فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.3K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
Audio
مرثیه‌خوانِ دربارِ عثمانی

در دربار سلطان‌های عثمانی، رتبه و سمتی به نام «مرثبه‌خوانی» "مرثيه‌جی‌ليک" بود كه سلطانِ عثمانی و درباريان، روز عاشورا، عزادار و سياه‌پوش، پای مرثيه‌خوانی می‌نشستند.

آخرين «مرثيه‌‌خوان» دربارِ آخرينِ سلطان عثمانی، مرثيه‌خوانی به‌نام «حسين سبيل‌جی» (۱۸۹۴ - ۱۹۷۵ م) بود كه از آثار او نمونه‌هایی بر روي صفحۀ گراموفون موجود است که یک نمونه را می.توان در پوشه شنیداری «پیوست»، شنید.

این نوحه و مرثیه، به زبانِ تُرکی دورۀ عثمانی‌ست که هنوز مهندسی زبانیِ زمانِ جمهوری ترکیه روی آن زبان، انجام نشده است.
با دقت در این نوحه و مرثیه، انبوهِ واژگانِ فارسی، واژگانِ عربی که از صافیِ زبان فارسی رد شده (یعنی واژگان با ساختار آوایی زبان فارسی و در همان معنا که در زبان فارسی کاربرد دارد)، عمومِ ترکیباتِ وصفی و اضافی طبق قواعد زبان فارسی و در کل تأثیرپذیری از فرهنگ، ادبیات و زبانِ ایران، مشهود است.
ایران دل


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤12👍2👎1
بسیاری از زنانی که گروه گروه در خیابان‌های هرات بازداشت شدند، برخلاف روال معمولِ بازداشت‌های طالبان، نه فعال سیاسی و مدنی بودند و نه کارکنان دولت قبلی، آنها زنانی بودند که مثل هر روز در حال زندگی روزمره‌ی خودشان بودند و در راه خرید و دکتر و رفتن به خانه‌ی خویشان و در مسیر محل کار، به بهانه‌ی «بی‌حجابی» بازداشت شده بودند. به گفته‌ی شهرزاد اکبر، بخشی از مردانی هم که در اعتراض به خیابان آمدند، مردان خانواده‌ی همین زنان بودند. «مردانی که می‌گفتند زنان ما حتی برای اعتراض هم بیرون نیامده‌ بودند و چرا باید بازداشت شوند. یعنی اینجا دیگر میزان ظلم بسیار واضح شد. طالبان هم نمی‌توانستند مثل همیشه قصه درست کنند که این زن‌ها غربی هستند و پروژه دارند و می‌خواهند پناهنده شوند. در واقع این بار خطر به مردم عادی هم خیلی نزدیک شد و یک قسمت از آگاهی از همین احساس خطر می‌آید.»

aasoo.org/index.php/fa/articles/5399


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍5🔥2
مبارزه‌ی زنان هرات برای آزادی
مریم فومنی

«در هرات زنان با احتیاطِ بیشتر از خانه بیرون می‌روند. یک فضای ترس و نگرانی حاکم شده است و برخی تلاش می‌کنند فعلاً تا حد ممکن بیرون نروند. یا اگر هم می‌روند با چادری‌هایی که تمام بدن و صورتشان را می‌پوشاند بیرون بروند.» این روایت شهرزاد اکبر، رئیس پیشین کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان، از فضای حاکم بر هرات پس از بازداشت‌های اخیر زنان است.

شهرزاد اکبر در پاسخ به اینکه زنان افغان از «آزادی» چه می‌خواهند؟ می‌گوید: «خواست زنان افغانستان متنوع و متکثر است، اما من فکر می‌کنم وقتی که زنان شعار «آزادی» می‌دهند، فارغ از همه‌ی اختلاف‌نظرهایی که ممکن است با هم داشته باشند، منظورشان آزادی از سرکوب طالب است. آزادی از طالبانی که آنها را از مکتب محروم کرده، از دانشگاه و کار و سفر و مشارکت در سیاست محروم کرده است. زنان افغان در مورد اینکه بالا و پایین این آزادی چه است و کجاست، ممکن است اختلاف نظر بسیاری داشته باشند. ولی در این لحظه معنایش آزادی از دست طالبان است.»  

«تلخ‌ترین پیام‌هایی که در این اواخر از زنان جوان می‌گرفتیم این بود که ما وقتی می‌خواهیم با همین لباس و مانتوی بلند، بیرون برویم، پدرهایمان می‌گویند بیرون نرو، اگر تو را گرفتند من کاری نخواهم کرد و خودت دانی و خودت. یعنی من ضمانتت نمی‌کنم. یا مادرانشان به آنها می‌گویند حالا چه می‌شود که چادر هم بپوشی که مشکلی درست نشود؟»

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍5❤3
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
انگیزه امام حسین از دید احمد قابل


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤8👎2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
‌مرثیه‌خوانی شب عاشورا به روایت رضا امیرخانی

رضا امیرخانی که از ۹ آذر ۱۴۰۴ به دلیل سقوط حین پرواز با پاراگلایدر در بستر بیماری است، مرداد سال ۱۴۰۱ به دعوت مرحوم مسعود دیانی به تلویزیون رفت و شب عاشورا را چنین توصیف کرد.

مسعود دیانی اسفند ۱۴۰۱ بر اثر ابتلا به سرطان درگذشت.


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤5😢4👎2
Audio
@GoyYa
کتاب صوتی
روز واقعه
بهرام بیضائی


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤8
⚠️فاجعه درگیری فیزیکی جوانان احساساتی ایرانی با شیعیان شش امامی در حرم سید الشهداء ع در کربلا

طی دو روز گذشته کلیپ هایی از درگیری فیزیکی و شعارهای تند توسط تعدادی از جوانان احساساتی ایرانی با بهره های هندی( شیعیان شش امامی) در فضای مجازی منتشر یافته که تا مجبور کردن آنان به خروج از حرم ادامه یافته است و بعضا زیر فشار شدید شعارهای برخی جوانان ایرانی بصورت خانوادگی از محدوده حرم دور شده اند در برخی از کلیپ ها، کلاه از سر این جماعت برداشته و لگد کوب میکنند
تقریبا سه- چهار سال است برخی جوانان تند و افراطی ایرانی در سفر کربلا ‌ به این شیعیان شش امامی عموما هندی هتاکی های شدید لفظی داشته و دشنام های بسیاری بانان می دهند و با افتخار نیز در فضای مجازی از جمله اینستاگرام منتشر میکنند.
اجمالا آنکه گمان می رفت با پیروزی انقلاب اسلامی حرکت روشنگرایانه نسبت به جذب شیعیان چهار امامی زیدی و شش امامی اسماعیلی رخ دهد و با سیاست های فرهنگی جذاب این خلاهای چند صد ساله پر شده و این شیعیان که بنوعی ایتام اهل بیت تلقی می شوند بدامن مکتب امام صادق ع برگردند اما با غلبه یافتن وجوه سیاسی و انقلابی گری نسبت به فرهنگ گفتگو و اقناع گرایانه مکتب امام صادق ع ، عملا خط گفتگو و حتی سیاست های وحدت گرایانه تحت الشعاع برخوردها و سیاست های جماعت های افراطی قرار گرفت و علیرغم تبلیغات پر هزینه تبلیغاتی در موضوع وحدت در جهان اسلام تیغ تفرقه نیز تندتر گردید.. مکتب شیعه افتخارش است ریس مکتبش امام صادق در حج با مادیون و زندیق معروفی چون ابن ابی العوجا بحث و گفتگو داشته و بشدت بر افراد دهری چون ابن ایی العوجا اثر اخلاقی و فکری گذاشته و مجذوب اخلاق و گفتگوی امام صادق ع گشته اند اما اینک بخشی از جوانان احساساتی مکتب امام صادق ع همان برخورد تند مشهور به آتش باختیار را در مقابل شیعیان غیر ۱۲ امامی اعمال می کنند. طبعا انعکاس این موضوع تبعات گسترده ای خواهد داشت و بنوعی دولت عراق را مجبور به مداخله خواهد نمود
شیعیان شش امامی هر چند در کشورهای ایران و افغانستان و پاکستان در اقلیت ناچیزی هستند و تقیدات مذهبی آنان در سطح بسیار پاینی است و در مناطق استان بیرجند و کرمان دارای ‌پیروان کمی هستند اما در هند علاوه بر تعداد، دارای قدرت اقتصادی و در اروپا نیزصاحب قدرت سیاسی هستند تا جاییکه با پرداخت وجوه به شخص صدام حسین مجوز بازسازی مسجد کوفه را گرفتند و بطرز زیبایی بازسازی نمودند و از سنگ های کوه یونان بنام کاسبوس( نمونه سنگفرش های مسجدالحرام) برای محوطه صحن مسجد کوفه استفاده کردند و همچنین در طول سال هزاران و ده ها هزار تن از آنان در کربلا و نجف حضور می یابند و عزاداری مشهور خود را دارند.
اینکه گمان شود با شعار دادن تند عده ای جوان ایرانی احساساتی در مقابل این شیعیان شش امامی در کربلا می توان قدرت نمایی نمود و این مردمان را از مذهب و آیین خود دور ساخت دقیقا یک خطای استراتژیک در برخورد با مذاهب دیگر است که اثار منفی ان بیشتر متوجه خود شیعه و ایران خواهد شد
سرپرستی و رهبری اسماعیلیه در اروپا خاصه در دوران امام چهل و‌نهم آنان، اقا خان محلاتی در طول سالیان گذشته در صدد نزدیکی سیاسی با ایران بوده و در محافل مختلف سیاسی نیز حمایت های قابل توجهی از ایران داشته اند.این اسماعیلیه در جنوب عربستان علیرغم قلت پیروان از ابهت تاریخی برخوردارند و در گذشته مفتی عربستان که بر کفر شیعه رای می داد از موضع گیری نسبت به اسماعیلیان خوف داشتند گویا سابقه تیغ فداییان و حشاشین اسماعیلیه همچنان ترس بر قلوب مخالفینشان را حفظ نموده است..
به هر صورت صاحب این قلم که چند دهه سابقه مراودات محدود با این اسماعیلی مذهبان در افغانستان و ایران و عربستان و هند داشته است ضمن تاکید بر سماجت شدید این مردمان بر حفظ آیین باطنی که بشدت از مراوده و گفتگو با دیگران پرهیز و اجتناب دارند چه رسد باینکه در کربلا اهل تنش باشند که ابدا نیستند نسبت به استمرار این برخوردهای تند فیزیکی و فحاشی و ناسزاگویی برخی جوانان احساساتی ایرانی در کربلا زنگ خطر را بصدا در آورده و اثار بشدت منفی این برخوردها را در آینده غیر قابل جبران می داند.
کنترل احساسات این جوانان و پرهیز از درگیری های فیزیکی و فحاشی ها توسط مراکز ذیربط و علما و سیاست مداران و.. بشدت توصیه می شود

مرتضی باقری
۱۴۰۵/۴/۳
نهم محرم ۱۴۴۸ قمری



#فرهیختگان روزن آگاهی
👍20👎3❤2🤔1
سند تفاهم اسلام‌آباد

پس از جنگ جهانی دوم، خاورمیانه عملاً به حوزه‌های نفوذ قدرت‌های بزرگ تقسیم شد. در این تقسیم‌بندی نانوشته، عربستان سعودی به متحد راهبردی آمریکا تبدیل شد و ایران نیز برای سالها در حوزه‌ی نفوذ بریتانیا قرار داشت.

جنبش ملی شدن صنعت نفت به رهبری محمد مصدق نخستین تلاش جدی برای خروج ایران از این نظم بود. کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ اما نشان داد که آمریکا نیز از آن پس در تعیین سرنوشت سیاسی ایران نقش تعیین‌کننده‌ای خواهد داشت.

با این حال، تحولات پس از کودتا و به‌ویژه انقلاب ۱۳۵۷، رابطه‌ی ایران و آمریکا را وارد مرحله‌ای متفاوت کرد. طی دهه‌های گذشته، دولت‌های مختلف آمریکا، از جیمی کارتر تا رونالد ریگان و رؤسای جمهور پس از آنان، راهبردهای گوناگونی را برای تغییر رفتار جمهوری اسلامی آزموده‌اند؛ از فشار و تحریم گرفته تا مذاکره و توافق. اما هیچ‌یک نتوانسته است به برقراری رابطه‌ای پایدار و عادی میان دو کشور منجر شود.

اگر سند تفاهم اسلام‌آباد به همان صورتی باشد که گزارش می‌شود، می‌توان آن را نقطه‌ای کم‌سابقه در روابط دو کشور دانست؛ زیرا ظاهراً بخش عمده‌ای از مطالبات ایران در آن پذیرفته شده است. همین مسئله سبب شده که برخی نسبت به انگیزه‌ها و پیامدهای این توافق با دیده‌ی تردید بنگرند.

برخلاف سال ۱۳۳۲، ایران امروز غنیمت جنگی هیچ قدرتی نیست. ایران و آمریکا پس از یک دوره‌ رویارویی مستقیم و غیرمستقیم، به نوعی آتش‌بس یا صلح موقت رسیده‌اند. اما این وضعیت را نباید پایدار فرض کرد. تاریخ روابط دو کشور نشان داده است که تنش همچنان بخشی از واقعیت این رابطه است.

از این رو، ایران باید از هر دوره‌ی آرامش برای افزایش توان دفاعی، تقویت اقتصاد، کاهش شکاف‌های داخلی و ارتقای قدرت ملی استفاده کند؛ زیرا در نظام بین‌الملل، صلح پایدار معمولاً حاصل موازنه‌ی قدرت است، نه حسن نیت طرف‌ها.

من طرفدار عادی‌سازی روابط ایران و آمریکا هستم، اما معتقدم چنین رابطه‌ای تنها زمانی پایدار خواهد بود که بر پایه‌ی احترام متقابل، شناخت واقعیت‌های منطقه و درک منافع ملی دو طرف شکل گیرد.

محمدحسین غیاثی
۳ تیر ۱۴۰۵

#فرهیختگان روزن آگاهی
👍1
انحرافِ بنیادین در کربلا !
جعفر بخشی بی نیاز


ما دهه‌هاست که کربلا را در حصارِ باریکِ مناسک ؛ سوگواری‌ هایِ صرف و روایت‌هایِ تقویمی محصور کرده‌ایم. اما اگر دقیق به عمقِ آن‌ چه در کربلا رخ داد بنگریم در می‌یابیم که امام حسین (ع) در آن دشتِ تفتیده تنها علیه یک ارتش نایستاده بود. او علیه یک انحرافِ بنیادین قیام کرده بود. دینداریِ بدونِ انسانیت. وقتی امام در لحظاتِ پایانی آن خطابِ تاریخی را به سپاهیانِ کوفه داشت که اگر دین ندارید ؛ دست‌ کم آزاده‌ مرد باشید او در حالِ صادر کردن یک بیانیه فرا مذهبی بود. او به ما یادآوری کرد که برای آدم بودن لزوماً نیازی به پیش‌ شرط‌های کلامی و عقیدتی نیست. آنچه در ترازویِ هستی وزن دارد فقط مرام و معرفت است. در تحلیلِ عاشورا ما با یک پارادوکسِ دردناک روبروییم. کسانی که با نامِ خدا ؛ نمازِ جماعت و احکامِ شرعی به جنگِ حسین آمده بودند. کسانی که مفهومِ نسان بودن را در مسلخِ جهل و طمعِ خود ذبح کردند. پیامِ کوبنده حسین اینجا متولد می‌شود. دینی که از دلِ آن وجدان‌ و آزادگی بیرون نیاید ؛ مذهب نیست ؛ نقاب است. دروغ است.

آنچه کربلا را از یک حادثه نظامی به یک مانیفستِ دائمی برایِ عدالت‌ خواهی تبدیل کرده ؛ همین اولویت‌ بندیِ صریح است. انسان بودن پیش‌ نیازِ دین‌ داری ست. اگر انسانیت نباشد ؛ دین به ابزاری برای سرکوب تبدیل می‌شود. تاریخی که ما می‌خوانیم گواه است که وحشتناک‌ ترین جنایات بشر نه توسطِ بی‌ دین‌ها ؛ بلکه توسطِ کسانی رقم خورده که دین را به جایِ اخلاق سلاح کردند. حسین (ع) به ما آموخت که اگر قرار است بین مناسکِ بی‌ روح و آزادگیِ انسانی یکی را انتخاب کنیم بدونِ تردید باید دومی را انتخاب کرد. آزاده بودن. یعنی تن ندادن به پستی ؛ یعنی ایستادن در کنارِ حق حتی اگر تمامِ جهان علیه تو صف کشیده باشند و یعنی حفظِ شرف در زمانی که همه آن را به حراج گذاشته‌ باشند. دینِ بی‌ مرام خطرناک‌ ترین چیزی ست که می‌تواند جامعه را به سقوط بکشاند. کربلا درسِ انسان ماندن در طوفان‌هایِ سخت است. اگر امروز کسی می‌تواند با وجودِ تمامِ فشارها آزاده باشد ؛ مرام داشته باشد و شرافتش را نفروشد او حسینی ست حتی اگر بر سرِ سجاده‌ای ننشیند و از دین و مذهب چیزی نداند‌.


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤4👎1
عاشورا، مقاومت در برابر تحقیر

عاشورا و آن واقعه ی دردناک، اینک چه نسبتی با زندگی ما برقرار می کند؟ این رویداد حزین، می خواهد چه درسی به ما بدهد؟ و ما در مواجهه ی با آن، چه باید بکنیم؟
کسانی که بر پیام های عاشورا انگشت تاکید نهاده اند، می خواسته اند بگویند که عاشورا، به منزله ی درسی است که می توانیم از آن بیاموزیم. اما چه چیزی می توانیم و باید بیاموزیم؟ عاشورا چه درس فراتاریخی و پیام فرافرهنگی دارد که پس از قرن ها می توانیم و باید در باره اش تامل کنیم؟ کسانی پیام ها و درس های عاشورا از منظرهای مختلف بیان کرده اند، اما از نظر نگارنده، عاشورا، یک پیام دارد. پیامی به ارزش همه ی تاریخ و انسانیت. پیام عاشورا این است: زندگی، شریف است. زیستن، زیباست. اما ارزش زندگی به خوب زیستن آن است. و رکن و پایه اصلی خوب زیستن و شرط اصلی خوب زیستن آن است که آدمی بتواند در کمال آزادگی بزیید.

خوب زیستن، در وقتی که حاکمیت و قدرت مستقر، آدمی را به تحقیر می کشاند، ممکن نیست. از این رو امام حسین، برای خوب زیستنش، لاجرم باید در برابر تحقیر دستگاه حکومت، مقاومت می کرد. او زندگی اش را بر سر آن نهاد تا تحقیر نشود، او در برابر تحقیر مقاومت کرد. ایستادگی کرد و گردن فراز و آزاده، مرگ را به زندگی تحقیرشده برگزید. برای حسین، آزادگی، فضیلت بی بدیل بود. او حتی از دشمنانش می خواهد آزاده باشند. "آزادگی"، در برابر تحقیر و زندگی حقیرانه و سرکوب شده، تاب تحمل ندارد. زندگی شیرین را با شیرینی آزادگی در آمیخت.
زبان نهان و پیام پنهانش به همه ی ما این است: زندگی تحقیر شده، ارزش زیستن ندارد.

امام حسین قیام نکرد. قصد جنگ و جدال هم نداشت. این را می شود از رفتارشان در همراهی خانواده و تعداد اندک همراهان فهمید. او مردی کارآزموده و جنگاوری بود و می دانست قیام و جنگ، قانون خودش را دارد. کسی که می خواهد وارد جنگ شود، به جای زنان و فرزندان، ساز و برگ نظامی تمهید می کند. از این رو نمی توان عاشورا را قیام معرفی کرد. تاریخ عاشورا هم این را تایید می کند. به ویژه آن جایی که امام حسین با پیشنهادهای متعدد به اردوگاه مقابلش، می خواهد از بروز جنگ جلوگیری کند. و البته اردوگاه مقابلش، آمده بود تا با جنگ، کار را یکسره کند.
اما امام حسین آمده تا بگوید: زندگی بدون عزت، زندگی لگدمال شده، ارزش زیستن ندارد.

تحقیر و به خفت کشاندن، چنان کشنده است که از میان دو اتهام بزرگی که خداوند بر فرعون می زند، یکی از آن ها، این است که تو ملت را به استضعاف کشانده ای و تحقیرشان کرده ای و به خفت شان کشانده ای. حکومت یزیدی هم همان حکومت فرعونی بود زیرا همین روش را در پیش گرفته بود.

تحقیر را دست کم می توان در دو ناحیه صورتبندی کرد:
۱. تحقیر زبانی.
فروکوفتن و دشنام دادن و کسی را از شان انسانی به زیر کشاندن
۲. به رسمیت نشناختن و نادیده گرفتن دیگری و اساسا او را مادون خود قرار دادن.

نادیده گرفتن و به رسمیت نشناختن دیگران، از دو مولفه ی بسیار اساسی و بنیادین تشکیل می شود:

۱. ابزاری دیدن دیگران. (ابزار انگاری انسان)
دیگران را از مرتبت انسانی به پایین کشاندن و آنها را به منزله ی ابزار و وسایل خویش تلقی کردن.
۲. نادیدن گرفتن حق انتخاب و اختیار دیگران

دستگاه و قدرت مستقر می خواست کسی رادر هم شکند که نه اختیار و نه انتخابش را که همانا عزت انسانی اش بود، واگذار نمی کرد. می خواست نخبه ی زمانه ی خود را بر خاک مذلت بنشاند. درخواست بیعت از سوی قدرت مستقر، برای امام حسین چیزی نبود جز این که از او می خواستند خود را نادیده بگیرد و در برابر حاکم، کرنش کند و زانوی عزتش را در پای میز قدرت، پی نماید. حسین اما آزادگی را فضیلتی برتر و برترین فضیلت می دانست. شکسته شدن در برابر قدرت را برنمی تافت، بیعت را که به معنای فرومایگی می دانست، رد کرد و برپای استوار عزت و آزادگی اش ایستاد.
انسان بی اختیار و مجبور که زبونانه در پای قدرت فرو می افتد و قامت زندگی را در مزبله ی عفن روزمرگی آلوده می کند و می شکند، چه می داند که فریاد آخرین حسین چیست، وقتی گفت:

اگر دین ندارید، آزاده باشید

علی زمانیان


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤4👎1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
کوروش احمدی: ایران و آمریکا برای توافق باید از تله اعتبار بیرون بیایند

ویدیوی کامل مصاحبه در لینک زیر
https://youtu.be/KlgQ1bXmr-M?is=FjRzOwOHtbA9bNgD


#فرهیختگان روزن آگاهی
👍2🤬1
روسفیدی هایِ یزید روسیاه
رضا بابایی

تاریخ عاشورا، بی‌تردید نمایش زشت‌کاری وسنگدلی گروهی از مسلمانان علیه گروهی دیگر از اهل اسلام است. بیش از هزار سال است که دربارۀ نامردمی‌ها و ستمگری‌های سپاه شام و کوفه گفته‌اند و می‌گویند و هنوز گفتنی است. به قول عطار نیشابوری در خسرونامه:
هر آن خونی که بر روی زمانه است
برفت از چشم و اين خون جاودانه است

با وجود این، همین سپاه سنگدل و بی‌عاطفه، رفتارهایی نیز داشت که خالی از مُروّت عربی یا نوعی اصولگرایی در جنگ نیست. اشاره به برخی از این رفتارها در داخل پرانتز، خالی از فایده نیست؛ به‌‌ویژه از آن رو که قرآن دو بار مسلمانان را به عدالت و انصاف دربارۀ دشمنانشان فراخوانده است(و لایجرمنّکم شنئان قوم علی ان لاتعدلوا اعدلوا هو اقرب للتّقوی). نیز از آن رو که در برخی جنگ‌ها و منازعات دیروز و امروزِ مسلمانان با یک‌دیگر، همین مقدار مروت و آداب انسانی در جنگ‌ها مراعات نشده است و گویا اوضاع چنان است که از یزید هم باید درس آموخت!
در زیر به شماری از سفیدی‌ها در کارنامۀ سیاه یزید اشاره می‌کنم:

۱. سپاه کوفه به‌رغم همۀ سخت‌گیری و سنگدلی علیه امام(ع) و خاندان و یارانش، به روی زنان و کودکان و بیماران شمشیر نکشید و حتی ابن زیاد، شفاعت زینب(س) را در حق امام سجاد(ع) پذیرفت و او را نکشت.

۲. اکثر فرماندهان جنگ، هیچ‌گاه به کشتن امام حسین(ع) افتخار نکردند و ابن زیاد و ابن سعد و یزید، خیلی زود پشیمانی را جایگزین افتخار کردند و گناه جنگ را بر گردن دیگری انداختند. حتی وقتی از شمر پرسیدند که چرا حسین(ع) را کشتی، گفت: من سرباز بودم و آیا سرباز را از امر خلیفه گزیری است؟ وقتی کاروان اسیران به شام رسید، پس از دیدار با یزید، ورق برگشت، و یزید پس از چند روز، سخن از پرداخت خسارت به کاروان اسیران گفت و سپس آنان را با موکب شاهانه به کاروان‌سالاری بشیر(از محبان اهل بیت) روانۀ مدینه کرد. می‌گویند: فشار افکار و عواطف عمومی موجب شد که یزید در شام تغییر روش بدهد و رفتاری مهربانانه با امام سجاد و اسیران در پیش گیرد و در ماجرای کشتار بی‌رحمانۀ مردم مدینه(واقعۀ حره)، به امام سجاد(ع) و همۀ نان‌خواران ایشان امان دهد. آری؛ ممکن است همین‌گونه باشد. اما مگر ما قدرت‌هایی را نمی‌شناسیم که هرگز تسلیم افکار عمومی نمی‌شوند و سرانجام آن می‌کنند که دوست دارند؟

۳. سپاه کوفه، هیچ کوششی برای اختفای قبرها نکرد. اکنون ما می‌دانیم که حسین(ع) و مسلم بن عقیل و حر بن یزید و حبیب بن مظاهر و... در کدام نقطه دفن شده‌اند. کوفیان می‌توانستند جنازۀ شهدا را در زمین‌های دوردست و مخفیانه دفن کنند تا کسی بر سر قبر آنان حاضر نشود؛ اما آنچنان که از ابن زیاد نقل شده است: ما پس از کشتن، مردگان را رها می‌کنیم تا بازماندگانشان هر جا خواستند دفن کنند.

۴. به‌رغم جنگ طولانی معاویه با رومیان و تصمیم یزید برای ادامۀ جنگ با آنان، حکومت اموی امام حسین(ع) را به همراهی با کشور بیگانه و کمک به دشمن متهم نکرد. 

۵. یزید به حضرت زینب و زنان هاشمی اجازه داد که در مدینه برای امام حسین(ع) عزاداری کنند و مجلس ترحیم و ختم بگیرند. اما آنگاه که خواست این عزاداری‌ها در مدینه خاتمه یابد، محترمانه از امام سجاد(ع) گلایه کرد که عمۀ شما مدینه را آمادۀ شورش می‌کند. اسیران کربلا حتی اجازه یافتند که در کاخ ابن زیاد و خانۀ یزید برای شهیدان عاشورا عزاداری کنند.

۶. ابن سعد و ابن زیاد حاضر شدند با اسیران گفت‌‌وگو کنند و یزید نیز سخنان زینب و امام سجاد را شنید. در همین گفت‌وگوها بود که یزید به اشتباه خود پی برد و ابن مرجانه را لعنت کرد.

۷. از یاران امام حسین(ع)، هر کس که از معرکۀ جنگ گریخت، در امان بود و تعقیب نمی‌شد.
۸. یزید، اگرچه هیچ مخالفی را برنمی‌تافت و برای حفظ خلافت خویش والی خونخواری همچون ابن زیاد را به کوفه فرستاد تا کاروان امام(ع) را بشدت قلع و قمع کند، اما بر مردم عادی سخت نمی‌گرفت. بخشش یک‌سوم مالیات‌ها در زمان خلافت او رخ داد و جانشین‌های او همین شیوه را پی گرفتند.  

۹. یزید با وجود اینکه می‌دانست فرزندش معاویة بن یزید، محبت خاندان پیامبر(ص) را در دل دارد، مانع خلافت او نشد، بلکه برای او بیعت گرفت.

۱۰. پس از بازگشت امام سجاد(ع) به مدینه، همۀ میراث خاندان پیامبر(ص) که پیشتر در اختیار امام حسین(ع) بود، بدون هیچ مزاحمت و مانعی به تصرف ایشان درآمد.

آنچه در بالا گفتم، اولا بر پایۀ گزارش‌ها و دانسته‌های مشهور دربارۀ تاریخ عاشورا است؛ وگرنه امور قطعی و مستند در داستان کربلا انگشت‌شمار است. ثانیا کارنامۀ یزید و به‌ویژه ابن زیاد چندان سیاه است که این سفیدی‌ها تغییری در رنگ آن نمی‌دهد؛ اما دریغا که برخی حکومت‌ها و حاکمان همین مقدار را هم دریغ کرده‌اند.

پ‌ن:هر خواننده ای دروجدان خودش قضاوت کند که یزید با تمام روسیاهی که دارد خشن تر عمل کرد یا آن دیگری؟

#فرهیختگان راهی به رهایی
❤13
تعارض خلافت و سنت در بسترسازی کربلا ، دکتر داود فیرحی
شرح آرزومندی
تعرض خلافت و سنت
در بسترسازی واقعه کربلا

سخنرانی مرحوم داود فیرحی
١٨ شهریور ١٣٩٨

#فرهیختگان روزن آگاهی
❤3