر، پیدا کرد. اما از آنجا که خداوند فرموده همانا من انسان ها را ممتاز از طبیعت و برابر در نوع خود خلق کرده ام؛ الهیات تنها راه ورود به برابری است.
🔹روش شناسی در اندیشه سیاسی، جلسه پنجم، آبان96.
@porseshiha
@Feirahi
✅ تقریظ مرحوم آخوند خراسانی بر تنبیه الامة نایینی، آستانه تجدد، نشر نی، ص17.
@Feirahi
@Feirahi
Forwarded from انجمن علوم سیاسی ایران
انا لله و انا الیه راجعون
جامعه علوم سیاسی ایران در غم از دست دادن یکی از اعضای برجسته و ارجمند خود داغدار است. دکتر سید کاووس سیدامامی، استاد نام آشنا و معتبر دانشگاه امام صادق (ع)، نه فقط دانشمندی کم نظیر و پژوهشگری کوشا در علم سیاست، که انسانی شریف و اخلاق گرا بود و رشد متوازن در ابعاد مختلف، از وی شخصیتی منحصر بفرد و کم نظیر ساخته بود. ایشان همواره مشارکتی فعال در فعالیت های علمی و پژوهشی انجمن علوم سیاسی ایران داشت و از حامیان مشفق انجمن بود. هیات مدیره انجمن علوم سیاسی ایران این ضایعه دردناک را به خانواده داغدار آن مرحوم و تمامی اعضای خانواده بزرگ علوم سیاسی ایران تسلیت گفته و از درگاه خداوند متعال برای آن مرحوم آرامش و آمرزش مسئلت دارد.
جامعه علوم سیاسی ایران در غم از دست دادن یکی از اعضای برجسته و ارجمند خود داغدار است. دکتر سید کاووس سیدامامی، استاد نام آشنا و معتبر دانشگاه امام صادق (ع)، نه فقط دانشمندی کم نظیر و پژوهشگری کوشا در علم سیاست، که انسانی شریف و اخلاق گرا بود و رشد متوازن در ابعاد مختلف، از وی شخصیتی منحصر بفرد و کم نظیر ساخته بود. ایشان همواره مشارکتی فعال در فعالیت های علمی و پژوهشی انجمن علوم سیاسی ایران داشت و از حامیان مشفق انجمن بود. هیات مدیره انجمن علوم سیاسی ایران این ضایعه دردناک را به خانواده داغدار آن مرحوم و تمامی اعضای خانواده بزرگ علوم سیاسی ایران تسلیت گفته و از درگاه خداوند متعال برای آن مرحوم آرامش و آمرزش مسئلت دارد.
✅نائینی، قائل به ملازمه بین دین و آزادی است و انحطاط در تمدن اسلامی را نه در دین، بلکه ناشی از استبداد، به ویژه استبداد دینی، می داند که تخم تحریف در دین را نیز همو کاشته و انباشته است.
🔹آستانه ی تجدد، نشر نی، 1394، چاپ اول، ص26.
@Feirahi
🔹آستانه ی تجدد، نشر نی، 1394، چاپ اول، ص26.
@Feirahi
🍀 استبداد و استعمار/ آزادی و استقلال
🔹دو نوع بردگی در ادبیات ایران معاصر را باید از هم تفکیک کرد: بردگی ناشی از استبداد و بردگی ناشی از استعمار. اولی به آزادی و مشارکت در بنیاد دولت، و دومی به وحدت و استقلال در مقابل استعمار نظر دارد. هر چند، این دو نوع از رقیت و بردگی، همسایه ¬ی دیوار به دیوار یکدیگرند و دریچه های رابط دارند، اما به هر حال از اولویت ها و منطق متفاوت برخوردارند.
🔹مناقشه بین اولویت استقلال و آزادی، و رویه ی سلبی آن اولویت مبارزه با استبداد و استعمار، مناقشه ای پردامنه در تاریخ معاصر ایران است. جنبش مشروطه خواهی بیش تر با اولویت مبارزه با استبداد شکل یافته است. اما به تدریج مسأله ی استعمار برجسته می شود، ادبیات فقهی-سیاسی کشور نیز به تبع روند افکار عمومی از اولویت آزادی به سمت استقلال می چرخد و لاجرم استکبارستیزی بر استبدادستیزی تقدم می یابد. روشن است که نظریه ها و استراتژی های تغییر و اصلاح نیز، به تبع این چرخش و انتقال مفهومی، دچار دگرگونی می شوند. مقایسه قانون اساسی مشروطه و متمم آن، با قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، به وضوح این دگرگونی و هجرت مفاهیم را نشان می دهد.
🔹هر چند اصل نهم قانون اساسی جمهوری اسلامی سعی کرده موازنه ای بین آزادی و استقلال ایجاد کند، و یکی از طرفین معادله را به دیگری نفروشد، اما روشن است که این دو در سیاست گذاری و اجرا نمی توانند دائماً در عرض هم بمانند و لاجرم باید یکی بر دیگری تقدم یابد.
🔹همین ضرورت بود که مناقشه بین آزادی و استقلال را در مجلس خبرگان قانون اساسی سال 1358 برانگیخت. به طور کلی، فضای آن مجلس حاکی از وجود سه نظر بود؛ عدم احتمال تزاحم، احتمال تزاحم و ضرورت تقدم آزادی، احتمال تزاحم و ضرورت تقدم استقلال. احتمال سوم البته از حمایت بیشتری برخوردار بود و دیدگاه طیف وسیعی از خبرگان قانون اساسی را نشان می داد.
🔹این دیدگاه اساس سیاست گذاری درباره آزادی های عمومی در دولت جمهوری اسلامی ایران را تشکیل می دهد. اندیشه ای که به اقتفای تقدم استقلال، بر مصلحت و اولویت دولت می گراید. مراجعه به فرایند مذاکرات و قانون گذاری در جنبش مشروطه نشان می دهد چنین دغدغه ای در قانون اساسی مشروطه و متمم آن دیده نمی شود. ادبیات نائینی و جنبش مشروطه به آزادی و استبداد ستیزی تمرکز دارد و وجوه دموکراتیک در نظام سیاسی جایگزین را برجسته می کند. بدین سان، هر کجای «تنبیه الامه» از رقیت یا بردگی سخن آمده است، بیش تر ناظر به بردگی ناشی از استبداد است.
*آستانه ی تجدد، نشر نی، 1394، چاپ اول،ص58-61
@Feirahi
🔹دو نوع بردگی در ادبیات ایران معاصر را باید از هم تفکیک کرد: بردگی ناشی از استبداد و بردگی ناشی از استعمار. اولی به آزادی و مشارکت در بنیاد دولت، و دومی به وحدت و استقلال در مقابل استعمار نظر دارد. هر چند، این دو نوع از رقیت و بردگی، همسایه ¬ی دیوار به دیوار یکدیگرند و دریچه های رابط دارند، اما به هر حال از اولویت ها و منطق متفاوت برخوردارند.
🔹مناقشه بین اولویت استقلال و آزادی، و رویه ی سلبی آن اولویت مبارزه با استبداد و استعمار، مناقشه ای پردامنه در تاریخ معاصر ایران است. جنبش مشروطه خواهی بیش تر با اولویت مبارزه با استبداد شکل یافته است. اما به تدریج مسأله ی استعمار برجسته می شود، ادبیات فقهی-سیاسی کشور نیز به تبع روند افکار عمومی از اولویت آزادی به سمت استقلال می چرخد و لاجرم استکبارستیزی بر استبدادستیزی تقدم می یابد. روشن است که نظریه ها و استراتژی های تغییر و اصلاح نیز، به تبع این چرخش و انتقال مفهومی، دچار دگرگونی می شوند. مقایسه قانون اساسی مشروطه و متمم آن، با قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، به وضوح این دگرگونی و هجرت مفاهیم را نشان می دهد.
🔹هر چند اصل نهم قانون اساسی جمهوری اسلامی سعی کرده موازنه ای بین آزادی و استقلال ایجاد کند، و یکی از طرفین معادله را به دیگری نفروشد، اما روشن است که این دو در سیاست گذاری و اجرا نمی توانند دائماً در عرض هم بمانند و لاجرم باید یکی بر دیگری تقدم یابد.
🔹همین ضرورت بود که مناقشه بین آزادی و استقلال را در مجلس خبرگان قانون اساسی سال 1358 برانگیخت. به طور کلی، فضای آن مجلس حاکی از وجود سه نظر بود؛ عدم احتمال تزاحم، احتمال تزاحم و ضرورت تقدم آزادی، احتمال تزاحم و ضرورت تقدم استقلال. احتمال سوم البته از حمایت بیشتری برخوردار بود و دیدگاه طیف وسیعی از خبرگان قانون اساسی را نشان می داد.
🔹این دیدگاه اساس سیاست گذاری درباره آزادی های عمومی در دولت جمهوری اسلامی ایران را تشکیل می دهد. اندیشه ای که به اقتفای تقدم استقلال، بر مصلحت و اولویت دولت می گراید. مراجعه به فرایند مذاکرات و قانون گذاری در جنبش مشروطه نشان می دهد چنین دغدغه ای در قانون اساسی مشروطه و متمم آن دیده نمی شود. ادبیات نائینی و جنبش مشروطه به آزادی و استبداد ستیزی تمرکز دارد و وجوه دموکراتیک در نظام سیاسی جایگزین را برجسته می کند. بدین سان، هر کجای «تنبیه الامه» از رقیت یا بردگی سخن آمده است، بیش تر ناظر به بردگی ناشی از استبداد است.
*آستانه ی تجدد، نشر نی، 1394، چاپ اول،ص58-61
@Feirahi
🍁سخنرانی داود فیرحی در همایش «آناتومیِ علوم سیاسی در ایران: علوم سیاسی به چه کار می آید؟»
🍂دوشنبه 30 بهمن1396، ساعت 13 تا 17، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی.
@Feirahi
🍂دوشنبه 30 بهمن1396، ساعت 13 تا 17، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی.
@Feirahi
Forwarded from آیتاللهالعظمی شبیری زنجانی (رضوان الله عليه)
🗓 تقویم شیعه؛
۲۶جمادی الأولی سالروز وفات فقیه و اصولی بزرگ شیعه آیت الله میرزا محمد حسین نایینی"قدس سره"
• کلام مرجع عالیقدر در مورد ایشان🔺
@shobeiryzanjani
۲۶جمادی الأولی سالروز وفات فقیه و اصولی بزرگ شیعه آیت الله میرزا محمد حسین نایینی"قدس سره"
• کلام مرجع عالیقدر در مورد ایشان🔺
@shobeiryzanjani
🔹استاد سید جواد طباطبایی، علی اکبر گرجی، داود فیرحی، حسین رحمت اللهی.
✅همایش ملی قانون اساسی و دولت مشروطه در ایران؛
دانشگاه تبریز 25 بهمن 96
عکس از: خانم مریم یوسفی
@Feirahi
✅همایش ملی قانون اساسی و دولت مشروطه در ایران؛
دانشگاه تبریز 25 بهمن 96
عکس از: خانم مریم یوسفی
@Feirahi