جمهوری، جمهوریت و سلطنت موروثی
در این نوشتار کوتاه تلاش می شود که بین سه مفهوم «جمهوری» و «جمهوریت» و نیز «سلطنت» (یا پادشاهی) فرق نهاده شود و فرق فارق آن ها هرچند به اشاره تبیین شود. در نهایت نیز به یک دعوی یا استدلال برای تثبیت احیای پادشاهی و به طور خاص احیای سلطنت خاص پهلوی ها در ایران معاصر نیز پاسخی اجمالی داده می شود.
معمولا توجه نمی شود که بین جمهوری و جمهوریت فرق فارقی است. عموما فکر می کنند که اعلام جمهوری در یک کشور یا سرزمینی برای تثبیت دموکراسی و حاکمیت ملی و استقرار قانون کفایت می کند. ممن است که در کشوری به لحاظ حقوقی جمهوری باشد اما در عمل جمهوریت حاکم و مستقر نباشد. همان گونه که کم نبوده و نیستند در جهان کنونی که پسوند جمهوری دارند و ظاهرا انتخابات ادواری برای گزینش رئیس جمهور و یا پارلمان قانونگذاری نیز برگزار می شود اما در عمل نشانی از جمهوریت و اهداف الزامی آن وجود ندارد.
در هر حال «جمهوری» نظامی است انتخابی در برابر سلطنت و پادشاهی که موروثی است و پادشاه از طریق نصب و غالبا نصّ پادشاه پیشین مشخص می شود. اما «جمهوریت»، افزون بر انتخابی بودن «رئیس جمهور» و حتی برگزاری انتخابات ادواری (از جمله برای پارلمان و مجلس قانونگذاری)، برآمدن نهادهای رسمی و دولتی و به ویژه نهادهای عمومی و مردمی و مستقل نیز از الزامات نظام جمهوریت است. از این رو می توان گفت رعایت شکل جمهوری یعنی انتخاب رئیس جمهور (البته در یک انتخابات آزاد) لزوما به معنای استقرار جمهوریت نیست؛ اما جمهوریت صد البته که در مرحله نخست انتخاب رئیس جمهور در یک انتخابات رقابتی و سالم و منصفانه و آزاد از هر نوع استیلای ارباب قدرت و ثروت است شرط اصلی و اولیه است؛ اما در زمانی جمهوری به نظام منتخب جمهوریت تبدیل می شود که، افزون بر آزادی در انتخاب ریاست جمهوری، دیگر نهادهای ضروری مدنی نیز قوام و دوام پیدا کرده و نقش محوله خود را ایفا کنند. به ویژه تفکیک قوا و استقلال واقعی سه نهاد مهم مقنّنه، اجرائیه و قضائیه الزامی است؛ به واقع این نهادها ضامن و نگهبان جمهوریت هستند.
اکنون در روند تاریخی اروپا و به طور کلی در مغرب زمین، هرچند در شماری از کشورها (مانند بریتانیا و سوئد و بلژیک و اسپانیا و . . .) هنوز به لحاظ حقوقی دارای نظام سلطنتی موروثی اند، اما در کنار آن، نظام انتخاباتی در تمام قلمروها و نیز تأسیس نهادهای مدنی به عنوان منطقه حایل بین مردم و حاکمیت، به گونه ای است که در عمل و در عالم واقع، تقریبا سیستم جمهوریت حاکم است. سازگاری این دو نوع نظام ذاتا ناسازگار نیز برآمده از سیر تحولات فکری و فرهنگی و اجتماعی حدود هزار ساله ی چالش بین نهاد انتخابی و انتصابی سنتی است. به عبارتی هزار سال سه نهاد سلطنت، کلیسا و جامعه مدنی با هم چالش کرده و هزاران نظریه پرداز مهم و غیرمهم تلاش کرده اد تا در نهایت به نوعی همنشینی و سازگاری مسالمت آمیز رسیده اند. هرچند بر این گمانم که در نهایت پوسته سلطنت سنتی و موروثی نیز برخواهد افتاد.
بد نیست در همین جا اشاره شود، این که عده ای در ایران مدافع بازگشت سلطنت (آن هم سلطنتی از نوع پهلوی) هستند با این استدلال که در اروپا نیز هنوز نظام های سلطنتی برقرار است و دموکراسی هم هست، به کلی بیراهه می روند و به عبارتی قیاس مع الفارق می کنند؛ چرا که در تاریخ چند هزار ساله ایران، هرگز چنان چالشی پدید نیامده و هرچه بوده پادشاهی با دعوی ظل اللهی بوده و در عمل جز خودکامگی و دیکتاتوری (به معنای رومی آن) نبوده است.
مشروطه خواهان در پی تغییر چنین نظامی بودند ولی با برآمدن پهلوی ها، همان نظام سلطنت با دعوی ظل اللهی هرچند در پوشش مشروطیت تداوم یافت. گرچه (ظاهرا با اعمال فشار محمدعلیشان) در اصل سی و پنجم متمم قانون اساسی نوشتند «سلطنت ودیعه ای است که به موهبت الهی از طرف ملت به شخص پادشاه مفوض شده» است که البته در جای خود گامی مثبت شمرده می شود. در هر حال در این روند، مشروطه طلبان سلطنت مطلقه را به سلطنت مشروطه تبدیل کردند ولی در طول دوران 57 ساله پهلوی ها، مردم ایران به تجربه دیدند که سلطنت مشروطه نیز افاقه نکرد، ناگزیر در طی یک انقلاب بزرگ و مردمی در سال 57، سلطنت را با انواعش برانداختند و نظام «جمهوری» را جانشین کردند.
هرچند این بار نیز متأسفانه فقط شکل حقوقی نظام سیاسی تغییر کرد اما محتوا نه تنها برجای ماند بلکه با پسوند «اسلامی» و تبدیل سلطنت مطلقه به «ولایت مطلقه فقیه»، ظاهر جمهوری حفظ شد اما محتوای آن همچنان سلطنت مطلقه دیرین پادشاهی ایرانی تحت عنوانی ظاهرا مدرن و تازه تداوم و بازسازی شد. به عبارتی جمهوری ماند ولی جمهوریت منتفی شد. شگفت این که عده ای (هرچند غالبا از سر نادانی و خشم و نفرت)، بر آن شده اند تا نظام سلطنتی پهلوی (و نه حتی پادشاهی کهن ایرانی) را احیا کنند.
👇👇
#فرهیختگان روزن آگاهی
در این نوشتار کوتاه تلاش می شود که بین سه مفهوم «جمهوری» و «جمهوریت» و نیز «سلطنت» (یا پادشاهی) فرق نهاده شود و فرق فارق آن ها هرچند به اشاره تبیین شود. در نهایت نیز به یک دعوی یا استدلال برای تثبیت احیای پادشاهی و به طور خاص احیای سلطنت خاص پهلوی ها در ایران معاصر نیز پاسخی اجمالی داده می شود.
معمولا توجه نمی شود که بین جمهوری و جمهوریت فرق فارقی است. عموما فکر می کنند که اعلام جمهوری در یک کشور یا سرزمینی برای تثبیت دموکراسی و حاکمیت ملی و استقرار قانون کفایت می کند. ممن است که در کشوری به لحاظ حقوقی جمهوری باشد اما در عمل جمهوریت حاکم و مستقر نباشد. همان گونه که کم نبوده و نیستند در جهان کنونی که پسوند جمهوری دارند و ظاهرا انتخابات ادواری برای گزینش رئیس جمهور و یا پارلمان قانونگذاری نیز برگزار می شود اما در عمل نشانی از جمهوریت و اهداف الزامی آن وجود ندارد.
در هر حال «جمهوری» نظامی است انتخابی در برابر سلطنت و پادشاهی که موروثی است و پادشاه از طریق نصب و غالبا نصّ پادشاه پیشین مشخص می شود. اما «جمهوریت»، افزون بر انتخابی بودن «رئیس جمهور» و حتی برگزاری انتخابات ادواری (از جمله برای پارلمان و مجلس قانونگذاری)، برآمدن نهادهای رسمی و دولتی و به ویژه نهادهای عمومی و مردمی و مستقل نیز از الزامات نظام جمهوریت است. از این رو می توان گفت رعایت شکل جمهوری یعنی انتخاب رئیس جمهور (البته در یک انتخابات آزاد) لزوما به معنای استقرار جمهوریت نیست؛ اما جمهوریت صد البته که در مرحله نخست انتخاب رئیس جمهور در یک انتخابات رقابتی و سالم و منصفانه و آزاد از هر نوع استیلای ارباب قدرت و ثروت است شرط اصلی و اولیه است؛ اما در زمانی جمهوری به نظام منتخب جمهوریت تبدیل می شود که، افزون بر آزادی در انتخاب ریاست جمهوری، دیگر نهادهای ضروری مدنی نیز قوام و دوام پیدا کرده و نقش محوله خود را ایفا کنند. به ویژه تفکیک قوا و استقلال واقعی سه نهاد مهم مقنّنه، اجرائیه و قضائیه الزامی است؛ به واقع این نهادها ضامن و نگهبان جمهوریت هستند.
اکنون در روند تاریخی اروپا و به طور کلی در مغرب زمین، هرچند در شماری از کشورها (مانند بریتانیا و سوئد و بلژیک و اسپانیا و . . .) هنوز به لحاظ حقوقی دارای نظام سلطنتی موروثی اند، اما در کنار آن، نظام انتخاباتی در تمام قلمروها و نیز تأسیس نهادهای مدنی به عنوان منطقه حایل بین مردم و حاکمیت، به گونه ای است که در عمل و در عالم واقع، تقریبا سیستم جمهوریت حاکم است. سازگاری این دو نوع نظام ذاتا ناسازگار نیز برآمده از سیر تحولات فکری و فرهنگی و اجتماعی حدود هزار ساله ی چالش بین نهاد انتخابی و انتصابی سنتی است. به عبارتی هزار سال سه نهاد سلطنت، کلیسا و جامعه مدنی با هم چالش کرده و هزاران نظریه پرداز مهم و غیرمهم تلاش کرده اد تا در نهایت به نوعی همنشینی و سازگاری مسالمت آمیز رسیده اند. هرچند بر این گمانم که در نهایت پوسته سلطنت سنتی و موروثی نیز برخواهد افتاد.
بد نیست در همین جا اشاره شود، این که عده ای در ایران مدافع بازگشت سلطنت (آن هم سلطنتی از نوع پهلوی) هستند با این استدلال که در اروپا نیز هنوز نظام های سلطنتی برقرار است و دموکراسی هم هست، به کلی بیراهه می روند و به عبارتی قیاس مع الفارق می کنند؛ چرا که در تاریخ چند هزار ساله ایران، هرگز چنان چالشی پدید نیامده و هرچه بوده پادشاهی با دعوی ظل اللهی بوده و در عمل جز خودکامگی و دیکتاتوری (به معنای رومی آن) نبوده است.
مشروطه خواهان در پی تغییر چنین نظامی بودند ولی با برآمدن پهلوی ها، همان نظام سلطنت با دعوی ظل اللهی هرچند در پوشش مشروطیت تداوم یافت. گرچه (ظاهرا با اعمال فشار محمدعلیشان) در اصل سی و پنجم متمم قانون اساسی نوشتند «سلطنت ودیعه ای است که به موهبت الهی از طرف ملت به شخص پادشاه مفوض شده» است که البته در جای خود گامی مثبت شمرده می شود. در هر حال در این روند، مشروطه طلبان سلطنت مطلقه را به سلطنت مشروطه تبدیل کردند ولی در طول دوران 57 ساله پهلوی ها، مردم ایران به تجربه دیدند که سلطنت مشروطه نیز افاقه نکرد، ناگزیر در طی یک انقلاب بزرگ و مردمی در سال 57، سلطنت را با انواعش برانداختند و نظام «جمهوری» را جانشین کردند.
هرچند این بار نیز متأسفانه فقط شکل حقوقی نظام سیاسی تغییر کرد اما محتوا نه تنها برجای ماند بلکه با پسوند «اسلامی» و تبدیل سلطنت مطلقه به «ولایت مطلقه فقیه»، ظاهر جمهوری حفظ شد اما محتوای آن همچنان سلطنت مطلقه دیرین پادشاهی ایرانی تحت عنوانی ظاهرا مدرن و تازه تداوم و بازسازی شد. به عبارتی جمهوری ماند ولی جمهوریت منتفی شد. شگفت این که عده ای (هرچند غالبا از سر نادانی و خشم و نفرت)، بر آن شده اند تا نظام سلطنتی پهلوی (و نه حتی پادشاهی کهن ایرانی) را احیا کنند.
👇👇
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤5
👆👆
البته باید برای رضا پهلوی به عنوان «ولیعهد پیشین» و بازماندگان سلطنت منقرض شده به دست مردم ایران، باید حسابی جداگانه قایل شد. قابل فهم است که، وفق طبیعت بشری، بازماندگان چنان نظامی می باید از انقلابیون 57 و مردم ایران انتقام بگیرند؛ اما دیگران چرا؟!
حسن یوسفی اشکوری
#فرهیختگان روزن آگاهی
البته باید برای رضا پهلوی به عنوان «ولیعهد پیشین» و بازماندگان سلطنت منقرض شده به دست مردم ایران، باید حسابی جداگانه قایل شد. قابل فهم است که، وفق طبیعت بشری، بازماندگان چنان نظامی می باید از انقلابیون 57 و مردم ایران انتقام بگیرند؛ اما دیگران چرا؟!
حسن یوسفی اشکوری
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
دانشمند علوم سیاسی:
عبور کشتیها از تنگه هرمز یعنی جامعه بینالمللی «واقعیت تحمیلی» ایران را پذیرفته است/ایرانیها با ظرافت تمام در حال فریب دادن و بازی دادن ترامپ هستند/ایران به برتری روانی بر آمریکاییها دست یافته؛ آنها دیگر از لفاظیهای ترامپ نمیترسند...
ایران به همسایگانش ثابت کرد آمریکاییها توان شکست دادن این کشور را ندارند/کشورهای حوزه خلیج فارس با خود میگویند بهتر است با دشمنی که آمریکا نتوانسته شکستش دهد، تعامل کنیم/ایران ۴۷ سال تحت تحریم بوده، اما انعطافپذیری و هوشمندی بیشتری از آمریکاییها نشان داده است...
#فرهیختگان راهی به رهایی
عبور کشتیها از تنگه هرمز یعنی جامعه بینالمللی «واقعیت تحمیلی» ایران را پذیرفته است/ایرانیها با ظرافت تمام در حال فریب دادن و بازی دادن ترامپ هستند/ایران به برتری روانی بر آمریکاییها دست یافته؛ آنها دیگر از لفاظیهای ترامپ نمیترسند...
ایران به همسایگانش ثابت کرد آمریکاییها توان شکست دادن این کشور را ندارند/کشورهای حوزه خلیج فارس با خود میگویند بهتر است با دشمنی که آمریکا نتوانسته شکستش دهد، تعامل کنیم/ایران ۴۷ سال تحت تحریم بوده، اما انعطافپذیری و هوشمندی بیشتری از آمریکاییها نشان داده است...
#فرهیختگان راهی به رهایی
👍5👎1
نیروی برق و ثبات ژئوپلیتیک!
آرش رئیسینژاد
مقاله بلومبرگ با عنوان «عصر بعدی ثبات ژئوپلیتیک با نیروی برق تامین خواهد شد» ، به تحلیل تحول بنیادین در ساختار قدرت جهانی میپردازد. خلاصه نکات کلیدی این مقاله به شرح زیر است:
۱. گذار از «ژئوپلیتیک بشکه» به «ژئوپلیتیک وات»
این مقاله استدلال میکند که جهان در حال عبور از دورانی است که در آن امنیت ملی و ثبات بینالمللی بر پایه دسترسی به نفت و گاز (سوختهای فسیلی) تعریف میشد. در عصر جدید، برق به ارز اصلی قدرت تبدیل شده است. برخلاف نفت که وابسته به منابع جغرافیایی خاص است، قدرت برقی بر پایه تکنولوژی، ظرفیت شبکه و توانایی مدیریت تقاضاهای عظیم استوار است.
۲. هوش مصنوعی؛ کاتالیزور جدید تقاضا
یکی از محورهای اصلی مقاله، نقش انفجاری هوش مصنوعی (AI) در تغییر موازنه انرژی است. بلومبرگ اشاره میکند که مراکز داده (Data Centers) برای آموزش و اجرای مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی به مقادیر بیسابقهای از برق نیاز دارند. کشورهایی که بتوانند برق پایدار، ارزان و سبز تولید کنند، به قطبهای جدید نوآوری و قدرت اقتصادی تبدیل خواهند شد.
۳. امنیت ملی و حاکمیت انرژی
مقاله بر مفهوم «حاکمیت برقی» تاکید دارد. در این دوران:
انرژی هستهای: دوباره به عنوان یک ستون استراتژیک مطرح شده است؛ بهویژه راکتورهای کوچک مدولار (SMRs) که میتوانند توان پایداری برای صنایع سنگین و دیتاسنترها فراهم کنند.
شبکههای هوشمند: امنیت فیزیکی و سایبری شبکههای برق به اندازه امنیت مرزها اهمیت یافته است.
زنجیره تامین مواد معدنی: کنترل بر مس، لیتیوم و سایر فلزات استراتژیک که برای برقرسانی (Electrification) ضروری هستند، جایگزین کنترل بر میادین نفتی شده است.
۴. تغییر در ائتلافهای جهانی
بلومبرگ پیشبینی میکند که رقابت میان قدرتهای بزرگ (بهویژه آمریکا و چین) اکنون در جبهه «برتری الکتریکی» جریان دارد. کشورهایی که در تولید انرژیهای تجدیدپذیر و تکنولوژیهای ذخیرهسازی پیشرو هستند، متحدان جدیدی پیدا خواهند کرد و وابستگی به صادرکنندگان سنتی سوختهای فسیلی کاهش خواهد یافت.
◽️نتیجهگیری مقاله
ثبات ژئوپلیتیک در دهههای آینده دیگر نه با تانکرهای نفت در تنگهها، بلکه با تابآوری شبکههای برق و پیشتازی در فنآوریهای پاک سنجیده میشود. کشوری که شبکه برق قدرتمندتر و پایدارتری داشته باشد، در رقابت اقتصادی و نظامی قرن بیست و یکم دست بالا را خواهد داشت.
https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-05-14/the-next-era-of-geopolitical-stability-will-be-powered-by-electricity?srnd=phx-green
#فرهیختگان روزن آگاهی
آرش رئیسینژاد
مقاله بلومبرگ با عنوان «عصر بعدی ثبات ژئوپلیتیک با نیروی برق تامین خواهد شد» ، به تحلیل تحول بنیادین در ساختار قدرت جهانی میپردازد. خلاصه نکات کلیدی این مقاله به شرح زیر است:
۱. گذار از «ژئوپلیتیک بشکه» به «ژئوپلیتیک وات»
این مقاله استدلال میکند که جهان در حال عبور از دورانی است که در آن امنیت ملی و ثبات بینالمللی بر پایه دسترسی به نفت و گاز (سوختهای فسیلی) تعریف میشد. در عصر جدید، برق به ارز اصلی قدرت تبدیل شده است. برخلاف نفت که وابسته به منابع جغرافیایی خاص است، قدرت برقی بر پایه تکنولوژی، ظرفیت شبکه و توانایی مدیریت تقاضاهای عظیم استوار است.
۲. هوش مصنوعی؛ کاتالیزور جدید تقاضا
یکی از محورهای اصلی مقاله، نقش انفجاری هوش مصنوعی (AI) در تغییر موازنه انرژی است. بلومبرگ اشاره میکند که مراکز داده (Data Centers) برای آموزش و اجرای مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی به مقادیر بیسابقهای از برق نیاز دارند. کشورهایی که بتوانند برق پایدار، ارزان و سبز تولید کنند، به قطبهای جدید نوآوری و قدرت اقتصادی تبدیل خواهند شد.
۳. امنیت ملی و حاکمیت انرژی
مقاله بر مفهوم «حاکمیت برقی» تاکید دارد. در این دوران:
انرژی هستهای: دوباره به عنوان یک ستون استراتژیک مطرح شده است؛ بهویژه راکتورهای کوچک مدولار (SMRs) که میتوانند توان پایداری برای صنایع سنگین و دیتاسنترها فراهم کنند.
شبکههای هوشمند: امنیت فیزیکی و سایبری شبکههای برق به اندازه امنیت مرزها اهمیت یافته است.
زنجیره تامین مواد معدنی: کنترل بر مس، لیتیوم و سایر فلزات استراتژیک که برای برقرسانی (Electrification) ضروری هستند، جایگزین کنترل بر میادین نفتی شده است.
۴. تغییر در ائتلافهای جهانی
بلومبرگ پیشبینی میکند که رقابت میان قدرتهای بزرگ (بهویژه آمریکا و چین) اکنون در جبهه «برتری الکتریکی» جریان دارد. کشورهایی که در تولید انرژیهای تجدیدپذیر و تکنولوژیهای ذخیرهسازی پیشرو هستند، متحدان جدیدی پیدا خواهند کرد و وابستگی به صادرکنندگان سنتی سوختهای فسیلی کاهش خواهد یافت.
◽️نتیجهگیری مقاله
ثبات ژئوپلیتیک در دهههای آینده دیگر نه با تانکرهای نفت در تنگهها، بلکه با تابآوری شبکههای برق و پیشتازی در فنآوریهای پاک سنجیده میشود. کشوری که شبکه برق قدرتمندتر و پایدارتری داشته باشد، در رقابت اقتصادی و نظامی قرن بیست و یکم دست بالا را خواهد داشت.
https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-05-14/the-next-era-of-geopolitical-stability-will-be-powered-by-electricity?srnd=phx-green
#فرهیختگان روزن آگاهی
Bloomberg.com
The Next Era of Geopolitical Stability Will Be Powered by Electricity
The world's response to the Iran war energy shock will shape our climate future. Eurasia Group Chairman Gerald Butts discusses how to pick the best path forward.
👍3❤2
ای آفتابِ اوَّلِ خرداد!
بر هر کجا بتاب
با جامِ عدل و داد
بر شرق و غرب و کوه و گریوه
در هر کجا گیاهی و در هر کجا گُلی
در بامدادِ آینهها،
نیز
در نیمروزِ روضهٔ رضوان
آنجا که مادرم
در جامه و جوانیِ گلهای اطلسی
سربرکشیده از شکنِ خاک، بامداد.
محمدرضا شفیعی کدکنی
دفتر «هنگامهٔ شکفتن و گفتن»
مجموعهٔ طفلی به نام شادی
#فرهیختگان راهی به رهایی
بر هر کجا بتاب
با جامِ عدل و داد
بر شرق و غرب و کوه و گریوه
در هر کجا گیاهی و در هر کجا گُلی
در بامدادِ آینهها،
نیز
در نیمروزِ روضهٔ رضوان
آنجا که مادرم
در جامه و جوانیِ گلهای اطلسی
سربرکشیده از شکنِ خاک، بامداد.
محمدرضا شفیعی کدکنی
دفتر «هنگامهٔ شکفتن و گفتن»
مجموعهٔ طفلی به نام شادی
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤12
Telegram
attach 📎
جوانههای فهم عدالت بر پایهی اقتصاد سیاسی قدرت در اندیشهی ایران
محمدمهدی مجاهدی
تحلیل اقتصاد سیاسی عدالت سکهی رایج اندیشهی مدرن دربارهی عدالت است. ولی یافتن جوانههای آغازین و نادر فهم عدالت بر مدار اقتصاد سیاسی قدرت در متنی کهن بسیار شعفانگیز است، خصوصاً در سنت اندیشهی سیاسی مسلمانان ایرانی. فهمی از عدالت که به معنایی خاص برای زمانه و زمینهی متقدمان خلافآمد عادت است: یعنی فهمی سیاستمحور و غیرکلامیـغیرالهیاتی و غیرمتافیزیکی-غیرفلسفی از عدالت. فهمی چنین پیشآهنگ از عدالت نزد جلالالدین دوانی (قرن نهم هجری قمری) با هر محاسبهای بسیار زودهنگام و غیرمنتظره است، چرا که او نیز مانند اقران و معاصران خود، و خصوصا مانند منشأ اصلی الهامگیری خود، یعنی خواجه نصیرالدین طوسی، ذهن و زبان و سبک و قلمی داشت عمیقا درهمتنیده با آموزههای تفسیری، کلامی، عرفانی، و روائی.
دیروز به اشارهی دوستی گرامی که عکس صفحهای از کتاب اخلاق جلالی* را فرستاده بود، تصادفاً دریافتم که مؤلف هوشمند این رساله در سدهی نهم هجری (معادل قرن پانزدهم میلادی) به کشفی بزرگ و نابههنگام دربارهی مفهوم عدالت نایل شده بوده است، کشفی که به نظر میرسد تا امروز توجه مؤلفان و مصنفان پس از او و شارحان و مفسران را چنان که شاید، به خود جلب نکرده است. او خود البته به اهمیت بینظیر این مطلب آگاه بوده است. او که این مطلب را به رسالهای از ارسطو در نصیحت اسکندر و از طریق او به سنگنبشتههای حکمتآمیز سریانیان نسبت داده است، از قول ارسطو دربارهی اهمیت این مطلب آورده است: «زبدهی این کتاب و خلاصهی مطالب آن این دایره است و اگر به غیر آن به تو نفرستادمی، [همان] کافی بود.»
این نکتهی «زبده،» به گفتهی او، بیانگر «کیفیت ارتباط اسباب نظام عالم به همدیگر» است «تا صورت توالی و تشابک ایشان محسوس مشاهده گردد.» سپس بر محیط دایرهای فرضی (که «دایرهی شریفه»اش میخواند) احکام بههمپیوستهی زیر را به ترتیب زیر، شمارهگذاری کرده است:
«۱. عدل مدار صلاح عالم است.»
«۲. عالم بستانی است که آبیار آن دولت است.»
«۳. دولت سلطانی است که حاجب آن شریعت است» (در برخی نسخهها به جای «حاجب،» «صاحب» آمده است).
«۴. شریعت سیاستی است که نگهدارندهی آن مُلک است.»
«۵. مُلک مدینهای است که پدیدآرنده آن لشکر است.»
«۶. لشکر را مال کفایت [؟ یا کفالت؟] کند.»
«۷. مال از رعیت حاصل شود.»
«۸. رعیت را عدل بنده سازد.»
باری، خواجه نصیرالدین طوسی نیز کتاب اخلاق ناصری را، که دوانی در کتاب اخلاق جلالی از آن الگو گرفته است، با نصیحتهایی منسوب به افلاطون خطاب به ارسطو به پایان برده است. ولی آنچه دوانی در خاتمت کتاب خود آورده است، حتی اندکشباهتی به نصایحی که مصنف اخلاق ناصری به افلاطون نسبت داده است، نشان نمی دهد. به نظر میرسد، این تحلیل خاص از عدالت که دوانی در «دایرهی شریفه»اش آورده است، یا از ابتکارات خود دوانی است یا ملهَم از مأخذی غیر از اخلاق ناصری.
* لوامع الاشراق فی مکارم الاخلاق (یا همان کتاب معروف اخلاق جلالی) کتابی مشهور و خواندنی است که در سنت اندیشهی سیاسی ایرانیان از قرن نهم به این سو، الهامبخش بسیاری نویسندگان و اندیشهورزان بوده است. اخلاق جلالی را جلالالدین محمد بن اسعد دوانی (زادهی ۸۳۰ هـ.ق. در دَوان از قُرای کازرون و درگذشتهی ۹۰۸ هـ.ق.) به درخواست سلطان خلیل فرزند اوزون حسن آققویونلو در نیمهی دوم قرن نهم هجری قمری به نثر فارسی در شیراز نوشته است. چنان که مؤلف خود اشاره کرده است، بخشی عمده از مطالب کتاب برگرفته از کتاب اخلاق ناصری نوشتهی خواجه نصیر الدین طوسی است. در واقع سلطان خلیل از جلالالدین دوانی خواسته بود که رسالهی اخلاقی خواجه نصیرالدین طوسی را برای او باز بنویسد. مانند اغلب رسالههایی که در سنت کهن مسلمانان دربارهی حکمت عملی نوشته شده است، مطالب این کتاب در چارچوب سه بخش تنظیم شده است: نخست، تهذیب اخلاق، سپس، تدبیر منزل، و دستآخر، تدبیر مدن و رسوم پادشاهی.
#فرهیختگان راهی به رهایی
محمدمهدی مجاهدی
تحلیل اقتصاد سیاسی عدالت سکهی رایج اندیشهی مدرن دربارهی عدالت است. ولی یافتن جوانههای آغازین و نادر فهم عدالت بر مدار اقتصاد سیاسی قدرت در متنی کهن بسیار شعفانگیز است، خصوصاً در سنت اندیشهی سیاسی مسلمانان ایرانی. فهمی از عدالت که به معنایی خاص برای زمانه و زمینهی متقدمان خلافآمد عادت است: یعنی فهمی سیاستمحور و غیرکلامیـغیرالهیاتی و غیرمتافیزیکی-غیرفلسفی از عدالت. فهمی چنین پیشآهنگ از عدالت نزد جلالالدین دوانی (قرن نهم هجری قمری) با هر محاسبهای بسیار زودهنگام و غیرمنتظره است، چرا که او نیز مانند اقران و معاصران خود، و خصوصا مانند منشأ اصلی الهامگیری خود، یعنی خواجه نصیرالدین طوسی، ذهن و زبان و سبک و قلمی داشت عمیقا درهمتنیده با آموزههای تفسیری، کلامی، عرفانی، و روائی.
دیروز به اشارهی دوستی گرامی که عکس صفحهای از کتاب اخلاق جلالی* را فرستاده بود، تصادفاً دریافتم که مؤلف هوشمند این رساله در سدهی نهم هجری (معادل قرن پانزدهم میلادی) به کشفی بزرگ و نابههنگام دربارهی مفهوم عدالت نایل شده بوده است، کشفی که به نظر میرسد تا امروز توجه مؤلفان و مصنفان پس از او و شارحان و مفسران را چنان که شاید، به خود جلب نکرده است. او خود البته به اهمیت بینظیر این مطلب آگاه بوده است. او که این مطلب را به رسالهای از ارسطو در نصیحت اسکندر و از طریق او به سنگنبشتههای حکمتآمیز سریانیان نسبت داده است، از قول ارسطو دربارهی اهمیت این مطلب آورده است: «زبدهی این کتاب و خلاصهی مطالب آن این دایره است و اگر به غیر آن به تو نفرستادمی، [همان] کافی بود.»
این نکتهی «زبده،» به گفتهی او، بیانگر «کیفیت ارتباط اسباب نظام عالم به همدیگر» است «تا صورت توالی و تشابک ایشان محسوس مشاهده گردد.» سپس بر محیط دایرهای فرضی (که «دایرهی شریفه»اش میخواند) احکام بههمپیوستهی زیر را به ترتیب زیر، شمارهگذاری کرده است:
«۱. عدل مدار صلاح عالم است.»
«۲. عالم بستانی است که آبیار آن دولت است.»
«۳. دولت سلطانی است که حاجب آن شریعت است» (در برخی نسخهها به جای «حاجب،» «صاحب» آمده است).
«۴. شریعت سیاستی است که نگهدارندهی آن مُلک است.»
«۵. مُلک مدینهای است که پدیدآرنده آن لشکر است.»
«۶. لشکر را مال کفایت [؟ یا کفالت؟] کند.»
«۷. مال از رعیت حاصل شود.»
«۸. رعیت را عدل بنده سازد.»
باری، خواجه نصیرالدین طوسی نیز کتاب اخلاق ناصری را، که دوانی در کتاب اخلاق جلالی از آن الگو گرفته است، با نصیحتهایی منسوب به افلاطون خطاب به ارسطو به پایان برده است. ولی آنچه دوانی در خاتمت کتاب خود آورده است، حتی اندکشباهتی به نصایحی که مصنف اخلاق ناصری به افلاطون نسبت داده است، نشان نمی دهد. به نظر میرسد، این تحلیل خاص از عدالت که دوانی در «دایرهی شریفه»اش آورده است، یا از ابتکارات خود دوانی است یا ملهَم از مأخذی غیر از اخلاق ناصری.
* لوامع الاشراق فی مکارم الاخلاق (یا همان کتاب معروف اخلاق جلالی) کتابی مشهور و خواندنی است که در سنت اندیشهی سیاسی ایرانیان از قرن نهم به این سو، الهامبخش بسیاری نویسندگان و اندیشهورزان بوده است. اخلاق جلالی را جلالالدین محمد بن اسعد دوانی (زادهی ۸۳۰ هـ.ق. در دَوان از قُرای کازرون و درگذشتهی ۹۰۸ هـ.ق.) به درخواست سلطان خلیل فرزند اوزون حسن آققویونلو در نیمهی دوم قرن نهم هجری قمری به نثر فارسی در شیراز نوشته است. چنان که مؤلف خود اشاره کرده است، بخشی عمده از مطالب کتاب برگرفته از کتاب اخلاق ناصری نوشتهی خواجه نصیر الدین طوسی است. در واقع سلطان خلیل از جلالالدین دوانی خواسته بود که رسالهی اخلاقی خواجه نصیرالدین طوسی را برای او باز بنویسد. مانند اغلب رسالههایی که در سنت کهن مسلمانان دربارهی حکمت عملی نوشته شده است، مطالب این کتاب در چارچوب سه بخش تنظیم شده است: نخست، تهذیب اخلاق، سپس، تدبیر منزل، و دستآخر، تدبیر مدن و رسوم پادشاهی.
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤3👍3
یکی از قدیمیترین دانشگاههای خصوصی ترکیه با حکم رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور این کشور، تعطیل شد.
دانشگاه «استانبول بیلگی» که به داشتن گرایشهای سیاسی لیبرال شناخته میشود، در هشت ماه گذشته در اداره دولت بوده است.
شرکت «جان هولدینگ»، مالک دانشگاه، به اتهام پولشویی و فرار مالیاتی تحت تحقیق قرار داشت.
این شرکت همچنین مالک شبکههای عمده تلویزیونی و چندین مدرسه در ترکیه است.
حالا سرنوشت بیش از ۲۰ هزار دانشجوی دانشگاه بیلگی همچنان نامشخص است.
دانشجویان میگویند که محوطه دانشگاه همچنان باز است و امروز (جمعه) تجمع اعتراضی برگزار میکنند.
شرح عکس: یک نیروگاه قدیمی استانبول که به یک مرکز فرهنگی تبدیل شده و اکنون بخشی از محوطه دانشگاه بیلگی است.
#فرهیختگان راهی به رهایی
دانشگاه «استانبول بیلگی» که به داشتن گرایشهای سیاسی لیبرال شناخته میشود، در هشت ماه گذشته در اداره دولت بوده است.
شرکت «جان هولدینگ»، مالک دانشگاه، به اتهام پولشویی و فرار مالیاتی تحت تحقیق قرار داشت.
این شرکت همچنین مالک شبکههای عمده تلویزیونی و چندین مدرسه در ترکیه است.
حالا سرنوشت بیش از ۲۰ هزار دانشجوی دانشگاه بیلگی همچنان نامشخص است.
دانشجویان میگویند که محوطه دانشگاه همچنان باز است و امروز (جمعه) تجمع اعتراضی برگزار میکنند.
شرح عکس: یک نیروگاه قدیمی استانبول که به یک مرکز فرهنگی تبدیل شده و اکنون بخشی از محوطه دانشگاه بیلگی است.
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤2🔥1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
پروژه ی موساد برای سرنگونی جمهوری اسلامی و رهبر کردن احمدینژاد: تقریباً همه مقدمات با موفقیت اجرا شد، ولی به دلیل برخی ناهماهنگی ها این طرح شکست خورد و حکومت ایران قوی تر شد
رونن برگمن (روزنامهنگار تحقیقی برجسته اسرائیلی، نویسنده کتاب پرفروش «برخیز و اول بکش»، متخصص امور موساد و عملیات اطلاعاتی اسرائیل. او سابقه خدمت در ارتش اسرائیل را دارد و طی چهار دهه گزارشگری عمیق از نهادهای امنیتی اسرائیل از جمله موساد و شینبت، دسترسی استثنایی به منابع اطلاعاتی داشته است)
اکبر گنجی
👇👇👇
#فرهیختگان راهی به رهایی
رونن برگمن (روزنامهنگار تحقیقی برجسته اسرائیلی، نویسنده کتاب پرفروش «برخیز و اول بکش»، متخصص امور موساد و عملیات اطلاعاتی اسرائیل. او سابقه خدمت در ارتش اسرائیل را دارد و طی چهار دهه گزارشگری عمیق از نهادهای امنیتی اسرائیل از جمله موساد و شینبت، دسترسی استثنایی به منابع اطلاعاتی داشته است)
اکبر گنجی
👇👇👇
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤1🔥1
👆👆👆
پروژه ی موساد برای سرنگونی جمهوری اسلامی و رهبر کردن احمدینژاد: تقریباً همه مقدمات با موفقیت اجرا شد، ولی به دلیل برخی ناهماهنگی ها این طرح شکست خورد و حکومت ایران قوی تر شد
رونن برگمن (روزنامهنگار تحقیقی برجسته اسرائیلی، نویسنده کتاب پرفروش «برخیز و اول بکش»، متخصص امور موساد و عملیات اطلاعاتی اسرائیل. او سابقه خدمت در ارتش اسرائیل را دارد و طی چهار دهه گزارشگری عمیق از نهادهای امنیتی اسرائیل از جمله موساد و شینبت، دسترسی استثنایی به منابع اطلاعاتی داشته است)
۱. ادعای مرکزی
رونن برگمن استدلال میکند که موساد و اسرائیل یک طرح بسیار بلندپروازانه و چندلایه برای سرنگونی کامل رژیم جمهوری اسلامی طراحی کرده بودند که شامل ترور آیت الله خامنه ای رهبر عالی، ترور رهبران نظامی، بمباران مراکز سپاه و بسیج، ورود نیروهای کُرد مسلح از عراق، کمپین رسانهای گسترده برای تحریک اعتراضات و نصب محمود احمدینژاد به عنوان رهبر جدید بود. این طرح با حمایت اولیه ترامپ آغاز شد اما به دلیل تردیدها و عدم تعهد کامل آمریکا اجرا نشد و منجر به تحکیم قدرت ایران و شکست استراتژیک اسرائیل و آمریکا گردید.
۲. استدلالهای اصلی
۲.۱. تغییر هدف از ضربه محدود به تغییر رژیم کامل
در عملیات اولیه (۲۵ ژوئن) هدف محدود کردن برنامه هستهای، موشکی و پدافند هوایی بود، اما در دور دوم (فوریه ۲۰۲۶) اسرائیل به این نتیجه رسید که حتی با ضربه سنگین، ایران به دلیل دانش فنی بالا و تأسیسات زیرزمینی سریع بازسازی میشود. بنابراین هدف به تغییر رژیم از ریشه تغییر کرد.
۲.۲. انتخاب احمدینژاد به عنوان گزینه جایگزین
احمدینژاد به دلیل اختلاف شدید با رهبر عالی، انتقاد از فساد رژیم، موقعیت خود به عنوان مخالف داخلی و محبوبیت میان طبقات پایین، به عنوان فردی که «آخرین کسی است که کسی به او شک میکند» انتخاب شد. موساد او را گزینهای مناسب برای رهبری پس از سرنگونی میدانست.
۲.۳. اجزای عملیاتی طرح در ۱۰۰ ساعت اول
طرح شامل ترور رهبر عالی و ۴۰ نفر از سران رژیم توسط نیروی هوایی اسرائیل، بمباران گسترده پایگاههای بسیج و سپاه پاسداران برای تضعیف سرکوب داخلی، باز کردن کریدور از عراق برای ورود ۲۰ هزار نیروی کرد مسلح و کمپین تأثیرگذاری رسانهای (تلویزیون، رادیو، شبکههای اجتماعی) برای تحریک اعتراضات مردمی بود.
۲.۴. نقش ترامپ و دلیل شکست طرح
ترامپ در ۱۱ فوریه در جلسه با نتانیاهو و رئیس موساد طرح را شنید و ابتدا موافقت نسبی نشان داد، اما پس از اعتراضات داخلی در کاخ سفید و فشار برخی رهبران خارجی، دستور حمله نیروهای کرد را لغو کرد. این تصمیم باعث شد کل طرح حتی شروع نشود.
۳. شواهد و مثالهای ملموس
۳.۱. سفرهای احمدینژاد قبل از جنگ
احمدینژاد به مجارستان (تحت نفوذ ویکتور اوربان) و گواتمالا سفر کرد و با افراد مرتبط با موساد و آمریکا دیدار داشت. منابع ایرانی نزدیک به او این سفرها را تأیید کردهاند.
۳.۲. حمله به خانه احمدینژاد
در شب اول جنگ، اسرائیل خانه نگهبانان احمدینژاد را بمباران کرد تا او را «آزاد» کند. او زخمی شد، اما زنده ماند و بعداً از ادامه همکاری با طرح فاصله گرفت.
۳.۳. واکنش ترامپ و تغییر نظر او
ترامپ پس از جلسه ۱۱ فوریه، تحت فشار مخالفان داخلی و تماس تلفنی برخی رهبران خارجی، دستور حمله کُردها را نداد و طرح رژیمچنج متوقف شد.
۳.۴. وضعیت فعلی ایران
ایران در حال بازسازی سریع پهپادها (طبق اطلاعات اطلاعاتی آمریکا در ۶ ماه) است، با روسیه و چین برای معماری جدید منطقه بدون آمریکا همکاری میکند و از انزوای آمریکا بهره برده است.
۴. نتیجهگیری
۴.۱. طرح موساد یکی از جسورانهترین عملیاتهای اطلاعاتی دهههای اخیر بود اما به دلیل عدم هماهنگی کامل با آمریکا شکست خورد.
۴.۲. تردید ترامپ و عدم تعهد به تمام اجزای طرح، فرصت تحکیم پیروزی را به ایران داد.
۴.۳. ایران اکنون در مسیر تبدیل شدن به چهارمین قدرت بزرگ جهان حرکت میکند و آمریکا دچار شکست استراتژیک تاریخی شده است.
پیام نهایی رونن برگمن:
«این طرح بسیار پیچیده و جاهطلبانه بود، اما به دلیل تردیدهای سیاسی در واشنگتن اجرا نشد. اکنون ایران پیروز میدان است و ما باید با واقعیت جدید خاورمیانه کنار بیاییم.»
#فرهیختگان روزن آگاهی
پروژه ی موساد برای سرنگونی جمهوری اسلامی و رهبر کردن احمدینژاد: تقریباً همه مقدمات با موفقیت اجرا شد، ولی به دلیل برخی ناهماهنگی ها این طرح شکست خورد و حکومت ایران قوی تر شد
رونن برگمن (روزنامهنگار تحقیقی برجسته اسرائیلی، نویسنده کتاب پرفروش «برخیز و اول بکش»، متخصص امور موساد و عملیات اطلاعاتی اسرائیل. او سابقه خدمت در ارتش اسرائیل را دارد و طی چهار دهه گزارشگری عمیق از نهادهای امنیتی اسرائیل از جمله موساد و شینبت، دسترسی استثنایی به منابع اطلاعاتی داشته است)
۱. ادعای مرکزی
رونن برگمن استدلال میکند که موساد و اسرائیل یک طرح بسیار بلندپروازانه و چندلایه برای سرنگونی کامل رژیم جمهوری اسلامی طراحی کرده بودند که شامل ترور آیت الله خامنه ای رهبر عالی، ترور رهبران نظامی، بمباران مراکز سپاه و بسیج، ورود نیروهای کُرد مسلح از عراق، کمپین رسانهای گسترده برای تحریک اعتراضات و نصب محمود احمدینژاد به عنوان رهبر جدید بود. این طرح با حمایت اولیه ترامپ آغاز شد اما به دلیل تردیدها و عدم تعهد کامل آمریکا اجرا نشد و منجر به تحکیم قدرت ایران و شکست استراتژیک اسرائیل و آمریکا گردید.
۲. استدلالهای اصلی
۲.۱. تغییر هدف از ضربه محدود به تغییر رژیم کامل
در عملیات اولیه (۲۵ ژوئن) هدف محدود کردن برنامه هستهای، موشکی و پدافند هوایی بود، اما در دور دوم (فوریه ۲۰۲۶) اسرائیل به این نتیجه رسید که حتی با ضربه سنگین، ایران به دلیل دانش فنی بالا و تأسیسات زیرزمینی سریع بازسازی میشود. بنابراین هدف به تغییر رژیم از ریشه تغییر کرد.
۲.۲. انتخاب احمدینژاد به عنوان گزینه جایگزین
احمدینژاد به دلیل اختلاف شدید با رهبر عالی، انتقاد از فساد رژیم، موقعیت خود به عنوان مخالف داخلی و محبوبیت میان طبقات پایین، به عنوان فردی که «آخرین کسی است که کسی به او شک میکند» انتخاب شد. موساد او را گزینهای مناسب برای رهبری پس از سرنگونی میدانست.
۲.۳. اجزای عملیاتی طرح در ۱۰۰ ساعت اول
طرح شامل ترور رهبر عالی و ۴۰ نفر از سران رژیم توسط نیروی هوایی اسرائیل، بمباران گسترده پایگاههای بسیج و سپاه پاسداران برای تضعیف سرکوب داخلی، باز کردن کریدور از عراق برای ورود ۲۰ هزار نیروی کرد مسلح و کمپین تأثیرگذاری رسانهای (تلویزیون، رادیو، شبکههای اجتماعی) برای تحریک اعتراضات مردمی بود.
۲.۴. نقش ترامپ و دلیل شکست طرح
ترامپ در ۱۱ فوریه در جلسه با نتانیاهو و رئیس موساد طرح را شنید و ابتدا موافقت نسبی نشان داد، اما پس از اعتراضات داخلی در کاخ سفید و فشار برخی رهبران خارجی، دستور حمله نیروهای کرد را لغو کرد. این تصمیم باعث شد کل طرح حتی شروع نشود.
۳. شواهد و مثالهای ملموس
۳.۱. سفرهای احمدینژاد قبل از جنگ
احمدینژاد به مجارستان (تحت نفوذ ویکتور اوربان) و گواتمالا سفر کرد و با افراد مرتبط با موساد و آمریکا دیدار داشت. منابع ایرانی نزدیک به او این سفرها را تأیید کردهاند.
۳.۲. حمله به خانه احمدینژاد
در شب اول جنگ، اسرائیل خانه نگهبانان احمدینژاد را بمباران کرد تا او را «آزاد» کند. او زخمی شد، اما زنده ماند و بعداً از ادامه همکاری با طرح فاصله گرفت.
۳.۳. واکنش ترامپ و تغییر نظر او
ترامپ پس از جلسه ۱۱ فوریه، تحت فشار مخالفان داخلی و تماس تلفنی برخی رهبران خارجی، دستور حمله کُردها را نداد و طرح رژیمچنج متوقف شد.
۳.۴. وضعیت فعلی ایران
ایران در حال بازسازی سریع پهپادها (طبق اطلاعات اطلاعاتی آمریکا در ۶ ماه) است، با روسیه و چین برای معماری جدید منطقه بدون آمریکا همکاری میکند و از انزوای آمریکا بهره برده است.
۴. نتیجهگیری
۴.۱. طرح موساد یکی از جسورانهترین عملیاتهای اطلاعاتی دهههای اخیر بود اما به دلیل عدم هماهنگی کامل با آمریکا شکست خورد.
۴.۲. تردید ترامپ و عدم تعهد به تمام اجزای طرح، فرصت تحکیم پیروزی را به ایران داد.
۴.۳. ایران اکنون در مسیر تبدیل شدن به چهارمین قدرت بزرگ جهان حرکت میکند و آمریکا دچار شکست استراتژیک تاریخی شده است.
پیام نهایی رونن برگمن:
«این طرح بسیار پیچیده و جاهطلبانه بود، اما به دلیل تردیدهای سیاسی در واشنگتن اجرا نشد. اکنون ایران پیروز میدان است و ما باید با واقعیت جدید خاورمیانه کنار بیاییم.»
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤2👍2
مجموعهی جنگ از پادکست مگس در بطری- اپیزود چهارم
نگاهی به برنامه اتمی ایران: از پهلوی تا جمهوری اسلامی
لینک یوتیوب
لینک کستباکس
لینک پادبین
فایل صوتی برای دانلود به زودی در تلگرام منتشر میشود.
در این اپیزود، زهرا پزشکیان با سینا عضدی درباره کتاب تازهاش درباره برنامه هستهای ایران گفتوگو میکند. سینا توضیح میدهد که حاکمان ایران در دوره پهلوی بهدلیل تهدیدات همسایگان غربی کشور و در دوره پس از انقلاب ۵۷ بهدلیل حمله کشور عراق به ایران، ناگزیر بهسمت گسترش برنامه اتمی رفتند. او همچنین بیان میکند استراتژی هستهای رهبران ایران راهبردی در راستای امنیت ملی است و کنار گذاشتن این برنامه بهدلیل فشارهای کشورهای غربی، آینده ایران را در مخاطره قرار میدهد.
#فرهیختگان راهی به رهایی
نگاهی به برنامه اتمی ایران: از پهلوی تا جمهوری اسلامی
لینک یوتیوب
لینک کستباکس
لینک پادبین
فایل صوتی برای دانلود به زودی در تلگرام منتشر میشود.
در این اپیزود، زهرا پزشکیان با سینا عضدی درباره کتاب تازهاش درباره برنامه هستهای ایران گفتوگو میکند. سینا توضیح میدهد که حاکمان ایران در دوره پهلوی بهدلیل تهدیدات همسایگان غربی کشور و در دوره پس از انقلاب ۵۷ بهدلیل حمله کشور عراق به ایران، ناگزیر بهسمت گسترش برنامه اتمی رفتند. او همچنین بیان میکند استراتژی هستهای رهبران ایران راهبردی در راستای امنیت ملی است و کنار گذاشتن این برنامه بهدلیل فشارهای کشورهای غربی، آینده ایران را در مخاطره قرار میدهد.
#فرهیختگان راهی به رهایی
🔥1
معرفی مهمان:
سینا عضدی، استاد دانشگاه و تحلیلگر روابط بینالملل، دانشآموخته دکتری روابط بینالملل از دانشگاه فلوریدای جنوبی آمریکاست. او در کتاب جدیدش با عنوان «ایران و بمب؛ ایالات متحده، ایران و مساله هستهای» تلاش دارد برنامه اتمی ایران را از منظر سیاستگذاران ایرانی بررسی کند و به این پرسش پاسخ دهد که چه منطق استراتژیکی محرک این برنامه از ابتدا تا به امروز بودهاست.
معرفی میزبان:
زهرا پزشکیان دانشآموخته اقتصاد از کانادا و دوره طراحی سیاستهای اقتصادی و اجتماعی از دانشگاه MIT و موسسه JPAL آمریکاست. او در حال حاضر درحال پژوهش در زمینه تاثیر مالیات کربن بر فناوریهای دیجیتال کشاورزی است.
برای شنیدن نسخه پادکست جلسات، میتوانید کانال "The Fly-Bottle" را در پلتفرم های پادکست جستجو کنید، یا برای تماشای ویدیوی کامل به کانال یوتیوب "The Fly-Bottle" سر بزنید.
کلیه مطالب، اظهارنظرها و دیدگاههای ارائهشده توسط مهمانان و میزبانانِ گفتوگوها، صرفاً بیانگر نظر شخصی آنان است.
هدف «مگس در بطری» فراهمساختن فضایی برای طرح و انتشار تحلیلها و دیدگاههای متخصصان و محققان در حوزههای مختلف است. در این چارچوب، این مجموعه از اتخاذ موضع رسمی پرهیز میکند.
#فرهیختگان راهی به رهایی
سینا عضدی، استاد دانشگاه و تحلیلگر روابط بینالملل، دانشآموخته دکتری روابط بینالملل از دانشگاه فلوریدای جنوبی آمریکاست. او در کتاب جدیدش با عنوان «ایران و بمب؛ ایالات متحده، ایران و مساله هستهای» تلاش دارد برنامه اتمی ایران را از منظر سیاستگذاران ایرانی بررسی کند و به این پرسش پاسخ دهد که چه منطق استراتژیکی محرک این برنامه از ابتدا تا به امروز بودهاست.
معرفی میزبان:
زهرا پزشکیان دانشآموخته اقتصاد از کانادا و دوره طراحی سیاستهای اقتصادی و اجتماعی از دانشگاه MIT و موسسه JPAL آمریکاست. او در حال حاضر درحال پژوهش در زمینه تاثیر مالیات کربن بر فناوریهای دیجیتال کشاورزی است.
برای شنیدن نسخه پادکست جلسات، میتوانید کانال "The Fly-Bottle" را در پلتفرم های پادکست جستجو کنید، یا برای تماشای ویدیوی کامل به کانال یوتیوب "The Fly-Bottle" سر بزنید.
کلیه مطالب، اظهارنظرها و دیدگاههای ارائهشده توسط مهمانان و میزبانانِ گفتوگوها، صرفاً بیانگر نظر شخصی آنان است.
هدف «مگس در بطری» فراهمساختن فضایی برای طرح و انتشار تحلیلها و دیدگاههای متخصصان و محققان در حوزههای مختلف است. در این چارچوب، این مجموعه از اتخاذ موضع رسمی پرهیز میکند.
#فرهیختگان راهی به رهایی
👍2❤1
Audio
فایل صوتی مجموعهی جنگ از پادکست مگس در بطری- اپیزود چهارم-نگاهی به برنامه اتمی ایران: از پهلوی تا جمهوری اسلامی
#فرهیختگان راهی به رهایی
#فرهیختگان راهی به رهایی
👍2
آیا احمدی نژاد، الی کوهن اسراییل در ایران است؟
مجتبی نجفی
روزنامه نیویورک تایمز مدعی شده طرح اسراییل و آمریکا در جنگ اخیر به قدرت رساندن احمدی نژاد بوده. با ورود احمدی نژاد به مقام ریاست جمهوری در سال هشتادو چهار، بحث های " جاسوس بودن" او همیشه مطرح بوده. با سیاست های تند او در قبال اسراییل، تند کردن فضای مذاکرات هستهای ای، تحریک مقامات غربی به تصویب قطعنامه های شورای امنیت، برخی رویکردهای عجیب او در امر اقتصاد و سیاست، منتقدانش تاکید کردند که او بیشتر از هر کس دیگر به گرایشهای محافظه کار تندروی این کشور خدمت کرده. نفی هولوکاست در یک سخنرانی در برابر دیدگان جهان، چالش برانگیز ترین سخنرانی رئیس سابق دولت بود. همه مات و مبهوت از انکار این واقعیت تاریخی بودند.
هیچگاه به کسی جاسوس نمیگویم، چون اطلاعات اش را ندارم اما در سال دوهزار و نه، مجموعه اسناد معروف به "ویکی لیکس" منتشر شد. افشای گفتگوهای خصوصی مقامات مختلف شگفتی آفرین شد. روزنامه لوموند گفتگوهای مقامات اسراییلی و آمریکایی را منتشر کرد. در این گفتگوها بین مقامهای سیاسی امنیتی، اسراییلی ها یک راهبرد پنج محوری را علیه ایران توضیح داده بودند: امنیتی سازی پرونده هسته ای از طریق شورای امنیت، ترور دانشمندان و خرابکاری از جنس استاکس نت، ورشکستگی بانکها، تحریم فلج کننده معیشتی. راهبرد پنجم فروپاشی از طریق زور یا تحریکات مرزی با دامن زدن به اختلافات قومی بود. این گزارش را آن موقع تحلیل و به این نتیجه رسیدم چهار راهبرد زمان احمدی نژاد عملی شده.
احمدی نژاد اگر جاسوس هم نباشد جاده صاف کن سیاست های اسراییل شد. اما آیا واقعا او مقصر اصلی است؟ برخی جرات اشاره به عامل اصلی را نداشتند، احمدی نژاد را هدف قرار دادند. از زمان جنبش سبز گفتم، تقلیل بحرانهای آنروز به احمدی نژاد ساده کردن مساله است. احمدی نژاد مهره بیت رهبری و سپاه بود. با رای مشکوک به دور دوم انتخابات ۸۴ راه یافت و با دو قطبی اشرافیت-تهیدستی، هاشمی رفسنجانی را شکست داد. جنتی و مصباح او را در حد پیامبر تقدیس کردند. خامنه ای پدر و پسر تمام قد پشت او بودند تا زمانی که سرکشی کرد. احمدی نژاد بعد از جنبش سبز کاملا سرکش شده بود. او دخالت رهبر جمهوری اسلامی را در ابقای وزیر اطلاعات نپذیرفت و به اعتراض خانه نشین شد.
در برابر فشارها برای تعویض تیم اطرافش مقاومت کرد. در واقع بیت رهبری و سپاه، احمدی نژاد را طرد نکردند. این احمدی نژاد بود که آنها را طرد کرد. اگر توانش را داشت قدرت را قبضه میکرد اما فراموش کرده که او مهره یک سیستم بود و نه رهبر سیستم.
فرض کنیم احمدی نژاد جاسوس باشد. اما مگر نه این است که " نفوذ" بر بستر " جهل" میروید؟ جوانها یادشان نمیآید. احمدی نژاد مطرود، روزی محبوب ترین رئیس جمهور خامنه ای بود و خامنه ای پسر در برآوردن او در مقام ریاست جمهوری نقش اصلی را ایفا کرد. او در انتخابات ریاست جمهوری نه یک فرد مستقل، که نماینده بیت رهبری، سپاه و بسیج بود. در انتخابات هشتاد و هشت برای به پیروزی رساندن او ( و نه پیروزی طبیعی) همه کار کردند. حکومت هیچ گاه به دادگاه تن نداد تا مدعیان تقلب بزرگ انتخاباتی ادعای خود را ثابت کنند. چرا؟ چون هراس داشتند. حکومت برای بقای او به مردم معترض در مسالمت آمیزترین شکلهای اعتراض شلیک کرد، زیباترین جوانان این سرزمین را کشت و هنوز زخم هشتادوهشت بسان زخمهای دیگر باز است.
حالا نمیشود به سادگی از ادعای نیویورک تایمز گذشت. ساده اندیشانی که میگویند مگر میشود یکی انکار هولوکاست کند، از قطار بی ترمز هسته ای حرف بزند، از نابودی یک کشور سخن بگوید و جاسوس همان کشور باشد؟ بدون تعارف بگویم سادگی شما گاهی به شدت ناراحتم میکند. در این باره شما را به داستان " الی کوهن" ابرجاسوس اسراییلی ها در نظام بعثی سوریه ارجاع میدهم که همزمان که ضداسراییلی ترین مواضع را میگرفت برای اسراییل جاسوسی میکرد و در شکست سوری ها در جنگ شش روزه بزرگ ترین نقش را ایفا کرد. ساختار جمهوری اسلامی پر از " الی کوهن" های حزب اللهی دو آتیشه ای است که نقش خود را در جهل مقامات جمهوری اسلامی به خوبی ایفا میکنند برای همین در دو جنگ اخیر، عالی ترین مقامات سیاسی امنیتی نظامی کشته شدند. حالا من نمیگویم احمدی نژاد جاسوس است، اما دولت نخست او بهترین مجری سیاستهای اسراییل بود و برای همین، مقامات موساد، وجود او را نعمتی بزرگ میدانستند.
و پرسش بزرگ تر. با توجه به شایعاتی که از دیرباز مطرح بوده و با توجه به گزارش نیویورک تایمز وقت آن نیست مسئولان پاسخ دهند " احمدی نژاد" کجاست؟ چرا محو شده؟ چرا هیچ تصویری از او نیست؟ آیا پشت کمپین " پهلوی بر میگرده " طرح " احمدی برمیگرده" بوده. آیا او الی کوهن ایران است؟ اگر نیست حق ما دانستن پاسخ نیست؟ پرسش حق ما و پاسخ وظیفه شماست.
#فرهیختگان راهی به رهایی
مجتبی نجفی
روزنامه نیویورک تایمز مدعی شده طرح اسراییل و آمریکا در جنگ اخیر به قدرت رساندن احمدی نژاد بوده. با ورود احمدی نژاد به مقام ریاست جمهوری در سال هشتادو چهار، بحث های " جاسوس بودن" او همیشه مطرح بوده. با سیاست های تند او در قبال اسراییل، تند کردن فضای مذاکرات هستهای ای، تحریک مقامات غربی به تصویب قطعنامه های شورای امنیت، برخی رویکردهای عجیب او در امر اقتصاد و سیاست، منتقدانش تاکید کردند که او بیشتر از هر کس دیگر به گرایشهای محافظه کار تندروی این کشور خدمت کرده. نفی هولوکاست در یک سخنرانی در برابر دیدگان جهان، چالش برانگیز ترین سخنرانی رئیس سابق دولت بود. همه مات و مبهوت از انکار این واقعیت تاریخی بودند.
هیچگاه به کسی جاسوس نمیگویم، چون اطلاعات اش را ندارم اما در سال دوهزار و نه، مجموعه اسناد معروف به "ویکی لیکس" منتشر شد. افشای گفتگوهای خصوصی مقامات مختلف شگفتی آفرین شد. روزنامه لوموند گفتگوهای مقامات اسراییلی و آمریکایی را منتشر کرد. در این گفتگوها بین مقامهای سیاسی امنیتی، اسراییلی ها یک راهبرد پنج محوری را علیه ایران توضیح داده بودند: امنیتی سازی پرونده هسته ای از طریق شورای امنیت، ترور دانشمندان و خرابکاری از جنس استاکس نت، ورشکستگی بانکها، تحریم فلج کننده معیشتی. راهبرد پنجم فروپاشی از طریق زور یا تحریکات مرزی با دامن زدن به اختلافات قومی بود. این گزارش را آن موقع تحلیل و به این نتیجه رسیدم چهار راهبرد زمان احمدی نژاد عملی شده.
احمدی نژاد اگر جاسوس هم نباشد جاده صاف کن سیاست های اسراییل شد. اما آیا واقعا او مقصر اصلی است؟ برخی جرات اشاره به عامل اصلی را نداشتند، احمدی نژاد را هدف قرار دادند. از زمان جنبش سبز گفتم، تقلیل بحرانهای آنروز به احمدی نژاد ساده کردن مساله است. احمدی نژاد مهره بیت رهبری و سپاه بود. با رای مشکوک به دور دوم انتخابات ۸۴ راه یافت و با دو قطبی اشرافیت-تهیدستی، هاشمی رفسنجانی را شکست داد. جنتی و مصباح او را در حد پیامبر تقدیس کردند. خامنه ای پدر و پسر تمام قد پشت او بودند تا زمانی که سرکشی کرد. احمدی نژاد بعد از جنبش سبز کاملا سرکش شده بود. او دخالت رهبر جمهوری اسلامی را در ابقای وزیر اطلاعات نپذیرفت و به اعتراض خانه نشین شد.
در برابر فشارها برای تعویض تیم اطرافش مقاومت کرد. در واقع بیت رهبری و سپاه، احمدی نژاد را طرد نکردند. این احمدی نژاد بود که آنها را طرد کرد. اگر توانش را داشت قدرت را قبضه میکرد اما فراموش کرده که او مهره یک سیستم بود و نه رهبر سیستم.
فرض کنیم احمدی نژاد جاسوس باشد. اما مگر نه این است که " نفوذ" بر بستر " جهل" میروید؟ جوانها یادشان نمیآید. احمدی نژاد مطرود، روزی محبوب ترین رئیس جمهور خامنه ای بود و خامنه ای پسر در برآوردن او در مقام ریاست جمهوری نقش اصلی را ایفا کرد. او در انتخابات ریاست جمهوری نه یک فرد مستقل، که نماینده بیت رهبری، سپاه و بسیج بود. در انتخابات هشتاد و هشت برای به پیروزی رساندن او ( و نه پیروزی طبیعی) همه کار کردند. حکومت هیچ گاه به دادگاه تن نداد تا مدعیان تقلب بزرگ انتخاباتی ادعای خود را ثابت کنند. چرا؟ چون هراس داشتند. حکومت برای بقای او به مردم معترض در مسالمت آمیزترین شکلهای اعتراض شلیک کرد، زیباترین جوانان این سرزمین را کشت و هنوز زخم هشتادوهشت بسان زخمهای دیگر باز است.
حالا نمیشود به سادگی از ادعای نیویورک تایمز گذشت. ساده اندیشانی که میگویند مگر میشود یکی انکار هولوکاست کند، از قطار بی ترمز هسته ای حرف بزند، از نابودی یک کشور سخن بگوید و جاسوس همان کشور باشد؟ بدون تعارف بگویم سادگی شما گاهی به شدت ناراحتم میکند. در این باره شما را به داستان " الی کوهن" ابرجاسوس اسراییلی ها در نظام بعثی سوریه ارجاع میدهم که همزمان که ضداسراییلی ترین مواضع را میگرفت برای اسراییل جاسوسی میکرد و در شکست سوری ها در جنگ شش روزه بزرگ ترین نقش را ایفا کرد. ساختار جمهوری اسلامی پر از " الی کوهن" های حزب اللهی دو آتیشه ای است که نقش خود را در جهل مقامات جمهوری اسلامی به خوبی ایفا میکنند برای همین در دو جنگ اخیر، عالی ترین مقامات سیاسی امنیتی نظامی کشته شدند. حالا من نمیگویم احمدی نژاد جاسوس است، اما دولت نخست او بهترین مجری سیاستهای اسراییل بود و برای همین، مقامات موساد، وجود او را نعمتی بزرگ میدانستند.
و پرسش بزرگ تر. با توجه به شایعاتی که از دیرباز مطرح بوده و با توجه به گزارش نیویورک تایمز وقت آن نیست مسئولان پاسخ دهند " احمدی نژاد" کجاست؟ چرا محو شده؟ چرا هیچ تصویری از او نیست؟ آیا پشت کمپین " پهلوی بر میگرده " طرح " احمدی برمیگرده" بوده. آیا او الی کوهن ایران است؟ اگر نیست حق ما دانستن پاسخ نیست؟ پرسش حق ما و پاسخ وظیفه شماست.
#فرهیختگان راهی به رهایی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفتوگو و خرد آغاز میشود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
❤4👍1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
بخشی از سخنرانی عباس امانت دربارهی نوروز و گاهشماری خورشیدی در جلسهای که روز جمعه ۱۷ آوریل با همکاری آسو و گالری آب انبار برای رونمایی کتاب او در لندن برگزار شد. کتاب گاهشماری خورشیدی و پایداری نوروز در هویت فرهنگی ایران اخیرا توسط انتشارات آسمانا منتشر شده است.
در یوتیوب آسو ببینید.
#فرهیختگان روزن آگاهی
در یوتیوب آسو ببینید.
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤2
رمضانی: رویداد فرهنگی اردیبهشت کتاب تا هفتم خرداد تمدید شد
«رمضانی»مدیر باغ کتاب:
در این رویداد حدود ۷۰۰ هزار نسخه کتاب از ۱۸۰ هزار عنوان و هزار و ۱۰۰ ناشر و حدود ۸۰۰ هزار نسخه در اختیار مردم قرار میگیرد.
بازدیدکنندگان میتوانند همه روزه از ساعت ۹ صبح تا ۲۲ از این رویداد بازدید کنند.
#فرهیختگان روزن آگاهی
«رمضانی»مدیر باغ کتاب:
در این رویداد حدود ۷۰۰ هزار نسخه کتاب از ۱۸۰ هزار عنوان و هزار و ۱۰۰ ناشر و حدود ۸۰۰ هزار نسخه در اختیار مردم قرار میگیرد.
بازدیدکنندگان میتوانند همه روزه از ساعت ۹ صبح تا ۲۲ از این رویداد بازدید کنند.
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍3❤2
سیبیاس دقایقی پیش گزارش داد روسای ارتش و اطلاعات آمریکا مرخصی تعطیلات روز یادبود خود را لغو کردهاند تا برای حمله احتمالی به ایران آماده شوند.
#فرهیختگان روزن آگاهی
#فرهیختگان روزن آگاهی
😢4❤2
ترامپ: من باهوشترین آدمی هستم که شما دیدهاید
از ناهار خوردن با کسی که واقعاً، واقعاً موفق است متنفرم، چون او مدام دربارهی عالی بودن خودش لاف میزند و این مانع از این میشود که من دربارهی این حرف بزنم که رئیسجمهور شدم.
#فرهیختگان روزن آگاهی
از ناهار خوردن با کسی که واقعاً، واقعاً موفق است متنفرم، چون او مدام دربارهی عالی بودن خودش لاف میزند و این مانع از این میشود که من دربارهی این حرف بزنم که رئیسجمهور شدم.
#فرهیختگان روزن آگاهی
🤬7❤1
بیژن بیضایی:
aasoo.org/fa/podcast/5379
#فرهیختگان روزن آگاهی
محیط خانوادگی ما حال و هوایی فرهنگی داشت. چشم ما با کتاب به روی دنیا باز شد؛ کتابخانهی پدرمان و رنگ جلد این کتابها را به یاد دارم ــ چه میخواندیم؟ کدام کتاب؟ در کودکی و پیش از دورهی دبستان، ما کتابها را با رنگشان تشخیص میدادیم. هنگامی که بزرگتر شدیم، با ادبیات، زبان، شعر و ادب و تاریخ آشنا شدیم.
ما چهار خواهر و برادر بودیم. بهیندخت، که اوّلزاد بود، و بهرام فقط یک سال فاصلهی سنی با ایشان داشت. من چهار سال از بهرام کوچکترم، و بدیعالله نیز هشت سال پس از من به دنیا آمد. او متأسفانه در سال ۲۰۱۵ در شصتوپنجسالگی از دنیا رفت. در دانشِ جغرافیای جهان و در ایرانگَردی از همهی فامیل سَر بود.
بهرام و بهیندخت همیشه همهجا با هم میرفتند. برای مثال، در «دبستان خسرو خاور» هر دو در یک کلاس بودند. بهرام همیشه از طرف همشیرهاَش حمایت میشد؛ هر وقت کسی در مدرسه او را اذیت میکرد، بهین بود که از بهرام دفاع میکرد. بهرام و بهین با هم به کلاسهای هفتگی «درس اخلاق» بهائی هم میرفتند.
aasoo.org/fa/podcast/5379
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤1🕊1