️ گــارد شـــاهــنــشــاهــی ️

در باب قومیت، ملیت، فدرالیسم و ایران؛

سرآسیمگی پژوهش در علوم انسانی، ایجاد آشفتگی در مسئله‌ی ایران بود. بدین شکل که -جز در اندک افراد و نوشته‌ها- نه‌تنها ما نتوانستیم ابزار کافی و بایسته را برای اندیشیدن به میهن فراهم آوریم، بلکه با پیشکش پژوهش‌هایی سست به آشیانه‌ی پرورش اندیشه در باب ایران، مباحثی که باید جایگاه نیرومندی ما می‌بود را چنان سرطان به جان خود و تاروپود مملکت انداختیم. نوشتن و گفتگو درباره‌ی قومیت، ملت، ملیت و نژاد و این دسته از زمینه‌ها در ایران، از مشکلات اساسی ماست. چنان‌که از بیشتر آثار نوشته شده بر می‌آید، اغلب متونی‌اند که سعی دارند به ما بگویند این مفاهیم، امروزه جهان‌شمول بوده، تعریفی کلی و پذیرفته شده دارند و ما بر پایه آن کشورها و جوامع گوناگون با هر موقعیت مکانی و زمانی و با هر تاریخ و شکل را مورد مطالعه قرار می‌دهیم که اگر چنین بود باید بیشتر دست‌آوردهای این پژوهش‌ها یکسانی می‌کردند و شاداب و خندان مشکلات را شناسایی نموده و گره‌گشایی در دستور کار قرار می‌گرفت. اما آن‌چه به‌شخصه در باب این‌گونه زمینه‌ها می‌بینم فراتر از چنین نگرش‌هایی‌ست که متأسفانه در دست جامعه‌شناسان میهنی نیز قرار گرفته و به‌سرعت و آسان با آن برای ایران حکم می‌دهند. اما در مورد «قومیت»، به‌راستی ما اگر آثار این بخش را از اوایل قرن بیستم به‌بعد ببینیم در کمال شگفتی به این نتیجه خواهیم رسید که نه‌تنها تعریفی یگانه از این مفهوم نداریم بلکه در اغلب نوشته‌ها به‌هیچ وجهی سعی بر ارائه تعریف نشده است که دلایل مختلفی از دیدگاه من دارد. یکی از آن‌ها را که دلیل اصلی‌ست، پیش‌تر نوشتم که در بیشتر آثار، پژوهش‌گر فکر می‌کند این مفاهیم جهان‌شمول بوده و همه می‌دانند که چه هستند. اما اجازه دهید کوتاه بگویم که «قومیت/ethnicity» جدا از ریشه‌شناسی واژه، چه مسیری را تا به امروز و در کجا طی کرده است. این مفهوم در ابتدا دلالت بر تفاوت مذهبی داشت و به گروه‌های غیرمسیحی می‌گفتند. در طی زمان رنگ و روی تفاوت نژادی به‌خود گرفت بدان‌جهت که گروه‌های قومی، گروه‌های متفاوت نژادی‌اند و پس از آن و در طی مواجهه با مناسبات جدید، لباس تفاوت فرهنگی به‌تن می‌کند که گسترده‌تر است و حتا دو تکیه‌گاه قبلی این مفهوم را نیز دربر می‌گرفت. اما پرسش اساسی این است که این مسیر و تحلیل محدود به یک جغرافیای خاص بوده یا فراتر از آن؟ باید بگویم که این تعریف امروزه، تحت تأثیر مطالعه و بررسی تجربه‌ی تاریخی کشور آمریکا ارائه شده است. البته به‌این معنی نیست که نتوان جوامعی شبیه به آن را به این شکل تحلیل کرد، اما برای کشورهایی‌ها که زمین تا آسمان با آمریکا متفاوت‌اند، کاری اشتباه است. در آن منطقه‌ی خاص است به گروه‌های مهاجر، گروه‌های قومی -با آن مسیری که نوشتم- می‌گفتند. و انگیزه آن بود که تفاوت‌ها را بازگو کرده و اختلافات قومی را حل و فصل نمایند. چنین مسیری سبب شد که از این روش در مطالعه دیگر مناطق جهان، از اروپا تا آسیا و مخصوصا خاورمیانه که مرکز جدل‌هاست، استفاده شود و در بسیاری از کشورها پاسخگو نبود. چون نمی‌توان گفت در هرجا که اندک اختلاف زبانی یا مذهبی و باقی موارد وجود دارد، پس دارای گروه‌های قومی -بدان معنا در تاریخ تحولات آمریکا- بوده و بحران و اختلاف قومیتی وجود دارد. در حقیقت چنین پنداشتی جز با نادیده گرفتن مایه‌ی تفاوت زمان و مکان، تاریخ و جغرافیا و امثالهم ممکن نیست.

ادامه دارد...

https://t.me/chshmeiran

چشم پادشاه

ایرانی کرد مشروطه‌خواه
«مشرووتە زیندووە.»

👍72

3.84K views18:33