ما مردمی هستیم با تاریخ و فرهنگی سرشار از حماسه. اما دی ماه خونین فراتر از حماسه بود.
در کدام حماسه‌ای دختران از کاوه‌ها و پسران از سیاوش‌ها شجاع ترند؟ در کدام حماسه‌ای دیو سیاه شب این چنین از هیچ جنایتی دریغ نمی‌کند؟ به راستی در کدام حماسه مادران داغدار بر مزار فرزندانشان رقصیدند و شعر خواندند و کف زدند؟ ببينيد چگونه حماسه نیز در برابر ایران تعظیم کرده است.

در برابر چنین حماسه‌ای اگر ضرورتی نبود، کلامی برای گفتن نداشتم زیرا هیچ واژه‌ای را توان وصف آن نیست. اما همین بهای سنگین و همین شکوه گل‌های در خون غلتیده، مسئولیت و دِینی سنگین را بر گردن ما میگذارد. به خاطر تک تک همین کودکان، جوانان، دانشجویان و زنان و مردان ما محکومیم به از پا ننشستن، محکوميم به پیروز شدن و محکومیم به ساختن آن روزی که آرزویش را داشتند. پس:
قسم به خون یاران، ایستاده ایم تا پایان

اما این قیام درس بزرگی نیز دارد؛ اینکه قدرت اصلی، ما مردم هستیم. کافی است لحظه‌ای نگاه کنیم که این حرکت مردم بود که جهان را به حرکت در برابر این حکومت واداشت.
بله، مردم پیشرو و جهان دنباله رو است. این واقعیت عریان این ۴۷ سال است.

این قدرت نه تنها واقعیت است بلکه رمز پیروزی ماست. باور به این قدرت ما را از چشم دوختن به قدرت‌های خارجی بی‌نیاز میکند و واقعیت این قدرت ضمانت قطعی نابودی هر تلاشی برای برقراری دیکتاتوری است.

این قدرت ریشه و منشاء‌اش علاوه بر تاریخ طولانی مبارزه مردم ایران، تکثر و تنوع مردم است. این تکثر البته که باید متحد شود، اما این اتحاد هرگز از مسیری به غیر از به رسمیت شناختن این تنوع شکل نمی‌گیرد. این به رسمیت شناختن در تصویری که از فردای ایران ارائه می‌شود متبلور می‌شود، تصویری که شامل جدایی دین از دولت (به رسمیت شناختن تنوع عقاید) و به رسمیت شناختن حقوق تمام ملیت‌هاست. این تصویر جمهوری‌ایست که همه در آن شهروند هستند و کسی مقام مادام‌العمر ندارد. اما از سوی دیگر آن کس که امروز اتحاد را با نفی تکثر ارائه می‌دهد، قبل از هر چیز به قدرت مردم ضربه زده است و به همین علت فقدان قدرت را از طریق التماس از قدرت‌های خارجی جبران می‌کند و نه‌تنها وحدت بخش نیست، بلکه تفرقه افکن است.

اما این‌ها را نگفتم برای رقابت‌های سیاسی. زیرا زمانی که خون شهیدان در میان است جای رقابت نیست. این را گفتم از درد موج سواری بر خون یاران نادیده‌ام، این را گفتم برای حفاظت از قدرت مردم، قدرتی که از فداکاری بهترین فرزندان این خاک ساخته شده است. قدرتی که تخت حکومت مادام‌العمر را بر می‌اندازد و حق طبیعی تعیین سرنوشت را به هر فرد، ملت و ملیتی خواهد داد.
این روشنگری و حفاظت از خون یارانمان بیش از هر کس وظیفه ما دانشجویان است. ما دانشجویانی که خود بهایی بسیار سنگین برای آزادی ایران پرداخته‌ایم.

تمام این حرف‌ها را گفتم زیرا این بیشترین چیزی است که می‌توانم به مادران و پدران داغدار و کودکان عزادار هدیه کنم. بدانید که لحظه به لحظه با شما گریستیم و درد کشیدیم.

هیچ میدانی چرا چون موج
در گریز از خویشتن پیوسته می‌کاهم؟
زان که بر این پرده‌ی تاریک
این خاموشی نزدیک
آنچه می‌خواهم نمی‌بینم
وآنچه می‌بینم نمی‌خواهم

على يونسى
زندان قزلحصار
در آستانه چهلم كشتار ۱۴۰۴