GroundWater
2.78K subscribers
3.12K photos
670 videos
759 files
1.24K links
کانال GroundWater (آب های زیرزمینی) به منظور اطلاع رسانی و طرح مباحث مربوط به تغییر رویکردها در بهره برداری های بی رویه از منابع آب زیر زمینی و هم افزایی برای حرکت به سوی تعادل بخشی آنها، راه اندازی شده است.
ارتباط با ادمین:
@Abangah_Admin
Download Telegram
❇️  گفتگو و تبادل نظر پیرامون "سال جدید، امیدی به تغییر مدیریت آب ورشکسته کشور ؟!" در کلاب هاوس- اتاق آب گرانبهاترین دارایی دشت

https://www.clubhouse.com/invite/o7LHBOB7z2KwLz3vddqEK8bAO4XjHj5v09Y:gE0hRJvA__rQGo2eV7Kx0U4NYABO-36Z6VYZ9IuRYxM

🕰 ساعت ۲۱ شنبه ۱۶ فروردین

@GroundWaterResources
👍1💯1
Groundwater_allocation_Justice.pdf
2 MB
❇️Groundwater allocation and the question of justice in Iran’srural communities

✒️Majid Labbaf Khaneiki, Matthias Schmidt b, Abdullah Saif Al-Ghafri a, Ali Mohtashami

@GroundWaterResources
👍1
💦چکیده فارسي مقاله *"تخصیص منابع آب زیرزمینی و مسأله عدالت در جوامع روستایی ایران"*؛ به قلم مجید لباف خانیکی و همکاران- بخش اول

در پژوهشی که اخیراً توسط مجید لباف خانیکی و همکارانش در ژورنال بین المللی "محیط های خشک" منتشر شده است، بحران سیاست گذاری آب در ایران به یک "گذار پارادیمی" نسبت داده شده است: گذار از عدالت توزیعی به برابری. اگرچه تمرکز این پژوهش بر منابع آب زیرزمینی است، اما یافته های آن را می توان به کلیت سیاست آبی ایران تعمیم داد. در این گذار پارادایمی، دو دوگانه ی مفهومی مطرح شده است: دوگانه ی "منابع مشترک/عدالت توزیعی" و دوگانه ی "منابع دسترسی آزاد/برابری". به دنبال گذار از دوگانه ی اول به دوگانه ی دوم، رژیم حکمرانی منابع آب فرومی پاشد و به تعبیر هاردین، ایران به مرحله ی "تراژدی منابع مشترک" وارد می شود.

در طول تاریخ، آنجا که صحبت از حق مردم برای دسترسی به آب آشامیدنی سالم می‌شود، دوگانه"منابع دسترسی آزاد/برابری" مبنای حیات اجتماعی ایرانیان است. به این معنا که همه ی افراد، فارغ از موقعیت اجتماعی، نژاد، جنسیت یا اعتقاد دینی‌شان، بتوانند به آب آشامیدنی دسترسی داشته باشند. فراوانی آب‌انبارهای وقفی در شهرهای خشک ایران گواهی بر این واقعیت است که برابری و حق دسترسی به آب آشامیدنی، دست‌کم در جوامع پیشامدرن ایران، دست در دست یکدیگر داشته اند. اما زمانی که سخن از حق بهره‌برداری از آب برای آبیاری می‌شود، عدالت توزیعی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، زیرا تعیین می‌کند چه کسی برای چه مدتی حق بهره‌برداری از یک جریان آب، به عنوان عامل تولید اقتصادی، را دارد.

پژوهش مذکور، حول یک تقابل مفهومی بین عدالت توزیعی و برابری، به موضوع گذار از عدالت توزیعی به برابری در بستر یک ایدئولوژی انقلابی می پردازد. مبانی اولیه ی این استدلال با موضع نظری رالز درباره عدالت توزیعی همخوانی دارد. رالز عدالت توزیعی را معادل بازتوزیع برابر نمی‌داند، و بدین ترتیب واقعیت نابرابری اجتماعی-اقتصادی را، مادامی که مانع بهبود وضعیت گروه های محروم نشود، می‌پذیرد. این شرط به‌عنوان "اصل تفاوت رالز" مفهوم‌پردازی شده است، اصلی که فرصت‌های برابر و رفاه کلی را در یک ساختار اجتماعی-اقتصادی سلسله‌مراتبی تسهیل می‌کند. این اصل در نظام موقوفات خیریه قابل مشاهده است، چراکه این نظام به بهبود شرایط زندگی کسانی که دسترسی کمتری به آب آبیاری دارند، کمک می‌کند.

حقوق مربوط به آبیاری بر پایه ی تقدم و تأخر و بر اساس روابط قدرت شکل گرفته‌اند و نیازمند اعمال عدالت توزیعی هستند. حقوق آب آبیاری در جامعه‌ای کشاورزی که در آن آب از طریق تولید کشاورزی به ثروت تبدیل می‌شود، نقشی کلیدی در تطور مفهوم عدالت اجتماعی دارد. بنابراین، در زمینه ی برابری، آب یک حق مسلم بشراست و نمی‌توان هیچ‌کس را از نوشیدن آن منع کرد، درحالی‌که در زمینه ی عدالت توزیعی، دسترسی نابرابر به آب به‌عنوان یک عامل تولید و ماده ی خام به‌طور سنتی پذیرفته شده است. در جهان‌بینی ایرانیان، دادوستد آب برای آبیاری همواره پذیرفتنی بوده، اما بالاترین شکل ظلم آن است که کسی مردم را از دسترسی رایگان به آب آشامیدنی محروم کند. به همین دلیل، تراژیک‌ترین بخش نمادگرایی دینی ایرانیان، روز عاشورا است، زمانی که خلیفه ی اموی آب آشامیدنی را بر امام حسین و خانواده‌اش بست. از این منظر، آب‌های زیرزمینی در زمینه ی مصرف آشامیدنی به‌عنوان یک منبع آزاد در نظر گرفته می‌شوند، اما در مصارف آبیاری، به‌عنوان یک منبع مشترک تلقی می‌شوند.

لباف خانیکی اذعان می دارد که پیش از انقلاب ۱۳۵۷، جوامع محلی، منابع آب زیرزمینی را عمدتاً به‌عنوان منابع مشترک مورد استفاده قرار می‌دادند که توسط یک "رژیم حکمرانی" تنظیم می‌شد و تعادل بین عرضه و تقاضای آب را حفظ می‌کرد. این تعادل می‌توانست طی قرون متمادی از بهره‌برداری بی‌رویه و آلودگی منابع آب زیرزمینی جلوگیری کند. رژیم حکمرانی با عدم تمرکز نهادی، تنوع و اجماع اجتماعی مشخص می‌شود که به‌طور طبیعی و معمولاً از طریق آزمون و خطا تکامل یافته است تا دسترسی پایدار به منابع حیاتی را سازماندهی کرده و هم‌زمان از استخراج بیش ‌از حد یا آلودگی آن‌ها جلوگیری کند. در جوامع محلی، رژیم حکمرانی بر ظرفیت درون‌زای نهادهای اجتماعی تکیه دارد تا رفتارهای مشارکتی را بر اساس اعتماد متقابل امکان‌پذیر سازد.
@GroundWaterResources
👍1
💦چکیده فارسي مقاله *"تخصیص منابع آب زیرزمینی و مسأله عدالت در جوامع روستایی ایران"*؛ به قلم مجید لباف خانیکی و همکاران- بخش دوم

رژیم حکمرانی آب زیرزمینی، دسترسی بسیاری از بهره برداران را تضمین می‌کرد، هرچند این دسترسی متناسب با نیازهای آبی متفاوت و در چارچوب یک نظام مالکیتی نابرابر بود. بنابراین، در یک بستر سنتی، آب زیرزمینی به‌ عنوان یک منبع مشترک، زمینه را برای توسعه‌ی یک رژیم حکمرانی فراهم می‌کرد، رژیمی که با عدالت توزیعی در هم تنیده شده بودند. سازوکارهای اجتماعی-اقتصادی مانند وقف در همین چارچوب حکمرانی شکل گرفتند. این ساز و کارها از طریق بهبود رفاه کلی در جوامع روستایی، که ساختار سلسله‌مراتبی آن‌ها عمدتاً از توزیع نابرابر آب و زمین نشأت می‌گرفت، کاهش تنش‌های اجتماعی را تسهیل می کردند.

با این حال، پس از انقلاب ۱۳۵۷، دولت آب زیرزمینی را به‌عنوان یک منبع با دسترسی آزاد در نظر گرفت که باید به‌طور مساوی میان مصرف‌کنندگان، بدون توجه به نیازهای متفاوت آن‌ها به آب، توزیع شود (البته به لحاظ نظری). این باز توزیع آب زیرزمینی بر پایه‌ی ایدئولوژی‌ای شکل گرفت که دسترسی آزاد به منابع را با عدالت یکسان می‌انگاشت. چنین شکلی از کنترل دولتی بر منابع آب زیرزمینی نباید با انحصار دولتی مدرن، مشابه آنچه سوینگدو در کشورهای آمریکای لاتین توصیف می‌کند، اشتباه گرفته شود. در کشورهای آمریکای لاتین، عرضه و توزیع آب به‌شدت توسط شرکت‌های آب‌رسانی نهادمند، تنظیم و یارانه‌مند می‌شود. در حالی که در ایران، این سیاست به مفهوم "انفال" مرتبط است، آموزه‌ای که از منظر الهیاتی منابع آب زیرزمینی را تحت مالکیت رهبری اسلامی قرار می‌دهد و به حاکمیت این اختیار را می‌دهد که از آب زیرزمینی برای پیشبرد دستور کار ایدئولوژیک خود بهره ببرد.

انفال به حکومت اسلامی این امکان را می‌دهد که آب زیرزمینی را به‌عنوان یک منبع با دسترسی آزاد اعلام کند، همان‌طور که در سال‌های اولیه‌ی جمهوری اسلامی ایران اتفاق افتاد و منجر به رشد بی‌سابقه‌ی تعداد چاه‌های عمیق شد. در این پارادایم ایدئولوژیک، افرادی که به قدرت سیاسی نزدیک‌تر بودند - و در نتیجه به منابع مالی بیشتری دسترسی داشتند - توانستند مجوزهای رسمی کسب کرده و هزینه ی حفاری تعداد زیادی چاه را پرداخت کنند. این درک جدید از آب زیرزمینی به‌عنوان یک منبع آزاد باعث رقابت شدیدی شد که در نهایت به تخلیه‌ی بسیاری از آبخوان‌ها انجامید. در نتیجه، در چنین جامعه‌ی ناهمگون، عدالت هرگز محقق نشد، زیرا ذخایر آب زیرزمینی کشور در دست مالکان چاه‌ها متمرکز شد که برداشت بیش از حد آن‌ها نه‌تنها پیامدهای زیست‌محیطی شدیدی به دنبال داشت، بلکه فقر روستایی و اختلاف طبقاتی را نیز تشدید کرد.

@GroundWaterResources
👍3
💦چکیده فارسي مقاله *"تخصیص منابع آب زیرزمینی و مسأله عدالت در جوامع روستایی ایران"*؛ به قلم مجید لباف خانیکی و همکاران- بخش سوم و پایانی
پارادایم ایدئولوژیک به ظهور یک طبقه‌ی اجتماعی از بهره‌برداران فرصت‌طلب انجامید که از آب زیرزمینی برای گسترش کسب‌وکارهای کشاورزی یا صنعتی خود بهره‌برداری کرده و در ازای آن ثروت خود را به بهای محرومیت اقشار کمتر برخوردار افزایش دادند. این طبقه‌ی جدید، منابع آب زیرزمینی مشترک را به تصرف خود درآورد، به گونه ای که هزاران قنات عمومی خشک شدند و مالکان سنتی آن‌ها مجبور شدند برای حفظ مزارع کوچک خود، آب را از مالکان جدید چاه‌های عمیق اجاره کنند. از آنجا که آب زیرزمینی در سطح قابل مشاهده نیست و تعاملات ژئوهیدرولوژیکی بین نقاط مختلف بدون مطالعات علمی بی‌طرفانه آشکار نمی‌شود، این وضعیت به مالکان چاه‌های عمیق این امکان را داد که مخفیانه به برداشت بیش‌ازحد آب ادامه داده و درآمدهای خود را باز هم در حفر چاه‌های جدید سرمایه‌گذاری کنند.

این گذار پارادایمی به فروپاشی منابع آب منتهی می شود که در خشکیدن دریاچه های داخلی، نابودی بسیاری از سفره های آب زیرزمینی و فرونشست زمین، تنش ها و اختلافات آبی بین قلمروهای گوناگون و ... نمایان می گردد. در مواجهه با چنین واکنش‌های اجتماعی و پیامدهای زیست‌محیطی، حاکمیت به یک نوع نئولیبرالیسم ترکیبی متوسل می‌شود که تحت تأثیر نیروهای داخلی و جهانی شکل گرفته و عدالت را صرفاً به‌ دسترسی برابر به آب آشامیدنی سالم تقلیل می‌دهد. سیاستمداران پوپولیست از یک تفسیر سنتی از عدالت آبی به سمت تعریفی بین‌المللی تغییر جهت می‌دهند که اساساً بر دسترسی همگان به آب آشامیدنی سالم متمرکز است و از این روایت برای توجیه ناکارآمدی در توزیع عادلانه‌ی آب کشاورزی بهره می‌گیرند. با این حال، چنین تاکتیک های پوپولیستی نه‌تنها بحران جاری آب زیرزمینی را کاهش نمی‌دهد، بلکه آن را تشدید می‌کند. لذا حاکمیت باید عدالت توزیعی را به‌عنوان یک چارچوب نظری برای نظام تخصیص پایدارتر آب زیرزمینی بپذیرد. رژیم‌های حکمرانی محلی آب زیرزمینی را می‌توان به گونه‌ای بازسازی کرد که در آن، تنوع اجتماعی-اقتصادی، رابطه‌ی مردم با آب زیرزمینی را تنظیم کند، نه یک سیاست از بالا به پایین که توسط برداشتی ایدئولوژیک از عدالت شکل می گیرد.
@GroundWaterResources
👍6😢1
💡حکایت ریشه ها و آب....
بی نیاز از شرح
@GroundWaterResources
Forwarded from پالس آب (M)
* فشار مضاعف بر سفره های آب زیرزمینی تهران در سال 1404
مجتبی شوریان
عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

طبق آمار اعلام شده، حجم کل ذخیره مخازن سدهای چهارگانه تهران (امیرکبیر، لتیان، لار و ماملو) در حال حاضر در حدود 112 میلیون مترمکعب است. در خوش بینانه ترین حالت فرض کنیم که با ادامه بارش‌های بهار امسال، این مقدار به 150 میلیون مترمکعب افزایش یابد. از سد طالقان نیز جریان ۲.۵ مترمکعب بر ثانیه به شبکه آب تهران منتقل می‌شود که در صورت تداوم برای یک سال در حدود 80 میلیون متر مکعب می شود. بنابراین کل ذخایر آب سطحی قابل استفاده برای شهر تهران در خوش بینانه ترین حالت در حدود 230 میلیون متر مکعب خواهد بود. تهران سالانه در حدود 1.1 میلیارد مترمکعب نیاز آبی دارد. بنابراین متوسط نیاز روزانه آبی شهر تهران در حدود 3 میلیون متر مکعب است. یعنی اگر تنها از سدهای چهارگانه اطراف تهران و انتقال از سد طالقان برای تأمین آب تهران استفاده میشد، این ذخیره در حدود 77 روز (۲.۵ ماه) و تا اواخر خرداد 1404 جوابگوی تأمین نیاز آبی تهران بود. اما در سالهای اخیر و بدلیل شرایط خشکسالی متوالی، سهم سدها به حدود ۴۰٪ تأمین نیاز سالانه شهر تهران (440 میلیون متر مکعب در سال معادل 1.2 میلیون متر مکعب در روز) کاهش یافته است و مابقی نیاز توسط منابع آب زیرزمینی تأمین شده است. اگر همین نسبت در سال جاری نیز برقرار باشد، ذخیره سدهای تهران تا حدود 190 روز دیگر (اواخر مهر 1404) جوابگوی تأمین نیاز آبی است. این به این معنی است که با فرض همین شرایط بسیار خوش بینانه و با توجه به پیش بینی سالی کم بارش برای سال 1404، کلیه سدهای اطراف تهران در اوایل پاییز به کف مخزن خواهند رسید و پس از آن تمام فشار تآمین آب مورد نیاز تهران بر سفره های آب زیرزمینی وارد خواهد شد. در سالهای اخیر، حدود 60% نیاز آبی تهران از منابع آب زیرزمینی تأمین می شده که حجمی در حدود 660 میلیون متر مکعب در سال است. اما با توجه به ذخیره سطحی در دسترس 230 میلیون متر مکعبی، امسال حجم مورد نیاز برداشت از آبخوانهای اطراف تهران به رقمی در حدود 870 میلیون متر مکعب خواهد رسید که شرایط بحرانی فرونشست در مناطق جنوبی تهران را بسیار حادتر خواهد کرد. قطعاً از همین حالا بایستی به فکر این بحران و پیش بینی راهکارهای مؤثر برای کاهش فشار بر آبخوانها بود. تکمیل احداث و بهره برداری از خط دوم انتقال از سد طالقان و و انتقال جریان نشتی از سد لار هر چند راهکارهای پایدار و منطبق با اصول توسعه پایدار نیستند ولی به کاهش فشار بر سفره های آب زیرزمینی تهران کمک خواهند کرد.
https://t.me/Water_Pulse/16
👍5
🎙گزارش ویژه یورونیوز فارسی؛ به مناسبت روز جهانی آب، تعطیلات نوروزی و سایه سهمگین چالش های آبی در سال 1404

🔗https://parsi.euronews.com/2025/03/22/shadow-of-water-scarcity-over-iran-nowruz-holiday-and-world-water-day

@GroundWaterResources
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
💧 نیمه پر، نیمه خالی
به روایت رضا کیانیان

پ.ن: در مثال که مناقشه نیست اما در حوزه منابع آب، نیمه پری وجود نداره؛ عملا ته مانده ای داریم در معرض چپاول و تاراج و تالان
@GroundWaterResources
👍4
💡ظاهر بعضی چیزها، بی خطر و شیک به نظر می رسه اما عاقبتشون ...

به نظرتون در رابطه با آب، چیا این جورین؟

@GroundWaterResources
✅ پژوهشکده آب و محیط‌زیست، انجمن‌های علمی دانشکده کشاورزی و دانشکده منابع طبیعی دانشگاه فردوسی مشهد، با همکاری فرهنگسرای محیط‌زیست مشهد برگزار می‌کنند:

🔺نخستین رویداد ملی محیط‌زیستی 
حفاظت از گونه در خطر درخت اُرس🔺

 
⏰زمان: سه‌شنبه ۲ اردیبهشت ساعت ۱۲ تا ۱۴
🏢مکان: دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده کشاورزی

با حضور: 
♦️دکتر کیادلیری (معاون رییس سازمان محیط‌زیست) 
♦️محمد درویش (فعال برجسته محیط‌زیست)

همزمان با روز جهانی زمین
، این آیین نمادین، اهمیت حفاظت از درختان اُرس را به عنوان گنجینه‌های طبیعی و نقش آنها در مقابله با تغییرات اقلیمی برجسته می‌کند. این گونه‌های کهنسال (با عمری تا ۳۰۰۰ سال) امروز با تهدید روبه‌رو هستند، اما همچنان نماد مقاومت و پایداری زمین می‌باشند.

🌍 «زمین، تنها خانه‌ی ماست؛ در حفاظت از اُرس کوشا باشیم»


#نکوداشت_ارس
#روز_جهانی_زمین
#فرهنگسرای_تخصصی_محیط_زیست
#دانشگاه_فردوسی
#حفاظت_از_طبیعت
#میراث_سبز

🌱🌱🌱🌱🌱🌱🌱🌱🌱🌱🌱🌱

@mashhad_environment_academy

https://t.me/mashhad_environment_academy

https://eitaa.com/mashhad_environment_academy
👍3👎1
🔴 انتشار کتاب «تحلیل شاخص‌های بحران آب در ایران»؛ نگاهی علمی به یکی از جدی‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی کشور

🔹️در شرایطی که بحران آب به یکی از مهم‌ترین چالش‌های قرن بیست‌ویکم در ایران و جهان تبدیل شده است، کتاب «تحلیل شاخص‌های بحران آب در ایران» تألیف رضا جلیلوند و لیلا نوری، با هدف بررسی علمی ابعاد این بحران و ارائه راهکارهای مدیریتی منتشر شد.

💧 @water_news_network | 🔗 Link
👍1