تحلیل انتقادی مقایسه شهبانو فرح پهلوی و اسماء اسد: تفاوت خدمت به فرهنگ و مشارکت در سرکوب

مقایسه‌ای که اخیراً در #بی‌بی‌سی_فارسی توسط #داریوش_کریمی بین #فرح_پهلوی، شهبانوی مطلق ایران، و #اسماء_اسد، همسر بشار اسد، انجام شده است، فراتر از یک تحلیل تاریخی ساده و بی‌طرفانه است. در واقع، این مقایسه حاوی عقده‌گشایی های سیاسی و برداشت‌هایی نادرست و مغرضانه است که به نوعی تلاش می‌کند تا نقش تاریخی این دو شخصیت را بدون توجه به تفاوت‌های بنیادین آنها در زمینه‌های اجتماعی، فرهنگی و سیاسی، به هم نزدیک کند. این در حالی است که تاریخ ایران و سوریه، از نظر شرایط سیاسی و فرهنگی، مسیرهایی کاملاً متفاوت طی کرده‌اند و این تفاوت‌ها در عملکرد این دو شخصیت به وضوح قابل مشاهده است.


✅شهبانو فرح پهلوی نه‌تنها به‌عنوان همسر پادشاه ایران، بلکه به‌عنوان یک شخصیت فرهنگی مستقل و پیشرو در تاریخ معاصر ایران شناخته می‌شود. در دوران پادشاهی محمدرضا شاه پهلوی، شهبانو فرح پهلوی نقشی بسیار مؤثر در تقویت و توسعه هنر، فرهنگ و پیشرفت اجتماعی ایران ایفا کرد. ایشان با تأسیس نهادهای فرهنگی برجسته‌ای مانند موزه هنرهای معاصر و ابتکار و مدیریت و برپایی جشن‌های هنر شیراز، به‌طور فعال در جهت معرفی و گسترش فرهنگ ایرانی در سطح جهانی گام برداشت.
یکی از مهم‌ترین دستاوردهای فرهنگی شهبانو فرح پهلوی، برگزاری جشن‌های هنر شیراز بود که به مدت چند سال در این شهر برگزار می‌شد و به یک رویداد فرهنگی مهم جهانی تبدیل شد. در این جشن‌ها، هنرمندان ایرانی و بین‌المللی با هم همکاری می‌کردند و ایران به‌عنوان یک مرکز فرهنگی برجسته در عرصه جهانی شناخته می‌شد. علاوه بر این، شهبانو به حمایت از هنرهای سنتی ایرانی مانند فرش‌بافی و مینیاتور پرداخته و دغدغه‌های فرهنگی خود را در حفظ میراث هنری ایران به خوبی نشان داد.
خانه جذامی‌ها که تحت حمایت شهبانو فرح پهلوی تأسیس شد، یکی دیگر از اقدامات انسانی او بود. در آن زمان، جذامی‌ها از سوی جامعه طرد می‌شدند و زندگی بسیار سختی داشتند. ایشان با تأسیس این خانه، به این افراد فرصتی برای زندگی بهتر و عزت‌مندانه بخشید و در این راه، علاوه بر حمایت مالی، همت خود را در جلب توجه مردم به مسائل اجتماعی به کار گرفت.
شهبانو فرح پهلوی همچنین در زمینه‌های حقوق زنان و ارتقای اجتماعی آن‌ها نقش برجسته‌ای ایفا کرد. در دوره‌ای که زنان ایرانی در حال وارد شدن به عرصه‌های مختلف اجتماعی و اقتصادی بودند، شهبانو به‌طور ویژه از حقوق زنان حمایت کرد و از ایجاد فرصت‌های آموزشی و شغلی برای آنان حمایت نمود.


✅در مقابل، اسماء اسد، همسر بشار اسد، رئیس‌جمهور سوریه، در کنار رژیم سرکوبگر او ایستاده است. اسماء اسد، که به‌عنوان بانوی اول سوریه شناخته می‌شود، در طول سال‌ها هیچ‌گاه نقش موثری در کاهش بحران انسانی یا ارتقای فرهنگ در کشورش ایفا نکرده است. در حالی که سوریه درگیر جنگ داخلی و بحران‌های انسانی بی‌سابقه‌ای بود، اسماء اسد به جای اینکه به عنوان یک حامی اجتماعی یا فرهنگی ظاهر شود، بیشتر از موقعیت خود برای تقویت وجهه رژیم بشار اسد استفاده کرد.


✅یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های میان شهبانو و اسماء اسد این است که در حالی که شهبانو از جایگاه خود برای ارتقای فرهنگ و هنر و بهبود شرایط زندگی مردم استفاده می‌کرد، اسماء اسد از موقعیت خود برای تبلیغ و مشروعیت‌بخشی به یک رژیم سرکوبگر استفاده کرد. این رژیم به‌ویژه در سال‌های جنگ داخلی سوریه به سرکوب مردم پرداخته و صدها هزار نفر را به قتل رسانده است. اسماء اسد در این دوران، به جای حمایت از مردم و کاهش درد و رنج آن‌ها، تلاش کرد تا وجهه رژیم بشار اسد را در داخل و خارج از کشور بهبود بخشد.
شهبانو فرح پهلوی به‌طور مؤثر در ایجاد نهادهای فرهنگی و اجتماعی در جهت توسعه کشور گام برداشت و همواره تلاش کرد تا سطح زندگی اقشار مختلف جامعه را ارتقاء دهد. او به‌ویژه در زمینه حقوق زنان، ارتقای آموزش و بهداشت عمومی، و حمایت از اقشار کم‌درآمد فعال بود. در مقابل، اسماء اسد هیچ‌گاه نقش فعالی در بهبود شرایط زندگی مردم سوریه نداشت. به‌عکس، او با سکوت و حمایت از رژیم بشار اسد، در کنار سرکوب‌گران قرار گرفت.


میراث شهبانو فرح پهلوی در تاریخ ایران به‌عنوان یک شخصیت فرهنگی و انسانی شناخته می‌شود که نقش بسزایی در توسعه هنر وفرهنگ ایران و ارتقای حقوق زنان داشت. در حالی که اسماء اسد در حافظه تاریخی مردم سوریه به‌عنوان شریک در سرکوب و بحران انسانی باقی خواهد ماند.


پی‌نوشت
#هشدار به پادشاهی‌خواهانی که در #اینترنشنال حاضر می‌شوند: دیگر بس است! پیش از آنکه ملت شما را کنار بگذارد و از شما رویگردان شود، رسانه‌های لجن پراکن ضد ایرانی را تحریم کرده و از آنها دوری کنید. مطمئن باشید اگر شما آنها را به هر دلیلی بایکوت نکنید، ملت شما را با انگیزه ملی بايکوت خواهند کرد!

✍ جهان ایرانی